Data Loading...
5000s Magazine ISSUE 26 Flipbook PDF
5000s Magazine ISSUE 26
241 Views
85 Downloads
FLIP PDF 155.86MB
ÃÇ‹Á ÃÇÁ ¾Å§Ñ
áçà¾Íè×ʺ×ÊÒ¹ È÷Ѹҹ͌ÁÁ⹡ÃÒ¹ »¡»Í‡§¾Ãо·Ø¸ÈÒÊ¹Ò ãˤŒ §Í‹٠5000 »‚
º¼¼ŒÙÃŵÔÉÔ¹Òéí·Ñᢧç àášйÃÒéí´´çÁè× á¡ÇŒ ¡Ã¹Õ ¨Ó¡´Ñ [email protected]
5000s.org
1
ข้ามห้วงมหรรณพ
1
ABSOLUTE BEACHFR ONT VILL A PHANG-NGA PHUKET S U M M E R E S TAT E V I L L A
This newly built modern, luxurious beach house is perfect for a family holiday. Set along pristine, uncrowded Natai Beach, Summer Estate Villa is only 25 minutes north of Phuket International Airport. All four bedrooms are ocean facing, revealing unobstructed sea views, with expansive lawn, lounging areas, and over-sized swimming pool. Binova kitchen, Life Fitness gym, with spacious living, family, dining room, all with sea-view, make Summer Estate Villa a delight for relaxation. In-house staff will take of your every need, including seafood BBQ, fine Western or Thai cuisine, and nearby excursions.
2 2
FB: @summerestatephuket E: [email protected] *TripAdvisor-5 Star Rating
มห้ววงมหรรณพ ข้ข้าามห้ งมหรรณพ
WWW.SUMMER-ESTATE.COM
ข้ามห้วงมหรรณพ
3
4
ข้ามห้วงมหรรณพ
ข้ามห้วงมหรรณพ
5
6
ข้ามห้วงมหรรณพ
ข้ามห้วงมหรรณพ
7
บริษัท โง้วสลักภัณฑ์ จำ�กัด จำ�หน่าย
น๊อต-สกรู อุปกรณ์ กัด กลึง ต๊าปเกลียว ข้อต่อลม ทองเหลือง มอเตอร์มู่เล่ย์ สายพาน ดอกสว่าน เครื่องมือโรงงาน ปั๊มลม ฯลฯ
รับงานสั่งทำ� 559 ถ.พระราม 2 แขวงแสมดำ� เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ 10150 โทร. 02 896 2114-6, 02 452 2360 โทรสาร. 02 896 2113, 02 452 2361 มือถือ 094 282 5395-96 LINE ID: screw72 E: [email protected]
8
ข้ามห้วงมหรรณพ
ข้ามห้วงมหรรณพ
9
Image by Chittima Kasa
เรื่องพิเศษ / SPECIAL STORY สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร / HM King Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun
World Stories
10
16 EVENT 28 LITTLE WORLD’S STORIES / เรื่องเล่าจากโลก 30 IN THE SCENE / เมื่อโลกมีความรัก 32 IMPRESSED ME / เรื่องน่าประทับใจ 33 SALUTE YOU / หญิงสาวผู้แสดงให้โลกเห็น พระคุณแม่ 34 WORLD CHANGING DECISIONS / การตัดสินใจที่เปลี่ยนโลก 36 CELEBRITY’S LIFE / เจ็ท ลี Jet Li 44 THINK DIFFERENTLY / คิดต่าง 45 VISION OF ART ข้ามห้วงมหรรณพ
Dhamma 40 41 42 43 51 80
BUDDHA’S WORDS /
พระพุทธวจนะ
ภาพและคำ�คม TOP IDEAS IN BUDDHISM /
พระคุณแม่
FAMOUS STORIES IN BUDDHA TIMES / HARMONY FROM WITHIN
รักแท้และคู่บารมีของพระพุทธเจ้า
/ บททดสอบฝึกตนเอง
ข้ามห้วงมหรรณพ / พระพุทธเจ้าทอดทิ้งครอบครัวจริงหรือ? DID BUDDHA REALLY ABANDON HIS FAMILY? *ISSUE SPECIAL DHAMMA
85 87 91 93 95 97 98 102
พระมหาเถระแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ / 12 นักษัตร...ความจริงในอริยสัจสี่ ธรรมจากผู้ไม่ธรรมดา / หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล FOREST MONK
/ ความสุขสงบที่ไม่มีวันสูญสิ้น
MASTER’S BLOG
/ แผ่นดินใจสะเทือน ด้วยอริยทรัพย์ข้อแรก
DOS AND DON’TS ON BUDDHA /
ขอนอบน้อมแด่...พระผูม ้ พ ี ระภาคเจ้าพระองค์นน ้ั
เคล็ดวิธีตีปัญหา กับอ.อัจฉราวดี วงศ์สกล WHAT’S BUDDHA’S TEACHING
/ คนที่รักที่สุด
ฆราวาสผู้เพียรข้ามฝั่ง / ค้นหาเกือบชั่วชีวิต
ฉบับกรกฏาคม - สิงหาคม 2561 JULY - AUGUST 2018
แม่ฮ่องสอน...งดงามในยามฝน
Mae Hong Son,Thailand บ้านรักไทย Ban Rak Thai
104 106 110 112 115 122
บุญ-บาปอันมีจริง / รักของแม่ DHAMMA & ME / LIVE TO TELL / WE CAN /
สาวน้อย ผู้ทำ�ให้ฉันกล้า
ความรักกับเด็กน้อย
สันติสุขที่แท้จริง
เรื่องเล่าชาดก / พระมโหสถบัณฑิต ทรงบำ�เพ็ญปัญญาบารมี STORY OF LOVE /
ไซซี ตำ�นานแห่งความงามที่ไร้กาลเวลา
Travel & Lifestyle SEE THE WORLD
52 59 63
ลิสบอน / LISBON, PORTUGAL ฮอกไกโด / HOKKAIDO, JAPAN แม่ฮ่องสอน / MAE HONG SON, THAILAND
PEACE AND PLACE
70
มหัศจรรย์ อุบลราชธานี / UBON RATCHATHANI, THAILAND
74 76 78 100 108 116 124 125 128 130 131 132 134 136 138 139 140 141
TRAVELER’S TALE / เรื่องเล่าจากนักเดินทาง LEISURE PLACE & HIDING SPACE /
สถานที่พักผ่อนและหลีกเร้น
WHAT’S IN, WHAT’S OUT HIDDEN ORDINARY /
ชีวิตเริ่มต้นเมื่อ 60
บทเรียนจากอดีต / ที่รฦกถึงความรัก พระปิยมเหสีในรัชกาลที่ 5 / ธรรมะเที่ยงคืนกับสามดรุณี
MY INSPIRATION IN A DAY /
ในหนึ่งวันของ…สุพริศร์ สุวรรณิก
ART MODE / STREET PHOTOGRAPHY EXHIBITION LIVING AND STYLE / แนะนำ�ของขวัญเพื่อแม่ (GIFTS FOR MOM) MANNERS /
มารยาทการตอบปฏิเสธ
GOOD HEALTH /
เมื่อผิวแม่แตกลาย
DINING DAY STREET FOOD /
ชวนชิมอาหารริมทาง
WHAT’S HAPPENED CLASSIC POETRY MOVIES & BOOKS
ใครอ่านข้ามห้วงมหรรณพ
WHO READS THIS MAGAZINE
INTERESTING WORLD
ข้ามห้วงมหรรณพ
11
ข้ามห้วงมหรรณพฉบับเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม 2018 เป็นฉบับเฉลิมพระชนมพรรษาแรก แห่งรัชสมัยของ สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ทรงเจริญพระชนมพรรษา 66 พรรษา ในวันที่ 28 กรกฎาคม ปวงชนชาวไทยได้รว่ มใจกันใส่เสือ ้ ผ้าสีเหลือง เพือ ่ แสดงความจงรักภักดี อีกทัง้ เดือนสิงหาคมยังเป็นเดือน วันแม่แห่งชาติ เนือ ้ หาในเล่มจึงเน้นไปทีค ่ วามรักของแม่ ส่วนหน้าท่องเทีย ่ วขอพาไปทีก ่ รุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส และจ.แม่ฮอ ่ งสอน ซึง่ แต่เดิมนักท่องเทีย ่ วมักเน้นไปที่ อ.ปาย แต่ฉบับนีโ้ ฟกัสทีภ ่ าพรวมของแม่ฮอ ่ งสอน ซึง่ กำ�ลังได้รบ ั การ พัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเทีย ่ วใหม่ ส่วนเนือ ้ หาธรรมะก็เข้มข้นมาก ในเรือ ่ งของศรัทธา และตอบคำ�ถามชาวต่างชาติวา่ พระพุทธเจ้า ทรงทอดทิง้ ครอบครัวจริงหรือ? ซึง่ ประเด็นนีเ้ ป็นมุมทีช ่ าวต่างชาติ ทีม ่ ค ี วามสนใจในพระพุทธศาสนามีความแคลงใจมาก ธรรมะกับไลฟ์สไตล์เป็นเรือ ่ งเดียวกัน ไม่วา่ จะชืน ่ ชอบวิถช ี วี ต ิ มุมใดในทุกการตัดสินใจ ต้องอยูบ ่ นพืน ้ ฐานของธรรมะทัง้ สิน ้ หวังว่า เนือ ้ หาในเล่มจะทำ�ให้ผอ ู้ า่ นมีความสุขใจ ในฉบับเดือนสำ�คัญนี้
T
he July-August issue of 5000s magazine is the first issue dedicated to commemorate
the 66th birthday anniversary of His Majesty King Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun, and the first birthday celebration of the monarch as King. The sight of Thais wearing yellow
clothes have been spotted across the country since early July as his birthday is on July 28. And since Mother's Day falls on the month of August, this issue is all about mother's love.
Our travel section is taking you to picturesque Lisbon, Portugal and the green, mountainous
northern province of Mae Hong Son. For almost two decades, its famous little town of Pai has always been the main tourist attraction so this time we take a look at the whole Mae Hong Son now eyed by
the government as a new must-go destination.
The Dhamma content isn't any less rich. This issue has an answer to this commonly asked
question: Did the Buddha really abandon his family? It's one of the most contentious issues among foreign Buddhism enthusiasts.
Dhamma and lifestyle is the same thing. Regardless of your preference for any particular lifestyle,
every decision must be made based on Dhamma principles. I do hope you will enjoy our magazine in this very important month.
อาจารย์อัจฉราวดี วงศ์สกล Vipassana Master Acharavadee Wongsakon บรรณาธิการบริหาร / Editor-in-chief 12
ข้ามห้วงมหรรณพ
ภาพ นสพ.กานต์ เลขะกุล
THE PAGE
Image: Pitakchatr Tepracha
นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพหรือ 5000s ทำ�ขึน ้ เพือ ่ ให้โลกเห็นว่า โลกของธรรมไม่ใช่เส้นขนานกับโลกในชีวต ิ จริง ยิง่ มีธรรมสถิตอยูก ่ บ ั ใจมากเท่าไหร่ จะยิง่ เป็นผูม ้ ไี ลฟ์สไตล์ชด ั เจนมากขึน ้ เท่านัน ้ นิตยสารเกิดขึน ้ มาจากจิตสำ�นึกกตัญญูยง่ิ ต่อพระบรมศาสดา ทีบ ่ �ำ เพ็ญธรรมอย่างยิง่ ยวดเพือ ่ หาทางดับทุกข์ให้แก่เวไนยสัตว์ แต่ ในปัจจุบน ั ด้วยความเสือ ่ มลงอย่างยิง่ ของศีลธรรม ทำ�ให้โลกลบหลู่ พระบรมศาสดาผูเ้ ป็นศาสดาเอกของโลก อย่างไม่นา่ เชือ ่ ว่าจะเกิด ขึน ้ ได้ อาจารย์อจั ฉราวดี วงศ์สกล จึงก่อตัง้ มูลนิธโิ นอิง้ บุดด้า เพือ ่ การปกป้องพระพุทธศาสนา เพือ ่ ปลุกจิตสำ�นึกทีด ่ งี ามให้ศล ี ธรรม ในระดับจิตสำ�นึกกลับคืนมา อีกทัง้ ให้พท ุ ธศาสนิกชนมัน ่ คงในศีล และมีศรัทธาต่อการหลุดพ้น มูลนิธิโนอิ้ง บุดด้า ผู้ผลิตนิตยสาร ประกอบด้วยบุคคลหลายสาขาอาชีพที่มุ่งมั่นปฏิบัติวิปัสสนาไป พร้อมกับการใช้ชีวิตฆราวาสอย่างสมดุล นิตยสารสองภาษานี้ มีจ�ำ หน่ายตามร้านหนังสือชัน ้ นำ�ทัว่ ไป และ เผยแผ่ไปยังสนามบินสุวรรณภูมิ แอร์พอร์ตเลาจน์การบินไทย สถานทูต บริตช ิ คลับ โรงแรมและสถานทีท ่ อ ่ งเทีย ่ วทัว่ ประเทศ
Dhamma and lifestyle are the same thing. The 5000s magazine is produced to show the world that spiritual life is not parallel to everyday life. The more you live by the code of morals, the clearer your lifestyle becomes. It was born out of gratitude toward Buddha for his arduous training and search to seek the way out of suffering for all beings. We are part of the Knowing Buddha Foundation which was founded by Vipassana Master Acharavadee Wongsakon to reverse the moral decline which has resulted in serious disrespect to the world’s prominent prophet. Our aim is not only to protect Buddhism and bring back basic morality, but to encourage people to believe in goodness and aim for more than just worldly success. Our team consists of members from all walks of life who are also serious practitioners of Vipassana meditation and live a life in the middle path. 5000s is a bi-lingual magazine and available in all leading bookstores, Thai Airways passenger lounge, embassies, The British Club, major hotels and tourist spots across the country.
ข้ามห้วงมหรรณพ
13
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร His Majesty King Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun
นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ
5000s Magazine ISSUE 26
กองบรรณาธิการ EDITORIAL
อาจารย์อัจฉราวดี วงศ์สกล Vipassana Master Acharavadee Wongsakon บรรณาธิการบริหาร / Editor-in-chief
นักเขียน
เอื้อมดาว น้อยกร Uamdao Noikorn รองบรรณาธิการ / Deputy Editor
ณัฐพงษ์สิริ สุวรรณดี Nattapongsiri Suwandee
สุชีวา แสงเดือน Sucheewa Sangduen
กันยา ยาเณร Kanya Yanen
อานนท์ ชมสูงเนิน Arnon Chomsungnern
วิภาพร มาพฤกษา Vipaporn Mapuksa
ศรีเมือง ทองประจักษ์ Srimuang Tongprajak
ภัสรชล พินธุโสภณ Patsornchol Pintusopohn
สุขสถิตย์ มีสุข Suksatit Meesook
นันทิดา จิยารมณ์ Nanthida Jiyarom ผู้ช่วยบรรณาธิการ / Assistant Editor กองบรรณาธิการ ท่องเที่ยว/ไลฟ์สไตล์ Travel & Lifestyle Editorial แสงปทีป แก้วสาคร / Saengpateep Kawesakorn สุภาวดี ยืนยาว / Supawadee Yuenyao
COLUMNISTS
ช่างภาพ
PHOTOGRAPHERS
ฝ่ายศิลป์
ART DIRECTION อาภาณี วงศ์สกล /Apanee Wongsakon ผูก ้ �ำ กับศิลป์ / Art Director ปุญชรัศมิ์ ดวงภักดี / Puncharat Dongpakdee ผูช ้ ว ่ ยฝ่ายศิลป์ / Asst. Art Director ทรรศน์รต ั น์ ยาวิชย ั / Tussarat Yawichai ผูช ้ ว ่ ยฝ่ายศิลป์ / Asst. Art Director
วันชัย วงศ์แสงอนันต์ Wanchai Wongsanganan
นสพ.กานต์ เลขะกุล Karn Lekagul, DVM
ปฐมกฤษฎ์ นวประดิษฐ์กล ุ Pathomkrit Navapraditkul
ศุภกฤต ภักดีปฐพี Suphakrit Pakdeepatthapee
พลกฤดิ บุญสนอง Ponkrid Boonsnong
จิตติมา กาสา Chittima Kasa
พิสษ ิ ฐ์ ยาเณร Pisit Yanen
ประภาศรี ตกูลภักดีชม ุ พล Prapasri Takulphakdeechuphol
นักเขียนรับเชิญ
CONTRIBUTORS Vincent Sung is an internationally published fashion photographer and travel writer. A Korean born who grew up in Belgium and lived in Paris before return-
ing to his native land (South Korea) in 1996. He has traveled extensively and currently share his time between Bangkok and Seoul.
วินเซนต์ ซัง ช่างภาพแฟชัน ่ และนักเขียนคอลัมน์ทอ ่ ง เทีย ่ ว สัญชาติเกาหลี เติบโตทีเ่ บลเยีย ่ ม มีผลงาน ตีพม ิ พ์หลายฉบับในนิตยสาระระดับอินเตอร์ฯ
14
See his column on Lisbon PG.52 www.lefluxasia.com
ข้ามห้วงมหรรณพ
นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ ผลิตโดย มูลนิธิ โนอิ้ง บุดด้า เพือ ่ การปกป้องพระพุทธศาสนา 5000s Magazine is produced by Knowing Buddha Foundation
ฝ่ายโฆษณา / ADVERTISING นันทิดา จิยารมณ์ Nantida Jiyarom [email protected]
+66 94 647 1959, +66 2 634 7461 (ext.2)
ติดต่อกองบรรณาธิการ / EDITORIAL [email protected]
ผลิตและจัดพิมพ์โดย มูลนิธิโนอิ้ง บุดด้า เพื่อการปกป้องพระพุทธศาสนา 3/11-12 ถ.เดโช แขวงสุริยวงศ์ เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500 โทร 02-6347461-3 โทรสาร 02-634-7423 จัดจำ�หน่ายทั่วประเทศโดย บริษัท อมรินทร์ บุ๊คเซ็นเตอร์ จำ�กัด 108 หมู่ที่ 2 ถนนบางกรวย-จงถนอม ตำ�บลมหาสวัสดิ์ อำ�เภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี 11130 โทร 02 423 9999 กด 2 โทรสาร 02 449 9222, 02 449 9500-6 / แยกสีและพิมพ์ที่ ฐานการพิมพ์ / ติดต่อลงฝ่าย โฆษณา คุณนันทิดา จิยารมณ์ โทร 094-647-1959 ขอสงวนลิขสิทธิ์ หนังสือเล่มนี้ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ 2537 ห้ามคัดลอกเนื้อหา ภาพ ประกอบ รวมทั้งการดัดแปลงหรือเผยแพร่ด้วยรูปแบบและวิธีการอื่นใดก่อน ได้รับอนุญาต (ฉบับที่ 26 กรกฎาคม - สิงหาคม 2561) www.knowingbuddha.org, www.5000s.org/magazine, FB : @5000sMagazine, FB: @KnowingBuddha
ข้ามห้วงมหรรณพ
15
EVENT
การประชุมท่องเที่ยว
อนุภาคลุ่มนํ้าโขง ปี 2561
MEKONG TOURISM FORUM 2018 เรือ่ ง กองบรรณาธิการ มูลนิธโิ นอิง้ บุดด้าเพือ ่ การปกป้องพระศาสนาได้รบ ั เกียรติ เข้าร่วมงานการประชุมท่องเทีย ่ วอนุภาคลุม ่ น้�ำ โขง ปี 2561 ระหว่างวันที่ 26-29 มิถน ุ ายน 2561 ณ มหาวิทยาลัยนครพนม จ. นครพนม โดยธีมของงานปีนค ้ี อ ื การท่องเทีย ่ วเปลีย ่ นชีวต ิ ซึง่ ดร. กนกรส ผลากรกุล ได้รบ ั เชิญเป็นหนึง่ ในตัวแทนบรรณาธิการ ของนิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ เข้าร่วมเวทีเสวนาเรือ ่ ง "การท่อง เทีย ่ วเชิงพุทธศาสนา" อันประสานการท่องเทีย ่ วกับการเรียนรู้ แก่นธรรม และเป็นแนวการท่องเทีย ่ วแบบใหม่ทเ่ี ติบโตเร็วทีส ่ ด ุ ใน เอเชีย การประชุมนีเ้ ป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงการท่อง เทีย ่ วและกีฬา การท่องเทีย ่ วแห่งประเทศไทย จังหวัดนครพนม และสำ�นักงานประสานความร่วมมือการท่องเทีย ่ วลุม ่ นํา้ โขง Knowing Buddha was invited to participate at the Mekong Tourism Forum 2018 which took place from 26-29 June at Nakhon Phanom province. This year's theme was 'Transforming Travel - Transforming Lives' with discussions ranging from Buddhist Tourism to Responsible Tourism. KBO's 5000s magazine representative Dr Kanokrot Phalakornkul took part in the Buddhist Tourism Session, one of the fastest-growing tourism segments in Asia. The event was hosted by Thailand's Ministry of Tourism & Sports, the Tourism Authority of Thailand, and the Provincial Government of Nakhon Phanom, in collaboration with the Mekong Tourism Coordinating Office. Images: Vincent Sung, Mekong Tourism Forum 16
ข้ามห้วงมหรรณพ
EVENT
ข้ามห้วงมหรรณพ
17
18
ข้ามห้วงมหรรณพ
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร
His Majesty King Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun
ย้อนเวลาไปเมือ ่ 66 ปีทแ่ี ล้ว อารมณ์ความรูส ้ ก ึ ของคนไทยทัง้ ประเทศในตอนนัน ้ คงไม่ผด ิ แผก แตกต่างจากสิง่ ทีค ่ นไทยทัง้ ประเทศรูส ้ ก ึ ในตอนนี้ คือการเสด็จมาถึงของพระผูเ้ ป็นมิง่ ขวัญ ผูซ ้ ง่ึ บัดนีค ้ อ ื สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ของปวงชนชาวไทย ข่าวการทรงพระครรภ์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิรก ิ ต ้ ) ิ ์ิ พระบรมราชินี (พระอิสริยยศในตอนนัน นำ�ความปลาบปลืม ้ มาสูพ ่ สกนิกรถ้วนหน้า ด้วยแม้วา่ พระองค์ทรงมีพระประสูตก ิ าลสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิรวิ ฒ ั นาพรรณวดี ก่อนหน้าแล้ว แต่เป็นพระประสูตก ิ าลในต่างแดน แต่ครัง้ นี้ จะเป็นพระประสูตก ิ าลในแผ่นดินสยาม ห้อมล้อมไปด้วยชาวไทยทีเ่ ฝ้ารออย่างใจจดใจจ่อ และวันทีร่ อคอยก็มาถึง เมือ ่ พระบรมราชโอรสประสูตใิ นวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 เสียงแห่ง ความยินดีดงั กึกก้องไปทัว่ ประเทศ ทันทีทส ่ี น ้ิ สุดเสียงประกาศทางวิทยุกระจายเสียง โดยหม่อมราชวงศ์ สุมนชาติ สวัสดิกล ุ ได้เล่าถึงวันนัน ้ ไว้ในหนังสือ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมกุฎราชกุมาร ทีจ่ ด ั พิมพ์ โดยกรมศิลปากร ถึงเหตุการณ์นา่ อัศจรรย์ใจไว้ดงั นี้ "...วันนีค ้ รึม ้ ฟ้าครึม ้ ฝนตัง้ แต่เช้า ฝนไม่ได้ตกมานาน นายแพทย์ผถ ู้ วายการประสูตเิ ข้าประจำ�ที่ สักครู่ ก็ประสูตพ ิ ระราชกุมาร เวลา 17 นาฬิกา กับ 45 นาที ในนาทีเดียวกันนัน ้ เอง ฝนทีแ่ ล้งมาตลอดฤดูกเ็ ริม ่ โปรยปรายละอองลงมา ดูคล้ายๆ ฟ้าก็รเู้ ห็นเป็นใจกับการประสูตค ิ รัง้ นี้ อารามดีใจสมประสงค์ของ ดวงใจทุกๆ ดวง นายแพทย์ทถ ่ี วายการประสูติ ซึง่ พร้อมทีจ่ ะบอกแก่ทป ่ี ระชุม ณ พระทีน ่ ง่ั อัมพรสถานว่า พระราชโอรส หรือ พระราชธิดา กล่าวออกมาด้วยเสียงอันตืน ่ เต้นกังวานว่า ผูช ้ าย แทนทีจ่ ะว่าพระราชโอรส ฝนโปรยอยูต ่ ลอดเวลา แตรสังข์ดรุ ย ิ างค์เริม ่ ประโคม ทหารบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี ปืนใหญ่ ทัง้ บกและเรือยิงสะเทือนเลือ ่ นลัน ่ เสียงไชโยโห่รอ ้ งก็ดงั อยูส ่ นัน ่ หวัน ่ ไหว สมใจประชาชนแล้ว... ดวงใจ ทุกดวงมีความสุข..." และในวันทีเ่ จ้าฟ้าองค์นอ ้ ยทรงมีพระชนมายุครบ 1 เดือน 18 วัน ชาวไทยต่างชืน ่ ชมโสมนัสอีกครัง้ เมือ ่ เสียงขับกล่อมสดุดส ี มโภชพระราชโอรสกังวานผ่านวิทยุกระจายเสียง พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกอบพระราช พิธส ี มโภชเดือนและขึน ้ พระอู่ เมือ ่ วันที่ 14-15 กันยายน พ.ศ. 2495 ณ พระทีน ่ ง่ั อัมพรสถาน พระราชวัง ดุสต ิ ทัง้ พิธพ ี ราหมณ์ พิธส ี งฆ์ และถวายเห่กล่อม เมือ ่ ทรงเจริญพระชนมายุครบ 1 พรรษา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชทานพระนามว่า "วชิราลงกรณ" เป็นพระนามทีส ่ มเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ถวาย หลังจากได้รบ ั พระราชหัตถเลขาจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ล อดุลยเดช บรมนาถบพิตร ขอให้ทรงขนานพระนามสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอทีเ่ พิง่ ประสูติ โดยทรงอธิบายดังนี้
ข้ามห้วงมหรรณพ
19
"...อนึง่ พระนามตามทีป ่ รากฏดังกล่าวแล้วข้างต้นนัน ้ ถวาย โดยมีหลักว่า ... ถ้าถือในทางโหราศาสตร์ เพือ ่ ได้สอดคล้องกับ พระชาตา ... อีกทางหนึง่ ยึดหลักในพระราชตระกูลเป็นเกณฑ์ โดยอัญเชิญพระนามฉายาในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหา มงกุฎฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ผูท ้ รงเป็นสมเด็จพระบรมปัยกา ธิราช ซึง่ ปรากฏในขณะทรงผนวชว่า วชิรญาณะ ถือว่าเป็นพระ มงคลนาม ดังจะเห็นได้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั พระราชทานพระนาม แด่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าชายทัง้ 2 พระองค์ ซึง่ ดำ�รง ตำ�แหน่งพระสยามมกุฎราชกุมารว่า สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรณ ุ หิศ และสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหา วชิราวุธ ล้วนแล้วแต่มพ ี ระนามนำ�ด้วย "วชิระ" ทัง้ นัน ้ และพระนาม ตอนท้ายว่า "อลงกรณ์" ก็เป็นพระนามของสมเด็จพระจุลจอม เกล้าฯ คือ จุฬาลงกรณ์ นำ�มาต่อกันเข้า เพือ ่ ให้มพ ี ระนามทัง้ 2 พระองค์ รวมอยูใ่ นพระนามนี้ ฉะนัน ้ เพือ ่ เป็นพระมงคลนามตาม พระราชตระกูล จึงได้ถวายพระนามดังกล่าวแล้วข้างต้น..." นอกเหนือจากสายฝนทีโ่ ปรยปราย อันเป็นนิมต ิ หมาย มงคลในเช้าวันพระราชสมภพแล้ว นิมต ิ หมายอันดีอก ี สิง่ หนึง่ ทีห ่ น้าห้องพระบรรทมทัง้ 2 พระองค์ ณ พระทีน ่ ง่ั อัมพรสถาน พระราชวังดุสต ิ มีตน ้ รวงผึง้ ซึง่ เป็นพรรณไม้ทพ ่ี ระบาทสมเด็จ พระพุทธเจ้าหลวง รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเป็นอันมาก และได้ทรง ปลูกไว้หลายต้น ทุกต้นออกดอกบานสะพรัง่ พร้อมกัน อันเป็น ทีม ่ าของ พรรณไม้ประจำ�พระองค์ของสมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร
20
ข้ามห้วงมหรรณพ
พระเจ้าอยู่หัวเมื่อยังทรงพระเยาว์ เมือ ่ พระชนมายุได้ 4 พรรษา ทรงเข้ารับการศึกษาระดับ อนุบาลศึกษา ณ โรงเรียนจิตรลดา จนถึงชัน ้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1 โดยสมเด็จพระนางเจ้าสิรก ิ ต ี าถ ในรัชกาลที่ 9 ิ ์ิ พระบรมราชินน จะทรงพยายามหาเวลาว่างสำ�หรับพระราชโอรสและพระราชธิดา เสมอ แม้จะทรงมีพระราชกิจและพระราชกรณียกิจทีม ่ ากมาย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงพระ ราชนิพนธ์ สมเด็จแม่กบ ั การศึกษาไว้วา่ สมเด็จพระนางเจ้าสิรก ิ ต ิ ์ิ พระบรมราชินน ี าถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงแนะนำ�ถึงประโยชน์ของ การอ่านในใจและการอ่านดังๆ รับสัง่ ว่า จะช่วยให้ภาษาพูดดีขน ้ึ และทรงสนับสนุนให้ตง้ั ห้องสมุด ทัง้ ทรงสอนให้พบ ั กระดาษ เขียนรูป และทำ�การฝีมอ ื ต่างๆ ก่อนเข้าบรรทมจะทรงอ่านหนังสือ หรือทรงเล่านิทานพระราชทาน และทรงซือ ้ หนังสือพระราชทาน ด้วย ซึง่ มีทง้ั วรรณคดี ภาษาอังกฤษ ประวัตศ ิ าสตร์ วัฒนธรรม พุทธศาสนา ฯลฯ อันเป็นการบ่มเพาะให้ทล ู กระหม่อมทัง้ 4 ทรงมีพระทัยใฝ่การเรียนรูแ้ ละโปรดการอ่าน และแม้วา่ จะได้รบ ั พระราชทานอิสระในการเล่นและเรียนรูเ้ ต็มที่ สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ก็ทรงเจริญวัยอยูใ่ นขอบเขตแห่งความพอดี และสมถะ โดยทรงพระราชทานสัมภาษณ์แก่นต ิ ยสารดิฉน ั เมือ ่ ครัง้ ทรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎ ราชกุมาร ถึงเรือ ่ งนีว้ า่ "…วันเกิดเราสมัยตอนเป็นเด็กๆ มีคนถวาย ของให้ 'เจ้าฟ้าชาย ทูลหม่อมชายองค์เล็กๆ' มากมายก่ายกอง แต่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ฯ และสมเด็จพระนางเจ้าฯ ท่านทรง เล็งเห็นว่า การทีไ่ ด้ของเล่นหรือของต่างๆ มากเกินความจำ�เป็นนัน ้
จะทำ�ให้เกิดภาวะฟุม ่ เฟือยและไม่รจู้ ก ั ค่าของของ จึงทรงแบ่งให้ เล่นพอสมควร และนอกนัน ้ ทีเ่ หลือเก็บเอาไว้เพือ ่ พระราชทานให้ แก่ผอ ู้ น ่ื ตามความจำ�เป็นในโอกาสต่างๆ..." นอกจากนี้ สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ทรงมีพระอุปนิสย ั โปรด ความมีระเบียบวินย ั ตัง้ แต่ครัง้ ทรงพระเยาว์ ทรงได้รบ ั การอบรม บ่มเพาะเรือ ่ งนี้ รวมไปถึงการตรงต่อเวลา เป็นผูอ ้ ยูอ ่ ย่างเรียบง่าย ซึง่ เรือ ่ งนีห ้ ม่อมหลวงติว๋ ชลมารคพิจารณ์ ท.จ. หัวหน้าพระ เครือ ่ งต้นไทย เคยให้สม ั ภาษณ์ทางวิทยุกระจายเสียงไทยโทรทัศน์ ในเรือ ่ งเกีย ่ วกับบนโต๊ะเสวยของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ลอดุลยเดช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิรก ิ ต ิ ์ิ พระบรมราชินน ี าถ ในรัชกาลที่ 9 ว่า หน้าทีข ่ องห้องเครือ ่ งใน เขตพระตำ�หนักจิตรลดารโหฐาน คือ ประกอบพระกระยาหาร สำ�หรับทัง้ สองพระองค์ และเมือ ่ สมัยทีท ่ ล ู กระหม่อมทัง้ 4 พระองค์ ยังทรงพระเยาว์ ต้องประกอบเครือ ่ งกลางวันถวายอีกด้วย โดย สมเด็จพระราชชนนี ทรงกวดขันทูลกระหม่อมทุกพระองค์อย่างยิง่ ทรงตัง้ เป็นระเบียบว่า ห้ามเติมเครือ ่ งปรุงทุกชนิดลงในพระ กระยาหารกลางวันทีเ่ สวยพร้อมกับพระสหายทีโ่ รงเรียน
การศึกษา หลังจากจบชัน ้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1 เสด็จไปทรงศึกษาต่อที่ ประเทศอังกฤษจนถึงปี พ.ศ. 2513 หลังจากนัน ้ ทรงศึกษา ระดับเตรียมทหารทีโ่ รงเรียนคิงส์ นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย (The King's School Cadet Corps, Sydney, Australia) ก่อนทีจ่ ะทรงเข้าศึกษาในวิทยาลัยการทหารชัน ้ สูงทีว่ ท ิ ยาลัยการ ทหารดันทรูน กรุงแคนเบอร์รา นับตัง้ แต่ภาคแรกแห่งการศึกษา เป็นต้นไป ในปี พ.ศ. 2515 หลักสูตรของวิทยาลัยการทหารแห่งนีแ้ บ่งออกเป็น 2 ภาค คือ ภาควิชาการทหาร รับผิดชอบและดำ�เนินการโดยกองทัพบก ออสเตรเลีย นักเรียนทีส ่ �ำ เร็จตามหลักสูตรนีจ้ ะได้เป็นนายทหาร ยศร้อยโท ส่วนอีกภาคหนึง่ เป็นการศึกษาวิชาสามัญ ระดับ ปริญญาตรี มหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ นักเรียนนายร้อยทีผ ่ า่ น หลักสูตรดังกล่าว จะได้รบ ั ปริญญาตรีตามสาขาวิชาทีเ่ ลือกศึกษา
ทรงเลือกศึกษาในสาขาวิชาอักษรศาสตร์ และทรงสำ�เร็จการ ศึกษาเมือ ่ พ.ศ. 2519 ความสนพระราชหฤทัยในกิจการเกีย ่ วกับกองทัพของ พระองค์มไิ ด้หยุดอยูเ่ พียงแค่น้ี ในปีเดียวกัน ทรงเข้ารับการฝึก เพิม ่ เติมและทรงศึกษางานด้านการทหารในประเทศออสเตรเลีย โดยทุนของกระทรวงกลาโหม และทรงประจำ�การ ณ กองปฏิบต ั ิ การทางอากาศพิเศษทีน ่ ครเพิรท ์ ประเทศออสเตรเลีย ทรงรับ การฝึกอบรมหลักสูตรทางการทหารและการบิน ได้แก่ หลักสูตร วิชาอาวุธพิเศษ การทำ�ลายและยุทธวิธก ี ารรบนอกแบบ หลักสูตร ต้นหนชัน ้ สูง หลักสูตรการลาดตระเวนและต้นหนชัน ้ สูง และ หลักสูตรส่งทางอากาศ และเมือ ่ เสด็จนิวต ั ประเทศไทยเพือ ่ ทรง เข้ารับราชการเป็นนายทหารประจำ�การในกรมข่าวทหารบก พระองค์ยงั ทรงศึกษาต่อทีโ่ รงเรียนเสนาธิการทหารบก รุน ่ ที่ 46 ระหว่างปี พ.ศ. 2520 - 2521 ทรงได้รบ ั ปริญญาหลักสูตร นิตศ ิ าสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ทรงได้ เกียรตินย ิ มอันดับ 2 นิตศ ิ าสตรบัณฑิตปี พ.ศ. 2525 และทรง เข้าศึกษา ณ วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรแห่งสหราชอาณา จักรในปี พ.ศ. 2533
กษัตริย์นักบิน ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปีของความทุม ่ เทและพระ วิรย ิ อุตสาหะของสมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ต่อวิชาการบินนัน ้ ทำ�ให้ พระองค์ ทรงมีความชำ�นาญในการบังคับอากาศยานชนิดต่างๆ ทัง้ อากาศยานทหารและอากาศยานพาณิชย์ ตัง้ แต่เฮลิคอปเตอร์ ใช้งานทัว่ ไปแบบ UH-1N เฮลิคอปเตอร์โจมตีตด ิ อาวุธ UH-1H เครือ ่ งบินใบพัด เครือ ่ งบินไอพ่น T-33 และ F-5 E/F ไปจนถึง เครือ ่ งบินโบอิง้ 737-400 ทรงเรียนและทรงฝึกซ้อมจนจบครบ ชัว่ โมงทุกหลักสูตร ทรงฝึกฝนจนมีความเชีย ่ วชาญอย่างยิง่ จน มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีได้ทล ู เกล้าฯ ถวายปริญญาศิลป ศาสตรดุษฎีบณ ั ฑิตกิตติมศักดิ์ (ธุรกิจการบิน) ประจำ�ปีการศึกษา 2556
ข้ามห้วงมหรรณพ
21
ด้วยความรอบรูเ้ ทคนิคสมัยใหม่ทง้ั ภาคทฤษฎีและภาค ปฏิบต ั ิ และทรงเป็นนักบินเครือ ่ ง F-5 E/F ทีม ่ ช ี ว่ั โมงบินสูงสุด ในกองทัพอากาศ กองทัพอากาศจึงกราบบังคมทูลเชิญพระองค์ เป็นครูการบินเครือ ่ งบินขับไล่แบบ F-5 E/F แก่นก ั บินขับไล่ ของกองทัพอากาศ โดยกองทัพอากาศได้ทล ู เกล้าฯ ถวาย เกียรติบต ั รครูการบินเครือ ่ งบินชนิดนี้ เมือ ่ วันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 และทรงพระกรุณาปฏิบต ั ห ิ น้าทีต ่ ง้ั แต่นน ้ั เป็นต้นมา ในฐานะอาจารย์ ทรงใส่พระราชหฤทัยในความเป็นอยู่ ทุกข์สข ุ ของทหารผูอ ้ ยูใ่ ต้บงั คับบัญชา รวมทัง้ พระราชทานพระราชทรัพย์ ส่วนพระองค์เป็นทุนการศึกษาแก่บต ุ รของทหาร ก่อให้เกิดความ เทิดทูนและความจงรักภักดีของเหล่าทหารเป็นอย่างยิง่ ยามเกิดปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ พระองค์ทรงขับเครือ ่ งบินพระราชพาหนะด้วยพระองค์เองเสด็จฯ เยีย ่ มราษฎรใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพือ ่ พระราชทานขวัญ และกำ�ลังใจ และเมือ ่ มีโอกาส จะทรงใช้พระอัจฉริยภาพด้าน การบิน ช่วยเหลือประชาชนในแบบของพระองค์ ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้จด ั "เทีย ่ วบินพิเศษมหากุศล" พระราชทานเงิน บริจาคโดยไม่หก ั ค่าใช้จา่ ย ทรงปฏิบต ั ห ิ น้าทีเ่ ป็นนักบินที่ 1 ทรง ขับเครือ ่ งบินโบอิง้ 737-400 ในเทีย ่ วบินมหากุศลถึง 3 ครัง้ โดย ครัง้ แรก จัดขึน ้ เพือ ่ ผูป ้ ระสบอุทกภัย และจัดหาอุปกรณ์ดา้ นการ แพทย์ส�ำ หรับโรงพยาบาลใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทรง นำ�บินในเทีย ่ วบิน "สายใยรักแห่งครอบครัว" เส้นทางไป-กลับ กรุงเทพฯ-เชียงใหม่ โดยมีผโู้ ดยสารวีไอพีจ�ำ นวน 80 คน ร่วม บริจาคเงินรายละ 1 ล้านบาท เทีย ่ วบินครัง้ ที่ 2 "เทีย ่ วบินพิเศษมหากุศล" จัดขึน ้ ในปี พ.ศ. 2553 ทรงนำ�คณะพุทธศาสนิกชนจำ�นวน 123 คน กราบสักการะพุทธสังเวชนียสถาน ณ พุทธคยา ประเทศอินเดีย รายได้จากการจำ�หน่ายบัตรทีน ่ ง่ั ละ 5 แสนบาท และผูม ้ จ ี ต ิ ศรัทธา ร่วมบริจาคโดยไม่หก ั ค่าใช้จา่ ยใดๆ นำ�ขึน ้ ทูลเกล้าฯ ถวาย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร โดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย และทูลเกล้าฯ ถวาย สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั สมทบมูลนิธท ิ น ุ การศึกษาพระราชทาน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ม.ท.ศ.) ที่ พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ก่อตัง้ ขึน ้ ในปี พ.ศ. 2552 และสมทบกองทุนพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปงั กรรัศมีโชติ เพือ ่ ผูป ้ ระสบภัยพิบต ั ิ โดยยอดบริจาคทัง้ หมดคือ 50.5 ล้านบาท สำ�หรับเทีย ่ วบินครัง้ ที่ 3 จัดขึน ้ ในปี พ.ศ. 2555 ในชือ ่ เดียวกัน ทรงนำ�คณะพุทธศาสนิกชนเดินทางกราบสักการะ พระบรมสารีรก ิ ธาตุ ณ วัดป่าวิเวกธรรม จ.ขอนแก่น บัตรราคา จำ�หน่ายใบละ 5 แสนบาท จำ�นวน 100 ทีน ่ ง่ั โดยรายได้ทง้ั หมด นำ�ขึน ้ ทูลเกล้าฯ ถวายสมทบมูลนิธก ิ ารศึกษาพระราชทานสมเด็จ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ซึง่ การศึกษานัน ้ เป็น อีกหนึง่ พระราชกรณียกิจหลักๆ ทีท ่ รงโปรดเกล้าฯ ให้การดูแลอยู่ นอกเหนือจากด้านการแพทย์และสาธารณสุขผ่านการจัดตัง้ โรง พยาบาลทัว่ ประเทศ
22
ข้ามห้วงมหรรณพ
พระอัจฉริยภาพด้านงานศิลป์
สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ทรงขับร้องเพลงได้ดม ี าก โดย นพ. ธำ�รงรัตน์ แก้วกาญจน์ ผูถ ้ วายงานใกล้ชด ิ และเป็นทีป ่ รึกษา มูลนิธม ิ หาวชิราลงกรณ ได้ยน ื ยันไว้ในหนังสือ สมเด็จพระบรม โอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร หลังจากเคยได้ยน ิ พระสุรเสียง ของพระองค์เมือ ่ ทรงขับร้อง สมัยจัดงานส่วนพระองค์ภายในวัง ทรงโปรดเพลง "คำ�หอม" ของวงสุนทราภรณ์ เป็นพิเศษ โดยทรง ขับร้องในยามว่างบ่อยครัง้ และทรงร้องถวายสมเด็จพระนางเจ้า สิรก ิ ต ี าถ ในรัชกาลที่ 9 ด้วย ิ ์ิ พระบรมราชินน ในด้านการดนตรีตา่ งประเทศ เป็นทีร่ บ ั ทราบกันว่า สมเด็จพระเจ้าอยูห ่ วั ทรงโปรดปรานการเป่าแซกโซโฟน และ เคยทรงดนตรีรว่ มกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพ ิ ลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร อยูบ ่ อ ่ ยครัง้ นพ. ธำ�รงรัตน์ ได้เล่า ให้ฟงั ว่า พระองค์ทรงโปรดเพลงไทยและเพลงป๊อปเป็นพิเศษ ถ้าเป็นเพลงสากล ทรงโปรดเพลงสไตล์ปอ ๊ ปเบาๆ ผสมคลาสสิก นิดหน่อย เช่น เพลง Spanish Eyes, La Vie En Rose หรือ Moulin Rouge ด้วยเหตุน้ี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับ มูลนิธวิ งดุรย ิ างค์ซม ิ โฟนีกรุงเทพไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ตง้ั แต่ ปี พ.ศ. 2525 เมือ ่ ไม่นานมานี้ พสกนิกรชาวไทยในวงกว้าง เพิง่ ได้ประจักษ์ ในพระปรีชาสามารถด้านการวาดรูป หลังจากทีพ ่ ระราชทาน ภาพวาดฝีพระหัตถ์พร้อมด้วยพระราชปณิธาน ในงาน "ปัน ่ เพือ ่ พ่อ Bike for Dad" ปี พ.ศ. 2558 ภาพวาดของพระองค์เป็น ลายเส้นง่ายๆ สีสน ั สดใส ใครทีไ่ ด้เห็นเป็นต้องยิม ้ หัวใจพองฟู เพราะสัมผัสได้ถงึ ความอบอุน ่ ทีส ่ ง่ ผ่านเส้นสายหลากสี ดังภาพ วาดฝีพระหัตถ์ 4 ภาพล่าสุดทีช ่ อ ่ื ชุด "การละเล่นไทย" สมัยก่อน พระราชทานเพือ ่ จัดทำ�บัตรอวยพรประจำ�ปี พ.ศ. 2561 พร้อม ข้อความพระราชทานพรด้วยลายพระราชหัตถ์ และทรงลง พระปรมาภิไธยกำ�กับ เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงวิถช ี วี ต ิ ของคนไทย บ่งบอกถึงบรรยากาศของความสงบสุข และความสามัคคี อันเป็น เอกลักษณ์ของคนไทยและชาติไทย แต่นอ ้ ยคนนักจะรูว้ า่ พระองค์ยงั ทรงเป็นนักกวีเช่นกัน ทรง พระราชนิพนธ์บทกลอนไว้มากมาย บางส่วนเป็นพระราชนิพนธ์ ถวายสมเด็จพระบรมราชชนกและสมเด็จพระบรมราชชนนี ดังตัวอย่างกลอนทีท ่ รงพระราชนิพนธ์ เนือ ่ งในวันเฉลิมพระชนม พรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิรก ิ ต ี าถ ในรัชกาลที่ 9 ิ ์ิ พระบรมราชินน วันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2515 ความว่า "...แม่รก ั ชายห่วงชายชายก็รู้ ชายจะสูส ้ ด ุ ชีวาอย่าสงสัย จะทำ�ตัวให้สมแม่วางใจ จะรักไทยกูศ ้ ก ั ดิศ ์ รีจก ั รีวงศ์ จะรักหญิงทีเ่ ขาเข้าใจแม่ จะแน่วแน่พท ุ ธศาสน์ถอ ื พระสงฆ์ การสวดมนต์ไหว้พระจะดำ�รง จะมัน ่ คงรักชาวไทยไม่เสือ ่ มคลาย..."
บทกลอนเหล่านีส ้ ะท้อนให้เห็นความรักความผูกพันและ ความกตัญญูกตเวทีของพระองค์ทม ่ี ต ี อ ่ 2 พระองค์ทา่ นอย่างล้น เหลือ และเผยให้เห็นพระราชปณิธานของพระองค์ทม ่ี ต ่ี อ ่ ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และพสกนิกร ทรงมีพระเนตรพระกรรณทีก ่ ว้าง ไกลและติดตามข่าวสารบ้านเมืองสมํา่ เสมอ ทันทีทท ่ี รงทราบข่าว เด็กชาย 12 คนและโค้ชติดอยูใ่ นถํา้ หลวง-นางนอน พระองค์ ทรงส่งเจ้าหน้าทีล ่ งพืน ้ ทีท ่ น ั ทีอย่างเงียบๆ เพือ ่ คอยดูวา่ มีสง่ิ ใด
ขาดเหลือบ้าง โดยนายกรัฐมนตรีพล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เผยว่าพระองค์ทรงติดตามเรือ ่ งราวต่างๆ ทัง้ หมดอย่าง ใกล้ชด ิ และพระราชทานสิง่ ของเครือ ่ งมือทีจ่ �ำ เป็นต่อการกูภ ้ ย ั จำ�นวนมาก ทรงปิดทองหลังพระ ยังความปลาบปลืม ้ ซาบซึง้ ในพระมหากรุณาธิคณ ุ ของพระองค์ทม ่ี ต ี อ ่ พสกนิกรยิง่ นัก ขอทรงพระเจริญยิง่ ยืนนาน ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ
ข้ามห้วงมหรรณพ
23
24
ข้ามห้วงมหรรณพ
ขอบคุณภาพจาก: สำ�นักงานปลัดสำ�นักนายกรัฐมนตรี (สปน.), สำ�นักราชเลขาธิการ, สำ�นักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, Getty Images
O
ver 66 years ago, the nationwide sentiment in Thailand was likely no difference from that felt by more than 70 millions of Thais this time: the arrival of the little boy who would be their future king now known as His Majesty King Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun. This year will be the first year of his royal birthday celebration after the mourning period for his father, His Majesty King Bhumibol Adulyadej. The air of anticipation is truly there as his birthday is near. Born on July 28, 1952, HM King Maha Vajiralongkorn is the only son and the second child of the four children of HM King Bhumibhol Adulyadej and HM Queen Sirikit. After HM King Bhumibol's passing, he was expected to succeed to the throne but asked for mourning time first. As everything has slowly returned to normalcy, Thailand is now waiting for the country's next biggest celebration: the coronation of King Maha Vajiralongkorn. While the government has not yet announced the date, for most Thais whose whole life was under the reign of the late HM King Bhumibol, the royal coronation brings much excitement and high hopes as it will formally signal the country's new era. Here's a glimpse into major parts of His Majesty's life and works. At the age of four, the king attended kindergarten at the Chitralada School where he was studying until the first year of Mathayom 1 (Grade 7). Despite hectic schedules, HM King Bhumibol and HM Queen Sirikit always managed to find time for their young children. They often brought the children with them on field trips to visit Thai people in rural areas whenever possible. In a book Mother and Education written by Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn, HM Queen Sirikit was very keen to cultivate the love of reading in them. Not only did she buy many books for herself, but also for her children, covering a wide array of topics including literature, the English language, history, culture, and Buddhism. They also had quality time before bed and were treated with bedtime stories. During one of his rare interviews while he was Crown Prince, HM King Vajiralongkorn told Dichan, a Thai-language magazine, that contrary to public belief, his parents raised him in a disciplined environment and always stressed the importance of modesty and humbleness. "On my birthday when I was a child, several people showered 'the little prince' with tons of gifts but HM King Bhumibol and HM Queen Sirikit saw that excessively giving all the gifts would be a waste and no value would be given to them. So they only gave me a moderate number of the toys. The rest was kept away for donations in the future...," His Majesty said. One of His Majesty's well-known characteristics is the high level of discipline which was evident since his childhood. After the completion of Grade 7, the young prince went on to study at public schools in the United Kingdom. In August 1970, he attended a five-week military training
course at The King's School, in Sydney, Australia. Two years later, he enrolled at the Royal Military College, Duntroon in Canberra, Australia. The college offered both military training and a bachelor's degree course under the auspices of the University of New South Wales. He graduated in 1976 as a lieutenant with a liberal arts degree. However, his interests in the military did not stop there. After his return to Thailand, the then crown prince served as a career officer in the Royal Thai Army and then staff officer in the Directorate of Army Intelligence. He also underwent additional military trainings in the US, British, and Australia military services where he learned to master the maneuvers of several military helicopters and jets including Northrop F-5, F-16, and the Boeing 737-400. Meanwhile, he also enrolled for a second bachelor's degree in law and graduated in 1982 with second-class honors at Sukhothai Thammathirat Open University. With years of rigorous training and hours of exercise, he became the fighter pilot with the highest flying hours. He later accepted the Thai army's invitation to serve as an F-5 teacher. During those days, southern Thailand was very much plagued with insurgency, the prince often flew on his own to pay visits to local people as well as soldiers to give them moral support. Between 2007 - 2012, he also led three charity flights serving as the captain to raise money for medical equipment purchases for hospitals in the South and for emergency relief and education nationwide. His Majesty pays high importance in public health and education. He established "Crown Prince Hospitals" through funds donated by the public to serve as medical and health care centers for people living in remote areas. The hospitals had been set up in 21 locations in 1977 and had become major community hospitals providing services of international standard in 2011. For education work, he has donated his personal money to build new schools and brought them under his patronage. In 2009, he established a foundation under his name and provided scholarships to poor students across the country. His Majesty also played a critical role in the rescue operation of 12 boys and their coach who were trapped in the Tham Luang Nangnon Cave in northern province of Chiang Rai. Apart from setting up a mobile kitchen to provide foods and drinks for the team and volunteers, he had also deployed his aides to facilitate the coordination, search, purchases, and transportation of basic necessities and equipment used in search and rescue operation ranging from flashlight, batteries, medicines to diving suits, diving hoods, and air tanks. However, most people do not know about this as His Majesty preferred to work behind the scene. The month of July is here, bringing with it the popularity of yellow, the color of His Majesty's birth date (Monday). The sight of people clad in yellow clothes will be more common as they are looking forward to the celebration. Long Live His Majesty the King.
ข้ามห้วงมหรรณพ
25
LONG LIVE HIS MAJESTY THE KING 26
ข้ามห้วงมหรรณพ
ข้ามห้วงมหรรณพ
27
Image: jaildeathandinjurylaw.com
เรือ่ ง เอือ้ มดาว น้อยกร
เกิดอะไรขึ้นเมื่อคุกร้าง
A PRISON WITHOUT PRISONERS
ข่าว
การทยอยปิดคุกในประเทศเนเธอร์แลนด์คงนำ� มาซึง่ กระแสตืน ่ เต้นกันทัว่ โลก เพราะการปิดคุกนี้ ไม่ใช่แค่ปด ิ กันแห่งเดียว แม้แต่รฐั บาลดัตช์เองก็ยงั ไม่อยากเชือ ่ เพราะจากทีป ่ ระกาศในปี 2552 ว่าจะปิดเพียง 8 แห่ง แต่ผา่ น ไป 4 ปี กลายเป็นว่ามีคก ุ ต้องปิดทัง้ หมด 19 แห่ง และตัง้ แต่ชว่ ง กลางปีทผ ่ี า่ นมา ทางการต้องปิดเรือนจำ�พร้อมกันทีเดียวเพิม ่ อีก 9 แห่ง ด้วยเหตุผลเดียวกันคือ นักโทษไม่พอ ช่างสวนทางกับทัว่ โลกเหลือเกิน ทีจ่ �ำ นวนนักโทษในคุกกลับเพิม ่ มากขึน ้ เข้าขัน ้ แออัด ยัดเยียด อย่าเข้าใจผิดว่าสภาพความเป็นอยูข ่ องคุกดัตช์นน ้ั เลวร้าย จนไม่มใี ครอยากกลับเข้าไป ตรงกันข้าม ห้องนักโทษดูเหมือน ห้องพักนักศึกษามหาวิทยาลัยไม่มผ ี ด ิ นอกจากเตียง ทีน ่ อนพร้อม ชุดเครือ ่ งนอนแล้ว ยังมีโทรทัศน์ ตูเ้ ย็นขนาดเล็ก และโต๊ะเขียน หนังสือกับชัน ้ วางของแบบบิลต์อน ิ ให้ดว้ ย คุกบางแห่งอนุญาตให้ นักโทษถือกุญแจเข้าห้องขังตัวเอง โดยจะต้องกลับก่อนกำ�หนด เวลา และบางแห่งติดตัง้ จอทีวด ี จิ ท ิ ล ั ไว้ให้พวกเขาสัง่ ของกิน ของใช้และนัดหมายกับเพือ ่ นนักโทษ ซึง่ ทัง้ หมดอยูใ่ นความดูแล ของผูค ้ ม ุ สาเหตุของการปิดมีทม ่ี าจากกฎหมายเกีย ่ วกับยาเสพติด ของประเทศทีค ่ อ ่ นข้างผ่อนปรน ในขณะทีป ่ ระเทศอืน ่ ความผิดที่ เกีย ่ วข้องกับยาเสพติดจะต้องโทษแทบทุกราย ศาลเนเธอร์แลนด์ 28
ข้ามห้วงมหรรณพ
เน้นการบำ�บัดผูต ้ ด ิ ยา และปล่อยกลับสูส ่ งั คมโดยมีหว่ งข้อเท้า อิเล็กทรอนิกส์ตด ิ ไว้เพือ ่ ติดตามตรวจสอบพฤติกรรม ซึง่ ผลการ ศึกษาพบว่า การติดห่วงข้อเท้าลดจำ�นวนนักโทษทีก ่ ระทำ�ความผิด ซํา้ ลดลงเกือบครึง่ เมือ ่ เทียบกับการตัดสินจำ�คุก ณ วันนี้ จำ�นวนนักโทษชาวดัตช์มท ี ง้ั หมดเพียงหลักหมืน ่ ต้นๆ และมีแนวโน้มจะลดลงเรือ ่ ยๆ เพราะต่อให้สบายอย่างไร อิสรภาพ ก็ยงั น่าอภิรมย์กว่าแน่นอน
T
he closure of nine prisons in the Netherlands in the last six months has made big headlines all over the world, precisely because there was nothing new to it. In 2009, the Dutch justice ministry announced it would close eight prisons as the number of prisoners was declining. Four years later, 19 prisons were closed in total. It's not that Dutch prisons are so horrid nobody wants to return. On the contrary, the cell looks almost like a dormitory. Some prisons even have a digital screen for prisoners to order groceries and make an appointment with other inmates. Thanks to the country's drug policy which focuses on rehabilitation and an electronic monitoring system that allows them to re-enter the society, the recidivism is so low the government has no other choices but close them.
เมื่อนางเงือก จะเลิกดูดหลอด
STARBUCKS DITCHES STRAWS
รู้หรือยัง กองทัพสหรัฐ
อยากเห็นทุกคนสดชื่นนะ
THE BIGGEST CAFFEINE PUNCH
Left image: starbucks, Right image: shutterstock
ตาร์บค ั ส์กลายเป็นบริษท ั ข้ามชาติแห่งแรกของโลกเมือ ่ ต้นเดือนกรกฎาคม หลังการประกาศทยอยยกเลิกแจก หลอดพลาสติกในทุก 28,000 สาขาทัว่ โลกภายในปี 2563 นัน ่ หมายความว่าหลังจากนัน ้ โลกเราจะมีหลอดขยะลดลงกว่า 1 พัน ล้านหลอด ุ ายน ของทุกปีคอ ื วันทีอ ่ งค์การสหประชาชาติ วันที่ 5 มิถน ประกาศให้เป็นวันสิง่ แวดล้อมโลก โดยในปีนเ้ี ป็นปีแห่งการ "กำ�จัด ่ ง มลพิษพลาสติก" (beat plastic pollution) ฟังแล้วเหมือนเป็นเรือ เดิมๆ เพราะประเทศไทยมีการรณรงค์ลดการใช้ถงุ พลาสติกมา นานแล้ว เหตุผลไม่ใช่เพราะคนไทยรักษ์โลก แต่เป็นเพราะเราได้ กลายเป็นดินแดนแห่งขยะถุงพลาสติกอันดับต้นๆ ของโลกไปแล้ว ต่างหาก หลักฐานล่าสุดคือ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝัง่ จ.สงขลาได้โพสต์ภาพวิดโี อการชำ�แหละท้องปลาวาฬทีม ่ าเกยตืน ้ ตาย และพบถุงขยะพลาสติกสีด�ำ ขนาดต่างๆ ถึง 80 ถุงในท้อง คิด เป็นนํา้ หนักถึง 8 กิโลกรัม ผลการตรวจพบว่ามันขาดอาหารอย่าง รุนแรง และกินอะไรไม่ได้มานานมากแล้วเนือ ่ งจากอาการปวดท้อง ทุกๆ ปี ขยะพลาสติกจำ�นวนมหาศาลถึง 13 ล้านตันได้หลุด รอดลงทะเลและฆ่าสัตว์นา้ํ ไปแล้วหลายแสนตัวจากการกลืนถุง พลาสติกด้วยความเข้าใจผิดว่าเป็นแมงกะพรุน หลายตัวมีหลอด นํา้ ทีถ ่ ก ู กระแสนํา้ พัดเข้ามาปักคารูหายใจ ยังความทรมานแก่ พวกมันอย่างมากก่อนเสียชีวต ิ แล้วพวกเราล่ะ หลังจากบทเรียน วันนี้ ได้เริม ่ ทำ�อะไรบ้างแล้วหรือยัง
S
tarbucks is now the first biggest company to stop using plastic straws when it made the announcement in July that it would go strawless and offer other alternatives such as biodegradable paper straws to its 28,000 branches worldwide by 2020. With cold drinks making up more than 50% of its business, the move means that world will have around 1 billion fewer straws every year. According to the United Nations Environment, more than 13 million tons of plastic garbage leaked into the ocean and killed marine animals including vulnerable species every year. Autopsies showed seabirds and marine animals gobbled up plastic lids and bags thinking they were jelly fish or prey. Many drowned because disposable straws got stuck in their airways. How urgent is the issue? A recent study by World Economic Forum says there will be more plastic in the ocean than fish by 2050. Time to surround yourself with things reusable.
ารดืม ่ กาแฟหรือชาปริมาณมากไม่ได้ชว่ ยให้สมองตืน ่ ตัว มากขึน ้ แต่อย่างใด เพราะจากการศึกษาล่าสุดของกอง ทัพสหรัฐพบข้อสรุปว่า ถ้าดืม ่ เป็น เราสามารถลดการบริโภคคาเฟ ่ ตัวของสมองไว้ได้ อีนลงได้ถงึ 65 เปอร์เซ็นต์ และยังคงความตืน เหมือนเดิม คาเฟอีนจัดเป็นสารเสพติดชนิดหนึง่ ทีใ่ ช้กน ั แพร่หลายทีส ่ ด ุ ในโลก ปริมาณคาเฟอีนสูงสุดทีค ่ นเรารับได้โดยไม่เป็นอันตรายคือ 400-450 มิลลิกรัมต่อวัน (กาแฟ 4 แก้วเล็ก) แต่เพราะร่างกาย แต่ละคนมีปฏิกริ ย ิ าต่อคาเฟอีนแตกต่างกัน จึงยังไม่มข ี อ ้ สรุปว่าการ ดืม ่ กาแฟช่วงไหนและเท่าไหร่จงึ ได้ผลทีส ่ ด ุ ด้วยเหตุน้ี ทีมนักวิจย ั ของกองทัพสหรัฐจึงเข้ามาศึกษาเรือ ่ งนี้ ั ผ่อนไม่เพียง หลังค้นพบว่าทหารในกองทัพกว่า 80 เปอร์เซ็นต์พก พอและต้องพึง่ คาเฟอีนอย่างหนักจนภายหลังมีปญ ั หาการนอน เรือ ้ รัง ถ้าปล่อยไว้จะส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของตนเอง และชีวต ิ ผูอ ้ น ่ื ทีมงานจึงนำ�เอางานวิจย ั เรือ ่ งการนอนและคาเฟอีน 4 ฉบับล่าสุดมาใส่ในอัลกอริทม ึ อันเป็นกระบวนการแก้ปญ ั หาโดย ใช้หลักคณิตศาสตร์เพือ ่ ประมวลผล หลังจากใส่ขอ ้ มูลการนอน ทัง้ หมดและปริมาณคาเฟอีนทีไ่ ด้รบ ั ต่อวันติดกันอย่างน้อย 7 วัน ระบบคำ�นวณได้อย่างแม่นยำ�ว่าควรรับคาเฟอีนเมือ ่ ใดและเท่าไหร่ เพือ ่ ดึงประสิทธิภาพสมองออกมาให้มากทีส ่ ด ุ ผ่านการพิสจู น์แล้ว จากทดสอบนับพันครัง้ กับทหารในกองทัพ โดยนักวิจย ั ได้ท�ำ แอป ชือ ่ 2B-Alert ไว้ส�ำ หรับคนทัว่ ไปด้วย ทาสกาแฟอย่ารอช้า
T
aking more caffeine doesn't make you any more alert. as proven by the latest U.S. army's latest work which shows that you can improve your alertness by up to 64 percent, while consuming the same total amount of caffeine if you take it at the right time, in just the right dose. Concerned about the chronic lack of sleep among 40% of U.S. Service members whose average number of shut-eye hours is 4-5 hours despite high-vigilant nature of the tasks, the army scientists have developed an algorithm that determines a personalized caffeine dosage for each individual. The algorithm 's recommendation comes after it analyzes the data entry which are the person's sleeping schedule and the amount of caffeine intake for at least seven days, based on evaluations of past caffeine-sleep debt studies. Although the military is the target group, the researchers say the public will also benefit from it. You can check it out at 2B-Alert.
ข้ามห้วงมหรรณพ
29
เมื่อโลกมีความรัก LOVE IS ALL AROUND เรือ่ ง เอือ้ มดาว น้อยกร วามน่าเบือ ่ อย่างหนึง่ ของหนังแอ็กชันแนวซูเปอร์ฮโี รของฮอลลีวด ู คือการที่ ตัวเอกของเรือ ่ ง อาจมีคนเดียวหรือเป็นทีม มักเป็นคนทีม ่ บ ี ทบาทในการกูโ้ ลก จากภัยพิบต ั ท ิ จ่ี ะมาทำ�ลายล้างโลก ไม่วา่ ภารกิจนัน ้ ๆ จะยิง่ ใหญ่เพียงใด ความสำ�เร็จ จะขึน ้ อยูก ่ บ ั ซูเปอร์ฮโี รเท่านัน ้ ช่างเป็นพล็อตทีน ่ า่ เบือ ่ เสียนีก ่ ระไร! ดังนัน ้ การทีภ ่ ารกิจช่วยชีวต ิ เด็กๆ และโค้ชทีมฟุตบอลหมูปา่ อะคาเดมีทง้ั 13 คน จากถา้ํ หลวงขุนนา้ํ นางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย กลายเป็นข่าวดังไปทัว่ โลก จึงเป็น เรือ ่ งทีเ่ ข้าใจได้ไม่ยาก นับตัง้ แต่วน ั ทีต ่ �ำ รวจได้รบ ั แจ้งเด็กหายเมือ ่ กลางดึกของวันที่ 23 มิถน ุ ายน จนถึงวันทีท ่ ม ี นักดำ�นํา้ ได้พาเด็กคนสุดท้ายออกมาจากถํา้ ได้ส�ำ เร็จปลอดภัย ในวันที่ 10 กรกฎาคม ด้วยวิธก ี ารทีไ่ ม่เคยเกิดขึน ้ มาก่อนในโลก เรือ ่ งราวของพวกเขา นัน ้ น่าลุน ้ ระทึกยิง่ กว่าดูหนังฮอลลีวด ู ทีเ่ คยดูมา เพราะเป็นการรวมเหล่าสุดยอดฝีมอ ื ด้านต่างๆ จากทัว่ โลก ตัง้ แต่ทม ี นักดำ�นํา้ กูภ ้ ย ั ทีไ่ ด้ชอ ่ื ว่าเก่งทีส ่ ด ุ ในโลก การเข้ามามี ส่วนร่วมของพ่อมดแห่งโลกอนาคต อีลอน มัสก์ ไปจนถึงการทํางานอย่างมืออาชีพและ ทุม ่ เทกำ�ลังของฝัง่ ไทย โดยเฉพาะหน่วยซีล นําโดยผูว้ า่ ราชการจังหวัดเชียงราย อีกทัง้ กำ�ลังใจและนา้ํ ใจต่างหลัง่ ไหลจากผูค ้ นทีเ่ ฝ้ารอนับหลายร้อยล้านคนผ่านสือ ่ ต่างๆ และ โซเชียลมีเดียจากทุกมุมโลก
30
ข้ามห้วงมหรรณพ
Inthe scene
This mission had gathered all experts around the world. Moreover, there are moral supports from hundreds of millions people in social media around the world.
แม้จะมีผเู้ สียชีวต ิ แต่ทก ุ อย่างจบลงอย่างงดงาม ทุกคนคือ ฮีโร ตัง้ แต่หน่วยงานราชการ ทีมสำ�รวจถา้ํ ไปจนถึงชาว บ้านทีม ่ าตัง้ เต็นท์ท�ำ อาหารแจกฟรี และชาวนาหลายคนทีไ่ ม่ ยอมรับเงินชดเชย แม้วา่ นาข้าวของตนจะเสียหายจากการ ปล่อยให้นา้ํ ทีส ่ บ ู ออกจากถา้ํ ระบายมาทีน ่ าของตน และก็เป็นไปตามคาด มีทม ี งานนักสร้างหนัง 2 ทีม ได้ มาถึงหน้าถา้ํ ภายในเวลาไม่กช ่ี ว่ั โมงหลังจากเด็ก 8 คนได้รบ ั ความช่วยเหลือออกมาเรียบร้อยแล้ว หนึง่ ในนัน ้ คือบริษท ั เพียว ฟลิกซ์ (Pure Flix) ทีเ่ ริม ่ ร่างพล็อตภาพยนตร์พร้อมๆ ไปกับการเริม ่ ติดต่อพูดคุยเพือ ่ ทำ�ความรูจ้ ก ั กับผูเ้ กีย ่ วข้อง และพยายามทีจ่ ะได้สท ิ ธิก ์ ารสร้างหนังโดยมีเค้าโครงจาก เหตุการณ์น้ ี ในอดีตเคยมีเหตุการณ์ลก ั ษณะเดียวกันเมือ ่ 8 ปีทแ่ี ล้ว ตอนทีท ่ ว่ั โลกต่างลุน ้ ไปกับปฏิบต ั ก ิ ารช่วยชีวต ิ คนงานเหมือง 33 คน ทีต ่ ด ิ อยูใ่ ต้ดน ิ ลึกเป็นเวลา 69 วันจากเหมืองถล่มใน ประเทศชิลี ทีเ่ รือ ่ งราวได้ถก ู นำ�ไปสร้างเป็นภาพยนตร์ แต่ เรือ ่ งเงินไม่เข้าใครออกใคร เพือ ่ แก้ความขัดแย้งและการถูก เอารัดเอาเปรียบ เหล่าคนงานต้องขอความช่วยเหลือ ช่วย เจรจาด้านกฎหมายและผลประโยชน์จากหน่วยงานทีเ่ ป็น กลาง ซึง่ กว่าจะตกลงกับสตูดโิ อกันได้ใช้เวลาอีกเกือบ 1 ปี ไม่แน่วา่ เรือ ่ งราวต่อจากถา้ํ หลวงขุนนา้ํ นางนอน อาจ ตามรอยไปติดๆ ถ้าขาดการจัดการดูแลอย่างโปร่งใสและ รัดกุม ซึง่ ถ้าเป็นเช่นนัน ้ คงน่าสลดใจยิง่ นัก ไม่วา่ เรือ ่ งราวถา้ํ หลวงขุนนา้ํ นางนอนจะไปปรากฏอยู่ บนแผ่นฟิลม ์ หรือไม่ สิง่ หนึง่ ทีโ่ ลกได้เรียนรูค ้ อ ื ต้นแบบ ระบบการจัดการภัยพิบต ั ริ ะดับนานาชาติ และบ่อเกิดของแรง บันดาลใจทีย ่ ง่ิ ใหญ่ให้ตระหนักถึงพลังแห่งความรักและการ ร่วมแรงร่วมใจว่า สามารถพลิกสถานการณ์ทส ่ี น ้ิ หวังให้กลับ ฟืน ้ มาอีกครัง้ ไม่มค ี วามจำ�เป็นใดๆ ทีเ่ ราต้องเก่งทุกเรือ ่ ง ขอเพียงมีความมุง่ มัน ่ และความปรารถนาดีทจ่ี ริงใจเท่านัน ้ ทุกสิง่ เป็นไปได้แน่นอน
T
he boring thing about superhero movies is the leading character, whether alone or with other heroes, is always the one who could save the world or else, it would be in ruins. So it's easy to understand why the rescue mission of 12 boys and their soccer coach who had been trapped in flooded Tham Luang Cave in a forest reserve was the global sensation. The 18-day saga has captured the world's attention, awakened the humanity and generosity in millions of hearts. The ordeal brought in the heroes in everyone from the international rescue diving teams, Thai Navy SEAL, and provincial governor to local volunteers and farmers who had agreed to let their rice fields get flooded in order to keep the cave dry enough for the operation. As much as an exemplary lesson of coordination and emergency management, the story also makes a great movie plot. Just as the thought came up, two film production houses were already at the scene, one of them was Pure Flix. Its producer, an American who was married with a Thai woman and lives here, has already begun working on a movie script and contacting different people for interviews. Many fear the situation would be similar to the aftermath of rescue operation taken place in 2010, involving 33 Chilean miners being trapped in the underground for 69 days. After the rescue, studios were swamping the men to get a filming license. The miners had to seek help on legal and financial issues to prevent exploitation. It took almost a year to reach a deal. Those chaos were the problems the miners faced, all of them grown-ups with years of life experiences. Let's hope this would not happen to the poor boys who were basically soccer-loving kids and wanted nothing except to win a place in the provincial team. Whether the story of Tham Luang will become a film or not, one thing we have learned from it is the model of cave rescue management never seen before in one of the most complicated cave systems in the world. But with love and support, any crisis can always be overturned. Translation: Wisuwat Sutthakorn / Pathitta Kawinchutipat
ข้ามห้วงมหรรณพ
31
IMPRESSED ME เรื่องราวน่าประทับใจ
Image: FB@Cart Wheel Chair Donate
เรียบเรียง ณัฐธยาน์ วณิชฐานุพงศ์
6 ถุงต่อแสนคน
6 PLASTIC BAGS
ญีป ่ น ุ่ – นีเ่ ป็นอีกเรือ ่ งราวหนึง่ ทีส ่ ร้างความทึง่ และความ ประทับใจในคนญีป ่ น ุ่ จนต้องบอกต่อ เมือ ่ ชาวญีป ่ น ุ่ นับแสนคน มาร่วมขบวนแห่ฉลองเหรียญทองโอลิมปิกของฮะนิว ยูซรู ุ นักสเกตนํา้ แข็งชาวญีป ่ น ุ่ วัย 23 ปี ทีเ่ มืองเซนไดบ้านเกิด ของเขา สำ�นักข่าวเอ็นเอชเคระบุวา่ ฝ่ายจัดขบวนพาเหรด ได้จด ั หาอาสาสมัครเก็บขยะจำ�นวนกว่าพันคนเพือ ่ ดูแลรักษา ความสะอาดบริเวณดังกล่าว แต่เมือ ่ จบงานกลับมีขยะให้เก็บ ้ ซึง่ ข่าวนีถ ้ ก ู เผยแพร่ไปทัว่ โลก เพราะ แค่เพียง 6 ถุงเท่านัน ถือว่าเป็นกรณีทห ่ี าได้ยากยิง่ แม้ในประเทศพัฒนาแล้วทีอ ่ น ่ื การสร้างคน สร้างความรับผิดชอบต่อตนเองและส่วนรวมของ คนญีป ่ น ุ่ จากรุน ่ สูร่ น ุ่ ทำ�ให้ญป ่ี น ุ่ สร้างชาติบา้ นเมืองทีเ่ จริญด้วย เทคโนโลยีและจิตสำ�นึกอันดีงามไปพร้อมๆ กัน แล้วเราล่ะ จะให้ ความดีงามนีเ้ ป็นแรงบันดาลใจให้เราเริม ่ ต้นรับผิดชอบต่อตนเอง และส่วนรวมได้แล้วหรือยัง เพียงแค่เริม ่ ต้นด้วยการคิดดี ทำ�ดี ไม่เป็นภาระของผูอ ้ น ่ื และสังคม และส่งต่อแรงบันดาลใจดีๆ ไปถึงผูค ้ นทีแ่ วดล้อมเราเป็นวงกว้าง Japan – A few months ago, the Sendai city organized a grand welcoming parade for its hero, Olympic figure skating champ Hanyu Yuzuru. With approximately 100,000 people packing the main street of Sendai, more than 1,000 volunteers were brought in to help with the cleanup afterwards. To everyone's surprise, the NHK reported that only 6 plastic bags were collected! The news quickly spread worldwide as it was an extremely rare case even in the developed world. A similar public usually generates several bags of garbage. Now that the inspiration is here, it's time for us to take action, starting from separating our trash and ditching plastic.
วีลแชร์ ดี.ไอ.วาย
D.I.Y. WHEELCHAIR
ไทย – เวลาเรานึกถึงการบริจาครถเข็นคนพิการ เราจะ นึกถึงอะไร เงินก้อนใหญ่ทจ่ี �ำ ต้องใช้ในการจัดซือ ้ เก้าอีร้ ถเข็น สักคัน? แต่ถา้ เริม ่ จากสิง่ ทีเ่ ราเห็นกันจนชินตาล่ะ มีอะไรบ้าง ทีส ่ ามารถดัดแปลงมาทำ�เป็นวีลแชร์ได้บา้ ง และเมือ ่ ได้ค�ำ ตอบ แล้ว มีใครบ้างทีล ่ งมือทำ� คุณอภิชย ั อินทัศสิงห์ ครีเอทีฟ ไดเรกเตอร์จากบริษท ั โฆษณา ผูค ้ ด ิ และนำ�ไอเดียนัน ้ มาดัดแปลง เพือ ่ ยกคุณภาพชีวต ิ ของผูพ ้ ก ิ ารในโครงการ “Wheelchair D.I.Y for Charity” หรือ วีลแชร์ ดี.ไอ.วาย เขาได้ไอเดีย จากรถเข็นในซูเปอร์มาร์เก็ต ด้วยใจทีอ ่ ยากช่วยเหลือสังคม เขาได้รวมตัวกับเหล่าจิตอาสา เพือ ่ ระดมทุนดัดแปลงรถเข็น มือสองในซูเปอร์ให้แข็งแรง รองรับนํา้ หนักได้ถงึ 150 กิโลกรัม เป็นขาของผูป ้ ว่ ยและคนพิการยากไร้ในสังคมให้เดินทาง ได้สะดวก ในสังคมทุกวันนี ้ น้อยนักทีค ่ นเกิดมาสมบูรณ์ จะนึกถึงความยากลำ�บากของคนพิการและลงมือทำ�อะไร เพือ ่ พวกเขา นับเป็นเรือ ่ งทีส ่ มควรบอกต่อให้สงั คมได้รบ ั รู ้ เพือ ่ สร้างแรงสนับสนุนเป็นวงกว้างอย่างยิง่ Thailand – When we think about donating a wheelchair, we often think of big amount of money to afford it. But Mr. Apichai Inthutsingh, a creative director of an advertising firm, chose to make use of what's already there. Together with other volunteers, he raised fund to modify a secondhand shopping cart to a wheelchair under the “Wheelchair D.I.Y. for Charity” project. This has helped disabled people to move around more conveniently. Such is a rare project as it's not often for non-disabled people to think of their disabled peers. We hope this project will gain widespread recognition and continue for many years to come. Translation: Tarinsiri Deemongkol
32
ข้ามห้วงมหรรณพ
SALUTE YOU
หญิงสาวผู้แสดงให้โลกเห็น ‘พระคุณแม่’ THE WOMAN WHO MADE MOTHERS VISIBLE
Image: journal.smythson.com
นวความคิดเรือ ่ งการเชิดชูเพศแม่นน ้ั มีมานาน หลายพันปีแล้วในรูปแบบของพิธก ี รรมการบูชา เทพีหรือสิง่ ศักดิส ์ ท ิ ธิท ์ อ ่ี ยูใ่ นกายของสตรี บางดินแดนเปรียบ ธรรมชาติกบ ั เพศหญิงทีค ่ วรค่าแก่การปกป้องและเคารพราวแม่ ผูใ้ ห้ชวี ต ิ และทีอ ่ ยูอ ่ าศัย แต่นา่ แปลกทีไ่ ม่มวี ฒ ั นธรรมใดเลยยก เชิดชู ‘แม่’ หรือ ‘ความเป็นแม่’ อย่างเป็นทางการในฐานะผูใ้ ห้ กำ�เนิดและบุคคลทีร่ ก ั เราทีส ่ ด ุ ในโลกโดยไม่มเี งือ ่ นไข จนกระทัง่ เมือ ่ 104 ปีทแ่ี ล้ว มีหญิงสาวชาวอเมริกน ั ผูห ้ นึง่ ออกมาเรียกร้อง ให้มก ี ารตัง้ ‘วันแม่’ อย่างเป็นทางการ ทัง้ ทีต ่ วั เธอเองไม่เคยมีลก ู จุดเริม ่ ต้นของวันแม่นน ้ั แปลกทีเดียว เพราะมันเริม ่ มาจาก การทีแ่ อน รีฟส์ จาร์วส ิ ผูน ้ �ำ ชมรมสตรีแห่งเวสต์ เวอร์จเิ นีย (West Virginia) และมารดาของแอนนา จาร์วส ิ ได้กอ ่ ตัง้ คลับ ‘วันแม่’ เพือ ่ ปรับปรุงสุขอนามัยและลดอัตราการเสียชีวต ิ ของ ทารก และอาสาดูแลทหารทีบ ่ าดเจ็บจากสงครามกลางเมืองโดย ไม่เลือกข้าง เมือ ่ สงครามจบลง จาร์วส ิ และเพือ ่ นๆ จึงจัดปิคนิค ‘วันมิตรภาพของแม่’ เพือ ่ เรียกร้องให้สตรีอเมริกน ั ออกมาต่อ ต้านสงคราม เชิญชวนให้ผห ู้ ญิงทัว่ ประเทศออกมาชุมนุมตาม สถานทีส ่ าธารณะ เพือ ่ ภาวนาและแสดงจุดยืนดังกล่าวหลังจากที่ ได้เห็นความเสียหายจากสงครามกลางเมืองมาแล้ว แต่กจิ กรรม ได้รบ ั ความนิยมเฉพาะภายในกลุม ่ นักเคลือ ่ นไหวเท่านัน ้ แม้วา่ จะมีหลายกลุม ่ ทีเ่ สนอความคิดให้มวี น ั แม่แห่งชาติ แต่โลกต้องยกเครดิตให้ลก ู สาวของเธอ แอนนา ผูต ้ อ ่ ยอดการ ทำ�งานของแม่หลังจากทีจ ่ าร์วส ิ เสียชีวต ิ แล้ว แอนนาเคยเขียน ในบันทึกว่า ได้แรงบันดาลใจในการผลักดัน ‘วันแม่’ เมือ ่ วันหนึง่ เธอได้ยน ิ จาร์วส ิ สวดภาวนาว่า ‘หวังว่าจะมีใครสักคนในวันหนึง่ ก่อตัง้ วันแม่ เพือ ่ รำ�ลึกถึงสิง่ ทีค ่ นเป็นแม่ท�ำ เพือ ่ มนุษยชาติในทุกๆ ด้านของชีวต ิ ’ และเมือ ่ แม่ของเธอเสียชีวต ิ ในปีค.ศ. 1905 แอน นาจึงสานต่อเจตนารมณ์น้ี ซึง่ หลังจากนีอ ้ ก ี 7 ปีตอ ่ มา เธอลา ออกจากอาชีพก๊อปปีไ้ รเตอร์ และก่อตัง้ สมาคมวันแม่นานาชาติ ขึน ้ โดยจับมือกับร้านดอกไม้และเปิดตัวแคมเปญส่งจดหมายเปิด ผนึกไปยังผูว้ า่ การรัฐต่างๆ เพือ ่ ขอพลังสนับสนุนการก่อตัง้ วัน สำ�คัญนี้ ผลการรณรงค์ประสบความสำ�เร็จอย่างมาก เมือ ่ ปีค.ศ. 1914 ประธานาธิบดีวด ู โรว์ วิลสันประกาศให้วน ั อาทิตย์ท่ี 2 ของ เดือนพฤษภาคมเป็นวันแม่และวันหยุดประจำ�ปี ส่งผลให้นก ั ธุรกิจหัวใสและบริษท ั ห้างร้านต่างๆ ฉวยโอกาสโหมโฆษณาสร้าง ค่านิยมว่าวันแม่ตอ ้ งมีชอ ่ ดอกไม้ ขนม การ์ด องค์กรหลายแห่ง ยังถือโอกาสจัดงานเรีย ่ รายเงินการกุศลอีกด้วย โดยกระแสการ ฉลองได้กระจายไปทัว่ โลกอย่างรวดเร็ว เรือ ่ งนีท ้ �ำ ให้แอนนาไม่ พอใจอย่างมาก เพราะจุดประสงค์ดง้ั เดิมของวันแม่ทเ่ี ธอต้องการ เห็นนัน ้ คือวันที่ ‘‘ลูกๆ จะกลับบ้านและใช้เวลากับแม่ของตน พร้อมกับกล่าวขอบคุณท่านสำ�หรับทุกสิง่ ทีท ่ า่ นทำ�ให้...มันคือวัน ฉลองให้กบ ั แม่ทด ่ี ท ี ส ่ี ด ุ ในโลก คือแม่ของตัวเองในฐานะลูก’’
แอนนา เอ็ม. จาร์วส ิ
ANNA MARIE JARVIS เรือ่ ง เอือ้ มดาว น้อยกร (1864 - 1948) แอนนาใช้เวลาหลังจากนัน ้ ทุม ่ เทไปกับการรณรงค์ตอ ่ ต้านการ ฉลอง ‘วันแม่เชิงพาณิชย์’ ตัง้ แต่จด ั งานบอยคอต ฟ้องร้องบริษท ั เหล่านัน ้ ถึงขนาดเข้าไปขัดขวางงานเลีย ้ งระดมทุนจนถูกตำ�รวจ จับอีกด้วย แต่ความพยายามของเธอไร้ผล แอนนาเสียชีวต ิ ด้วย โรคสมองเสือ ่ มเมือ ่ อายุ 84 ปี ในสถานพักฟืน ้ ผูป ้ ว่ ยโดยปราศเงิน ติดตัว ตลอดเวลาทีผ ่ า่ นมา มีผเู้ สนอโอกาสทางธุรกิจทีเ่ กีย ่ วข้อง กับวันแม่ให้เธอเข้าร่วมมากมาย แต่เธอปฏิเสธจนหมดสิน ้ เมือ ่ มอง อีกมุมหนึง่ เทศกาลวันแม่เชิงพาณิชย์กไ็ ม่เลวร้ายนัก เพราะอย่าง น้อย สำ�หรับหลายคน นีค ่ อ ื โอกาสเดียวทีจ ่ ะได้แสดงความรักต่อแม่ ของตนได้อย่างไม่ขด ั เขินผ่านวิธก ี ารต่างๆ ไม่วา่ อย่างไร เราต้อง ขอบคุณเธอทีท ่ �ำ ให้อย่างน้อย ‘พระคุณแม่’ ได้รบ ั การระลึกถึงและ กระจายไปทัว่ โลกอย่างเป็นทางการจวบจนทุกวันนี้
T
he origin of Mother's Day is rather strange. It wasn't inspired by motherhood or maternal bond as we know today, but a sanitation promotion and later an anti-war campaign by a group of American women volunteers, one of them being Ann Reeves Jarvis, who was Anna Jarvis's mother. The concept of Mother's Day had been discussed for a long time before but it was the young Jarvis who pushed for the official recognition after her mother died in 1905. Jarvis never tried to conceal the source of her inspiration. She often recalled a moment when, in 1876, she heard her mother recite a prayer: "I hope and pray that someone, sometime, will found a memorial mother's day commemorating her for the matchless service she renders to humanity in every field of life." In 1914, US President Woodrow Wilson finally signed a proclamation, declaring the second Sunday of May as a day to publicly express love and reverence for the mothers. The campaign was a tremendous success and became a source of Jarvis' bitterness for the rest of her life. As businesses jumped on the celebration bandwagon, Mother's Day was quickly commercialized. Despite her incessant attempts to fight the practice, it has spread around the world. She passed away at the age 84 from dementia. As bad as the commercialization is, the practice is somewhat a good opportunity for many children to express their love easier.
ข้ามห้วงมหรรณพ
Story: Uamdao Noikorn 33
WORLD CHANGING DECISIONS
การตัดสินใจที่เปลี่ยนโลก เรือ่ ง เอือ้ มดาว น้อยกร
เทคโนโลยี
แห่งความสุข FROM PETRI DISH TO GENE EDITING จะไปเชือ ่ ในขณะทีเ่ บบีบ ้ ม ู เมอร์เรียงหน้าถือกำ�เนิด ขึน ้ มาบนโลกเมือ ่ ราวๆ 60 ปีทแ่ ี ล้ว ทัว่ โลกต่าง วิตกว่าอัตราการเกิดทีพ ่ ง่ ุ ขึน ้ จะเกิดผลกระทบต่อสมดุลและ ทรัพยากรโลก ยังมีคส ่ ู ามีภรรยาอีกหลายล้านคู่ ทีไ่ ม่วา่ จะ อย่างไรก็ไม่สามารถมีลก ู ได้เพราะร่างกายไม่สมบูรณ์ ความ พยายามทีจ่ ะตัง้ ครรภ์โดยใช้วธิ ท ี างการแพทย์มม ี านานตัง้ แต่ สมัยโบราณแล้ว แต่กย ็ งั ไม่ประสบผลสำ�เร็จจนกระทัง่ ในปี ค.ศ. 1978 เมือ ่ นายแพทย์เอ็ดเวิรด ์ ส์และนายแพทย์สเตปโตประสบ ความสำ�เร็จ ในการให้ก�ำ เนิดเด็กหลอดแก้วคนแรกของโลก วัน ที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1978 ณ ประเทศอังกฤษ โดยพ่อและแม่ จอห์นและเลสลีย์ บราวน์ ตัง้ ชือ ่ ลูกสาวตัวน้อยว่า หลุยส์ บราวน์ นับจากวันนัน ้ เทคนิคการผสมเทียมได้กา้ วหน้าอย่างมาก และมีให้เลือกถึง 6 วิธต ี ามระดับปัญหา แต่กอ ่ นทีจ่ ะก้าวมาถึง จุดนีไ้ ด้ เหล่าแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ตอ ้ งเผชิญกับแรงต้าน จากสังคมและองค์กรด้านศาสนาอย่างมาก และถูกกล่าวหา ว่าพยายามทำ�ตัวเป็นพระเจ้า ควรปล่อยให้เป็นเรือ ่ งของการ คัดสรรตามธรรมชาติ และการผสมเทียมจะเกิดผลกระทบต่อ มนุษยชาติในทางใดทางหนึง่ แต่จากการติดตามชีวต ิ ของหลุยส์ และเด็กทีเ่ กิดจากวิธน ี ใ้ ี นช่วงแรกๆ ซึง่ บัดนีต ้ า่ งเป็นผูใ้ หญ่วย ั กลางคน และมีครอบครัวแล้ว พบว่า พวกเขาไม่มป ี ญ ั หาสุขภาพ การพัฒนาการ หรือการใช้ชวี ต ิ ทีผ ่ ด ิ แปลกไปจากคนทัว่ ไปแต่ อย่างใด และสามารถมีบต ุ รตามวิธธี รรมชาติได้อก ี สิง่ ทีค ่ ณ ุ หมอทัง้ สองทำ�นัน ้ สร้างความสุขให้กบ ั พ่อแม่นบ ั ล้านคน ด้วยปัจจุบน ั นี้ มีเด็กหลอดแก้วเกิดมาแล้วกว่า 6 ล้านคน
ใคร
34
ข้ามห้วงมหรรณพ
และเชือ ่ ว่าจะมีจ�ำ นวนเพิม ่ มากขึน ้ เรือ ่ ยๆ เนือ ่ งจากผูห ้ ญิง แต่งงานช้าลง และเลือกทีจ่ ะเป็นแม่ในวัยกลางคนมากขึน ้ เพราะ เทคโนโลยีการแช่แข็งไข่ชว่ ยให้พวกเธอไม่ตอ ้ งกังวลถึงคุณภาพ ของไข่อก ี ต่อไป เป็นทีน ่ า่ เสียดายว่าคุณหมอสเตปโตเสียชีวต ิ ในปี ค.ศ. 1988 คุณหมอเอ็ดเวิรด ์ ส์จงึ ได้รบ ั รางวัลโนเบลสาขา การแพทย์นเ้ี พียงคนเดียวในปี ค.ศ. 2010
W
e have come a long way in reproduction science from "test-tube baby", the term now disdained by the society, to genome editing, the latest research in genetic engineering. For all the health issues human race has had, infertility is now one of the least worrisome. However that wasn't the case 60 years ago. The notion of using science for reproductive purpose was a taboo and under heavy attacks for its value in terms of morality and necessity from several groups including scientists and religious groups. The technique was pioneered by physiologist Robert Edwards and obstetrician Patrick Steptoe who reported the first successful fertilization of a human egg cell in vitro in 1969. With several modifications, the pair successfully "gave birth" to the world's first "test-tube baby", Louise Brown, on 25 July 1978. Thanks to their persistence, there are now six techniques of assisted reproduction to help desperate parents. Edwards was awarded a Nobel Prize in Medicine in 2010, years after Steptoe's death in 1988.
ดื้อเท่านั้น
ที่ครองโลก STUBBORNNESS THAT PAYS
สมบัตท ิ ส ่ ี �ำ คัญข้อหนึง่ ของการประสบความ สำ�เร็จในธุรกิจ คือ วิสย ั ทัศน์ เพราะสิง่ นีจ้ ะ ช่วยให้นก ั ธุรกิจผูน ้ น ้ ั สามารถมองเห็นภาพรวมของ สถานการณ์ธรุ กิจของตนในเวทีทก ุ ระดับ ตัง้ แต่ระดับ ท้องถิน ่ ไปจนถึงระดับนานาชาติ ผูท ้ ว่ ี ส ิ ย ั ทัศน์ยาวไกล มากเกินคนทัว่ ไป มักถูกมองว่าเป็นแกะดำ� แหกกฎ ดังเช่น สตีฟ จ็อบส์ พ่อมดแห่งวงการไอที ผูโ้ ด่งดังเรือ ่ ง ความดือ ้ ชนิดคนรอบข้างต้องส่ายหัว แต่เพราะความ ไม่ยอมเชือ ่ อะไรง่ายๆ จนกว่าจะได้ลองทำ�เองนัน ่ แหละ เขาจึงสามารถเปิดบริษท ั แอปเปิล ้ คอมพิวเตอร์ (Apple Computers) ได้ส�ำ เร็จ เพือ ่ พิสจู น์วา่ คนทัว่ ไปไม่อยาก มีคอมพิวเตอร์เป็นของตัวเองนัน ้ ไม่จริง จ็อบส์มองว่า ลักษณะการพัฒนาของเทคโนโลยีสาขาไอทีทเ่ี ป็นแบบ ก้าวกระโดดนัน ้ จะทำ�ให้ทก ุ สิง่ ขนาดเล็กลงเรือ ่ ยๆ แต่ ประสิทธิภาพเพิม ่ ขึน ้ ซึง่ วันนีก ้ พ ็ ส ิ จู น์แล้วว่า การคาด การณ์ของเขาถูกต้อง เพราะวิสย ั ทัศน์อน ั นีย ้ งั เป็นทีม ่ า ของไอโฟน อย่างไรก็ดี ความดือ ้ ของจ็อบส์คอ ื หนึง่ ใน เหตุผลทีท ่ �ำ ให้เขาต้องถูกอัปเปหิออกจาก Apple ทีต ่ วั เองก่อตัง้ ในช่วงต้น เพราะเขาไม่รว้ ู ธิ ก ี ารสือ ่ สารและพูด คุยกับผูอ ้ น ่ ื อย่างถูกต้อง แม้วา่ นวัตกรรมสมาร์ตโฟน จะส่งผลต่อประสิทธิภาพของสมอง ทำ�ให้จต ิ ขาดสมาธิ
คุณ
เพราะเสพติดอย่างหนักในตอนนี้ แต่ส�ำ หรับผูท ้ ใ่ ี ช้ เทคโนโลยีเป็นนัน ้ จ็อบส์มส ี ว่ นอย่างมากในการช่วย ให้พวกเขาจัดการเวลาได้ดข ี น ้ึ สามารถมีเวลาให้ ครอบครัวมากขึน ้ ทำ�งานได้เร็วขึน ้ เราจึงควรเป็น ผูก ้ �ำ หนดว่า จะยอมปล่อยให้เวลาไหลไปกับการ ไถจอ หรือลุกขึน ้ มาต่อต้านอาการเสพติดของตัวเอง แล้วทำ�วันให้มค ี ณ ุ ค่า
O
ne of the most crucial qualities successful people have is vision. The bigger and wider vision, the more success. In many cases, those with exceptional vision are seen as crazy, self-centered, and stubborn as their ideas and plans are based on the future world which sometimes takes years, or even a decade, to unveil. Steve Jobs was one of those "black sheep". He had a notoriety for stubbornness, but it was this very quality that made Apple Computers one of the world's biggest corporations nowadays as he refused to believe that most people did not want a personal computer. And he was right. The rest is history.
ข้ามห้วงมหรรณพ
35
JET LI จอมยุทธ์จิตพุทธะ
THE SPIRITUAL QUEST OF JET LI เรื่อง เอื้อมดาว น้อยกร
36
ข้ามห้วงมหรรณพ
คุณสมบัตโิ ดดเด่นเพียบพร้อม ทีว่ า่ เพียบ พร้อมนัน ้ ไม่ใช่หล่อ รวย เก่ง แต่หเู บา ตามมารยาตัวร้ายไม่ทน ั เหมือนนิยาย แถวๆ นี้ แต่เป็นคุณสมบัตข ิ องลูกผูช ้ ายที่ หาได้ยากยิง่ ในบุรษ ุ สมัยนี้ ผูช ้ ายทีเ่ ก่งทัง้ บูแ ๊ ละบุน ๋ มีคณ ุ ธรรม ยึดถือความถูกต้อง ใจกว้าง ไม่เห็นแก่ตวั รักสันโดษ และใฝ่ ธรรม แต่เจ็ต ลี นักแสดงภาพยนตร์แนว ศิลปะการต่อสู้ มีคณ ุ สมบัตข ิ องจอมยุทธ์ ผูก ้ ล้าในยุคโบราณเกือบครบ เป็นเส้น
ปกติมาเกือบสิบปีแล้ว แฟนๆ ของเขา ต่างตืน ่ ตระหนก ข่าวกระจายไปทัว่ โลก อย่างรวดเร็ว จนเจ้าตัวต้องรีบออกมา แจ้งในเฟซบุก ๊ ว่า ขอบคุณแฟนๆ ทีเ่ ป็น ห่วง ตอนนีเ้ ขาสบายดีและรูส ้ ก ึ ดีมาก และ จะมาอัปเดตงานเร็วๆ นี้ เจ็ต ลี มีอก ี ชือ ่ ว่า หลี่ เหลียนเจีย ๋ เขาเกิดปี ค.ศ. 1963 เป็นชาวจีนแผ่น ดินใหญ่ เขาเป็นลูกคนสุดท้องในจำ�นวน พีน ่ อ ้ งทัง้ หมด 5 คน ครอบครัวของเขา ต้องอยูอ ่ ย่างอดอยาก เมือ ่ บิดาของเขา เสียชีวต ิ ตอนลีอายุ 2 ขวบ พรสวรรค์ ด้านกังฟูของลีฉายแววตัง้ แต่ 8 ขวบ
ทางชีวต ิ ของเจ้าหนูซน ิ ตึง๊ สูย ่ อดฝีมอ ื กังฟู ผูอ ้ ยูใ่ นเส้นทางแห่งธรรมะมาตลอดชีวต ิ จึงไม่เป็นทีน ่ า่ แปลกใจเลยว่า เพราะอะไร เขาจึงเป็นทีร่ ก ั ของแฟนหนังทัว่ โลก ชาว จีน ทัง้ จีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน ฮ่องกง และสิงคโปร์ ด้วยเหตุน้ี เมือ ่ สือ ่ มวลชนตีพม ิ พ์ ภาพถ่ายล่าสุดของเขา ในขณะไปไหว้ พระทีว่ ด ั แห่งหนึง่ ในทิเบต มีสภาพผอม แห้ง ศีรษะล้าน ผมขาวโพลน และดู เหมือนคนอายุราว 70 ปี ทัง้ ทีเ่ ขาอายุ เพียง 55 ปี อันเป็นผลมาจากโรคต่อม ไทรอยด์เป็นพิษจากการทำ�งานมากผิด
หน่วยก้านของเขาไปสะดุดตาอาจารย์ กังฟูชอ ่ื ดัง 2 ท่าน คือ ลี จุนเฟง และ หวู๋ บิน ่ ผูซ ้ ง่ึ มีบทบาทสำ�คัญในการชุบชีวต ิ ของลี อาจารย์ทง้ั สองคอยซือ ้ อาหาร ให้กบ ั ครอบครัวของเด็กน้อย เพราะทาง บ้านยากจนเกินกว่าจะซือ ้ เนือ ้ สัตว์แหล่ง โปรตีนสำ�คัญสำ�หรับนักกีฬาได้ เจ้าหนู ลีกค ็ ว้าเหรียญแรกได้ตอนอายุเพียง 11 ปี และเป็นแชมป์กงั ฟูจน ี ถึง 5 สมัย โดย นักกีฬาคูแ ่ ข่งมีอายุระหว่าง 20-30 ปี ความเก่งของลีไม่ใช่ความเก่งแบบ นักกีฬาเหรียญรางวัล ทีเ่ ปล่งประกาย เฉพาะในสนามแข่ง ในชีวต ิ จริงลี
Image: taijizen.com
สน่หอ ์ ย่างหนึง่ ของนิยายกำ�ลัง ภายในคือ ตัวละครเอกทีม ่ ี
เชีย ่ วชาญท่ากังฟูหมัดมวยถึง 8 ท่า และ สามารถใช้อาวุธกังฟูทง้ั 3 ชนิดได้อย่าง คล่องแคล่ว ความชำ�นาญคล่องแคล่ว อย่างหาตัวจับยาก ส่งผลให้เขาถูก ชักชวนเข้าสูว่ งการบันเทิงและมีชอ ่ื เสียงจากภาพยนตร์เรือ ่ งแรก "Shaolin Temple" ในขณะอายุเพียง 20 ปี แต่ชอ ่ื เสียงของเขามาดังเป็นพลุแตก เมือ ่ เขาย้ายไปอยูฮ ่ อ ่ งกง และร่วมงานกับ ผูก ้ �ำ กับชือ ่ ดัง ฉีเคอะ ในภาพยนตร์เรือ ่ ง Once Upon a Time in China ในปี ค.ศ. 1991 หลังจากสะสมชือ ่ เสียงในฝัง่ เอเชีย ลีกช ็ ม ิ ลางภาพยนตร์ฮอลลีวด ู
เรือ ่ งแรกในอีก 7 ปีตอ ่ มา โดยแสดง ร่วมกับพระเอกแถวหน้าเมล กิบ ๊ สัน ใน Lethal Weapon 4 แต่เรือ ่ งทีท ่ �ำ ให้เขา เป็นทีจ ่ ดจำ�และได้รบ ั คำ�ชมอย่างล้นหลาม ไปทัว่ โลก กลับเป็นภาพยนตร์ของจีน แผ่นดินใหญ่เรือ ่ ง Hero ซึง่ ทำ�รายได้ไป กว่า 100 ล้านเหรียญทัว่ โลก ตัง้ แต่นน ้ั มา เขาก็ได้รบ ั บทเด่นๆ ทัง้ หนังจีนและ ฮอลลีวด ู ประกบดาราระดับเอลิสต์ตลอด ในขณะทีท ่ ก ุ คนชืน ่ ชมและยกย่อง เรียกว่าเป็น "มาสเตอร์" ผูเ้ ก่งกาจ ลีกลับ บอกว่านัน ่ คือการเข้าใจผิดมหันต์ ในปี ค.ศ. 2003 เขาได้พด ู ถึงเรือ ่ งนีร้ ะหว่าง
ข้ามห้วงมหรรณพ
37
งานเสวนาเรือ ่ ง "ไร้ชอ ่ื และไร้ปญ ั ญา" (Anonymous vs. Ignorance) ที่ ไต้หวันว่า เมือ ่ ก่อน เขาตัง้ ใจจะเผยแพร่ ศิลปะการต่อสูข ้ องจีนไปทัว่ โลก แต่ไม่ชา้ ก็รวู้ า่ มวยจีนนัน ้ ทำ�ให้รา่ งกายแข็งแรง แต่ไม่สามารถขัดเกลาจิตใจและช่วยแก้ ปัญหายามวิกฤติได้ ถ้าไม่ฝก ึ จิตควบคู่ ไปกับการฝึกมวยจีนด้วย "แม้ผมได้ถว้ ย รางวัลมากมายตัง้ แต่ยงั เล็ก แต่จริงๆ แล้วผมไม่ใช่คนทีเ่ ก่งทุกอย่างเลย" ลีพด ู เสมอว่า หัวใจของศิลปะการต่อสูไ้ ม่ใช่ พลังหรือความเร็วทีท ่ �ำ ให้เหนือผูอ ้ น ่ื แต่เป็น ความสงบนิง่ ของจิต โดยยํา้ ว่านักสูท ้ ่ี ยอดเยีย ่ มคือผูท ้ ช ่ี นะผ่านวาจา โดยไม่ ต้องออกหมัดแม้แต่หมัดเดียว ด้วยเหตุน้ี ลีจงึ เริม ่ ศึกษาพระพุทธ ศาสนาและปฏิบต ั ธิ รรมในสายวัชรยาน อย่างจริงจังเมือ ่ 20 ปีทแ ่ี ล้ว จนเคยคิด จะออกจากวงการเพือ ่ มุง่ ทางธรรม แต่ถก ู ครูบาอาจารย์หา้ มไว้เสียก่อน โดยบอกว่า ลีควรเป็นตัวอย่างฆราวาสทีม ่ ธี รรม และ เป็นแรงบันดาลใจแก่ผอ ู้ น ่ื จะดีกว่า ผลจากการปฏิบต ั ธิ รรมอย่าง สมํา่ เสมอ ทำ�ให้ลส ี ามารถปล่อยวางชือ ่ เสียงและเงินทองได้และเครียดน้อยลง เขาเริ่มหันมาทำ�งานอาสามากขึ้น ปัจจุบน ั นีเ้ ขาเป็น "ทูตการกุศล" ให้กบ ั สภากาชาดจีนมาได้ 12 ปีแล้ว รวมทัง้ ยังบริจาคเงินรายได้จากภาพยนตร์ เพือ ่ สมทบทุนโครงการด้านสุขภาพจิตของ องค์กรอีกด้วย
38
ข้ามห้วงมหรรณพ
แต่ไม่ชา้ ก็รว ู้ า่ มวยจีนนัน ้ ทำ�ให้รา่ งกายแข็งแรง แต่ไม่สามารถขัดเกลาจิตใจและช่วยแก้ปญ ั หา ยามวิกฤติได้ ถ้าไม่ฝก ึ จิตควบคูไ่ ปกับการฝึก มวยจีนด้วย แต่เหตุการณ์ทท ่ี �ำ ให้ลถ ี งึ กับต้อง พลิกชีวต ิ ตนเอง คือ เหตุการณ์สน ึ ามิใน ปี ค.ศ. 2004 ทีเ่ ขาและครอบครัวรอด ตายมาอย่างฉิวเฉียด เขาเริม ่ ทบทวน ชีวต ิ ของตนเองอย่างเข้มข้นอีกครัง้ และ ตระหนักว่า ตนเองสามารถทำ�ประโยชน์ จากชือ ่ เสียงและเงินทองได้มากกว่า นี้ สิง่ ทีต ่ อ ้ งการจริงๆ คือ การฝึกปฏิบต ั ิ ภาวนาและช่วยให้เพือ ่ นร่วมชาติเข้าถึง ชีวต ิ มากขึน ้ อันเป็นทีม ่ าของ The One Foundation ในอีก 3 ปีตอ ่ มา โดยงาน ของมูลนิธค ิ อ ื การให้ความช่วยเหลือผู้ ประสบภัยพิบต ั แ ิ ละรณรงค์สวัสดิภาพ เด็ก ลีรบ ั งานวงการบันเทิงน้อยมากใน ช่วง 8 ปีทผ ่ี า่ นมา เนือ ่ งจากเขาต้องการ ทุม ่ เทให้กบ ั งานมูลนิธอ ิ ย่างเต็มที่ ทีผ ่ า่ น มามูลนิธิ The One ได้มส ี ว่ นช่วยเหลือ ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวและไต้ฝน ุ่ ใน ภูมภ ิ าคมาโดยตลอด นอกจากนี้ เขากับ นักธุรกิจพันล้าน แจ๊ค หม่า ยังร่วมกันเปิด บริษท ั Taiji Zen ซึง่ เป็นบริษท ั กึง่ ฟิตเนส กึง่ ไลฟ์สไตล์ ทีม ่ เี ป้าหมายสร้างความแข็ง แรงทัง้ กายและใจให้กบ ั ผูฝ ้ ก ึ ด้วย
เจ็ต ลี ในวันนีด ้ ส ู ข ุ ภาพโรยราอย่าง เห็นได้ชด ั การโหมใช้รา่ งกายอย่างหนัก ทำ�ให้โรคไทรอยด์และปัญหากระดูกสัน หลังเป็นๆ หายๆ แต่สห ี น้าของเขาดูมี ความสุขอย่างมาก ในทีส ่ ด ุ จอมยุทธ์ลี ก็ได้ใช้ชวี ต ิ อย่างสงบสุขและคุม ้ ค่าอย่างที่ ตัง้ ใจเสียที
T
here is something about Chinese martial arts literature, particularly the Wuxia type which is heavily influenced by Taoism and Buddhism and remains widely popular among Asian readers for decades. Unlike leading characters in other types of novels, Wuxia heroes are rare specimen who fight for righteousness and placed duties and responsibilities above all else. Their goal after seeking justice and retributions is to live a peaceful life and seek spiritual wisdom. Jet Li is probably the living human with the closest resemblance to the descriptions. Not only is he well loved by millions of movie fans and Wushu practitioners, but also admired by Chinese people across the world for his philosophy in life, dedication to help his Chinese fellows, and philanthropy work. So when the photos of 55-year-old actor in a frail condition looking like a 70-year-old man was in the media in May, his fans were in shock. Although Li was known to suffer from hyperthyroidism and spine problems for many years, the change was too drastic. Within a few days, Li had to post on his Facebook page insisting that he is "doing great and feeling great" and that he will soon share with them a few projects he is working on. Apart from making movies and updating his works a few times a month on his Facebook, Li also oversees The One Foundation, a nonprofit he founded in 2007 to provide disaster relief and support children's welfare, as well as set aside time for regular meditation practice. A skillful Wushu (Kungfu) fighter who rose to fame since childhood and now a living Kungfu legend, Li is often called "Master" by his admirers and Wushu students. However, the actor said there were several misunderstandings about him and Wushu itself. In 2003, he told an audience at the dialogue session, Anonymous VS Ignorance, organized by Buddhist community group Dharma Drum Mountain at the Taipei City Hall that, he was once determined to spread the Chinese martial arts to the whole world but soon realized that martial arts can only strengthen the body, not the mind nor solve life problems unless accompanied with mental and spiritual training. "Although I was awarded as an all-round martial artist when I was very young, I'm not an all-round at all." Born as Li Lian Jie in 1963, Li is a Beijing native and the youngest of four siblings. The family lived in poverty since his father died when Li was two. As a young boy, he was described as shy and quiet. On one summer break, the 8-year-old took a Wushu training as an extracurricular activity, but his talent caught the eye of renowned coaches Li Junfeng and Wu Bin who selected him from more than 1,000 children for serious training. The martial art had become Li's whole life ever since. With rigorous practice for tens of thousands of hours, Li became the all-round youth champion in his debut at the 1974 national Wushu competition. In the following year, he won a gold medal in China's 3rd National Games at the age of 12, beating his opponents who were in their 20s and 30s. The boy went on to secure his youth national champion until 1979. Li received his highest achievement in martial
arts when he was crowned Gold Champion at the Chinese National Martial Arts Competition. His fighting prowess and grace led him to his first movie, Shaolin Temple, which was a blockbuster in Asia. In 1990, Li moved to Hong Kong and starred in Once Upon a Time in China directed by famous director and producer Tsui Hark. After seven years crafting his portfolio in the region, Li took his first Hollywood role in Lethal Weapon 4. But his biggest break came when he stared in Hero, a Wuxia film which has won an international acclaim and grossed over 100 million dollars worldwide in 2002. Li's continuous rise to stardom brought him fame and wealth, along with stress. He began practicing Buddhism when he was 35 and at his prime in career and life. The Buddha's teaching made an impact on his views about himself and the world so deeply that at one point, he wanted to quit acting to pursue the spiritual path seriously. The actor later changed his mind when his Vajrayana Buddhism Master Palme Khyentze Rinpoche said he could put his fame and influence into better use to spread Buddhism. Regular meditation and Dhamma practice has given him inner strength to break his bond with fame and wealth easier. But the real turning point came in 2004. Li, his wife, and their two young daughters were on holiday in the Maldives when the deadly Tsunami hit the beach. They narrowly escaped the tidal waves. His brush with death was the trigger for charity work with the Red Cross Society of China shortly after. In his interview with Newsweek in 2008, he admitted his realization that "all the money and power in the world would not have saved me from the water. That night I decided that I couldn't wait until I was retired; I had to do something right away." The foundation has been involved with seven emergency responses including the 2008 Sichuan earthquake and the Typhoon Morakot in Taiwan so far. As the world has become more vulnerable to natural disasters, Li hopes to contribute more in the future. At present Li is living with his family in Singapore, sharing an apartment near the office with foundation staff. The actor clearly looks much older than his age, especially compared with his peers in the industry. Years of hard work has taken its toll on his body, but not his soul. It will be hard for Li to retire with a quiet life with the demanding nature of foundation work, but we bet it is the source of his peace of mind. Story: Uamdao Noikorn
ข้ามห้วงมหรรณพ
39
อานุภาพแห่ง
สมาธิ
POWER OF MEDITATION เรียบเรียง ภัสรชล พินธุโสภณ ภาพ ศุภกฤต ภักดีปฐพี
ค
วามสุขจากการตอบสนองสิง่ เร้าทีเ่ ข้ามากระทบผัสสะ นัน ้ เป็นเพียงความสุขชัว่ ครูช ่ ว่ ั ยามทีผ ่ า่ นมาแล้วก็ ผ่านไป มีแต่จะเพิม ่ พูนความอยากให้มากขึน ้ เรือ ่ ยๆ ไม่รจู้ บสิน ้ อีกสิง่ ทีม ่ าพร้อมกับความสุขคือความทุกข์ทเ่ ี ราปฏิเสธไม่ได้ เพราะชีวต ิ นัน ้ ระคนทัง้ สุขและทุกข์ ภิกษุ ท.! พวกเธอจงเจริญสมาธิเถิด. ภิกษุ ท.! ภิกษุผม ้ ู จี ต ิ ตัง้ มัน ่ เป็นสมาธิแล้ว ย่อมรูไ้ ด้ตาม ทีเ่ ป็นจริง. ภิกษุ ท.! เพราะเหตุนน ้ ั ในกรณีน ้ ี พวกเธอพึงกระทำ� ความเพียรเพือ ่ ให้รต ู้ ามความเป็นจริงว่า “นีเ้ ป็นทุกข์, นีเ้ ป็น เหตุให้เกิดทุกข์, นีเ้ ป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์, และนีเ้ ป็น ทางดำ�เนินให้ถงึ ความดับไม่เหลือแห่งทุกข์,” ดังนีเ้ ถิด เมือ ่ มีสมาธิจงึ มีสติจ�ำ เริญขึน ้ จะเกิดปัญญาทีใ่ ช้แก้ไข ปัญหาชีวต ิ แก้ไขปมใดๆ ทีต ่ ด ิ ค้างใจ เห็นความล่อลวง เห็นเหตุทเ่ี กิดทุกข์ และเห็นทางแห่งการดับทุกข์ เมือ ่ รับรูต ้ าม ความเป็นจริงเช่นนัน ้ จึงวางจิตวางใจได้ถก ู ไม่ยด ึ เอามาเป็น ตัวเราของเรา ผ่อนคลายความยึดมัน ่ ถือมัน ่ จึงค่อยๆ มี ความสุขขึน ้ ตามลำ�ดับขัน ้ และสามารถหลุดพ้นได้ในทีส ่ ด ุ ทีม ่ า: มหาวาร. สํ. ๑๙/๕๒๐/๑๖๕๔
T
he happiness from the stimulus that comes into the senses is not permanent. It‘s just a moment of happiness which will only accumulate more aversion. We cannot deny that suffering comes with happiness. The true happiness is to see and accept the truth. Everything is impermanent. To understand the truth, you need to continually practice the mind and do meditation. Bhikkhu! You shall practice meditation. Bhikkhu! You who have focused mind will know the truth. Bhikkhu! Because of this, you should keep practicing to realize the truth that ‘this is suffering, is the cause of suffering, is the end of suffering and is the way of the end suffering, like this. When there is concentration, wisdom will appear to help resolve all life issues. You will see the temptations, the cause of suffering and the way to end the suffering. When you understand the truth, you will have a correct perception and do not cling to anything. Relax your grip to whatever keeps your mind tied down, you will be happier gradually and free eventually. Translation: Nilobon Waiyaworn
40
ข้ามห้วงมหรรณพ
ภาพ สุวลี มาตรคำ�จันทร์
อริยทรัพย์ข้อแรกคือ “ศรัทธา” นั้น คือจุดเปลี่ยนของชีวิตที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ศรัทธา ต้องเป็นศรัทธาที่มีปัญญากำ�กับ คำ�ว่าศรัทธานั้น ยิ่งใหญ่จนทำ�ให้ ยินยอมพร้อมกับการทำ�ในสิ่งที่... ไม่เคยคิดจะทำ� ไม่กล้าทำ� ไม่เชื่อว่าตนจะทำ�ได้ มาสู่การมุ่งหน้าไปสู่เส้นทางนั้น มุ่งมั่นจะทำ�ได้ทุกอย่าง ทำ�ให้ทุกอย่าง และทำ�ด้วยใจที่ไม่ยอมจำ�นน ศรัทธา คือจุดเริ่มต้นของทางสายนิพพาน Confidence, the first noble treasure, is the greatest turning point in life. The right confidence must be accompanied by wisdom. With confidence, one can do things he’s never thought of, never dared to do and never believed he could do. With confidence, he heads towards the path and commit to do whatever it takes, with no surrender. Confidence is thus the starting point to the path of Nirvana.
อาจารย์อัจฉราวดี วงศ์สกล Vipassana Master Acharavadee Wongsakon Translation: Kanakwan Rachatanunthawich
ข้ามห้วงมหรรณพ
41
IN BUDDHISM พระคุณแม่ THE BEST WAY TO SAY LOVE TO YOUR MOTHER เรียบเรียง สุขสถิตย์ มีสขุ
ตรัสไว้ในมงคลสูตร ข้อที ่ 11 ตรัสสอนเปรียบไว้วา่ ถ้าบุตรจะ พึงวางบิดามารดาไว้บนบ่าทัง้ สองของตน ประคับประคองท่าน อยูบ ่ นบ่านัน ้ ป้อนข้าวป้อนนํา้ และให้ทา่ นถ่ายอุจจาระปัสสาวะ ั ท ิ า่ นไปจน บนบ่านัน ้ แม้บต ุ รจะมีอายุถงึ 100 ปี และปรนนิบต ตลอดชีวต ิ ก็ยงั นับว่าตอบแทนพระคุณท่านไม่หมด พระคุณท่านยิง่ ใหญ่เหนือฟ้าดินเพียงนี ้ เราจะตอบแทน ท่านอย่างไรได้บา้ ง ธรรมนีย ้ งั จิตให้ตระหนัก และตอบแทนความรักความ เมตตาของบุพการีได้อย่างยอดเยีย ่ มทีเดียว โดยเฉพาะมารดา หากแม้ทา่ นเพียงทอดธุระ ไม่สนใจไยดีวา่ มีอก ี หนึง่ ชีวต ิ อยู่ ในกาย ใช้ชวี ต ิ ไม่ระวัง ลูกอาจเกิดมาไม่สมประกอบก็เป็นได้ กลับกันท่านต้องเสียสละทุกสิง่ ปัจจัยทีจ่ �ำ เป็นต่อชีวต ิ รวมถึง ความรูก ้ ารศึกษา เพือ ่ เป็นเครือ ่ งหาเลีย ้ งชีพ ล้วนถูกจัดหา อย่างสุดความสามารถ เพือ ่ มัน ่ ใจว่าลูกจะได้รบ ั สิง่ ทีด ่ ท ี ส ่ี ด ุ มีชวี ต ิ รอดปลอดภัย โดยไม่เคยร้องขอสิง่ ใดตอบแทน ท่าน รักเราตัง้ แต่ยงั ไม่ได้เห็นหน้า บุตรทีด ่ ต ี อ ้ งสำ�เหนียกให้จงหนัก วันเกิดของลูกคือวันทีช ่ วี ต ิ ของแม่แขวนอยูบ ่ นเส้นด้าย เป็นตายเท่ากัน แม้เจ็บปวดแสนสาหัสเจียนตาย ก็เฝ้ารอ จะได้พบหน้าเลือดในอกของท่าน ควรหรือทีเ่ ราจะทำ�ให้ทา่ น เจ็บชา้ํ นา้ํ ใจด้วยคำ�พูดหรือการกระทำ�อันเป็นทาสอารมณ์ หากคิดตอบแทนพระคุณให้พอสม นอกจากขวนขวาย ในกิจการงานของท่าน เลีย ้ งดูปรนนิบต ั ย ิ ามป่วยไข้ และ สืบวงศ์ตระกูลให้สมความเป็นทายาท รวมถึงอุทศ ิ บุญ ยามท่านล่วงลับไปแล้ว อีกประการหนึง่ พึงพิจารณาประพฤติ สมา่ํ เสมอ คือ ทาน-ศีล-ภาวนา กระทำ�ให้มาก ให้เจริญทีส ่ ด ุ ทีจ่ ะทำ�ได้ เหตุเพราะทุกอณู แม้เลือดในกายเราทีไ่ หลเวียน อยูต ่ ลอดเวลา ล้วนเกิดจากเลือดของท่านทัง้ สิน ้ เมือ ่ ตระหนัก ดังนี ้ พึงตัง้ ใจเป็นคนดีมศ ี ล ี ธรรมนับแต่นจ้ี นตลอดไปเถิด
42
ข้ามห้วงมหรรณพ
แขวนอยู่บนเส้นด้าย เป็นตายเท่ากัน... ควรหรือที่เราจะทำ�ให้ท่านเจ็บชํ้านํ้าใจ
O
nce Buddha was asked how a child can best repay her parents' love and kindness as they have done so many things for their child? "Taking good care of your parents bring the highest auspice to your life." "If you carried your parents on your shoulder for100 years, carrying them around that way, providing them foods and drinks, and letting them urinate and defecate on your shoulder until you were 100 years old, you still wouldn't repay them," he said. Why is that? You may ask. From the moment your mother knew that you were inside her, if she didn't change herself her lifestyle to ensure you were safe, you would have been dead or born with illness a long time ago. Before you came to this world, she made sure everything was ready for you so that you were comfortable and happy. Your mother tried to give you the best of everything without asking for anything in return to see you will grow up to be a happy, healthy person. Do you realize that your birthday is the day your mother endured the worst pain in her life? Yet, she was willing to do so because she loved you long before she met you. While she's still alive, treat her well. Do not hurt your parents in anyway, verbally or physically. Take them to places when they can no longer go by themselves. Look after them when they're sick like they looked after you when you were sick. That's all they want. That's the best way to say you love them.
Image: shutterstock.com
ตาปิตอ ุ ป ุ ฏ ั ฐานัง เอตัมมังคะละมุตตะมัง เลีย ้ งดูบด ิ า มารดาให้ด ี เป็นมงคลอันสูงสุด” สมเด็จพระมหามุนี
Translation: Chotika Rujirachun
มา
วันเกิดของลูกคือวันที่ชีวิตของแม่
IN BUDDHA‘S TIME รักแท้และคู่บารมีของพระพุทธเจ้า THE BUDDHA'S SOULMATE แต่พระองค์ผเู้ จริญ ข้าพระบาทได้แลเห็นท่านดาบส เหาะลงมาจากนภากาศ ช่วยมหาชนขนดินทราย มาปรับผิวทางด้วยแรงกาย ข้าพระบาทเริม ่ มีความเลือ ่ มใสใน ท่านดาบส เมือ ่ เห็นท่านดาบสทอดกายเป็นสะพาน ข้าพระบาท ยิง่ มีปต ี แิ ละศรัทธาเพิม ่ พูนขึน ้ นับทวี บัดนีพ ้ ระองค์ทรงพยากรณ์ ว่า ท่านดาบสจักได้ตรัสรูเ้ ป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึง่ ใน อนาคตกาล ข้าพระบาทยิง่ เปีย ่ มปีตแิ ละศรัทธาไปกับท่านดาบส ยิง่ นัก ปีตแิ ละศรัทธาของข้าพระบาทนีส ้ งู ยิง่ นัก จนปิดบังความ กลัวในภัยของสังสารวัฏได้หมดสิน ้ พร้อมทีจ่ ะเวียนว่ายไปใน โอฆะอีก 4 อสงไขยแสนกัปร่วมกับท่านดาบส” คำ�พรรณนาข้างต้นนัน ้ เปล่งมาจากความศรัทธาในหัวใจ ของสุมต ิ ตาพราหมณีทม ่ี ต ี อ ่ สุเมธดาบส ผูม ้ น ่ั คงในเส้นทาง แห่งการตรัสรูเ้ ข้าถึงสัมมาสัมโพธิญาณ ก่อนทีน ่ างจะกล่าว คำ�อธิษฐานต่อพระทีปงั กรพุทธเจ้าว่า “พระศาสดาผูเ้ จริญ ข้าพระบาทขอตัง้ ความปรารถนา ้ งพระพักตร์ของพระองค์วา่ ข้าพระบาทจะขอ ณ บัดนี ้ ต่อเบือ เป็นคูส ่ ข ุ คูท ่ ก ุ ข์คย ู่ าก เป็นคูบ ่ ญ ุ บารมี ช่วยท่านดาบสสร้างสม พุทธบารมีให้สมบูรณ์ โดยไม่ยอ ่ ท้อหรือเปลีย ่ นใจ” อันเป็น จุดเริม ่ ต้นของรักแท้ทย ่ี ง่ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ จำ�เนียรกาลผ่านมาไกลแสนไกล ทัง้ สองก็เวียนเกิด เวียนตายไม่อาจนับชาติได้ มีพบ มีพลัดพราก มีสมหวัง มีผด ิ หวัง มีสข ุ แลมีทก ุ ข์ แต่ยง่ิ นานทัง้ สองก็ยง่ิ มีศล ี เสมอกัน มีปญ ั ญาเสมอกัน ยิง่ มัน ่ คงร่วมฝ่าฟันสร้างสมบารมีอย่าง ไม่ยอ ่ ท้อ จนมาในชาติสด ุ ท้ายของพระโพธิสต ั ว์ผจู้ ะตรัสรูเ้ ป็น พระพุทธเจ้า แม้ชาติสด ุ ท้ายนี ้ นางก็ยงั คงมีความเสียสละให้ กับพระสวามี คราวใดเมือ ่ ทราบว่าเจ้าชายสิทธัตถะนุง่ ห่มผ้า ย้อมฝาด ทรงดำ�เนินด้วยพระบาทเปล่า เสวยอาหารจากการขอ บรรทมบนแผ่นกระดาน พระนางยโสธราสดับดังนัน ้ ก็หน ั มา ใช้ผา้ ย้อมฝาด ไม่สวมฉลองพระบาท และบรรทมบนพืน ้ ด้วย เมือ ่ สดับข่าวว่าเจ้าชายสิทธัตถะไปบำ�เพ็ญฌานสมาบัตก ิ บ ั สองดาบส พระนางยโสธราก็บ�ำ เพ็ญฌานด้วย จนเมือ ่ มีขา่ วว่า เจ้าชายสิทธัตถะทรงอดพระกระยาหารทรมานกาย พระนาง ยโสธราก็ทรงอดพระกระยาหารด้วยจนพระวรกายซูบผอม พระพุทธองค์ตรัสว่า “มิใช่เพียงแค่บด ั นี ้ หากแต่พระนางนี้ มีความรัก มีความซือ ่ สัตย์ในเราตถาคตมาอย่างยาวนาน” แล้ว พระองค์กป ็ ระทานอริยทรัพย์อน ั หาใดเสมอเหมือนมิได้ให้กบ ั พระนาง จนถึงซึง่ ความเป็นอริยบุคคล จบการเวียนว่ายตายเกิด
พระนางยโสธรามิได้เป็นแค่ครู่ ก ั คูค ่ รอง แต่เป็นคูบ ่ ญ ุ คูส ่ ร้าง บารมี ความรักของทัง้ สองพระองค์มเี ป้าหมายสำ�คัญยิง่ ใหญ่ ชัดเจน เป็นตัวอย่างแก่ผท ู้ ป ่ี รารถนาจะมีรก ั แท้วา่ รักแท้ตอ ้ งมี จุดหมายและมีวน ั จบ เพราะหากไม่จบก็ตอ ้ งวนเวียนกลับมาทุกข์ ไม่เลิก ความรักทีป ่ ระกอบด้วยธรรมเท่านัน ้ จึงนับว่าลา้ํ ค่า และจะ สามารถผูกพันกันอย่างยัง่ ยืนทีส ่ ด ุ ซาบซึง้ ทีส ่ ด ุ เหนียวแน่นทีส ่ ด ุ ไปจนถึงจุดมุง่ หมายสูงสุด คือการพ้นทุกข์ไปด้วยกัน
O
h! Buddha, I have more faith in the Brahmin. As he not only carried the sand to prepare the road, but also offered himself as a bridge...Lord Buddha, I vow in front of you I will stay with him through good and bad times, supporting his path to perfections until he reaches Buddhahood." The words were uttered from the lips of Sumitta, who was so impressed with the unwavering determination shown by a Brahmin named Sumeth, one of Gautama Buddha's past incarnations, but a very important one as it was the lifetime that Dipankara Buddha, the fourth Buddha in countless eons prior to Gautama Buddha, predicted that his wish would come true. According to the Tripitaka, the couple went through the cycle of birth and death over countless eons subsequently, facing numerous tests and lessons to strengthen themselves for the Noble Path. The stronger their minds were, the more grueling the tests became as seen in the stories of Buddha's last ten incarnations before he attained enlightenment in the last life. In the Bodhisattva's last life, Sumitta was born as his wife named Princess Yasodhara. After his escape from the palace to be an ascetic, she was in immense sorrow but did not try to go find him as she understood his reason very well. Instead, she tried to do the same; walking barefoot, sleeping on the ground, meditating, and fasting. The Buddha did not forget her either. He came back and took her to the path of self-realization, finally fulfilling his promise to bring his loved ones to longlasting happiness. What Sumitta exhibited was the act of true love in every sense, making her the Buddha's perfect soulmate as their connections were at the spiritual level bonded by their mutual understanding that the highest form of love is not romantic love, but spiritual one.
ข้ามห้วงมหรรณพ
Translation: Chotika Rujirachun
Image: shutterstock.com
เรียบเรียง ประภาพร ขาวทอง
43
เรือ ่ ง สุชวี า แสงเดือน
สัตว์เลี้ยงแสนมัด THE BINDING BOND
ห
น้าตาน่าเอ็นดู หางหูนา่ รักไปหมด บ้างก็นง่ ั มอง เธอแหวกว่ายได้ทง้ั วัน การเลีย ้ งสัตว์คอ ื งานอดิเรก ของฉัน เฝ้าถนอมด้วยความเมตตา แต่เคยคิดไหมว่า นีค ่ อ ื การสร้างเครือ ่ งผูกรัง้ ครัง้ ใหญ่ ตัง้ แต่ภาระรับผิดชอบ ทัว่ ไป ยันปมเสน่หาในใจทีถ ่ ก ู มัดแน่น สุดท้ายไม่มช ี วี ต ิ ใด ทีจ่ รี งั ยัง่ ยืน ร้องไห้สะอืน ้ ปานใจจะขาด สัตว์เลีย ้ งแสนรัก ยามนีเ้ ป็นเพียงซาก ยากจะตัดอาลัย ความทุกข์ทบ ั ถมจิต ให้จมอีกเนิน ่ นาน ความหลุดพ้นชัว่ กัลปาวสานถูกกัน ้ กาง ด้วยเครือ ่ งผูกหย่อนๆ เพียงแค่น้ี
P
รักน้องต้องไม่เมา LOVE SANS ALCOHOL
ก
ลมเกลียวเหนียวแน่น เป็นปึกแผ่นด้วยความ สามัคคี กิจกรรมประจำ�ปี วางไว้แบบโหดๆ แม้รน ุ่ น้องจะโกรธบ้าง แต่กท ็ �ำ ให้รจู้ ก ั การแก้ปญ ั หา พัฒนาการอยูร่ ว่ มกับผูอ ้ น ่ื ครัน ้ ตกกลางคืนจับน้องกรอก เหล้า ใครไม่เอาด้วยกลายเป็นตัวประหลาด บาปกรรม ทีท ่ �ำ คนศีลขาดนัน ้ ตกแก่ใคร ปัญญาชนทีข ่ าดสติไม่มี ประโยชน์ ผูด ้ �ำ ริวฒ ั นธรรมการรับน้องโปรดไตร่ตรอง ให้ถถ ่ี ว้ น ไม่ควรสืบทอดความสมานฉันท์ทผ ่ี ด ิ ศีล
A
freshmen-welcoming ceremony is an annual activity created to bond college newcomers. Although it is tough, it helps them to adapt and and learn how to get along with others. But a forced drinking binge should never be on the activity list. There's no merit in making someone drunk to the point of unconsciousness.
44
ข้ามห้วงมหรรณพ
ets are cuddling and cute. We can spend the whole day watching our fish swim around. Taking care of pets is our hobby. We pour our love and affection on them. When they‘re gone, we're overwhelmed with grief. The sadness has plagued us for so long without us realizing that binding bond is created. How can freedom be possible this way?
ที่มาของจิตอาสา WHY VOLUNTEER?
ทำ�
เพือ ่ ผูอ ้ น ่ื แล้วรูส ้ ก ึ มีความสุข จึงลุกออกไปเป็น อาสาสมัครการกุศล ช่วยเหลือผูค ้ นทีไ่ ม่รจู้ ก ั ได้เป็นทีร่ ก ั ได้รบ ั การเชิดชู ดูเผินๆ เหมือนทำ�เพือ ่ คนอืน ่ พอย้อนกลับมาจริงๆ ทีม ่ ายืนอยูต ่ รงนี ้ ตัง้ ต้นด้วยความ พอใจของใครกัน อะไรทีท ่ �ำ แล้วตัวเองมีความสุข ฉันก็ จะทำ� แต่ความเสียสละทีแ่ ท้จริงนัน ้ แม้จะยากลำ�บาก แม้จะไม่อยากทำ� แม้บางครัง้ จะสวนทางกับคำ�ว่าความสุข นัน ่ ต่างหากคือการเอาความดีงามของผูอ ้ น ่ื เป็นทีต ่ ง้ั เป็นทีม ่ าของจิตอาสาทีแ่ ท้จริง
I
งานตายที่ควรตื่น
t feels good to do things for others, so we volunteer to help those we don‘t know. But is our kindness really in good faith? Are we doing it in exchange for praise and admiration? Volunteering isn't about our own happiness, nor to serve our need. A true sacrifice comes from encountering difficulties and doing it anyway although we don't like it.
AWAKENING FROM FUNERAL
เมือ ่ ความตายมาประชิดตัว ผูเ้ ป็นทีร่ ก ั มีอน ั ต้องจาก การครา่ํ ครวญหวนไห้กลายเป็นวิธี แสดงออกถึงความอาลัยมหาศาล แต่ผค ู้ นโดยมาก ไม่สามารถเรียนรูอ ้ ะไรจากความพลัดพรากสูญเสียสักที ต้องมีโลงสีเ่ หลีย ่ มวางอยูต ่ รงนีอ ้ ก ี กีค ่ รัง้ จึงจะมองเห็น ความไม่จรี งั ของชีวต ิ ทะยานอยากแทบตายก็ไม่ฟน ้ื ลืมตาได้แต่ไม่เคยตืน ่ พนมมือฟังสวดทัง้ คืนก็ไม่เป็นผล กลายเป็นคนทีต ่ อกฝาโลงจิตตัวเอง
W
hen death arrived and took away our loved ones, moaning became a proper way of showing sadness. No one learns a lesson from separation. How many coffins need to be laid in front of us to see the truth of life? Excessive griefing or all night praying cannot bring back your loved one, only locking your soul in the cage of sorrows.
ข้ามห้วงมหรรณพ
45
46
ข้ามห้วงมหรรณพ
ISION OF ART
สืบศาสตร์สานศิลป์ เทียนพรรษา อุบลราชธานี เรื่อง สุภาดี ยืนยาว
เรือ ่ งราวความศรัทธาถูกเล่าขานจากอดีตกาลจวบจน ปัจจุบัน ชาวจังหวัดอุบลราชธานีสืบสานเป็นประเพณีแห่ เทียนพรรษาอันเป็นเอกลักษณ์ในช่วงเทศกาลเข้าพรรษา ถ่านไฟสีส้มแดงลุกโชนในเตาเป็นนาทีเดียวกับที่ก้อน ขีผ ้ ง้ึ ในหม้อขนาดใหญ่ตม ้ ละลายเป็นเนือ ้ เดียวกัน ชาวบ้าน ตักขี้ผึ้งที่ละลายดีแล้วขึ้นกรองใส่ปี๊บ พวกเขาทิ้งมันให้ แห้งสักพักจึงนำ�ขึ้นปั้นเป็นเทียน โดยมีช่างแกะสลักเทียน พื้นบ้านทั้งรุ่นเก่า รุ่นใหม่ ร่วมกันแกะสลักลวดลายด้วย ความประณีตบรรจง บ้างเป็นเรื่องราวพุทธประวัติ บ้าง เป็นชาดก เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ภาพคุ้นตาเช่นนี้พบเห็นได้ทุกปีเฉพาะตามคุ้มวัด ต่างๆในชุมชนคนทำ�เทียน หนึ่งถึงสองเดือนก่อนงานแห่ เทียนพรรษาจะเริ่ม พระสงฆ์ เณร ชาวบ้านตามคุ้มวัด ส่วนราชการ สถานศึกษา รวมทั้งเอกชน จะร่วมใจกันมา เป็นส่วนหนึ่งในการจัดเตรียมขบวนแห่เทียนในคุ้มวัดของ ตนตามกำ�ลังที่ตนจะทำ�ได้ ความสามัคคีและงานหัตถศิลป์ที่ผสมผสานเป็น หนึ่งเดียว ก่อเกิดเป็นงานงานศิลป์ในแผ่นดินธรรมอัน ทรงคุณค่า เต็มไปด้วยความงดงามของความศรัทธาจาก ภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อกับมา นามว่า “เทียนพรรษาอุบล”
Image by Arnon Chomsungnoen47 ข้ามห้วงมหรรณพ
48
ข้ามห้วงมหรรณพ
THE ART
OF BUDDHIST LENT CANDLE The red flame is blazing inside the stove, melting this huge amount of wax which, for the next few months, will be sculptured into a spectacular piece of art in the form of intricately carved candle called Tien Phansa or Buddhist Lent Candle. The candle is part of activities to celebrate the annual Buddhist Lent Festival in Ubon Ratchathani province. With its majestic size and distinct saffron color, each candle radiates solemnity with its surface carved into images telling Buddha's life events or stories in his lifetime to pay homage to the Enlightened One. It is the period that heralds a time for renewed spiritual activity.
ข้ามห้วงมหรรณพ
49
byวArnon Chomsungnoen 50Image ข้ามห้ งมหรรณพ
ภาพ ศุภกฤต ภักดีปฐพี
HARMONY FROM WITHIN
บททดสอบฝึกตนเอง วนาพร บุญชิต
LEARNING LESSON WANAPORN BOONCHIT
ไม่
มีสง่ิ ใดเทีย ่ งแท้และแน่นอน ถ้อยคำ�นีย ้ งั ใช้ได้ดต ี ลอดและ เป็นจริงเสมอ ในชีวต ิ การทำ�งาน ฉันเป็นพยาบาลวิชาชีพ
ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำ�บล (รพ.สต.) หรือในชือ ่ สถานี อนามัย ในแต่ละวันฉันต้องทำ�หน้าทีใ่ ห้บริการผูป ้ ว่ ยแบบครบวงจร ดูแลผูป ้ ว่ ยแต่ละรายจนกลับบ้าน และยังมีบริการเยีย ่ มบ้านผูป ้ ว่ ย อีกด้วย วันหนึง่ ฉันถูกหัวหน้างานขอให้ไปช่วยงานเอกสาร เพือ ่ แจก จ่ายงานแก่หน่วยงานอืน ่ คอยดูแลระบบการทำ�งานในสำ�นักงาน เป็นงานเอกสารล้วนๆ ฉันปฏิเสธรับงานนัน ้ ด้วยพิจารณาแล้ว ว่างานไม่เหมาะกับตนเอง และมีผท ู้ ท ่ี �ำ งานได้ดก ี ว่า ฉันเพียรขอ ไม่ยา้ ยไปทีท ่ �ำ งานใหม่ถงึ 5 ครัง้ ด้วยความสุภาพอ่อนน้อม และ อธิบายเหตุผลจนสมประสงค์ วันต่อมา หัวหน้างานยืน ่ ข้อแม้ให้ ย้ายไปทำ�งานทีส ่ ถานีอนามัยอีกแห่ง แต่เผอิญมีนอ ้ งในทีท ่ �ำ งาน ขอย้ายไปก่อน ฉันจึงยังอยูท ่ เ่ี ดิม ตอนนัน ้ ฉันเริม ่ ปฏิบต ั ธิ รรมได้ 1 เดือนแล้ว จึงไม่โต้ตอบและคิดว่าทุกอย่างคงคลีค ่ ลายไปเอง แต่แล้ว เมือ ่ ถึงเวลาพิจารณาเลือ ่ นขัน ้ เงินเดือน ฉันได้รบ ั การ ประเมินตา่ํ สุดในจำ�นวนข้าราชการ 20 คนในทีท ่ �ำ งาน 5 แห่ง ฉันรูส ้ ก ึ ไม่พอใจ คิดจะเข้าไปถามว่าทำ�งานไม่ดต ี รงไหน บุคลิกฉัน นัน ้ หากมีเรือ ่ งอะไรในใจจะพูดคุยซักถามจนได้ค�ำ ตอบทีช ่ ด ั เจน ถึงบุคลิกภายนอกจะดูเหมือนนิง่ ๆ ไม่สนใจใคร เป็นคนโกรธยาก แต่หลงติดโน่นนีไ่ ด้สารพัด ครัง้ นี้ สติของฉันเริม ่ มีมากขึน ้ จึงไม่ได้ท�ำ อะไร ยังคงทำ�งาน ทำ�หน้าทีด ่ แู ลคนไข้และชาวบ้านต่อไป ฉันเริม ่ ปล่อยวาง และมอง โลกเปลีย ่ นไป ไม่มใี ครได้ทก ุ อย่างดัง่ ใจหวัง ฉันไม่หงุดหงิดใจ หัวใจของฉันรับรูว้ า่ กำ�ลังทำ�อะไร เพือ ่ ใคร และเข้าใจผูอ ้ น ่ื มากขึน ้
แต่แล้วฉันก็ถก ู กิเลสรุมเร้าอีกครา เมือ ่ ฉันไม่มส ี ติสม ั ปชัญญะ ดูแลคนไข้ วันนัน ้ ใกล้เลิกงาน ฉันอยูท ่ ท ่ี �ำ งานคนเดียวและเหนือ ่ ย ล้าอย่างมาก แค่จา่ ยยาให้ ไม่ได้ท�ำ แผลคนไข้ ทัง้ ทีค ่ วรจะทำ� เช้า วันต่อมา เพือ ่ นก็น�ำ เรือ ่ งของฉันทีถ ่ ก ู เล่าขานอยูใ่ นเฟซบุก ๊ แม้ ไม่ได้เอ่ยชือ ่ ก็รไู้ ด้วา่ พูดถึงใคร แม้ฉน ั ใช้ความสงบสยบความ เคลือ ่ นไหว แต่กเิ ลสในตัวฉันทำ�งานหนักมากด้วยความเมามัน จิตคิดวนไม่หยุดถึงคำ�พูดรุนแรงในโพสต์ แต่ยงั คงตัง้ ใจปฏิบต ั ิ ภาวนาเพือ ่ พาตัวเองออกจากกับดักคิดวน ฉันไม่โทษใครนอกจาก ตัวเอง ทีข ่ าดสติสม ั ปชัญญะ ให้บริการไม่ครอบคลุม ครัง้ นัน ้ ฉัน เห็นโทษของการขาดสติสม ั ปชัญญะชัดเจน และจำ�เป็นบทเรียน สอนตัวเองตลอด และเมือ ่ ฉันได้พบกับคนไข้คนเดิมอีกครัง้ ฉันก็ สามารถให้บริการพร้อมรอยยิม ้ จากหัวใจจริงๆ ทุกอย่างสดใสมี รอยยิม ้ ให้แก่กน ั และกัน ธรรมะของพระพุทธองค์เมือ ่ ปฏิบต ั จิ ริง จึงได้ผลจริง ช่วยให้ ฉันมีสติปญ ั ญาในการแก้ปญ ั หาทุกครัง้ พ่อแม่ครูบาอาจารย์กล่าว ว่า ในอดีตเราทำ�เหตุไว้ไม่ดี จึงได้รบ ั ผลกรรมเช่นนัน ้ เพราะเมือ ่ ทำ�เหตุไว้ดแี ล้วผลจะเป็นอืน ่ ไปไม่ได้ และฉันก็ได้พส ิ จู น์แล้ว
B
eing a nurse, I have a higher-than-average patience. I don't get angry easily. People usually see me as calm and quiet. But I am often trapped in my own thoughts which can keep racing inside my head for a long time. One day my boss asked me to move to the back office as an office clerk. Despite his insistence, I turned down the position because it did not suit me for five times. On the next day my boss told that I could work in another hospital. Fortunately someone had requested to move there first. But when the season of promotion came, I got a lowest score among 20 employees. Normally, I would have rushed to ask what I had done wrong. This time I did not and went on with my work as usual. With regular meditation, I have slowly come to accept that nobody always gets her way. I felt much more in control of my thoughts ...or so I thought. One evening, a patient came to the center. I was the only one on duty that day. Extremely exhausted, I didn't dress my patient’s wound but only gave a medicine. Unhappy that I skipped the process, the person posted the story on Facebook. It then went viral. The comments were so harsh that it made me very depressed, not knowing what to do because it was really my fault, I kept practicing meditation to clear my mind. After a while, I started feeling much better, not because I fully accept it was my responsibility to fix it. When I saw the patient at the center again, I found myself I was still very happy to provide the service to her and gave a genuine smile. This would have been impossible had it not been for Vipassana meditation. It has really changed me from within. I don't just look calm anymore, but I can now feel it too. Translation: Wichuda Kaiskaew
ข้ามห้วงมหรรณพ
51
ตั้ง ของนักท่องเทีย่ วทีด่ ที ส่ี ดุ ในยุโรป จากงานเวิลด์ทราเวล แต่โปรตุเกสได้รบ ั การโหวตให้เป็นจุดหมายปลายทาง
อวอร์ด 2017 นักท่องเทีย ่ วจากทัว่ ทุกมุมโลก ได้เดินทางมาเยือน ดินแดนทางตอนใต้ของยุโรป และมักจะเริม ่ ต้นจากลิสบอน เมืองที่ มีสส ี น ั และชีวต ิ ชีวา ทว่าผูค ้ นใช้ชวี ต ิ เรียบง่าย เป็นเมืองทีม ่ ก ี ลิน ่ อาย สมัยใหม่แต่ยงั เคารพขนบธรรมเนียมประเพณี และรักษาไว้ซง่ึ ความงดงามทางสถาปัตยกรรมอันเก่าแก่ ปีแล้วปีเล่า แม้จ�ำ นวน ของนักท่องเทีย ่ วจะเพิม ่ มากขึน ้ แต่ลส ิ บอนยังคงรักษาความเป็น เอกลักษณ์ไว้ได้
52
ข้ามห้วงมหรรณพ
LISBON
PORTUGAL
ลิสบอน โปรตุเกส
Image: ShutterStock.com
Story by Vincent Sung
ข้ามห้วงมหรรณพ
53
ท้องถนนของเมืองใหญ่ยงั ครึกครืน ้ ด้วยท่วงทำ�นองชีวต ิ การเดินทางสำ�รวจเริม ่ ที่ หอคอยแห่งเบเล็ม (Torre de Belem) ซึง่ เป็นป้อมปราการที่ ได้รบ ั การขึน ้ ทะเบียนเป็นมรดกโลกของ องค์การยูเนสโก และถือเป็นสัญลักษณ์ของเมือง ถูกสร้างขึน ้ ในปี ค.ศ. 1514 - 1520 โดยสถาปนิกชาวโปรตุเกส ฟรานซิส เดอร์ อารุดา รูปแบบของหอคอยมีความผสมผสานทางสถาปัตยกรรม ระหว่าง มัวร์, เรอเนสซองส์, และกอธิค ซึง่ นักท่องเทีย ่ วสามารถ ขึน ้ ชมวิวบนหอคอยได้ เมือ ่ หันหน้าไปทางมหาสมุทร จะเห็นอนุสาวรียแ์ ห่งการค้นพบ (Padrão dos Descobrimentos) ทีส ่ งู ถึง 52 เมตร ตัง้ อยูร่ ม ิ แม่นา้ํ ทากัส ใกล้ทา่ เรือของเมือง ทีใ่ นอดีต สมัยยุคทีโ่ ปรตุเกสนิยมการ เดินเรือเพือ ่ สำ�รวจดินแดนใหม่ เรือทุกลำ�จะออกจากท่านีแ้ ละกลับสู่ แผ่นดินแม่ทท ่ี า่ นีเ้ ช่นกัน อนุเสาวรียแ์ ห่งนีส ้ ร้างขึน ้ เพือ ่ รำ�ลึกถึงการ ้ ก ุ เบิก’ ครบรอบการสิน ้ พระชนม์ครบ 500 ปี ของเจ้าชาย ‘เฮนรี่ ผูบ (Henry the Navigator) ผูท ้ ม ่ี ส ี ว่ นสำ�คัญในการบุกเบิกการเดินเรือ รอบโลกและเป็นมหาอำ�นาจทางเรือของโปรตุเกส บริเวณลาน ด้านหน้ามีแผนทีโ่ ลกขนาดใหญ่ท�ำ จากหินอ่อน มีเส้นผ่าศูนย์กลาง ่ น ั ทึกการเดินทางและช่วงเวลาและดินแดนที่ ถึง 50 เมตร ทีบ โปรตุเกสค้นพบในช่วงศรรตวรรษที่ 15-16 อีกแห่งหนึง่ ทีข ่ น ้ึ ทะเบียนเป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก ่ ไ่ี ด้ถก ู ประกาศให้เป็น คือมหาวิหาร Jerónimos Monastery ทีน ั เป็นงาน อนุสรณ์สถานแห่งชาติ ในปี ค.ศ.1496 มหาวิหารแห่งนีจ้ ด สถาปัตยกรรมทีโ่ ดดเด่นทางวัฒนธรรม และเป็นเอกลักษณ์ทแ่ี สดง ถึงความมัง่ คัง่ ของโปรตุเกส ภายหลังในศตวรรษที่ 19 วิหารแห่งนี้ ได้กลายเป็นสุสานทีฝ ่ งั ศพของวีรบุรษ ุ คนสำ�คัญ คือ วาสโก ดากามา (Vasco da Gama) นักเดินเรือชาวโปรตุเกส ทีเ่ ป็นชาวยุโรปคน แรกทีพ ่ บอินเดีย จากนัน ้ ผมนัง่ รถรางไปยัง อัลฟามา ซึง่ เป็นย่านทีเ่ ก่าแก่ทส ่ี ด ุ ของลิสบอน ในตอนเช้า สตรีชาวโปรตุเกสมักออกมาขายปลาสดๆ ตรงประตูบา้ นของพวกเธอ ลักษณะของถนนแคบๆ ในย่านทีอ ่ ยู่ อาศัย ให้บรรยากาศความเป็นหมูบ ่ า้ นมากๆ เมือ ่ เดินเรือ ่ ยไปจะเจอ ร้านกาแฟตามริมทาง ได้สม ั ผัสกับไลฟ์สไตล์แบบโบฮีเมียนแบบ ดัง้ เดิม
ลิสบอนเมืองแห่งอาหารเลื่องชื่อ
ไม่ไกลจากย่าน อัลฟามา มีรา้ นอาหารยอดนิยมหลายแห่ง ่ ณ ุ สามารถ เช่น ร้าน คาเฟ่ โน เชียโด ซึง่ บนชัน ้ 2 เป็นห้องสมุดทีค รับหนังสือไปนัง่ อ่านพร้อมสัง่ อาหารเบาๆ เช่น สลัด หรือ สเต็กไป นัง่ ทานด้วยก็ได้ ทีน ่ ถ ่ี อ ื เป็นมุมสงบ หรือโอเอซิสในท่ามกลางย่าน ชอปปิงทีพ ่ ลุกพล่านและทันสมัยทีส ่ ด ุ ่ ยูภ ่ ายในกำ�แพง อีกที่ คือ ร้านอาหารลาร์โก (Largo) ทีอ คอนแวนต์เก่า ทีเ่ สริฟอาหารพืน ้ เมืองเลิศรส สำ�หรับอาหารมือ ้ คํา่ ลองไปร้าน ซุด ลิสบัว เทอราซซา (SUD Lisboa Terrazza) ทีเ่ ดียว กับศูนย์ประชุม ซูด ลิซบัว ฮอลล์ (SUD Lisboa Hall) ซึง่ เป็นอาคาร สองชัน ้ ริมแม่นา้ํ ทีเ่ ชือ ่ มต่อด้วยสะพานลอยฟ้าเดอเอบริว 25 สามารถมองเห็นวิวแม่นา้ํ และสะพาน 54
ข้ามห้วงมหรรณพ
ทิวทัศน์ทส ่ี วยงามจากเนินเขาสูงตระหง่านเหนือลิสบอนคือ ปราสาทเซนต์จอร์จ ป้อมปราการทีส ่ ร้างเมือ ่ กลางศตวรรษที่ 11 บนยอดเขาแห่งนีม ้ ท ี วิ ทัศน์ทส ่ี วยงามมาก เมือ ่ เดินผ่านกำ�แพงที่ คดเคีย ้ วและลานสน มองลงไปด้านล่างจะเห็นหลังคาบ้านสีแดง ทัง้ เมือง ข้างกำ�แพงปราสาท จะมีรา้ นกาแฟ ดา การาเจมส์ เรียก ได้วา่ เป็นเหมือนอัญมณีทซ ่ี ก ุ ซ่อนอยูส ่ �ำ หรับการชมทัศนียภาพที่ งดงามของลิสบอนทางด้านตะวันตก
ศูนย์กลางความคิดสร้างสรรค์
สำ�หรับผูท ้ ช ่ี อบงานดีไซน์ทล ่ี า้ํ สมัย ให้แวะไปเยือนโรงงาน แอลเอ็กซ์ เป็นสถานทีฮ ่ ป ิ ๆ ทีม ่ ากันได้ทง้ั ครอบครัว มีทง้ั สนาม เด็กเล่น ร้านอาหาร, แกลเลอรี, ร้านค้าบูตก ิ ทีท ่ น ั สมัย ซึง่ เริม ่ ขึน ้ ่ นซากปรักหักพังของเขต ในปี ค.ศ. 1846 มาจากการปรับเปลีย อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ทถ ่ี ก ู ทิง้ ร้างไว้ มาเป็นพืน ้ ทีส ่ ด ุ ครีเอท ทีน ่ ่ี ได้กลายเป็นบ้านของสตาร์ตอัป บริษท ั ออกแบบ ร้านค้าสุดฮิป แกลเลอรีทางเลือก และสตูดโิ อศิลปินเกิดใหม่มากมาย ส่วนใน คืนวันหยุดสุดสัปดาห์จะพบกับกิจกรรมของผูค ้ นทีช ่ น ่ื ชอบงาน ศิลปะมารวมตัวกัน
หมู่บ้านใต้ดินลิสบอน
สถานทีท ่ �ำ งานด้านศิลปะและ Co-working Space ทีเ่ ดิมเคย เป็นโรงเก็บรถเมล์และรถรางใต้ดน ิ ทีถ ่ ก ู ทิง้ ร้างไว้ ผูร้ เิ ริม ่ แนวคิดนี้ คือ มาเรียนา ดูอาทติ ซิลวา โดยได้รบ ั การสนับสนุนจากบริษท ั ทาง รถไฟแคริส และเทศบาลเมืองลิสบอน พิพธิ ภัณฑ์แคริสประกอบ ด้วยตูส ้ น ิ ค้า 14 ตู้ ้ อนเทนเนอร์ 1 ตูส ้ ามารถ และรถบัสทีไ่ ม่ใช้แล้ว 2 คัน โดยตูค ั กิจกรรมทาง แชร์พน ้ื ได้ 5 คน และมี 60 ช่องว่าง เป็นสถานทีจ่ ด วัฒนธรรม บรรดาเหล่าสตาร์ตอัป และนักโฆษณา เรียกทีน ่ ว่ ี า่ “บ้านใหม่” การเป็นเมืองมรดกโลกทำ�ให้หลายคนสนใจลิสบอนเพียง ประวัตศ ิ าสตร์ ทัง้ ทีจ่ ริงแล้วทีน ่ ย ่ี งั ซุกซ่อนแง่มม ุ มากมายทีน ่ า่ สนใจ ยามเช้าลิสบอนเต็มไปด้วยสีสน ั ยามคํา่ คืนในลิสบอนก็ไม่เงียบเหงา หากคุณมาใช้วน ั พักผ่อนในลิสบอน จงตืน ่ เช้าและนอนดึก แล้วคุณ จะได้ความทรงจำ�ทีด ่ จี ากสถานทีน ่ ก ้ี ลับไปแน่นอน แปลโดย นฤมล หวังธรรมคุ้ม
Top and right mid-row: shutterstock.com
Neo-Manueline façade of Rossio railway station
Bottom and mid-left row images by Vincent Sung
Padrão dos Descobrimentos
Shop in LX factory
Jerónimos Monastery
ข้ามห้วงมหรรณพ
55
Image: shutterstock.com
Torre de Belem
S
ince Portugal was voted best European destination at the World Travel awards in 2017, travelers from all over the world come to visit this charming Southern Europe country, often starting from Lisbon. It's no wonder as Lisbon combines the perfect dose of sunny climate, rich history and old world charm, with an excellent gastronomy and nightlife at affordable prices. Unlike some of the other European capitals, Lisbon is a lively and busy city, where the rhythm of life is somehow slower – Portuguese style! A city with modern vibes which respects traditions and carefully kept its rich architecture. Although years after years, visited by an ever-increasing number of tourists, the capital of Portugal still boasts tons of character and uniqueness. Follow me to get a taste of the bright sunny weather, deep blue sky all topped up by delicious food, wine and of course Porto, where centuries of history await at every sights and sip! Discover the bohemian district at LX Factory or a derelict bus and tramway depot transformed into art installations. Let's start our explorations where it all began, at Torre de Belem, a UNESCO World Heritage–listed fortress which epitomizes the Age of Discoveries. At the beginning of the fifteen centuries, leaving from Belem, Vasco da Gama and other explorers traveled the world looking for spices and other treasures. Expanding routes through the Atlantic Ocean, Portugal created a historic maritime empire stretching from Brazil to Indonesia. The jewel of the Manueline architectural style was built between 1514 and 1520 by Francisco de Arruda. Standing on an island about 200 meters in the Rio Tejo, the impres-
56
ข้ามห้วงมหรรณพ
sive tower combines Moorish, Renaissance, and Gothic elements. Best time to visit is early morning before the tour groups arrive or late-afternoon just before sunset (visits close at 6 pm). Avoid weekends and be ready to climb a narrow spiral staircase up to the tower, you'll be rewarded with sublime views over Belem and the river. Facing the ocean, the Monument to the Discoveries (Padrão dos Descobrimentos) is a 52meter-high monument on the waterside near the marina. The monument was built to celebrate the 500th anniversary of the death of Henry the Navigator. The ship's prow shape features 33 prominent people who played a big part in Portugal's Age of Discoveries. These include King Alfonso V, Vasco da Gama, Pedro Alvares Cabral and Ferdinand Magellan, and the most important Henry the Navigator. Visitors can access the rooftop via a lift to experience the panoramic views across the Tagus river and Belém. Just in front of the monument, the Mappa Mundi is a giant marble map of the world and highlight important dates in history. Another classified UNESCO World Heritage Site and a must-see for the notable work of architecture, Jerónimos Monastery is a national monument and a symbol of Portuguese wealth. In 1496, King Manuel I decided to found the Monastery of St. Mary of Belém to immortalize the memory of the Infante, for his intense devotion to Our Lady and faith in St. Jerome. Later donated to the monks of the Order of St. Jerome, in the 19th century the church became the sepulcher for heroes and poets: Vasco da Gama and Luís de Camões. Next, we board a vintage yellow tram along a scenic ride through palm tree-lined streets towards Alfama, Lisbon oldest district.
Image by Vincent Sung
Wander down through Alfama's steep, narrow, cobblestoned streets and catch a glimpse of the more traditional side of Lisbon before gentrification. Early morning is the best time to catch the scene of Portuguese women selling fresh fish from their doorways. With narrow lanes of residential houses and grocery stores, it has a distinct village atmosphere. Linger in a backstreet cafe along the way and experience the bohemian lifestyle with lesser tourists. Spending the afternoon in Alfama, you can sip glasses of port at an outdoor café amid smartly clad Lisboans and eat reinvented Portuguese cuisine looking over the stunning river views.
Lisbon is a city full of Epicurean Delights Neighboring Alfama area, a hipper and trendier alternative, Chiado is on top of the glamour scale with designer shops, art galleries and a vast selection of trendy restaurants and bars. Stepping off the iconic tram-line 28, in the middle of Chiado, Café No Chiado features a very cool interior and a great terrace. Pick up a book at the upstairs library or a paper from their impressive range of Portuguese and foreign newspapers, and order a light meal from their unpretentious menu composed of salads, steaks, sandwiches and Portuguese specialties. An oasis of calm in the middle of the trendiest shopping district. Modern and romantic, Largo restaurant is a cool culinary spot within the walls of an old convent. Entering the place, vaulted stone ceilings and imposing stone columns contrast with contemporary colors of black and white against a palette of apple green and soft lime colors. One of the most
Café de Garagem
coveted tables for couples is next to the aquariums where jellyfish are drifting away, magically enhanced by the eerie lightings. The fuchsia washed mezzanine serves a chill-out lounge for guests to enjoy a cocktail before or after dinner. Portuguese Chef Miguel Castro e Silva innovative takes on re-interpreting traditional Portuguese dishes with international flavors is highly praised by gastronomes across Portugal and internationally. Another stylish choice for dinner and conveniently located next to the MAAT, Sud restaurant (SUD Lisboa Terrazza) and multipurpose venue (SUD Lisboa Hall) is a two floors building on the waterfront connected by a sky bridge with stunning views of the 25 de Abril Bridge. The stylish interior restaurant also offers ‘al fresco' seating facing the Tagus river, where Italian and Mediterranean cuisine can be enjoyed all day long. There are a separate cozy cocktail bar and a shisha lounge. The whole space features a contemporary décor and is livened up at night by DJs or the sounds of a live jazz singer. There is a panoramic swimming pool open in the summer up on the rooftop, while theme parties and a variety of events happen in the neighboring building.
Stunning views from the hills of Lisbon Towering above Lisbon, Castelo de São Jorge, mid-11th-century hilltop fortifications sneak into almost every Instagram shot. Wander through its tortuous ramparts and pine-shaded courtyards for impressive views over the city's red rooftops to the river. Three guided tours are offered daily between 10.30am, 1 pm and 4 pm (included in the admission price).
ข้ามห้วงมหรรณพ
57
Village Underground Lisbon a derelict bus and tramway depot transformed into art installations and co-working space
A Shop in LX Factory
LX Factory
Village Underground Lisbon
The perfect location to wind down just off the castle walls, Café da Garagem (Rua da Costa do Castelo, 75) is a hidden gem for its spectacular views over the western parts of Lisbon. The hilly landscape is reflected on the huge interior window. Many people from Lisbon come here to study or work and unwind with a glass of local wine. The restaurant serves good salads, and excellent cheese and sausage boards.
Creative Hub and avant-garde art at LX Factory For a dose of cutting-edge creativity, head to LF Factory, a former manufacturing district transformed into Lisbon's new hip adults and family playground dotted with trendy eateries, galleries, hip shops and boutiques. The birth of this new creative island began in 1846, on the ruins of a gigantic abandoned industrial site when a threads and fabrics company called "Companhia de Fiação e Tecidos Lisbonense" moved to Alcântara, a quarter located on the way to Belém. During the golden industrial age, other companies followed and moved to the 23.000 m2 industrial site. Abandoned until recently, its metamorphosis started with the Expo 98, then with the birth of LX Factory in 2008. A creative village which is home to new start-ups, design companies, alternative galleries and emerging artist's studios. The place is decorated with huge, colorful graffiti-style murals on the exterior walls. Wander around this creative village to discover hipster shops, watch performing art, attend fashion events or simply eat at one of the small restaurants with lovely terraces. Weekend nights see parties with a dance- and art-loving crowd. 58
ข้ามห้วงมหรรณพ
แนะนำ�อาหารท้องถิน ่ ทีต ่ อ ้ งลอง - ปลาซาร์ดน ี ย่าง เมนูโปรดของคนทีน ่ ่ี - บาคัลเยา (ปลาคอด) *เมนูเด่น - ทาร์ตไข่ ของทีน ่ ถ ่ี อ ื ว่าเป็นของดีประจำ�เมือง Must-try most popular local specialties - Sardinhas grelhadas : grilled sardines are one of Portugal's most beloved dishes. - Bacalhau : Bacalhau (cod), Bacalhau à Brás (with fries and scrambled egg) are the most popular choices. - Pastel de nata : the iconic egg custard tarts.
ร้านค้าและร้านอาหารทีแ่ นะนำ�ใน LX Factory
Recommended shops & restaurants at LX Factory: Landeau chocolate, Remind to Smile shop,
Kare Design, Barber Factory, Tacho restaurant, Sagres, Duro shop, A Praça
Portugal Lisbon
Spain
Illustration by Noppadon Sreebun
Pastal de nata (egg custard tarts)
After a season in London, Mariana Duarte Silva came back to Portugal, bringing with her the ideas about creating a Village Underground in Lisbon with the support of the railway company Carris and the Lisbon City Hall. The Carris Museum is composed of fourteen maritime containers and two disabled buses. Village Underground Lisbon is a co-working space for creative activities, as well as a venue for cultural events. Each container or bus can be shared by five people and there are 60 available co-working spaces. Prices vary between 150 and 200 Euros per person per month for unfurnished space and include internet, electricity and air conditioning. Foreigners can rent by the hour, starting at 30€. Start-ups and creatives alike have already called it their new home: Channel 180, Vice magazine, the musicians "Macacos do Chinês", lawyers, writers, architecture studio LIKEarchitects, the studio of Gustavo Rodrigues, Sal and Buzico (theater).
ฮอกไกโด
เกาะแห่งธรรมชาติ ISLAND OF NATURAL WONDERS เรื่องและภาพ นสพ.กานต์ เลขะกุล
ข้ามห้วงมหรรณพ
59
Image: ShutterStock.com
สระนํ้าเงินบิเอ Biei Lake
DAYS IN HOKKAIDO ขับรถเที่ยว 3 วันในฮอกไกโด
รถเคเบิลจากยอดภูเขาโมอิวะ Gondola from the top of Moiwa Mt.
Sopporo HOKKAIDO Tokyo
60
ข้ามห้วงมหรรณพ
ห
ลายคนอาจคิดว่าญีป ่ น ุ่ นัน ้ ต้องหนาแน่นไปด้วยผูค ้ นและเต็มไปด้วยตึกสูงทันสมัย แต่แท้จริงแล้วญีป ่ น ุ่ นัน ้ ยังอุดมไปด้วยธรรมชาติ เช่น เกาะฮอกไกโด ซึง่ เป็นเกาะ ้ ที่ ในครัง้ นีผ ้ มมีเวลาเพียง ขนาดใหญ่ทางตอนเหนือ ปกคลุมไปด้วยป่าถึง 71% ของพืน 3 วัน จึงตัดสินใจเช่ารถ เพราะอยากสัมผัสฮอกไกโดในแบบ ‘ชอบไหนแวะนัน ่ ’ ดูบา้ ง วันที่ 1 สระนํา้ เงินแห่งเมืองบิเอ คือจุดหมายแรก ห่างสนามบินนิวชิโตเสะไปราวๆ 2 ชม. ผมขับลัดเลาะผ่านป่าเขาและลำ�ธาร สีสน ั ของป่านัน ้ จะยิง่ สวยสะกดสายตาในช่วง ฤดูใบไม้รว่ ง (ช่วงเดือนต.ค.-พ.ย.) เมือ ่ ใบไม้เปลีย ่ นจากเขียวกลายเป็นแดงส้มและเหลือง อร่าม
Illustration by Noppadon Sreebun
ศาลเจ้าฮอกไกโด HOKKAIDŌ SHRINE
สระนํา้ เงินบิเอนัน ้ เกิดจากการสร้าง เขือ ่ นกัน ้ ไม่ให้นา้ํ โคลนพัดไปทีห ่ มูบ ่ า้ นหลัง ้ ทีร่ อบๆ ภูเขาไฟโทคาชิปะทุในปี 1988 พืน มีแร่อลูมเิ นียมมาก ทำ�ให้นา้ํ เป็นสีนา้ํ เงิน ส่วนกำ�มะถันและปูนขาวก็ท�ำ ให้พน ้ื สระเป็น สีขาว ช่วยให้สระนัน ้ สะท้อนสีนา้ํ เงินจาก ท้องฟ้ายิง่ ขึน ้ ไปอีก จากบิเอ ผมไปต่อที่ ฟาร์มโทมิตะ เมืองฟุราโน ซึง่ เป็นฟาร์มทุง่ ดอกไม้ทใ่ ี หญ่ ทีส ่ ด ุ โดยเฉพาะดอกลาเวนเดอร์ทป ่ ี ลูกเต็ม ท้องทุง่ สุดสายตา ซึง่ จะผลิบานในช่วงเดือน ก.ค.-ส.ค. ่ รุ าโน ผม วันที่ 2 หลังจากค้างคืนทีฟ มุง่ หน้าเข้าสูต ่ วั เมืองซับโปโร โดยทีแ่ รกทีไ่ ป คือ ภูเขาโมอิวะและเจดียส ์ น ั ติภาพ อาศัย รถกระเช้าลอยฟ้าจากเชิงเขาแล้วต่อด้วย รถเคเบิลขนาดเล็กขึน ้ ถึงยอดเขาทีส ่ งู 531 เมตรจากนํา้ ทะเล สามารถมองเห็นภาพพา โนรามาของเมืองซัปโปโรและไกลไปจนถึง อ่าวทะเลญีป ่ น ุ่ ของฝากทีโ่ ด่งดังของฮอกไกโด คือ ขนม นม เนย ซึง่ ทีช ่ โิ รอิโคอิบโิ ตะ พาร์ค เป็นโรงงานผลิตขนมปังช็อกโกแล็ตเก่า แก่ เปิดเป็นพิพธิ ภัณฑ์แสดงขบวนการผลิต ทุกขัน ้ ตอน และมีเวิรก ์ ชอปสัน ้ ๆ เพือ ่ เรียนรู้ การผลิตด้วย ยามเย็นให้มงุ่ ตรงไปที่ หอคอยสถานี ทีวซ ี บ ั โปโร เพราะบริเวณโดยรอบนัน ้ มีรา้ น อาหารอร่อยๆ มากมาย สามารถขึน ้ ไปบน หอคอยเพือ ่ ชมวิวยามคํา่ และรอบๆ ยังมี หลายร้านเปิดให้ชอ ้ ปปิง้ ถึงเทีย ่ งคืน ่ ต้นวันทีศ ่ าลเจ้า วันที่ 3 ผมเริม ฮอกไกโด ซึง่ เป็นศาลเจ้าแบบพุทธชินโต โอบล้อมร่มรืน ่ ไปด้วยต้นไม้ใหญ่ จึงเหมาะ แก่การเดินเล่นยามเช้า ส่วนคนญีป ่ น ุ่ นิยม มาเพือ ่ ขอพร คืนสุดท้าย แนะนำ�ให้มาสัมผัสวิถช ี วี ต ิ แบบญีป ่ น ุ่ ทีโ่ รงแรมมารุโกมะ ออนเซ็น เรียวกัง ซึง่ พิเศษตรงทีส ่ ามารถแช่บอ ่ นํา้ ร้อนธรรมชาติกลางแจ้งริมทะเลสาบชิโคสึ ซึง่ เป็นกิจกรรมทีผ ่ มไม่มวี น ั พลาด ผมสะดุง้ เมือ ่ หย่อนเท้าลงบ่อนํา้ ร้อน แต่เมือ ่ ได้แช่ลงไปทัง้ ตัว ความปวดเมือ ่ ย จากการเดินทางก็มลายหายไป ผมหลับตา ลง ก่อนทีจ่ ะค่อยๆ ย้อนรำ�ลึกถึงความงาม ของธรรมชาติทน ่ี ่ี พลันก็ตระหนักได้วา่ หลายสิง่ ทีเ่ รา รูส ้ ก ึ ว่าเป็น “ธรรมชาติ” นัน ้ กลับเป็นสิง่
ทีส ่ ร้างขึน ้ โดยนํา้ มือมนุษย์ ทัง้ ทุง่ ดอกไม้ ผลผลิตทางการเกษตรและอาหารเลิศรส รวมทัง้ สระนํา้ สีนา้ํ เงินด้วย ทีเ่ ป็นเช่นนีก ้ ็ เพราะคนญีป ่ น ุ่ นัน ้ มีระเบียบวินย ั เห็นคุณค่า ในวัฒนธรรมและทรัพยากรธรรมชาติ ของส่วนรวม จึงสามารถเก็บรักษาเอาไว้ ได้ อีกทัง้ ยังมีความขยันอุตสาหะทีจ่ ะคิดค้น ปรับปรุง “ธรรมชาติ” นัน ้ ให้สวยและผลิ ดอกออกผลตามทีป ่ รารถนายิง่ ขึน ้ ไปอีก แท้จริงแล้ว ธรรมชาติและวัฒนธรรม ในแต่ละประเทศก็ลว้ นมีดเี ช่นกัน อยูท ่ เ่ี ราจะ มองเห็น ช่วยกันรักษา และเพิม ่ คุณค่าให้ เป็นมรดกแก่มนุษยชาติสบ ื ต่อไป
W
hen people think of Japan, images of massive crowds amid modern high-rises conjure up. While that is true, Japan also has vast natural areas such as in the northern island of Hokkaido, where more than 71 percent of it is covered with forests. I decided to rent a car as I had only three days. My first destination was Biei Lake which is only about 2 hours drive from the airport. The scenery along the road was stunning as the road runs through forests and streams. The vibrant autumn hues of the forest is best seen from October to November. The lake itself was breathtaking, with crystal-clear blue color against the clear-blue sky. It is actually a dam built to prevent volcanic eruption and mudslide so the blueness came from aluminum of the hot spring water, added to its glistening brightness is the combination of copper and lime helping to reflect the sky's color. From Biei I continued to Tomita Farm that has the largest lavender field. The flowers are in full bloom from July to August. The whole area looked more like a carpet painted with soft, warm violet color as big as the horizon. Hokkaido's beauty is not only limited to the land however. The panoramic view of the Sapporo, the biggest city on the island, is also spectacular, offering visitors the view as far as the Sea of Japan. What I did was driving to Sapporo, visited the Moiwa Mt. and Peace Pagoda first, before continuing to the summit by a gondola and cable car that takes you 531 meters above the sea. If you really want to feel closer to the greenery, try the 2.4 km trip
downwards on the nature's trail. The pure, pristine environment in Hokkaido means the quality of farm products are superb. Several famous brands of dairy, biscuits, and pastries from here are well-known overseas, one of them Shiroi Kobito (White Lover). You can visit its park and join workshops to learn the secret of their great-tasting biscuits. For those who prefer to stay close to the city, the Sapporo TV tower offers a night panoramic view. You will find best restaurants and shopping places in the area. On my last day, I went to the Hokkaido Shrine for experience another side of peace of mind. Here, Shinto monks can be seen practicing mindfulness. That night, I ended my trip with Onsen bath experience, one of traditional Japanese must-try activities. As I closed my eyes and relived Hokkaido's natural beauty, it suddenly dawned on me that all those "natural" places I went to were all man-made. It's amazing that Japanese people go a step further from the rest of the world by not only creating "nature", but also enhancing its beauty with ingenuity. Every culture and every place have its own unique beauty. Only when people see it will they want to preserve and protect it.
Story and images by Karn Lekagul
- ค่าเช่ารถเริม ่ ต้นทีว ่ น ั ละ 1200 บาท แต่อย่าลืมเผือ ่ เงินสำ�หรับค่าทางด่วนและค่าทีจ ่ อดรถ - ของอร่อยประจำ�ถิน ่ : Dairy Product เช่น นม เนย ชีส มันฝรัง ่ เบเกอรีต ่ า่ งๆ และห้ามพลาดกับ Soup Kare ซุปคาเร่ (แกงกะหรีแ่ บบไม่ขน ้ ) - Daily car rental starts at around $35. Prepare for expressways and parking. - Japanese drivers blink the high beam to say “thank you”. - Inputting the destination's phone number into the car GPS will easily show you the route. - Local delicacies also include Kare soup (light soup curry).
ข้ามห้วงมหรรณพ
61
62
ข้ามห้วงมหรรณพ
peace and place
แม่ฮ่องสอน ในความงามยามฝน
MAEHONGSON NORTHERN THAILAND เรื่อง สุภาวดี ยืนยาว ภาพ ทีมช่างภาพ 5000s
าพภูเขาสลับซับซ้อนสีเขียวสุดลูกหูลก ู ตา ตัดกับสีขาวของหมอกหนาทีแ่ ล่น ลอยเหนือหุบเขา พร้อมกับริว้ ฝนทีเ่ ห็นเป็นเส้นบนหน้าต่าง คือภาพทีเ่ ราเห็น ขณะเครือ ่ งบินค่อยๆ ลดระดับเมือ ่ ใกล้ถงึ ทีห ่ มาย ด้วยสภาพอากาศทีไ่ ม่เป็นใจนัก อันเป็นปกติของแม่ฮอ ่ งสอนในฤดูฝน ทีฝ ่ นจะตกแทบทุกวัน และตกๆ หยุดๆ ตลอด ทัง้ วัน ทำ�ให้การเดินทางทีส ่ มูธยิง่ กว่าซิลค์ตลอดชัว่ โมงทีผ ่ า่ นมา เริม ่ ทำ�ตัวผิดสโลแกน ก่อนทีจ่ ะทุลก ั ทุเลขึน ้ เรือ ่ ยๆ แต่ยงั โชคดีทใ่ี นทีส ่ ด ุ เราก็ถงึ ทีห ่ มายโดยสวัสดิภาพ... (เสียที!) ทว่าแม้จะมีเรือ ่ งให้ใจหายใจควํา่ ไปบ้าง แต่ภาพทิวทัศน์ทเ่ี ห็นนอกหน้าต่าง เมือ ่ สักครู ่ กลับช่างจับใจเราเหลือเกิน ย้อนไปเมือ ่ ยีส ่ บ ิ กว่าปีกอ ่ น นอกจาก อำ�เภอปาย กระเหรีย ่ งคอยาว และความ รูเ้ บือ ้ งต้นจากหนังสือ สปช. สมัยประถมทีว่ า่ แม่ฮอ ่ งสอนเป็นจังหวัดเหนือสุดของ ประเทศไทย และเป็นพืน ้ ทีล ่ ก ั ลอบปลูกฝิน ่ อันดับต้นๆ แล้ว เราแทบไม่รอ ู้ ะไรเกีย ่ วกับ ทีน ่ เ่ี ลย แม้จะมีโอกาสได้ไปเยือน “ปาย” ทีบ ่ ม ู มากในหมูแ่ บ็คแพ็คเกอร์ชาวต่างชาติ ในสมัยนัน ้ แต่สง่ิ ทีร่ เู้ พิม ่ ขึน ้ ณ ตอนนัน ้ ก็เหมือนจะเป็นเพียงแค่ภาพจำ�ของการเดิน ทางทีย ่ ากเย็น ไม่มเี ครือ ่ งบินตรง หนทางเดียวคือการขับรถข้ามเขาหลายลูก ต้องฝ่า ทางโค้งฉวัดเฉวียน 1,864 โค้ง แต่ทจ่ี �ำ ได้และยังรูส ้ ก ึ ตลกจนถึงทุกวันนีค ้ อ ื การทีพ ่ วก เราเอาพลาสเตอร์ยาแปะสะดือตอนขึน ้ เขา ตามเสียงรํา่ ลือว่าเป็นเทคนิคลับทีจ่ ะช่วยให้ หายเมารถได้.. ไม่รจู้ ริงหรือไม่ แต่ทส ่ี ะดือพวกเราก็มพ ี ลาสเตอร์ยากันทุกคน
Image Pisit Yanen, ปางอุ๋ง Pang Ung ข้ามห้by วงมหรรณพ
63
Image by Chittima Kasa 64
ข้ามห้วงมหรรณพ
ภาพล่าง / Bottom image สะพานซูตองเป้ Su Tong Pae Bridge
Image by Pisit Yanen
ภาพบน / Top image จุดชมวิววัดพระธาตุดอยกองมู Scenic viewpoint from Wat Phra That Doi Kongmu
peace and place ครัง้ นี ้ เรามีโอกาสกลับมาเยือนแม่ฮอ ่ งสอนอีกครัง้ ด้วย ความรูส ้ ก ึ ทีต ่ า่ งออกไป ด้วยเป็นครัง้ แรกทีร่ ส ู้ ก ึ ว่าได้ท�ำ ความ รูจ้ ก ั สัมผัสตัวตน ความเป็นมา และสิง่ ต่างๆ ทีห ่ ลอมรวมให้ เป็นแม่ฮอ ่ งสอนอย่างแท้จริง แม้ทก ุ วันนีโ้ ลกจะก้าวลํา้ ไปไกล การเดินทางและการสือ ่ สารจะสะดวกและทันสมัยขึน ้ แต่ ณ ทีแ่ ห่งนี ้ เราจะยังรูส ้ ก ึ เหมือนได้หลุดจากโลกเดิมๆ กลับมา อยูก ่ บ ั ธรรมชาติ (เพราะพืน ้ ที่ 90 % เป็นภูเขา) ปราศจาก คลืน ่ อิเล็กทรอนิกส์ตา่ งๆ รบกวน (เพราะอยูใ่ นหุบเขา) ทำ�ให้ ประสาทสัมผัสเปิดรับความบริสท ุ ธิจ์ ากธรรมชาติอย่างเต็มที ่ เหมือนกับทัง้ ร่างกายและจิตใจกำ�ลังได้รบ ั การเยียวยาและ เติมเต็ม.. หลังจากเข้าทีพ ่ ก ั และเดินเล่นรอบๆ แล้ว สถานทีแ่ รกที่ เรามุง่ หน้าไปคือ วัดพระธาตุดอยกองมู ปูชนียสถานคูเ่ มือง แม่ฮอ ่ งสอน เป็นทีป ่ ระดิษฐานพระธาตุของพระอัครสาวก ทัง้ เบือ ้ งขวาและซ้าย คือพระสารีบต ุ รและพระโมคคัลลานะ รวมถึงเป็นจุดชมวิวเมืองยามพระอาทิตย์ตกลับเหลีย ่ มเขา ทีส ่ วยงามทีส ่ ด ุ แห่งหนึง่ บนจุดชมวิวเหนือความสูงร่วม 1,300 เมตรจากระดับนํา้ ทะเลปานกลาง เราทอดสายตามองเมืองเบือ ้ งล่าง นึกถึงเรือ ่ ง เล่าทีส ่ ง่ ต่อของผูเ้ ฒ่าผูแ้ ก่ชาวไทใหญ่ เล่ากันถึงหลายร้อยปีท่ี บรรพบุรษ ุ ข้ามเขตแดนมาอาศัยแผ่นดินนีเ้ ป็นถิน ่ ฐานเรือนตาย จากกระท่อมหลังเล็กไม่กห ่ี ลังค่อยก่อร่างสร้างเป็นเมือง ความ สุขของพวกเขาเกีย ่ วเนือ ่ งกับพุทธศาสนาอย่างแยกไม่ออก ปรากฏชัดในวัดไทใหญ่หลายแห่งทีเ่ ป็นศูนย์รวมจิตใจ รวมถึง วัดจองคำ�-จองกลาง สถานทีป ่ ระดิษฐาน “พระเจ้าอินทร์สาน” พระพุทธรูปขนาดใหญ่รป ู ร่างแปลกตา แต่งดงามด้วยความ ประณีตและศรัทธา เพราะไม่ใช่ปน ู ทอง หรือสัมฤทธิ์ แต่เป็น “ไม้ไผ่มงุ ” ไผ่หายากทีจ่ ะหาได้เฉพาะจากป่าในประเทศพม่า มาตอกเป็นเส้นเล็กๆ และสานขึน ้ รูปจนกลายเป็นพระพุทธรูป องค์ส�ำ คัญคูเ่ มือง นอกจากนี้ ยังมีสะพานไม้ไผ่ “ซูตองเป้” ทีเ่ ป็นอีกหนึง่ สัญลักษณ์และหลักฐานของความศรัทธาอันแรงกล้า ทีช ่ าว บ้านสร้างขึน ้ เพือ ่ เชือ ่ มโยงการเดินทางระหว่างหมูบ ่ า้ นกับสถาน ปฎิบต ั ธิ รรมแห่งวัดสวนธรรมภูสมะ ในทุกๆ เช้าของวัน รวมถึง วันพระ เราจะเห็นชาวบ้านรอใส่บาตรตลอดแนวไปบนสะพาน ด้วยอาหารดีทส ่ี ด ุ ทีห ่ าได้ แสงสีสม ้ ยามเช้าทีท ่ อดผ่าน นอกจาก จะทำ�ให้เรารูส ้ ก ึ อิม ่ เอมไปกับทัศนียภาพ ภาพความศรัทธาอัน บริสท ุ ธิข ์ องชาวบ้าน ยังซ่านอุน ่ ลึกไปในจิตใจของเราด้วย ..พลันความคิดก็กลับมาสูป ่ จั จุบน ั เมือ ่ แสงแห่งวันเริม ่ เลือน หาย เรานัง่ มองเมืองแม่ฮอ ่ งสอนหลอมรวมกับความมืดเหลือ เพียงแวมไฟของบ้านเรือนทีเ่ ริม ่ จรัสขึน ้ ผูค ้ นยังเวียนมาสักการะ องค์พระธาตุคเู่ มือง บ้างสวดมนต์ ไหว้พระ นำ�โคมขึน ้ มาปล่อย ลอยเคราะห์ตามความเชือ ่ สงครามความคิดและข่าวสารในไทม์ไลน์ไม่ได้ถก ู กล่าวถึง ขึน ้ มาให้ถกเถียง มันแลดูหา่ งไกลจากทีน ่ เ่ี หลือเกิน ชีวต ิ ถูก
ลดทอนเหลือสิง่ ทีเ่ ป็นจริงอย่างยิง่ ภายใต้ทอ ้ งฟ้าโล่งกว้างอัน มืดมิด แทนทีจ่ ะรูส ้ ก ึ เวิง้ ว้าง แต่เรากลับรูส ้ ก ึ สงบสุขอย่างลึกลํา้ งดงามด้วยความเรียบง่าย จากตัวเมือง เราเดินทางกว่า 44 กม. ไปทางเหนือ มุง่ หน้า สูห ่ มูบ ่ า้ นรักไทย หมูบ ่ า้ นสุดท้ายก่อนถึงชายแดนไทย-พม่า ประชากรทีท ่ แ่ี ทบทัง้ หมดเป็นชาวจีนยูนนาน อดีตทหารจีน คณะชาติ (กองพล 93) “ก๊กมินตัง๋ ” ทีย ่ งั คงรักษาความเป็น กลุม ่ ก้อน รวมถึงประเพณีและวัฒนธรรมไว้อย่างเหนียวแน่น “คนที่นี่เติบโตมาด้วยชา ว่าอย่างนั้นเลยก็ได้” หญิงสาว ชาวจีนยูนนาน บอกเล่าตัวตนของคนบ้านรักไทยไว้งา่ ยๆ ทว่า ชัดเจน บ้านรักไทย แม้จะเปิดตัวต่อการท่องเทีย ่ วมาพักใหญ่ แต่กย ็ งั ไม่มค ี วามเจริญอันตระการตาไปมากกว่าไร่ชาขัน ้ บันได ยามนํา้ ค้างแห้งคือเวลาของการเก็บยอดใบ เรามองเห็นชาวดอย กำ�ลังเก็บใบชาบริเวณรีสอร์ต บนหลังมีตะกร้าหวายใบโตพูน เพียบด้วยยอดใบชาอันหมายถึงเม็ดเงินทีท ่ �ำ ให้พวกเขาเติบโต ไกลออกไปเป็นวิวทะเลสาบฉาบด้วยหมอกจางๆ บรรยากาศ ในหมูบ ่ า้ นเย็นตลอดทัง้ วัน สามารถเดินเล่นชิมชาหลายพันธุ์ ในร้านชาเล็กๆ ทีไ่ ม่ได้มากมายด้วยพิธรี ต ี อง ในบรรยากาศ เหมือนได้ยอ ้ นเวลากลับไปยังสมัยจีนโบราณอย่างไรอย่างนัน ้ เช่นเดียวกับบ้านห้วยปูแกง หมูบ ่ า้ นชาวกะเหรีย ่ งคอยาว ปะด่อง หรือ กะยัน ทีอ ่ ยูล ่ ก ึ เข้าไปด้วยระยะนัง่ เรือกว่า 20 นาที ชาวบ้านยังดำ�รงชีวต ิ แบบดัง้ เดิม คือทำ�นา ทำ�ไร่ ขณะเดียวกัน ก็ชว่ ยกันพัฒนาหมูบ ่ า้ นเล็กๆ เป็นชุมชนท่องเทีย ่ วเชิงวิถช ี วี ต ิ เปิดกว้างให้ผค ู้ นเข้ามาสัมผัสวิถต ี วั ตนของพวกเขากับธรรมชาติ ทีเ่ ชือ ่ มร้อยกันอย่างกลมกลืน
งดงามด้วยนํ้าพระราชหฤทัย “ตัง้ แต่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จมา ท่านส่งเสริมให้ชาว บ้านปลูกข้าว ปลูกผักผลไม้เมืองหนาว และโครงการหลวง ก็มารับซือ ้ แต่มข ี อ ้ แม้วา่ ห้ามใช้สารเคมี ชาวบ้านจึงเลิกปลูกฝิน ่ หันมาปลูกข้าว และพวกพืชเมืองหนาวแทน ในหลวงท่านช่วย เหลือเรือ ่ งทำ�กินแก่ชาวเขาอย่างพวกเราดีมากครับ” น้องกบ ไกด์หนุม ่ ชาวกะเหรีย ่ งเล่าความย้อนหลังก่อน ผืนดินบ้านเกิดจะอุดมไปด้วยความสมบูรณ์พน ู สุข ใบหน้า ระบายยิม ้ ของเด็กหนุม ่ ทำ�ให้เรานึกถึงหลากหลายใบหน้าเปือ ้ น ยิม ้ ของผูค ้ นบนดอยทีม ่ ช ี วี ต ิ ดีขน ้ึ ด้วยนํา้ พระราชหฤทัย “ ไปครับ ผมจะพาไปดูนาข้าวของพ่อ” เราไปตามคำ�เชือ ้ เชิญของกบ ผ่านคดโค้งตามเส้นทางภูเขา จนมาถึงนาข้าวของ พ่อ โครงการหลวงแม่ลาน้อย อันรายล้อมด้วยผืนนาขัน ้ บันได ยามฝนมาเยือนในฤดูเพาะปลูก เป็นนาทีเดียวกับทีผ ่ น ื นากำ�ลัง แตกกล้าเขียวนวลคล้ายกับเพิง่ ตืน ่ ฟืน ้ ชะอุม ่ ชุม ่ ไปด้วยเรีย ่ วแรง แทบทุกตารางนิว้ คือ หนทางของแปลงนาสีเขียวลดหลัน ่ กันไป ตามไหล่เขา งดงามดุจข้าวทีป ่ ลูกจากฟ้า ไม่ไกลจากโครงการหลวงแม่ลาน้อย เราคล้ายเด็กทีเ่ ดิน ตามรอยเท้าพ่อไปตามถนนสายเล็กๆ กลางหุบเขา จนถึง บ้าน ห้วยฮ่อม จากไร่ฝน ่ิ ทีป ่ กคลุมแดนดอย “พ่อ” พลิกฟืน ้ ผืนดิน ข้ามห้วงมหรรณพ
65
วัดจองคำ�-จองกลาง Wat Chong Klang
Lake view from Baan Rak Thai Village
Royal Project Mae La Noi
บ้านรักไทย Baan Rak Thai
ลุงหม่องเจิ่ง
66
ข้ามห้วงมหรรณพ
peace and place ไปสูไ่ ร่กาแฟอาราบิกาพันธุด ์ ี ไม่นานผลผลิตก็ได้มาตรฐาน ระดับสูง จนปัจจุบน ั สตาร์บค ั กลายเป็นลูกค้าสำ�คัญ ถนนสายขุนเขาเหนีย ่ วนำ�เราก้าวตามรอยพ่อไปถึง ปางอุง๋ ป่าสนสองใบ สนสามใบ และอ่างเก็บนา้ํ ใหญ่ทม ่ี าจากนํา้ พระ ราชหฤทัยของพ่อหลวง ในการพลิกฟืน ้ ป่าเสือ ่ มโทรม เพือ ่ ชาว บ้านมีปา่ ทำ�กิน รวมถึงมีแหล่งนา้ํ หมุนเวียนเพาะปลูก จนกลาย เป็นแหล่งท่องเทีย ่ ว ปางอุง๋ ในหน้าฝน ให้ความรูส ้ ก ึ แตกต่างทีเ่ หมือนเดิม ต่าง ด้วยว่าไม่มน ี ก ั ท่องเทีย ่ วมากนักเหมือนช่วงไฮซีซน ั ในหน้าหนาว ไม่ตอ ้ งสวมเสือ ้ หนาๆ เพราะอากาศหนาวจัด แต่กย ็ งั คงความ เย็นให้รส ู้ ก ึ สบาย เรายังได้ถงึ กลิน ่ ดินหญ้า ความสดชืน ่ ชุม ่ ฉํา่ ของต้นไม้นานาชนิด พร้อมๆ กับริว้ หมอกทีล ่ อยเหนืออ่างเก็บ นา้ํ เรานัง่ ห้อยขาทีท ่ า่ นา้ํ นัง่ ชมวิวโดยรอบด้วยจังหวะเวลาทีช ่ า้ ลง มองดูหงส์ขาวหงส์ด�ำ พระราชทานประจำ�ถิน ่ คูเ่ ดิม ทีย ่ งั คง หยอกล้อว่ายนา้ํ เล่นไปมาด้วยความรูส ้ ก ึ สงบระงับ เราต่างสูด อากาศเข้าเต็มปอดให้มากทีส ่ ด ุ เหมือนอยากเก็บความบริสท ุ ธิ์ สดชืน ่ ของอากาศ และกลิน ่ อายธรรมชาติอน ั สมบูรณ์แห่งนีไ้ ว้ กับตัวตลอดไป..แม้ยามต้องจากลา จวบหลายวันทีเ่ ราเดินทางผ่านขุนเขา ป่าใหญ่ สายนํา้ เรือ ่ งเล่าของพ่อจากเหล่าผูค ้ นบนดอยแดนไกลล้วนเป็นทำ�นอง เดียวกัน วันวานสอนให้พวกเขารูซ ้ ง้ึ ถึงคุณค่าผืนดิน ผืนนํา้ และคำ�ข้าว ความกตัญญูตอ ่ “พ่อ” และ “แผ่นดิน” ผูกพันแนบ แน่นในจิตใจแสดงชัดออกมาจากวิถช ี วี ต ิ จริง บนคำ�สัน ้ ๆว่า “พอเพียง” และสิง่ นีเ้ องทีท ่ �ำ ให้ผม ู้ าเยือนอย่างเราค่อยๆ ผ่อน ฝีเท้า และเรียนรูส ้ ง่ิ ต่างๆ มากมายผ่านมุมมองทีอ ่ าจเคยเห็น แต่ไม่เคยได้สม ั ผัสจริง.. เราอาจคุน ้ เคยกับการทีค ่ นมักอยาก มาเทีย ่ วแม่ฮอ ่ งสอนในฤดูหนาว ในขณะทีค ่ นทีอ ่ ยูแ่ ม่ฮอ ่ งสอน มาทัง้ ชีวต ิ บอกว่า ความงามทีแ่ ท้จริงของเมืองนีค ้ อ ื หน้าฝน แต่ เรากลับพบว่า..วิถเี รียบง่าย ปราศจาการปรุงแต่งทว่างดงาม ของเมืองนีต ้ า่ งหาก ทีห ่ ล่อรวมให้ดน ิ แดนสุดขอบประเทศแห่งนี้ สวยงามและมีเสน่หย ์ ง่ั ยืน..ในทุกๆ ฤดู
takes a serious driving skill and a strong stomach as you have to climb from mountains to mountains through 1,864 curves. There was a joke about this trick to help prevent nausea by putting a band-aid on a belly button. Noone knew if it worked but, of course, we all had the band-aids on our belly buttons. The journey is different this time. It is the first time to get to know its long story, culture and everything that shapes Mae Hong Son into what we see today. Even though technology and the Internet these days makes travel and communication faster and easier, Mae Hong Son brings us back to live with nature (because 90% of its area is mountain). Down to the valley with no mobile phone signal, we were at the heart of mother nature, fully relaxing physically and mentally. Over the top of viewpoint located at 1,300 meters height, we cast a look at the scenery recalling an old story told by the elders of Tai-Yai ethnic group (known as Shan) that has been passed down for hundreds of years. Thai-Yai’s ancestors moved across the border to settle down in Thailand. A group of small wooden houses at first now became a town. Their well-beings is inseperably connected with Buddhism as there are many temples around. Wat Jong Kham and Wat Jong Klang are two temples situated in the same compound where a large Buddha image made of delicate woven bamboo strips is enshrined. The Buddha is recognized as an important Buddha image of the town. Another spot reflecting a strong faith of villagers is Soo Tong Pe, a bamboo bridge that links the village and the meditation center of Wat Suan Tham Phu Sama. Every morning villagers comes to do alms-giving to monks. As touching as the scene was the deep faith that the villagers showed because they usually prefer to prepare the foods themselves in the early morning, instead of buying from the market. Our thoughts came back when the light began to disappear. We looked at Mae Hong Son through the darkness with only lighting from houses. People kept streaming into the temple to say a prayer. News and ideas on the social
O
ur hearts were racing; was it the bumpy landing or the stunning view in front of us? As the plane was descending to its destination, the greenery of hillside above the thick mist was the first thing we saw from the plane's window. Cloudy weather and all-day drizzle are common in Mae Hong Son during rainy season, so the landing was not very smooth. Still it was alright because the greeting view was worth it. Besides the Pai town, a Long Neck Karen Hilltop Tribe and what I’ve learn from geography class that Mae Hong Son is the most northern part of Thailand, I don't really know much about this province. Even after an adventure trip to Pai, a backpackers' haven many years ago, Mae Hong Son in my memory is a long and tough ride. Getting there
เฮินไต รีสอรท์ (แม่ลาน้อย) Herntai Resort (Mae La Noi)
ข้ามห้วงมหรรณพ
67
media never bother them. Life here is as real as it can be and flows the way it really is. Under the dark sky, instead of feeling lost, we feel a deep peace within.
Beauty with Simplicity From the city, we traveled for over 44 kilometers north to Ban Rak Thai, the last village before the Thai-Myanmar border. The population here is mostly Chinese Yunnan of former Republic of China Army’s 93rd Division. The community is very close-knitted and maintains strong tradition and culture. "It can be said that people here grew up with tea.” That was the description of Ban Rak Thai villagers made by a Yunnan young woman. Although the village has opened for tourism for sometime already, modern development hasn't managed to touch its hand on this precious land. The tea plantation step ladder is probably the most developed innovation so far. Early morning is the time to collect tea leaves. We saw hilltribe people were collecting tea leaves which they put inside the rattan baskets on their backs. Far away was a lake covered with fog. The weather was cold all day. We could enjoy tea tasting in small tea shops which brought us back to ancient Chinese time. Similarly at Ban Huay Pu Kaeng, a Karen Village, which could be reached by a 20-minute boat ride, people still live in traditional way. Although farming is their main income, the villagers are trying to promote lifestyle tourism by allowing tourists to stay and experience their livelihood which perfectly blend with nature.
Flourishing under Royal Patronage "When King Bhumibol visited here, he encouraged people to grow rice, fruits and vegetables and had the Royal Project buy the produces under the condition that no chemicals were used. So, people stopped the opium
Baan Rak Thai Su Tong Pae bridge Wat Phra That Doi Kongmu Karen Village
Pang Ung
(Huay Pu Kaeng)
Mae Hong Son (Northern Thailand)
68
ข้ามห้วงมหรรณพ
plantation and grew rice and winter crops instead. He greatly helped us with the living," said Kob, a young Karen guide who shared with us the history before it became fertile. The smile on his face reminded us of many other smiling faces of people who, despite living in a faraway land, were not too far for His Majesty to visit and help them out of poverty to a better life. Kob invited us to see The Royal Project Mae La Noi and we happily obliged. We were walking along the mountain trail to find that the project is literally surrounded by rice terraces as it was the middle of rainy season. The rainfall has turned every inch of the valley into the green heaven. Not far from the Royal Project was a small road in the middle of the valley to Ban Huai Hom. Once an opium village, the community is now famous for high-grade Arabica coffee beans with Starbucks as one of its regular buyers. The mountain road also led us to Pang Ung. It is a place with forest of two pine trees and three pine trees and large reservoir, initiated by His Majesty King Bhumibol as he wanted the people to have a land of their own. The land was originally a degraded forest but now a popular tourist destination. Pang Ung in the rainy season feels different. There were not many tourists, unlike high season in the winter. We didn’t have to wear heavy clothes as the weather was cool and breezy. We could smell the grass and fresh air along with the mist above the reservoir. We sat at the pier, savoring the scenery in silence and watching a pair of white and black swans was swimming leisurely. We took a deep breath to keep the purity with us for as long as possible…. until we had to say goodbye to this place. While most people say that winter is the best time to visit Mae Hong Son, the locals think otherwise, saying that the real beauty of Mae Hong Son reveals itself when the place is in the mist. What we have found is that the purity and the simplicity of life make it an ideal destination for those in search of serenity regardless of the season. Translation: 5000s Translation team
- การเดินทางระหว่างอำ�เภอ สามารถใช้บริการรถสองแถว สีเหลืองหน้า ตลาดสายหยุดได้ - แม่ฮอ ่ งสอนมีความหลากหลายทางชาติพน ั ธุม ์ ากทีส ่ ด ุ ถึง 13 ชาติพน ั ธุ์ - แม่ฮอ ่ งสอนมีฉายาว่า “เมืองสามหมอก” คือทะเลหมอกฤดูหนาว เมฆหมอกฤดูฝน และหมอกควันในฤดูรอ ้ น - ปัจจุบน ั มีสายการบินตรงจาก กทม.- แม่ฮอ ่ งสอน 3 วัน ต่อสัปดาห์ ใช้เวลา 1.50 ชม. ในการเดินทาง -แนะนำ�ทีพ ่ ก ั : ลีไวน์ รักไทย รีสอร์ท, เฮินไต รีสอรท์, ลุงปาละเกสท์เฮาส์ โฮมสเตย์ (ปางอุง ๋ ) - Don't rent a car unless you're an experienced driver as the road to the province has rugged terrain and steep, numerous curves - The province has the lowest population in Thailand and houses more than 13 different ethnic groups and hill tribes. - Its nickname is “The City of Three Mist” for it has mist through out the three seasons. -There are three weekly direct flights Bangkok. The trip takes approximately 1.5 hrs. Recommended to stay: Lee Wine Rak Thai Resort, Herntai Resort, Lung Pa La Guesthouse (Pang Ung)
สัมผัสแม่ฮ่องสอนแบบ Local Living จากคุณชนเชต บุญญขันธ์ ประธานหอการค้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน เรียบเรียง ธัญยธรณ์ นาราเต็มทรัพย์ ภาพ พิสิษฐ์ ยาเณร
เราจะได้เห็นความงดงามหลาก หลายของแม่ฮอ ่ งสอนตามทีไ่ ด้ นำ�เสนอสถานทีท ่ อ ่ งเทีย ่ วในช่วง Green Season ให้ชมอย่างเต็มอิม ่ ในคอลัมน์ ทว่าภายใต้ธรรมชาติสวยงาม แม่ฮอ ่ งสอน กลับเป็นจังหวัดทีถ ่ ก ู จัดลำ�ดับว่าเป็นจังหวัด ทีจ่ นทีส ่ ด ุ ในประเทศ ด้วยเหตุนภ ้ี าครัฐและหอการค้าจังหวัด แม่ฮอ ่ งสอน จึงเข้ามามีบทบาทสำ�คัญใน การพัฒนา สนับสนุนการท่องเทีย ่ ว ซึง่ เรา ก็มโี อกาสพูดคุยกับคุณชนเขต บุญญขันธ์ ประธานหอการค้าจังหวัดแม่ฮอ ่ งสอน ถึง ทิศทางการท่องเทีย ่ วของจังหวัดมาฝากผู้ อ่านนิตยสารข้ามห้วงมหรรณพด้วย ทิศทางการส่งเสริมการท่องเทีย ่ วของ หอการค้าจังหวัด “สมัยก่อนคนมาเทีย ่ วแม่ฮอ ่ งสอนจะ พูดถึงกะเหรีย ่ งคอยาว เขาทำ�ให้การท่อง เทีย ่ วแม่ฮอ ่ งสอนรุง่ เรือง เฟือ ่ งฟูมาก ต่อ มาการเยีย ่ มชมหมูบ ่ า้ นกะเหรีย ่ งคอยาว แผ่วลงไป ปัจจัยหลัก คือ การสือ ่ สารไป ในทิศทางว่าการมาชมกะเหรีย ่ งคอยาว หมายความว่า รถจอดเสร็จ ดูเขา ฝรัง่ เทียบเหมือน ‘Human Zoo’ พอคำ�นีอ ้ อกไป ทุกคนจึงเริม ่ ถอยออก เราไม่ควรไปดูเขา” “ตอนนีห ้ อการค้าฯ มีโครงการหนึง่ คือ คัดเลือกหมูบ ่ า้ นและเข้าไปส่งเสริม รือ ้ ฟืน ้ ชุมชน ฟืน ้ ฟูการดูแลวิถช ี ม ุ ชน การ ให้นก ั ท่องเทีย ่ วได้สม ั ผัสวิถช ี ม ุ ชน Local Living จริง ๆ เราพาคนในชุมชนไปดูงาน มาตรฐานโฮมสเตย์ทแ่ ี ม่ก�ำ ปอง เชียงใหม่ เพราะถ้าอยากให้ท�ำ โฮมสเตย์มม ี าตรฐาน มีมล ู ค่าเพิม ่ ชุมชนต้องไปเห็นว่าข้างนอก เขาทำ�อย่างไร” “ในขณะเดียวกันผูช ้ ายในหมูบ ่ า้ นเก่ง ด้านการจักสาน ก็พาไปดูงานการจักสาน ของหมูบ ่ า้ นป่าบง ทีเ่ ชียงใหม่ เพือ ่ เรียนรู้ ต่อยอดการออกแบบการจักรสาน การแกะ
แม้
สลักไม้” “การทีเ่ ราพยามสร้างอาชีพ เรา มองว่าแม่ฮอ ่ งสอนทีผ ่ า่ นมามีชว่ ง High Season, Low Season และ Green Season เรามองว่าถ้าช่วงไหนนักท่อง เทีย ่ วไม่เข้า ชุมชน ชาวบ้านจะเอารายรับ มาจากไหน ดังนัน ้ หอการค้าจึงช่วยเข้า มาสร้างอาชีพ นำ�สิง่ ทีเ่ ขาถนัด มาต่อยอด ความรู้ และเราจะทำ�การตลาดให้ เราเป็น คน QC ตามความต้องการจริงของตลาด และสร้าง Story ในการขายให้ ซึง่ ก็ได้รบ ั ตอบรับจากชุมชน จากพ่อหลวง (ผูใ้ หญ่ บ้าน) ดีมาก เขาต้องการพัฒนาแต่ไม่มี โอกาส ไม่มใี ครเข้าไปให้ความสนใจ” 7 อำ�เภอ เด่นไม่แพ้กน ั “แม่ฮอ ่ งสอนมี 7 อำ�เภอ แต่ละ อำ�เภอมีคาแรคเตอร์ทช ่ี ด ั เจนของตนเอง คนอาจจะได้ยน ิ อำ�เภอปายมากกว่า เพราะอำ�เภอปายจะอยูใ่ นสือ ่ เยอะ หาก เปรียบเป็นงานศิลปะ อำ�เภอปายเปรียบ เสมือน Contemporary Art เป็นแนวร่วม สมัย มีความเป็นธรรมชาติอยูใ่ นบางส่วน ในขณะเดียวกันก็มค ี วามใหม่ทต ่ี อบโจทย์ ตลาดกลุม ่ เป้าหมาย” “อำ�เภอปางมะผ้า เป็นดินแดนแห่ง วัฒนธรรม มีการค้นพบมรดกทางวัฒนา ธรรมระดับโลก แต่ยงั ไม่ได้เผยแพร่ออก ไป เช่น การค้นพบโครงกระดูกยุคสุดท้าย ของยุคน้าํ แข็ง ทีม ่ อ ี ายุหมืน ่ กว่าปี มีฟน ั กรามหมีแพนด้าอายุกว่าสองแสนปี” “อำ�เภอเมือง เรามีความเป็น Local มีชาติพน ั ธุท ์ เ่ี ข้มแข็ง อำ�เภอขุนยวมเป็น แหล่งท่องเทีย ่ วเชิงประวัตศ ิ าสตร์ทส ่ี �ำ คัญ มีเส้นทางเดินทัพสงครามโลกครัง้ ทีส ่ อง ของญีป ่ น ุ่ .. ฯลฯ ทุกอำ�เภอมีทเ่ี ทีย ่ ว ถ้านัก ท่องเทีย ่ วมีเวลาท่องเทีย ่ วบอกได้เลยว่า เขาจะได้รบ ั ประสบการณ์ทไ่ี ม่ซา้ํ กันเลย” แม่ฮอ ่ งสอน เมืองแห่งความสงบและ ศรัทธา
คุณชนเขต บุญญขันธ์ “ถ้าพูดถึงความเป็นเมืองแห่งศรัทธา บอกได้เลยแม่ฮอ ่ งสอนตอบโจทย์แน่นอน เพราะว่าเรามีชวี ต ิ ทีน ่ ง่ิ ช้า ไม่รบ ี ร้อน เป็น เมืองทีจ่ ะหลบจากความวุน ่ วายจากสังคม เมืองใหญ่มาฟอก มาดีทอ ็ กซ์ ทำ�ให้ จิตใจเรานิง่ ขึน ้ สงบขึน ้ ” “แม่ฮอ ่ งสอนมีพระปฏิบต ั ด ิ ป ี ฏิบต ั ิ ชอบหลายท่าน และมีสถานปฏิบต ั ธิ รรม ระดับโลก คือ วัดป่าถํา้ วัว ส่วนมากจะเป็น ทีร่ จู้ ก ั ในชาวต่างชาติมากกว่าชาวไทย เรามีความรูส ้ ก ึ ว่า ตรงนีเ้ รามีแหล่งปฏิบต ั ิ ธรรมชัน ้ ดีระดับโลก เราอยากให้คนไทย ได้มาใช้ประโยชน์” Green Season : ความสุขบนความ ฉํา่ เย็น “Green Season เป็นฤดูกาลทีส ่ วย มากของคนท้องถิน ่ ถ้านักท่องเทีย ่ วพอมี เวลา อยากจะแนะนำ�ให้มาสัมผัสหมอก ฝนทีแ่ ม่ฮอ ่ งสอนช่วงนี้ เพราะสวยมาก เป็นช่วงทีต ่ น ้ ไม้ ทุกอย่างอุดมสมบูรณ์ พืชผลทางการเกษตร ผลิตภัณฑ์ ต่าง ๆ” “ในช่วงนี้ ขับรถเทีย ่ วก็สวย มา เช่ารถ หรือนัง่ รถโดยสาร ไปนอนบ้าน รักไทย ไปอยูป ่ างอุง๋ ได้ทศ ั นียภาพทีไ่ ม่ เหมือนหน้าหนาว นาขัน ้ บันไดห้วยห้อมก็ สวยมาก ๆ ไม่ตอ ้ งไปถึงซาปา ประเทศ เวียดนาม แม่ฮอ ่ งสอนสวยกว่าเยอะ ตืน ่ มากินผักโครงการหลวง ปรุงสด ๆ หลบ หนีความวุน ่ วายในเมือง และมาฟอกปอด ใช้ชวี ต ิ ช้า ๆ อยูแ่ ม่ฮอ ่ งสอน 1 วัน อายุยน ื ไป 7 ปี อาหาร อากาศ ทุกอย่างดีไปหมด และสุขภาพจิตก็ดด ี ว้ ย” ข้ามห้วงมหรรณพ
69
peace and place
มหัศจรรย์ อุบลราชธานี
MAGICAL UBON RATCHATHANI NORTH-EAST THAILAND แสงแรกของพระอาทิตย์วน ั ใหม่ฉายลงสาดส่อง "อุบลราชธานี" ดินแดนตะวันออกสุดของประเทศไทย เราเริม ่ ต้นออกเดินทางตามรอย ตะวันมาจนถึงสุดเขตแดนท่ามกลางทิวทัศน์แม่นา้ํ โขงกับทิวเขาสูงฝัง่ สปป.ลาวจนถึง 'สามพันโบก' ทีผ ่ ค ู้ นมอบสมญานามให้วา่ แกรนด์แคนยอน เมืองไทย 'สามพันโบก' คำ�ว่าโบกนีไ่ ม่ใช่โบกไม้โบกมือแต่คอ ื 'แอ่ง' ในภาษา ท้องถิน ่ หากมองในมุมสูงลงไปจะเห็นเส้นทางทีน ่ า้ํ เซาะผ่าน นานวันเข้า ธรรมชาติกส ็ รรค์สร้างประติมากรรมอันตระการตาซึง่ จะเผยโฉมให้ยล ในช่วงเวลานํา้ ลดเท่านัน ้ เรื่อง สุชีวา แสงเดือน ภาพ จิตติมา กาสา 70
ข้ามห้วงมหรรณพ
peace and place
ภาพที่ปรากฏต่อสายตาชาวโลก เพียงปีละหนึ่งวัน คือตำ�นานที่ สืบสานกันมากว่าร้อยปี ด้วยความอยากรูว้ า่ หน้าผ้าสวยๆ เป็นอย่างไร เรา จึงก้มลงไปดูขา้ งใต้ พอคุณป้าทีก ่ �ำ ลังนัง่ ทอผ้าอยู่ เห็น ก็เอ่ยคำ�ไว้อย่างน่าคิดว่า “ทำ�ข้างหลังให้มน ั ถูก ต้องแล้วด้านหน้าจะดีแน่นอน”
Image by Karn Lekagul
เส้นทางรถทีข ่ บ ั ลงไปยังจุดท่องเทีย ่ วนัน ้ เป็น ทรายละเอียดอัดแน่นในหน้าแล้ง เรากำ�ลังวิง่ อยูบ ่ น ท้องแม่นา้ํ เดินเท้าขึน ้ ไปด้านบน จะพบสระมรกต แอ่งนํา้ ใสทีต ่ ะไคร่นา้ํ ตามเห็นสะท้อนให้เราเห็น เป็นสีเขียว ความสวยงามตามธรรมชาติอศ ั จรรย์ เกินบรรยาย แต่ละโบกหรือแต่ละแอ่งนัน ้ เว้าแหว่ง ให้เกิดจินตนาการ บางโบกพาให้นก ึ ถึงมิกกีเ้ ม้าส์ บางโบกเป็นรูปหัวใจอยูค ่ ก ู่ น ั น่ารักจนนักท่องเทีย ่ ว ต่างพากันมาเก็บภาพ
ต้นกัลปพฤกษ์เรืองแสงหลังอุโบสถวัดสิรินธรภูพร้าว Wat Sirindhorn Wararam Phu Prao or Illuminated Temple
อีกจุดสำ�คัญเมือ ่ ไปเยือนสามพันโบกแล้วจะ พลาดไม่ได้คอ ื “หาดหงส์” เนินตะกอนทรายทีแ่ ม่นา้ํ พัดพามาทับถมจนเกิดเป็นลานกว้างราวทะเลทราย ซาฮาร่าและยังมีลานหินสีให้ตระการตาขึน ้ ไปอีก หลังจากชืน ่ ชมความงามของธรรมชาติแล้ว เราเดินทางข้ามไปยังอำ�เภอโขงเจียม อีกหนึง่ สุด ขอบชายแดนสยามบนถนนแก้วประดิษฐ์เพือ ่ ตาม หา “กาลครัง้ หนึง่ ” ร้านอาหารพร้อมทีพ ่ ก ั เปิดให้ บริการอยูใ่ นเรือนไม้สไตล์วน ิ เทจ ตกแต่งด้วยข้าว ของเครือ ่ งใช้อส ี านพืน ้ บ้าน ทัง้ ยังมีโรงทอผ้า เพือ ่ ให้คนในพืน ้ ทีไ่ ด้มาทำ�การทอผ้าฝ้ายและย้อมสีแบบ โบราณด้วยภูมป ิ ญ ั ญาท้องถิน ่ รักษาอาชีพดัง้ เดิม และเปิดโอกาสให้นก ั ท่องเทีย ่ วได้เข้าชม ช่างทอ ผ้าส่วนใหญ่ขา้ มจากอีกฝัง่ มาทำ�งาน แต่พด ู ภาษา ไทยได้คล่องปร๋อ เราเพิง่ ทราบเมือ ่ ได้เห็นใกล้ๆ ว่า กระบวนถักทอลายบนกีโ่ บราณนัน ้ ทำ�มาจากด้านหลัง
ก่อนพระอาทิตย์จะตกดิน เรามุง่ หน้าต่อไปที่ วัดสิรน ิ ธรวรารามภูพร้าว อำ�เภอสิรน ิ ธร คนทัว่ ไป นิยมเรียกสถานทีแ่ ห่งนีว้ า่ “วัดเรืองแสง” ณ บน เนินเขาสูง พระอุโบสถสีปด ั ทอง ตัง้ เด่นเป็นสง่า บรรยากาศสงบเย็นสบาย เราพากันไปยืนชมวิว ทิวทัศน์ของฝัง่ ลาวมองเห็นอ่างเก็บนา้ํ ขนาดใหญ่ ทว่าเวลาไฮไลท์ของทีน ่ ค ่ี อ ื ช่วงพลบคา่ํ เมือ ่ ต้น กัลปพฤกษ์หลังพระอุโบสถและกระเบือ ้ งแต่งลาย บริเวณพืน ้ ได้พากันขับแสงอาทิตย์ทส ่ี ะสมไว้ทง้ั วัน ออกมา ซึง่ จะเห็นได้ชด ั เจนหลังกล้องถ่ายรูป สร้าง ความตืน ่ ตาตืน ่ ใจให้กบ ั นักท่องเทีย ่ วทีม ่ ารอชมยิง่ นัก วัดนีส ้ ร้างขึน ้ โดยพระอาจารย์บญ ุ มาก ศิษย์แห่ง หลวงปูเ่ สาร์ กนฺตสีโล ทีข ่ า้ มมาจากฝัง่ ลาวเพือ ่ ปักกลดบำ�เพ็ญเพียรหลังจากนัน ้ ในปี 2516 ท่านได้ ขอบิณฑบาตพืน ้ ทีจ ่ ากหน่วยงานราชการของไทย เพือ ่ สร้างวัด ด้วยบารมีของท่านทีพ ่ ท ุ ธศาสนิกชน ข้ามห้วงมหรรณพ
71
สามพันโบกโผล่พ้นนํ้าคล้ายภูเขาหินกลางลำ�นํ้าโขง Sam Phan Bok
หาดสลึง Salueng Beach
ทัง้ ชาวไทยและชาวลาวต่างขนานนามว่า “เทพเจ้าสอง แผ่นดิน” ทำ�ให้ลก ู ศิษย์ตามมาบูรณะพืน ้ ที่ และทำ�นุบ�ำ รุง จนกลายเป็นสถานทีส ่ วยงามเช่นทุกวันนี้ อีกหนึง่ ความงามของอุบลราชธานีคอ ื ประเพณีแห่ เทียนพรรษา ทีแ่ ม้ส�ำ หรับนักท่องเทีย ่ วชาวต่างชาติกต ็ ง้ั ใจ มาชืน ่ ชมความตระการตาของประเพณีอน ั เลือ ่ งชือ ่ ไปทัว่ โลกนี้ การสืบสานจารีตนีม ้ อ ี ยูใ่ นสายเลือดชาวอุบลฯ อย่างเต็ม เปีย ่ ม ในขบวนแห่ทเ่ี ราได้เห็นภาพกันทุกปี ลูกหลานเมือง ดอกบัวจะพากันแต่งตัวงามตามขนบโบราณ ร่วมเดินฟ้อนรำ� นัง่ บนรถแห่อยูด ่ ว้ ยทุกครัง้ ภาพทีป ่ รากฏต่อสายตาชาวโลก เพียงปีละ 1 วันคือตำ�นานทีส ่ บ ื สานกันมากว่าร้อยปี จุด เด่นทีส ่ ด ุ อย่างหนึง่ ของการทำ�เทียนเมืองอุบลคือ เรือ ่ งราว ทีแ่ สดงผ่านศิลปะท้องถิน ่ ล้วนแต่เป็นสิง่ ทีเ่ กีย ่ วกับพระพุทธ ประวัตแิ ละพระพุทธศาสนาทัง้ สิน ้ เพราะชาวอุบลถือว่า ประเพณีหล่อเทียนพรรษานัน ้ เป็นการทำ�เพือ ่ ถวายเป็น พุทธบูชา คุณลุงแก้วอาจหาญนายช่างใหญ่ประจำ�คุม ้ วัดมหาวนาราม ซึง่ ชำ�นาญการทำ�เทียนแบบติดพิมพ์เล่าให้เราฟัง ว่า “การทำ�เทียนแบบติดพิมพ์นเ้ี ป็นกุศโลบายให้คนในชุมชน ได้มส ี ว่ นร่วมในการทำ�งานสำ�คัญทัง้ ภิกษุสามเณรได้มส ี ว่ น ในงานฝีมอ ื นักเรียนนักศึกษาและคนเฒ่าคนแก่กใ็ กล้ชด ิ กับ
72
ข้ามห้วงมหรรณพ
หาดหงส์ Had Hong
พระศาสนาเข้าวัดร่วมกันแกะขีผ ้ ง้ึ จากแบบพิมพ์ซง่ึ เป็นการ ฝึกสมาธิและความละเอียดละออของจิตใจไปในตัว” ในขณะทีเ่ รากำ�ลังครุน ่ คิดแสดงความกังวลว่าประเพณี อันดีงามจะสูญหาย บรรดานักเรียนตัวน้อยจากโรงเรียน เบ็ญจะมะมหาราชทีเ่ ข้ามาหาข้อมูลทำ�โครงการยืนยันเป็น เสียงเดียวกันว่า ประเพณีแห่เทียนพรรษาและการแกะสลัก อันวิจต ิ รนีจ ้ ะไม่หายไปจากแผ่นดินไทยแน่นอน ในฐานะ ลูกหลานเมืองอุบลฯ จะสืบสานความรูแ้ ละรักษาศิลปะเหล่า นีไ้ ว้ให้อยูค ่ บ ู่ า้ นเมือง จังหวัดอุบลราชธานีแดนดินถิน ่ อีสานทีม ่ แี หล่งท่อง เทีย ่ วตระการตามากกว่าทีเ่ คยคิดไว้อก ี ทัง้ วิถช ี วี ต ิ ของ คนท้องถิน ่ ยังคงแนบสนิทกับพระพุทธศาสนาอย่างไม่ เสือ ่ มคลาย เป็นการมาเยือนทีน ่ บ ั ว่า.. อิม ่ ตาอิม ่ ใจจริงๆ
W
hen the first light of dawn shined upon Ubon Ratchathani, the province in the northeastern part of Thailand, what was in front of us was the stunning scenery of Mekong River and a mountain chain of Laos. Our first destination was Sam Phan Bok (3,000 holes), also known as Grand Canyon of Thailand. There lie numerous holes of various sizes dotting the Mekong River offering a fascinating view that can be seen only when the water recedes. When climbing up to the viewing
Top row and bottom left image: shutterstock
peace and place
ศิลปะแกะสลักเทียนพรรษาในงานแห่เทียนอุบล The Buddhist Lent Festival annual candle parade
Translation: Kanakwan Rachatanunthawich
Once upon at time Cafe
spot, we stopped by Sa Morakot (Emerald Pond), a crystal clear pond with an astonishing green hue. Some holes shaped like Mickey Mouse or even a cute couple of hearts that draws many tourists to take photographs. Another popular place is in a nearby area with unique-colored rock ground and Had Hong, a sand dune so vast it looks like a desert. Driving about one hour from Sam Phan Bok, we arrived at Once Upon a Time, a vintage café that also provides a homestay service. Its owner also runs a cotton weaving house, located in Khong Jiam district. Not only is it a place where tourists can explore the traditional method of weaving and dyeing, but also a weaving center for local weavers including those from Laos who still preserve their local folk wisdom. Before sunset, we headed to Wat Sirindhorn Wararam Phu Prao or Illuminated Temple. Amongst the peaceful atmosphere, the panoramic view of Laos and the vast basin is a real relaxation. As the sun was going down, the luminescent patterns decorated around the temple were illuminating brightly. The painting was even more vivid, looking amazing behind the camera lens. Another equally stunning beauty is the Khao Phansa Festival or Buddhist Lent Festival which marks the beginning of the three-month period that monks do not go outside the temple and focus on praying, meditating, and contemplating their inner life. One of the activities is the carving of Buddhist Lent Candles. The annual candle
parade is a magnet attracting a huge number of tourists worldwide. For local people, maintaining this religious tradition is in their blood. Though the parade takes place just for one day, the local craft has been around for over a hundred years. Ubon Ratchathani hides many wonders: the beautiful nature, Thai way of life, and the culture that is inseparable from Buddhism.
- สามพันโบกน่าเที่ยวที่สุดในเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน ตั้งแต่เช้าตรู่ ถึง 10.00 น. และช่วง 15.00 น.จนถึงพระอาทิตย์ตกดิน - เวลา 19.00 น. เป็นต้นไป เป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมสำ�หรับการมาถ่าย ภาพอุโบสถเรืองแสงวัดสิรินธรภูพร้าว ควรใช้ขาตั้งกล้องในการถ่าย ภาพและปิดแฟลช - งานประเพณีแห่เทียนพรรษา จัดทุกปีช่วงเข้าพรรษาเดือนกรกฎาคม ณ สนามทุ่งศรีเมือง - The best period to visit Sam Phan Bok is March – April from the early morning to 10AM and 3PM to sunset time. - 7PM onwards is an appropriate time to take photos of the Illuminated Temple. Don’t forget to take the tripod and turn off the flash. - The traditional candle festival is held in July every year at Thung Sri Muang park.
ข้ามห้วงมหรรณพ
73
DINING ON HOLIDAY:
traveler's tale
EXCITEMENT OR WISDOM? ดินเนอร์
สุดประทับใจ? Words: Daniel Tabbush
T
he lights are vibrant. The streets are bustling with travellers. The sidewalk is lined with colorful restaurants from all corners of the world. The city is Paris or Amsterdam, or any other European capital with a bouquet of restaurants on offer. How to choose which one to spend you precious time for a meal while on holiday? Let wisdom prevail; leave excitement to the back seat. One can be overwhelmed with the visceral arousal of a bright street scene, when deciding where to dine. But there are several telltale signs to look for, to limit disappointment; or worse, all out harm! As tourists there are many economical dining options, especially in Europe with the ever-present ‘Menu.’ This will typically include a starter, a main course and a desert for a much lower price than when ordering individual dishes. A beautiful font
74
ข้ามห้วงมหรรณพ
on a sign; a riveting color combination; or the name itself, should hardly feature in deciding which restaurant to choose, where the ‘Menu’ prices are basically the same. Is the restaurant clean? This is imperative, especially for travellers that require the use of a restroom. Does the restaurant have professional staff? There are plenty of family-run restaurants that are wonderful, but if the servers do not appear professional, and rather they are restaurant owners, this can be a red flag. At one such restaurant we dined at in the Latin Quarter in Paris, we had a shocking experience. The owner, an elderly woman, who was partly disabled, came with steak knives in her hand, walking shakily with the pointed knives facing forward, and coming within an inch of my daughter’s face, before placing them on the table. We were lucky no harm was done. There were no professional staff, and the wife and husband were rushing around haphazardly, in their Golden Years, trying to safe as much profit as they could. Watch and observe: are waiters bringing utensils on a tray, or with their hands. You always want the former, never the latter. Watch and observe: does the food look good; do diners appear happy. None of this takes much time, but it is something against our nature to relegate excitement or hunger, to basic wisdom. Often we are deterred by a full restaurant, as it can mean there may be a long wait for food. But this can be a good sign that food is appreciated. An empty restaurant standing out in a crowd can be a red flag; that the food, service, or both are not good.
traveler's tale
Image: shutterstock.com
The main course of Duck Confit could not be more salty had it been soaked in the Dead Sea
I was served a water-downed onion soup, which tasted like it may have been out of a readymade box, with bread that was foul and cheese that didn’t seem fine. The main course of Duck Confit could not be more salty had it been soaked in the Dead Sea – and there was no sauce whatsoever. The ice cream my daughter was served appeared to come from paper wrapper that is sold in the frozen food section of the super market or from an ice cream truck. It would be hard to miss at least some of this if simply observing for a few minutes, before deciding on the restaurant. At the same time, it should have been clear, that with the restaurant owners, running themselves ragged, with no staff, were overly keen to save money anyway possible. It became crystal clear when the excitement of the new dining destination faded, only a short time after being served, that this particular Parisian restaurant, was a poor choice.
ถนนทีเ่ ต็มไปด้วยนักท่องเทีย ่ วอย่างในกรุงปารีส อัมสเตอร์ดม ั หรือเมืองหลวงอืน ่ ๆ ในยุโรป ล้วนเต็ม ไปด้วยร้านอาหารจากทัว่ ทุกมุมโลกเรียงรายตลอดสองฝัง่ ข้างทางจนเลือกไม่ถก ู จะทานอาหารร้านไหนดีให้สมกับที่ ได้มาเทีย ่ วในวันหยุดพักผ่อน อันดับแรก เก็บความตืน ่ ตา ตืน ่ ใจจากแสงสีและบรรยากาศของร้านอาหารต่างๆ เอาไว้ ก่อน แล้วตัดสินด้วยเหตุผล ก่อนเดินเข้าร้าน มองดูลาดเลา ทีท ่ �ำ ให้คาดเดาบางอย่างได้ จะได้ไม่พลาด หรือแย่กว่านัน ้ จะได้ไม่เจ็บตัว! ทุกวันนี้ มีรา้ นอาหารราคาประหยัดมากมายให้นก ั ท่อง เทีย ่ วได้เลือกสรร โดยเฉพาะในยุโรปทีม ่ ก ั จะมี “เมนูอาหาร” อยูห ่ น้าร้าน ส่วนใหญ่เมนูแบบเซ็ต ทีม ่ ท ี ง้ั อาหารเรียกนํา้ ย่อย จานหลัก และของหวาน จะราคาถูกกว่าการสัง่ แบบ จานเดียว แต่จากตัวอักษรบนเมนูทส ่ี วยงาม สีสน ั สะดุดตา หรือชือ ่ อาหารแต่ละอย่าง กลับแทบไม่ได้ชว่ ยให้ตด ั สินใจได้ เลย เพราะอาหารแต่ละร้านก็ราคาพอๆ กัน ถัดมามองเรือ ่ งความสะอาดทีน ่ บ ั เป็นส่วนสำ�คัญในการ เลือกร้านอาหาร โดยเฉพาะในยามทีต ่ อ ้ งการใช้หอ ้ งนํา้ หรือ
บน
อาจเลือกจากความเป็นมืออาชีพของพนักงาน เพราะไม่วา่ ร้านนัน ้ จะดูดข ี นาดไหน ถ้าพนักงานเสิรฟ ์ ไม่เป็นมืออาชีพ หรือเป็นธุรกิจครอบครัวทีเ่ จ้าของร้านมาเสิรฟ ์ อาหารเสีย เอง แนะนำ�ว่าอย่าเสีย ่ งเลยดีกว่า หนึง่ ในประสบการณ์สด ุ ช็อคของผมเกิดขึน ้ ณ ร้าน อาหารแห่งหนึง่ ในย่านละตินควอเตอร์ กรุงปารีส หญิงชรา ผูเ้ ป็นเจ้าของร้านเดินกะโผลกกระเผลกถือจานสเต็กทีว่ าง มีดชีอ ้ อกมานอกจาน ก่อนทีเ่ ธอจะเสิรฟ ์ จานนัน ้ ลงบนโต๊ะ ปลายมีดเฉียดหน้าลูกสาวของผมไปเพียงนิว้ เดียว ถือว่า เราโชคดีทไ่ี ม่ได้รบ ั อันตรายใดๆ ร้านนีไ้ ม่มพ ี นักงานเสิรฟ ์ มืออาชีพ มีเพียงสองสามี-ภรรยาวัยเกษียณทีใ่ ห้บริการ ไปตามบุญตามกรรม และพยายามจะเซฟต้นทุนเพือ ่ ให้ได้ กำ�ไรมากทีส ่ ด ุ เท่าทีจ่ ะทำ�ได้ ดังนัน ้ ลองสังเกตให้ดก ี อ ่ นว่า พนักงานเสิรฟ ์ ในร้าน ถือช้อนส้อมไปให้ลก ู ค้าด้วยมือหรือวางไว้บนถาด สังเกต ดูวา่ อาหารดูดไี หม ลูกค้าทีน ่ ง่ั รับประทานอยูด ่ พ ู อใจกับ อาหารหรือเปล่า ทัง้ หมดนีใ้ ช้เวลาไม่นานเลย แต่เรามัก จะมัวแต่ตน ่ื ตาตืน ่ ใจ หรือหิวมากจนลืมคิดให้รอบคอบเสีย ก่อน บ่อยครัง้ ทีเ่ ราไม่เลือกร้านอาหารทีค ่ นแน่น เพราะไม่ อยากรออาหารนาน แต่การทีค ่ นแน่นก็แสดงว่าอาหารร้าน นัน ้ อร่อย อย่าเสีย ่ งกับร้านอาหารทีโ่ ล่ง ดูแล้วแทบไม่มค ี น เพราะนัน ่ หมายความว่าอาหารคงไม่อร่อย หรือบริการไม่ดี หรืออาจจะทัง้ สองอย่างก็เป็นได้ ร้านทีผ ่ มทาน ซุปหัวหอมรสชาติเหมือนกับซุปถ้วย แช่แข็ง มาพร้อมขนมปังทีไ่ ม่สะอาดและชีสทีด ่ ไู ม่นา่ ทาน อาหารจานหลักของผมเป็นขาเป็ดตุน ๋ ทีเ่ ค็มราวกับแช่ไว้ใน ทะเลเดดซี แถมไม่มซ ี อสราดให้เลย ไอศกรีมของลูกสาว ผมหน้าตาไม่ตา่ งอะไรกับไอศกรีมแช่แข็งห่อกระดาษทีข ่ าย อยูท ่ แ่ี ผนกอาหารแช่แข็งในซุปเปอร์ หรือไม่กม ็ าจากรถ ขายไอศกรีม ผมคงไม่ตอ ้ งมาเจอเรือ ่ งช็อคขนาดนี้ ถ้าดูให้ ดีกอ ่ นตัดสินใจเดินเข้าร้าน ในขณะเดียวกัน ผมรูซ ้ ง้ ึ แล้ว ว่า ร้านอาหารทีเ่ จ้าของจัดการเองทุกอย่าง โดยทีไ่ ม่จา้ ง พนักงาน ก็เพือ ่ จะเซฟต้นทุนให้ได้มากทีส ่ ด ุ และเมือ ่ ความ ตืน ่ เต้นไปกับการเลือกร้านอาหารหมดไป ไม่กน ่ ี าทีหลังจาก ได้รบ ั ประทานอาหาร ผมยิง่ รูซ ้ ง้ึ ว่า ไม่นา่ เลือกร้านนีเ้ ลย แปลโดย คณขวัญ รชตานันทวิช
ข้ามห้วงมหรรณพ
75
HIDING SPACE สถานที่พักผ่อนและหลีกเร้น
เรียบเรียง แสงปทีป แก้วสาคร คณขวัญ รชตานันทวิช
เรเนซองส์ พัทยา รีสอร์ท แอนด์ สปา
RENAISSANCE PATTAYA RESORT & SPA โรงแรมหรูรม ิ หาดพัทยา ทีไ่ ด้แรง บันดาลใจในการออกแบบจากหมูบ ่ า้ น ชาวประมง มีหอ ้ งพักหลายประเภทให้ บริการ พร้อมสิง่ อำ�นวยความสะดวก ครบครัน รวมถึงคิดส์คลับและสระว่ายนํา้ กลางแจ้ง ท่ามกลางธรรมชาติทง่ี ดงาม เป็นหนึง่ ในโรงแรมทีเ่ หมาะกับคุณและ ครอบครัว
I
nspired by a local fishing village, this luxurious resort on Pattaya beach offers a collection of guest rooms and complete facilities including kids club and outdoor swimming pool. It is such a very place for family weekend getaway.
พัทยา จ. ชลบุรี Tel. 0 3825 9099 Facebook @RENPattayaResort
“ณ นิรันดร์” โรแมนติก บูทีค รีสอร์ท เชียงใหม่
NA NIRAND ROMANTIC BOUTIQUE RESORT, CHIANG MAI จุดหมายปลายทางสำ�หรับคูร่ ก ั โดดเด่นด้วยบรรยากาศอันเป็นเอกลักษณ์ ภายใต้ววิ ของ “The Heart of Na Nirand” ต้นฉำ�ฉา หรือต้นจามจุรี อายุ เก่าแก่ราว 100 ปี ทีง่ ดงามประดุจหัวใจ แห่ง ณ นิรน ั ดร์……สัญลักษณ์แห่งความ รักทีย ่ น ื ยง
A
romantic destination for couples with a unique and stunning view of the giant 100-year-old rain tree, a symbol of long-lasting love.
อ. เมือง จ. เชียงใหม่ Tel. 0 5328 0988 www.nanirand.com 76
ข้ามห้วงมหรรณพ
ซี นาย รีสอร์ท
Z9 RESORT
ขอบคุณภาพจาก Facebook @Z9Resort
ซีนาย รีสอร์ท ทีพ ่ ก ั เปิดใหม่ทถ ่ี ก ู ขนาน นามเป็น “มัลดีฟส์ เมืองกาญจน์” แพริมเขือ ่ น ศรีนครินทร์สไตล์โมเดิรน ์ เรียบหรู สะดวกสบาย ใกล้ชด ิ ธรรมชาติทส ่ี วยงามราวต้องมนต์ ท่าม กลางผืนนํา้ และทิวเขา จะช่วยให้การมาพักผ่อน ของคุณได้ผอ ่ นคลายอย่างแท้จริง
T
his stylish resort is called “Maldives of Kanchanaburi”. With a scenic and breath-taking view, it is a place where you can get close to the nature enjoying a real relaxing vacation. อ. ศรีสวัสดิ์ จ. กาญจนบุรี Tel. 06 3239 4459 www.z9resorts.com
เฌอชีวา
CHER CHEEVA
คาเฟ่ขนมไทยย่านราชเทวี ทีส ่ บ ื ทอดสูตรมาจากรุน ่ คุณตาคุณ ยาย ภายในร้านมีกลิน ่ อายความเป็นไทยแบบโมเดิรน ์ ห้อมล้อมด้วย พรรณไม้และดอกไม้หลากชนิด จุดเด่นอยูท ่ ข ่ ี นมไทยโบราณทีห ่ า รับประทานได้ยาก จัดเสิรฟ ์ อย่างพิถพ ี ถ ิ น ั บนภาชนะแบบไทยๆ ที่ รับรองว่าถูกใจคุณแม่แน่นอน
A
cafe in Ratchathevi serving thai desserts, with recipes handed down through generations. One of its signature is an ancient dessert that is hard to find. Amongst the Thai modern décor and fresh flowers, you can enjoy a cup of tea with many kinds of delicacies in a beautiful presentation. ถ.พญาไท ราชเทวี เปิดทุกวัน (ปิดวันจันทร์ – อังคาร) เวลา 12.00 - 17.00 น. โทร. 06 2445 5565 Facebook @chercheeva
ขจี คาเฟ่
KAJEE CAFÉ
ขับรถจากกรุงเทพฯ ไม่ไกล ก็มาสัมผัสบรรยากาศร่มรืน ่ ริมคลอง ชวนให้ผอ ่ นคลาย ทีค ่ าเฟ่เปิดใหม่แห่งนีแ้ ล้ว บ้านสีขาวหลังโตโอบล้อม ด้วยสนามหญ้าและต้นไม้เขียวขจีสมชือ ่ มีทง้ ั เบเกอรีแ่ ละอาหารโฮมเมด ทีใ่ ช้วต ั ถุดบ ิ จากชุมชน พร้อมเครือ ่ งดืม ่ สูตรพิเศษหลากหลายเมนูให้ บริการ
A
bout a half hour drive from Bangkok, you will find yourself in the midst of greenery. Located in a big white house near a canal, this newly-opened café provides desserts, special beverages and home-cooked meals from local ingredients in a cozy atmosphere. อ.สองพีน ่ อ ้ ง จ.สุพรรณบุรี เปิดทุกวัน (ปิดวันจันทร์) เวลา 9.00 - 17.00 น. โทร. 09 5529 4948 Facebook @Ka Jee Cafe' ขจี คาเฟ่
คอฟฟี่ มอร์นิ่ง
COFFEE MORNING
ร้านกาแฟประจำ�เมืองทีอ ่ ยากแนะนำ�ให้แวะมาละเลียด กาแฟอุน ่ ๆ รับอรุณ นัง่ ชิลชมเมืองแม่ฮอ ่ งสอน ท่ามกลาง บรรยากาศบ้านไม้เก่าและการตกแต่งทีอ ่ บอุน ่ เป็นกันเอง ที่ นีเ่ ลือกเมล็ดกาแฟคัดสรรพิเศษเพือ ่ ชงแบบร้อนและเย็นโดย เฉพาะ ทำ�ให้ได้กาแฟทีห ่ อมละมุนกลมกล่อมเป็นเอกลักษณ์
I Coffee morning ตัง ้ อยูต ่ รงข้ามสำ�นักงานเทศบาลเมืองแม่ฮอ ่ งสอน โทร. 0 5361 2234 Facebook คอฟฟี่ มอร์นง ่ิ @ แม่ฮอ ่ งสอน
f you travel to Mae Hong Son province, don’t miss a chance to stop by this coffeehouse. It is where you can just sit and sip a cup of coffee watching the city in the morning. Its coffee beans are specially selected for only hot or cold brew, so they give very unique flavor and smell. Translation: Kanakwan Rachatanunthawich
ข้ามห้วงมหรรณพ
77
ขึ้นชื่อว่าเทคโนโลยี ย่อมมาพร้อมกับความเปลี่ยนแปลงเสมอ ตั้งแต่ในระดับนโยบาย ไปถึงระดับสังคม ทั้งหมดนี้ก่อให้เกิดวัฒนธรรมและสิ่งใหม่ๆ ขึ้นมากมาย ดังเช่นสองสิ่งนี้
Image: Pixabay.com, ShutterStock.com
เรือ่ ง อุษา ศรีกนก
ร่วมมือกันสู่ Thailand 4.0
LET'S MOVE TO 'THAILAND 4.0'
คำ�
ทีเ่ รามักได้ยน ิ ตลอด 3 ปีมานี ้ คือ ประเทศไทย 4.0 นโยบายเปลีย ่ นเศรษฐกิจแบบเดิมไปสูเ่ ศรษฐกิจที่ ขับเคลือ ่ นด้วยนวัตกรรม สิง่ เหล่านีก ้ ลายเป็นเรือ ่ งปกติธรรมดา ในสังคมไทย ไม่วา่ จะเป็นกล้องถ่ายรูปฟิลม ์ มาเป็นกล้องดิจท ิ ล ั บริการแท็กซีผ ่ า่ นแอปพลิเคชันแทนการโทร. เข้าศูนย์ และจาก เกษตรแบบดัง้ เดิมไปสูเ่ กษตรสมัยใหม่ ทีเ่ น้นบริหารจัดการ และใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย เป็นต้น ทัง้ นีภ ้ าครัฐได้ทม ุ่ งบ ประชาสัมพันธ์ไปแล้วกว่า 125 ล้านบาท โดยบรรจุไว้ในแผน พัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบับที ่ 12 พร้อมตัง้ เป้าไว้วา่ ไทยต้องเป็น ประเทศทีพ ่ ฒ ั นาแล้วภายใน 14 ปีขา้ งหน้า จึงเป็นเรือ ่ งทีด ่ ี หากคนไทยร่วมมือกันหมัน ่ เรียนรูแ้ ละเปิดรับนวัตกรรมใหม่ๆ อยูเ่ สมอ เพือ ่ เปลีย ่ นโมเดลเศรษฐกิจแบบดัง้ เดิม “ทำ�มาก ได้นอ ้ ย” ให้เป็นโมเดลใหม่คอ ื “ทำ�น้อยได้มาก”
O
ver the past three years, we have often heard the word 'Thailand 4.0' as the policy to transform the Thailand into innovation-driven economy. Things like digital camera, taxi-calling apps, agriculture startups have become part of everyday life. The government has spent over 125 million baht on promoting the plan, which is included in The Twelfth National Economic and Social Development Plan aimed at turning the country into a developed nation within 14 years. It would be good if Thai people learn and accept new innovations, to change from the traditional economic model "do more, get less" to the new model "do less, get more."
78
ข้ามห้วงมหรรณพ
สื่อสารผ่าน Emoji
THE EMOJI LANGUAGE
โลก
มาถึงยุคทีค ่ นราว 4.1 พันล้านคนจากทัว่ ทุก มุมโลกสามารถเข้าถึงกันได้เพียงไม่กว่ี น ิ าที ด้วยพลังของอินเทอร์เน็ต วิธก ี ารสือ ่ สารด้วยข้อความ อันยืดยาวแบบดัง้ เดิมก็อาจไม่ทน ั ต่อเวลาและสือ ่ อารมณ์ได้ ไม่ชด ั เจน ตัว Emoji จึงได้รบ ั ความนิยมตัง้ แต่ยค ุ สมัย เพจเจอร์ ทุกวันนีส ้ งั คมโซเชียลมีเดีย โดยเฉพาะเฟซบุก ๊ นัน ้ มีผใู้ ช้ Emoji เฉลีย ่ ถึงวันละ 60 ล้านครัง้ เลยทีเดียว มันได้ กลายเป็นส่วนหนึง่ ของชีวต ิ ดิจท ิ ล ั ทีข ่ าดไม่ได้เสียแล้ว บางคน แทบไม่เขียนอะไรนอกจากใช้ Emoji แทนการเขียน จนน่า เป็นห่วงว่าความสามารถในการเขียนสือ ่ สารของคนรุน ่ ใหม่ จะหายไป เหมือนกับความอดทนในการอ่านทีน ่ อ ้ ยลงไปแล้ว หรือไม่
W
e are in the era that 4.1 million people from all over the world are connected in a few seconds through the Internet. The use of long messages is no longer fast enough and cannot express the feelings clearly. Hence, Emoji has become popular since the Beeper time. Nowadays, people use Emoji for approximately 60 million times a day as part of their digital life. Some people don't even write anymore and send Emojis instead. It's quite worrying whether their communication skill in writing will soon vanish, just like their reading skill which has disappeared along with their patience. Translation: Tarinsiri Deemongkol
ธรรมมะกับไลฟ์สไตล์
ข้ามห้วงมหรรณพ
79
จริงหรือ?
DID BUDDHA REALLY ABANDON HIS FAMILY? อาจารย์อัจฉราวดี วงศ์สกล Vipassana Master Acharavadee Wongsakon A thorough look at the longstanding question over why the Buddha escaped his family to fulfil his goal for Buddhahood
าวต่างชาติมค ี วามสนใจใฝ่ศก ึ ษาคำ�สอนของ พระพุทธเจ้าว่าพระองค์สอนอะไร และทำ�ไม พระสัญลักษณ์ของพระองค์ อาทิ รูปปัน ้ ภาพวาด และ พระพุทธรูป จึงให้ความรูส ้ ก ึ สงบและเย็นใจ แต่มส ี ง่ ิ หนึง่ ทีต ่ ด ิ ค้างใจของพวกเขาไม่นอ ้ ย คือ ความไม่พอใจ ทีเ่ มือ ่ อ่านประวัตข ิ องพระพุทธเจ้าแล้วพบว่า พระองค์ทรงทอดทิง้ พระมเหสีและพระราหุลไปกลางดึก ทัง้ ๆ ทีพ ่ ระราหุลเพิง่ ประสูต ิ มุมการทอดทิง้ ครอบครัวนีถ ้ อ ื เป็นปมใหญ่ทท ่ ี �ำ ให้ ชาวต่างชาติแคลงใจในพระพุทธเจ้าและไม่ลงใจในคำ�สอน คิดว่าพระพุทธศาสนาสอนให้คนทิง้ ผูเ้ ป็นทีร่ ก ั ทิง้ ครอบครัว ไปอย่างไม่ไยดี ด้วยคำ�ว่า การไม่ยด ึ มัน ่ ถือมัน ่ หรือ Detachment ครานีจ ้ ะขอเขียนถึงประเด็นพระพุทธเจ้าทรงทอดทิง้ ครอบครัวจริงหรือ? ก่อนพระพุทธองค์จะทรงบรรลุเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ประสูตเิ ป็นเจ้าชายสิทธัตถะ ผูท ้ พ ่ ี ระบิดาคือพระเจ้า สุทโธทนะหมายมัน ่ ให้เป็นกษัตริยท ์ ย ่ ี ง่ ิ ใหญ่ในอนาคต
80
ข้ามห้วงมหรรณพ
เมือ ่ แรกประสูตพ ิ ราหมณ์หลายคนได้ท�ำ นายอนาคตว่า พระองค์จะเป็นกษัตริยท ์ ย ่ ี ง่ ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ แต่หากพระองค์ ออกผนวชจะได้เป็นมหาศาสดาเอกของโลก แต่พราหมณ์ ชือ ่ โกณฑัญญะได้ท�ำ นายไว้สถานเดียวว่า พระองค์จะได้เป็น ศาสดาเอกของโลก คำ�ทำ�นายนีส ้ ร้างความกังวลแก่พระเจ้าสุทโธทนะยิง่ นัก พระองค์จงึ ทรงพยายามทำ�ทุกอย่างให้เจ้าชายสิทธัตถะได้ แวดล้อมอยูด ่ ว้ ยสภาวะทีน ่ า่ รืน ่ รมย์ ได้พบเห็นแต่คนหนุม ่ สาว อบอวลด้วยสวนรมณียท ์ แ ่ ี วดล้อมด้วยเสียงดนตรีเห่กล่อม ทรงสร้างปราสาท 3 ฤดู คือ ฤดูฝน ฤดูรอ ้ น ฤดูหนาว เพือ ่ บำ�รุงบำ�เรอเจ้าชายด้วยกามคุณทัง้ หลาย เจ้าชายไม่เคย ทอดพระเนตรเห็นความทุกข์ ไม่เคยรูจ ้ ก ั ความจน ความไม่ม ี ความเจ็บ ความแก่ และความตาย ทรงรา่ ํ เรียนวิชาการที่ สูงทีส ่ ด ุ ในยุคนัน ้ ได้ส�ำ เร็จ และทรงมีความปราดเปรือ ่ งในทุก แขนง ทัง้ การทหาร การปกครอง การศาสนา ทรงสำ�เร็จ ศิลปศาสตร์ถงึ 18 สาขา และเมือ ่ พระชนมายุได้ 16 พรรษา ก็ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางยโสธราพิมพา
Image: ShutterStock.com
พระพุทธเจ้าทรง ทอดทิ้งครอบครัว
Image Collage: Noppadon Sreebun
หนึง่ ในนัน ้ คือการอดพระกระยาหารจนเหลือแต่หนังหุม ้ ต่อมาเจ้าชายขอพระบรมราชานุญาตพระบิดาเสด็จประพาส ข้างนอก พระบิดาเกรงว่าเจ้าชายจะทอดพระเนตร กระดูก แต่เมือ ่ ทรงกลับมาบำ�เพ็ญในทางสายกลาง คือไม่ ทรมานตัวเองจนกลายเป็นทำ�ร้ายตัวเอง ให้เป็นผูต ้ ด ิ อยูใ่ น เห็นความจริงของชีวต ิ ข้างนอกของผูค ้ นทีเ่ ต็มไปด้วยความ ความทุกข์ แต่กไ็ ม่ด�ำ รงอยูใ่ นสภาพแวดล้อมทีท ่ �ำ ให้เกิดการ ลำ�บาก มีคนแก่และคนเจ็บ เป็นต้น พระบิดาก็ได้ทรง ติดสุข ทรงหันมาเสวยพระกระยาหารและบำ�เพ็ญเพียรตาม พยายามปกปิดความจริง ไม่ให้เจ้าชายทอดพระเนตรเห็น หลักสติปฏ ั ฐานสี ่ คือ เพ่งดูกาย เวทนา จิต ธรรม ดูอย่าง ภาพทีน ่ า่ สลดสังเวช กระนัน ้ ด้วยอำ�นาจของเทวดาก็ได้ ทีม ่ น ั เป็น ดูโดยไม่ปรุงแต่ง ไม่คาดหวัง ไม่วเิ คราะห์ ดูและ ดลจิตดลใจให้เจ้าชายสิทธัตถะได้ทอดพระเนตรเห็นภาพที่ วางจิตให้เป็นกลาง คืออุเบกขา น่าสลดสังเวช ทำ�ให้พระองค์เห็นคนแก่ทม ่ี ส ี ภาพทีน ่ า่ หดหู ่ ในทีส ่ ด ุ พระองค์กท ็ รงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณเมือ ่ เห็นคนเจ็บนอนร้องครวญคราง เห็นคนตายทีม ่ ญ ี าติพน ่ี อ ้ ง พระชนมายุ 35 พรรษา แล้วทรงไปโปรดพระบิดาให้ได้มี ร้องไห้ครํา่ ครวญ ตีอกชกตัวด้วยความเสียใจอย่างสุดแสน ดวงตาเห็นธรรม ภายหลังพระบิดาได้บรรลุธรรมขัน ้ สูงขึน ้ สิง่ ทีท ่ รงเห็นเบือ ้ งหน้าทำ�ให้เจ้าชายรูส ้ ก ึ สลดสังเวชใจ และ จนถึงอนาคามี และบรรลุอรหัตผลก่อนทีจ ่ ะทรงสิน ้ พระชนม์ เกิดความสงสารคนเหล่านัน ้ เหลือประมาณ พระองค์ยงั ได้ ส่วนพระนางพิมพา ตรัสถามนายฉันนะผูเ้ ป็น เมือ ่ พระองค์ไป สารถีวา่ พระบิดาของ โปรด เมือ พระองค์จะต้องประสบ ่ แรกเห็น สภาวะเช่นนีม ้ ย ้ ั เมือ พระองค์ในแบบ ่ บรรพชิตทีม ่ อ ิ าจ ได้พบเห็นสมณะหรือ มีสตรีเพศเข้าไป นักบวชผูด ้ ส ู งบระงับ สัมผัสกายเนือ ้ ได้ ก็ทรงดำ�ริวา่ นีจ ่ ะเป็น พระนางพิมพาก็ ทางออกจากวงจรนี ้ โผเข้าไปกอดข้อ ความจริงทีท ่ �ำ ให้ พระบาท ครา่ ํ ครวญ เจ้าชายตืน ่ ขึน ้ มาพบ ถึงความทุกข์ทาง กับวงจรของความแก่ ใจอันแสนสาหัส ความเจ็บ ความตาย นับแต่ทพ ่ ี ระองค์ ทำ�ให้พระองค์มอ ิ าจ ทรงตัดสินพระทัยแน่วแน่ ที่จะแสวงหาทางออก กลับไปใช้ชวี ต ิ ทีเ่ ต็มไป ได้จากพระนางไป จากสั ง สารวั ฏ มิ ใ ช่ เ พื อ ่ ที จ ่ ะหาทางรอดเพื อ ่ ลำ � พั ง ด้วยความสราญพระทัยได้ พระภิกษุสาวก พระองค์ เ อง แต่ เ พื อ ่ ที จ ่ ะพาทุ ก คนให้ ร อดด้ ว ย อีกต่อไป เพราะทรงมีนา้ ํ ผูต ้ ด ิ ตามเห็นดังนัน ้ พระทัยทีเ่ ปีย ่ มด้วยความ ก็จะเข้าไปห้ามพระนาง เมตตากรุณา อยากให้ประชาชนและผูเ้ ป็นทีร่ ก พิมพา แต่พระพุทธองค์ทรงห้ามพระสาวกมิให้หา้ ม เพราะ ั ของพระองค์ หาไม่แล้วพระนางอาจเสียพระทัยตายได้ พระองค์ทรง ได้หลุดพ้นจากวงจรนี ้ จึงทรงตัดสินพระทัยแน่วแน่ทจ ่ี ะ ปล่อยให้พระนางได้รา่ ํ รำ�พันความรูส ้ ก ึ ของพระนางจน แสวงหาทางออกจากสังสารวัฏ มิใช่เพือ ่ ทีจ ่ ะหาทางรอดเพือ ่ เพียงพอแล้ว ก็ทรงตรัสเทศนาธรรมให้แก่พระนาง จนจิต ลำ�พังพระองค์เอง แต่เพือ ่ ทีจ ่ ะพาทุกคนให้รอดด้วย พระนางตัง้ อยูใ่ นโสดาปัตติผล ในคืนวันทีท ่ รงตัดสินพระทัยจะออกจากพระราชวัง *หลังจากทีพ ่ ระนางอยูใ่ นพระตำ�หนักได้ 3 ปี พระเจ้า เพือ ่ ผนวช ขณะนัน ้ ทรงมีพระชนมายุ 29 พรรษา อำ�มาตย์ได้ สุทโธทนะก็สวรรคต และได้ท�ำ พิธใี ห้เจ้าชายมหานามะขึน ้ กราบทูลว่า พระนางพิมพาให้ประสูตพ ิ ระโอรสแล้ว เมือ ่ ครองราชสมบัตแิ ทน พระนางยโสธราพิมพาจึงออกผนวช เจ้าชายจะเข้าไปอำ�ลาพระนางพิมพาพระชายาซึง่ บรรทมกอด กับมาตุคาม 1,100 คน ประมาณพรรษาที ่ 5 แห่งพระผูม ้ ี พระโอรสพระราหุล ก็ทรงเห็นว่าพระนางพิมพาและพระโอรส พระภาค ขอบรรพชาในสำ�นักของพระศาสดา พระนาง ทรงบรรทมหลับอยู ่ พระองค์ได้ทอดพระเนตรพระชายาและ ยโสธราพิมพาไปยังสำ�นักของพระเถรี ได้รบ ั ครุธรรม 8 พระราหุลด้วยความรักและความอาลัย เมือ ่ จะทรงปลุกก็เกรง บวชแล้ว เมือ ่ มีพระชนมายุ 40 พรรษา มีพระนามว่า “พระ ว่าพระชายาจะต้องทูลอ้อนวอนจนไม่อาจไปค้นหาทางออก ภัททากัจจานาเถรี” ต่อมารับกรรมฐานจากพระพุทธเจ้าและ นัน ้ ได้ จึงตัดพระทัยอย่างมุง่ มัน ่ แล้วทรงพระดำ�เนินไปกับ เจริญวิปส ั สนายังไม่ทน ั ถึง 15 วันก็บรรลุเป็นพระอรหันต์ นายฉันนะในคืนนัน ้ ... พระองค์ทรงบำ�เพ็ญเพียรอย่างยิง่ ยวดถึง 6 ปี โดยก่อน พระภัททากัจจานาเถรีนพ ิ พานในพรรษาที ่ 43 ขณะมีพระ ชนมายุได้ 78 พรรษา ก่อนทีพ ทีจ ่ ะทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ ก็ทรงบำ�เพ็ญผิดวิธ ี ่ ระนางจะนิพพาน พระนาง ข้ามห้วงมหรรณพ
81
ครอบครัวใกล้ชิดที่สุด ล้วนได้บรรลุอรหัตผล จบสิ้น การเวียนว่ายตายเกิดทั้งหมด ด้วยนํ้าพระทัยของพระพุทธเจ้า
ได้เข้าเฝ้าพระผูม ้ พ ี ระภาคเจ้าเพือ ่ ขอขมาในการล่วงเกินพระผู้ มีพระภาคเจ้าทัง้ ทางกาย วาจา ใจ ในครัน ้ เมือ ่ ใช้ชวี ต ิ คูร่ ว่ ม กันหลายกัปในกาลก่อน แล้วทูลลาเสด็จสูพ ่ ระนิพพาน ส่วนพระราหุลนัน ้ ก็ได้ออกผนวชและได้บรรลุอรหัตผล เช่นกัน ผูเ้ ป็นทีร่ ก ั ทีก ่ ล่าวว่าเป็นครอบครัวใกล้ชด ิ ทีส ่ ด ุ ล้วนได้ บรรลุอรหัตผล จบสิน ้ การเวียนว่ายตายเกิดทัง้ หมดด้วยนา้ ํ พระทัยของพระพุทธเจ้า ทีไ่ ม่เคยสิน ้ รักต่อพระชายา พระ โอรส และพระบิดาเลย พระองค์ได้เสด็จจากทุกคนในคืนนัน ้ ไปเพียงพระวรกาย เพือ ่ ไปพากเพียรบำ�เพ็ญค้นพบทางรอด จากวงจรแห่งการเกิด แก่ เจ็บ ตาย อันน่าสงสาร น่าสมเพช เวทนา พระองค์ทรงปิดเส้นทางแห่งการพลัดพราก การสูญ เสียอันใหญ่หลวงในอีกภพหนึง่ ทีจ ่ ะทำ�ให้ผเ้ ู ป็นทีร่ ก ั ทัง้ หมด ยังวนเวียนอยูใ่ นวงจรแห่งวัฏสงสารอย่างไม่จบสิน ้ เมือ ่ ค้นพบ ทางออกแล้ว ก็ทรงหวนกลับมาชีท ้ างผูเ้ ป็นทีร่ ก ั ของพระองค์ ได้พน ้ จากวงจรแห่งทุกข์อย่างถาวร เพียงการเสด็จหนีไปจากพระราชวังของพระองค์คน ื นัน ้ ผูท ้ ไ่ ี ม่เข้าใจอย่างลึกซึง้ มิอาจตัดสินพระพุทธเจ้าได้วา่ ทรง ไร้หวั ใจและทรงไร้ความรัก แต่ความรักของพระองค์ยง่ ิ ใหญ่ เกินปุถช ุ นคนธรรมดา ทีใ่ ห้คา่ ความรักว่าคือการต้องอยู่ พร้อมหน้าพร้อมตากันตลอดเวลา แล้วก็คอ ่ ยๆ ล้มหายตาย จากไปตามวัฏจักร ทิง้ ความสะเทือนใจไว้ให้เป็นอีกหนึง่ บาดแผลของความสูญเสียเมือ ่ คูค ่ รองตายจากไป บางคน ถึงกับบอกว่า ขอให้ฉน ั ตายก่อนเธอ เพราะฉันไม่อาจทนอยู่ โดยไม่มเี ธอได้ ความรักทีเ่ ต็มไปด้วยอารมณ์ แม้วา่ ในบางครัง้ จะนำ� ความสุขความชืน ่ มืน ่ ใจมาให้อย่างไร แต่ทา้ ยทีส ่ ด ุ ก็น�ำ ความ เจ็บปวดมาให้ซา้ ํ แล้วซํา้ อีก ไม่เคยผิดไปจากนี ้ แต่ความรัก ของมหาบุรษ ุ ผูก ้ ลายเป็นศาสดาเอกของโลก เป็นความรัก ทีเ่ ปีย ่ มไปด้วยการเสียสละ บำ�เพ็ญยิง่ ชีวต ิ เพือ ่ ไม่ให้มผ ี ใ้ ู ด ต้องกลับมาพบความเจ็บปวดเช่นนัน ้ อีก พระองค์ทรงทำ�ได้ส�ำ เร็จ พระนางพิมพาทรงเป็นนางแก้วคูบ ่ ารมีของพระพุทธเจ้า โดยปฐมเหตุทท ่ ี �ำ ให้พระนางพิมพาได้เป็นนางแก้วคูบ ่ ารมี 82
ข้ามห้วงมหรรณพ
เกิดขึน ้ ในสมัยพระพุทธเจ้าทีปงั กร สมัยนัน ้ พระพุทธเจ้าโคดม เกิดเป็นสุเมธดาบสผูเ้ ลือ ่ มใสในพระพุทธเจ้าทีปงั กร ได้ทอดตัว ลงบนแอ่งนา้ ํ เป็นสะพานพาดให้พระพุทธเจ้าทีปงั กรและพระ สาวกเดินข้ามหลังตนไป พระพุทธเจ้าทีปงั กรได้ทรงตรวจด้วยพระสัมโพธิญาณ ก็ทรงทราบว่า กาลข้างหน้าอีกยาวไกล สุเมธดาบสเป็น โพธิสต ั ว์ทบ ่ ี ารมีเต็ม ได้บรรลุเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใน 4 อสงไขยกับอีกหนึง่ แสนกัปนับแต่น ้ ี พระนางพิมพาได้เกิด เป็นนางสุมต ิ ตา ผูเ้ ห็นเหตุการณ์มาตัง้ แต่ตน ้ ก็เกิดปีตศ ิ รัทธา ไปกับสุเมธดาบส นางจึงได้แบ่งดอกบัว 5 กำ� ให้สเุ มธดาบส ใช้บช ู าพระพุทธเจ้า ส่วนดอกบัวอีก 3 กำ� นางนำ�ไปถวาย พระพุทธเจ้าแทบพระบาทของพุทธองค์ แล้วกล่าววาจาว่า นางมีความปีตแ ิ ละศรัทธาไปกับท่านดาบสยิง่ นัก และขอตัง้ ความปรารถนา จะเป็นคูส ่ ข ุ คูท ่ ก ุ ข์ คูย ่ าก ช่วยท่านดาบส สร้างสมบารมีให้สมบูรณ์ พระพุทธเจ้าทีปงั กรทรงตรวจสอบนางสุมต ิ ตาพราหมณี ด้วยพระสัมโพธิญาณ แล้วจึงตรัสพยากรณ์วา่ อุบาสิกานี้ จะสมปรารถนา แม้กระนัน ้ เมือ ่ นางสุมต ิ ตาได้มาเกิดร่วม ภพชาติกบ ั พระโพธิสต ั ว์ ในบางชาตินางก็กลับไม่ได้ยน ิ ดี ในการบำ�เพ็ญสมณธรรมของพระโพธิสต ั ว์ จนมาถึงชาติ ทีเ่ กิดเป็นพระนางพิมพา เมือ ่ ระลึกชาติได้พระนางจึงกล่าว ขอขมาต่อพระพุทธองค์ ในการกระทำ�ของตนในภพชาติ ต่างๆทีอ ่ าจได้เคยล่วงเกิน และขัดขวางการบำ�เพ็ญเพียร ของพระองค์ จะเห็นว่า ความรักและความเสียสละของพระพุทธเจ้า นัน ้ ยิง่ ใหญ่เหลือประมาณ พระองค์ไม่ได้ท�ำ ลายหรือทำ�ร้าย หัวใจใครเลย พระองค์เพียงทำ�ลายความมืดบอดทีป ่ กคลุม จิตใจของผูเ้ ป็นทีร่ ก ั และเวไนยสัตว์ เพือ ่ ให้เขาได้พบความสุข ทีย ่ ง่ ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ คือการพ้นจากวงจรแห่งการเวียนว่ายตายเกิด พ้นจากการทีจ ่ ะต้องมาก่อภัยเวร อันจะนำ�มาซึง่ ทุกขเวทนา ความเจ็บปวด และความเสียใจซา้ ํ ๆ เพียงแต่เปลีย ่ นชือ ่ เปลีย ่ นบทบาทไปตามกาลเวลาเท่านัน ้
Image Collage: Noppadon Sreebun
ผู้เป็นที่รักที่กล่าวว่าเป็น
รักแท้ตอ ้ งมาพร้อมกับความเมตตา อยากให้ผเ้ ู ป็นทีร่ ก ั ได้พบความสุข และความกรุณาอยากให้ผเ้ ู ป็นทีร่ ก ั ได้พน ้ จากความทุกข์ ทัง้ ความเมตตาและกรุณาจะนำ�ไปสูก ่ าร แสดงบทบาท หน้าทีท ่ พ ่ ี งึ ทำ� ไม่ใช่ความรักทีเ่ ต็มไปด้วย ความเสน่หาทีม ่ แ ี ต่อารมณ์น�ำ หน้า แต่กลับไม่มค ี วามเพียร พยายามใดทีจ ่ ะทำ�ให้ผเ้ ู ป็นทีร่ ก ั พ้นทุกข์เลย ความรักในแบบ ของพระพุทธเจ้าเป็นความรักทีใ่ ช้เสน่หาอารมณ์ตด ั สินไม่ได้ เพราะเสน่หาอารมณ์ไม่ได้น�ำ มาสูก ่ ารเสียสละ แต่ความรัก ของพระองค์เป็นความรักทีม ่ แ ี ต่ความเสียสละอันไม่มป ี ระมาณ เพือ ่ ผูอ ้ น ่ ื หากอยากรูจ ้ ก ั ว่าความรักของพระองค์เป็นไฉน การ คิดถึงความรักในแบบของบิดามารดาทีม ่ ใี ห้แก่บต ุ ร ย่อมเป็น สิง่ ทีใ่ กล้ทส ่ี ด ุ ทีพ ่ อจะเข้าใจได้ แต่ไม่ใช่บด ิ ามารดาทุกคนที่ พร้อมจะเสียสละความสุขทุกอย่างในชีวต ิ เพือ ่ บุตรได้ แต่ พระพุทธเจ้าทรงเสียสละยิง่ กว่านัน ้ ทรงเสียสละได้แม้ชวี ต ิ หากสิง่ นัน ้ จะนำ�มาซึง่ ความสุขทีแ ่ ท้จริง คือการไม่ตอ ้ งมาพบ กับความทุกข์ในวงจรแห่งวัฏสงสาร พระองค์ยอมและพร้อม จะทำ�ให้ได้ทก ุ อย่างเพือ ่ ผูเ้ ป็นทีร่ ก ั และเพือ ่ สรรพสัตว์ทง้ ั มวล
M
any foreigners are interested in the Buddha's teaching: what he had taught and why his symbols can give them peacefulness. However, there is this unresolved question left on their minds. It was the disappointment from reading his life story about leaving, his wife and his newborn son. It makes them doubt his teaching, thinking Buddhism teaches people to abandon a family and beloved ones with the word 'detachment'. This time, I’m going to write about it. Before he reached enlightenment, the Buddha was born as a Prince named Siddhartha. His father, King Suddhodana, expected him to be a great king in the future. During the celebration of his birth, many Brahmin scholars predicted that the child would either become a great king or a supreme religious leader. But there was one Brahmin, Kondanna, who decisively predicted that Siddhartha would become a Buddha. This prophecy worried the King so much that he tried all means to surround the prince with only young people in the pleasant environment. Three palaces (rainy, summer, and winter) were built for the prince enclosing with beautiful gardens and melodious sound. Siddhartha had never witnessed miseries. Neither did he know of poverty, sickness, old age, and death. As the young prince grew up, he completely mastered all the 18 fields of traditional arts and sciences including military, government and religious study. When he reached the age of 16, his father arranged his marriage to Princess Yasodhara.
The prince requested the King for a permission to travel outside the palaces, but the King was afraid that his son would witness the truth of life and human hardship. He then tried whatever way he could to prevent the young prince from seeing human suffering. Yet, with the power of an angel, the prince was confronted with an old man with gloomy face, a diseased man laying with moan, and finally a dead person surrounded by his family in great sorrow. These encounters left the prince very depressed and feel deep sympathy for them. He then asked his charioteer, Channa, whether his father would also have to experience these states. Later, when he saw an ascetic (a priest) in a peaceful manner, the prince therefore determined that this would be the path to end the cycle of the sufferings of birth, aging, sickness and death. By realizing that all living beings are trapped in the vicious cycle of endless births and deaths (Samsara), the prince could not turn back to live and enjoy life like he used to anymore. With mercy and compassion in his mind, the prince had a sincere wish to free his people and his beloved ones from these grievances. He made a decision to search for the path to end them forever. This decision was not only for his own sake, but also for those of all creatures. Prince Siddhartha was only 29 when he was determined to leave the palace and to lead an ascetic life. The King's minister told him that Princess Yasodhara had just given birth to his son, Rahula. When entering the chamber to bid farewell to his wife and son, the Prince saw that they were sleeping. He looked at them with love and longing. Knowing that if he woke her up, she would ask him to stay and he would not be able leave. The Prince then made the decision with great determination and left the palace with Channa that night. Siddhartha spent six years of uttermost practices. Before becoming enlightened, he had practiced severe asceticism in the form of fasting until his body was extremely skinny. After realizing that the extreme asceticism did not work, he took a Middle Path; no more self-mortification and self-harm nor to let himself in sensual indulgences and addicted to them. He started to eat and practiced the Four Foundations of Mindfulness (Satipatthana): observing body, feelings or sensations (Vedana), mind (Citta), and Dhamma (wisdom). He observed mindfulness as it was without seasoning the feelings, expecting or analyzing. At the state of equanimity, he eventually attained enlightenment and became Buddha at the age of 35. After his awakening, the Buddha visited his father and gave him a sermon until he attained the final stage of enlightenment before passing away. As for his wife Princess Yasodhara, when she first saw the Buddha, she collapsed right in front of him and held his ankles, lamenting over her anguish since their separation.
ข้ามห้วงมหรรณพ
83
This decision was not only for his own sake, but also for those of all creatures. His disciples were trying to stop her as monks were prohibited from having physical contact with women, but he told them not to interrupt her as doing that would throw her into a deadly grief right there. The Buddha let Princess Yasodhara bemoan until she calmed down and gave her a sermon about the sorrow of losing loved ones. Seeing his point with her own experiences, she reached the first stage of enlightenment. After Princess Yasodhara had lived in the palace for three years, King Suddhodana passed away and Prince Mahanama was ascended to the throne. The princess, together with 1,100 women, ordained as a Buddhist nun at the fifth Buddhist Lent. She followed the Eight Chief Rules to be observed by the Buddhist nun throughout her life when she was 40 years old. Her name was Phra Patthakajjana Theree. She had practiced Vipassana meditation with the Buddha for 15 days and reached enlightenment. She passed away when she was 78 years old. Before she died, she asked for forgiveness from the Buddha if she had done anything offensive to the Buddha when they were together as a couple. Then she entered Nirvana. As for their son, Rahula, he also became a monk and reached enlightenment. Those who were the closest family members all attained enlightenment, ending their cycle of rebirth. All of these was because of the Buddha’s mercy. He had never stopped loving his wife, son and father. The day he left, he only left his body to find the way to escape the pathetic cycle of birth and death. He perfectly closed the door of separation forever. When he found it, he returned to show the way to his beloved to reach this path. Those who don’t thoroughly understand about his escape from the palace that night cannot judge that the Buddha had no heart and no love. His love is greater and beyond an ordinary person’s love which is defined by being together forever then leaving the world when the time comes. What remains is deep pain and a scar from the loss of loved ones. Some people even pray that they die before their spouse because they cannot live without the other person. The kind of love that is full of emotions. No matter how much happiness it brings, it always ends with pain
over and over. It never becomes otherwise. The love of the Wise One, the world’s Great Prophet, is however full of sacrifices he had made so that nobody would experience the pain again. And he finally made it. Princess Yasodhara was the Buddha’s soulmate for countless lifetimes who had made a wish to support his spiritual journey until he realized his vow of Buddhahood. It started at the time the Buddha was born as a hermit named Sumeth, in the era of the Theepangkorn Buddha. The princess was born as a woman named Sumitta and saw the hermit using his body as a bridge for the Theepangkorn Buddha and his disciples to cross a large puddle to show them his utmost respect. The Theepangkorn Buddha then checked with his Knowing Mind and said that Sumeth would become a Buddha in the very, very faraway future. Sumitta saw everything and was touched by Sumeth’s determination. She then gave Sumeth five bunches of lotus flowers to pay respect to the Buddha and took another three for herself to pay respect to the Buddha and made a wish right there to be his soulmate through good and bad times, until Sumeth realized his vow for Buddhahood. The Theepangkorn Buddha said her wish would finally be fulfilled. Despite that, there were several lifetimes she was unhappy with the Bodhisattva’s spiritual path, sometimes even trying to stop him. In her lifetime as Princess Yasodhara, she would realize all the past mistakes she had done and ask for pardon to the Buddha. So you see now that Buddha’s love and sacrifice are enormous and boundless. He had never destroyed or hurt anyone’s heart. What he had destroyed was the darkness inside the minds of his beloved ones and all beings so that they would find the greatest happiness; an escape from the cycle of birth and death and from making mistakes which bring pain, anguish and grievance again and again. All were the same no matter what name and roles you have. True love should come with compassion; a wish for the happiness of our beloved ones to escape from the suffering. The compassion and the benevolence will lead to proper action and decision. The Buddha’s love thus cannot be judged the same way as romantic love. A romantic love doesn’t bring a sacrifice while his love is all about endless sacrifices for others. If you’d like to know what his love is like. Parental love is the closest example. However, not every parent is ready to sacrifice everything for a child. The Buddha can sacrifice even his own life if this brings real happiness. If it means the end the sufferings for good, the Buddha is ready and willing to sacrifice everything for his beloved ones and all beings.
Translation: Rattiya Thammapitakporn / Wisuwat Sutthakorn 84
ข้ามห้วงมหรรณพ
สมเด็จ
แผ่นดิน
แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี)
๑๒ นักษัตร...ความจริงในอริยสัจสี่ THE 12 ZODIAC SIGNS AND 4 NOBLE TRUTHS (END/ตอนจบ)
เรียบเรียง วิภาพร มาพฤกษา ภาพ จิตติมา กาสา
ส ท่
มเด็จพระพุทธเจ้าของเรา ผูเ้ ป็นพระสัพพัญญู ตรัสรูแ้ จ้ง ในธรรมทัง้ ปวง พระองค์จงึ ทรงแสดงธรรมทีจ่ ริง ๔ ประการ
ไว้ให้สต ั ว์ทง้ั ปวงรูแ้ จ้ง คือ ่ บ ั ทุกข์ ๑. ความทุกข์มจี ริง ๒. สิง่ ให้เกิดทุกข์มจี ริง ๓. ธรรมเป็นทีด มีจริง ๔. ข้อปฏิบต ั ใิ ห้ถงึ ธรรมเป็นทีด ่ บ ั ทุกข์มจี ริง นีแ่ หละเรียกว่า “อริยสัจ ๔” คือเป็นความจริง ๔ ประการ ซึง่ เพิม ่ อริยะเข้าอีกคำ�หนึง่ นัน ้ คือ “อริยะ” แปลว่าพระผูร้ อ ู้ ย่างหนึง่ พระผูไ้ กลจากกิเลสอย่างหนึง่ รวมอริยะกับสัจจะสองคำ�เป็นนาม เดียวกัน เรียกว่า อริยสัจ และเติมจตุรสังขยานามเข้าอีกคำ�หนึง่ และแปลงตัว “ะ” เป็นตัว “า” เพือ ่ จะให้เรียกเพราะสละสลวยแก่ลน ้ิ ว่า “จตุราริยสัจ” แปลว่า ความจริงของพระอริยเจ้า ๔ อย่าง ซึง่ ท่าน อ้างว่าความจริง ๔ อย่างนีเ้ ป็นของพระอริยะนัน ้ อธิบายว่า ต่อเป็น พระอริยเจ้าจึงจะเห็นจริง คือ พระอริยเจ้าเห็นว่าความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตาย ซึง่ สัตว์เวียนว่ายทนรับความลำ�บากอยูใ่ น วัฏสงสารนัน ้ ให้เกิดความทุกข์จริง ตัณหา คือ ความอยาก ความดิน ้ รนของสัตว์นน ้ั ให้เกิดความ ทุกข์จริง พระอมตมหานิพพาน ไม่มเี กิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นที่ ดับทุกข์จริง และมีสข ุ จริง พระอริยะมีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ย่อม เห็นจริง แจ้งประจักษ์ในธรรม ๔ อย่างดังนี ้ และสัง่ สอนสัตว์ให้รู้ ความจริง เพือ ่ จะให้ละทุกข์ เข้าหาความสุขทีจ่ ริง ข้ามห้วงมหรรณพ
85
86
ข้ามห้วงมหรรณพ
OMDEJ PUTTAJARN TOH THE GREAT VENERABLE MONK OF SIAM
ประเดี๋ยวก็เกิด ประเดี๋ยวก็แก่ ประเดี๋ยวก็เจ็บ ประเดี๋ยวก็ตาย เราเวียนวนทนทุกข์อยู่ด้วยความ ลำ�บาก ๔ อย่างนี้แหละไม่รู้สิ้นรู้สุด
V
enerable Somdej Phra Puttajarn Toh preached that we should firstly listen to a sermon about 12 zodiac years of birth to understand a noble truth. Days, nights, months, and years have passed quickly since our birth. Here are parts of his sermons given at that time. "We were born, get old, then sick and die. We have suffered from these four unwanted conditions for countless lifetimes. Feeling pitiful and tired of human life’s cycle, we should do good deeds. Nirvana is where rebirth, aging, illness, and death do not exist anymore. Buddha, the Enlightened One, had taught “4 Noble Truths.” Firstly there is suffering. Secondly there is origin of suffering. Thirdly there is an end of suffering and fourthly there is a wisdom path to end suffering. However, a few people can realize the truths while most people pay no heed to them. They think that if there's sickness, let them be sick. If there's fun, let there be fun. If there's happiness, let it come. Why should they be afraid of suffering? The 12 zodiac years of birth is a gauge of our lifetime, giving us a direction to live carefully and to mindfully consider and realize these four inevitable truth as the Buddha had stated before," the venerable monk concluded. Translation: Kanya Yanen
ภาพ ศุภกฤต ภักดีปฐพี
แต่ฝา่ ยปุถช ุ นนัน ้ แม้เห็นจริงบ้างก็แต่เพียงเล็กน้อย ไม่เห็นความจริงแจ้งประจักษ์เหมือนอย่างพระอริยเจ้าทัง้ ปวง พวกปุถช ุ นเคยเห็นกลับไปว่า เกิดแล้วตาย ตายแล้วเกิดก็ดี ไม่เป็นทุกข์อะไรนัก บ้างก็วา่ เจ็บก็เจ็บ สนุกก็สนุก ทุกข์กท ็ ก ุ ข์ สุขก็สข ุ จะกลัวทุกข์ท�ำ ไม บ้างว่า ถ้าตายแล้วเกิดใหม่ ให้เกิดทีด ่ ๆ ี เป็นท้าวพระยา มหาเศรษฐีมง่ั มีทรัพย์สมบัตม ิ ากมายแล้ว ก็หากลัวทุกข์อะไรไม่ ขอแต่อย่าให้ยากจนเท่านัน ้ บ้างว่า ถ้าตายแล้วไปเกิดในสวรรค์ ได้เสวยทิพยสมบัติ มีนางฟ้านับพันแวดล้อมเป็นบริวาร เป็นสุขสำ�ราญชืน ่ อกชืน ่ ใจ ดังนัน ้ แล้ว ถึงจะตายบ่อยๆ เกิดบ่อยๆ ก็ไม่กลัวทุกข์กลัวร้อน อะไร บ้างก็วา่ ถ้าไปอมตมหานิพพาน ไปนอนเป็นสุขอยูน ่ มนาน แต่ผเู้ ดียว ไม่มค ี เู่ คียงเรียงหมอนจะนอนด้วยแล้ว เขาก็ไม่อยาก จะไป เขาเห็นว่าอยูเ่ พียงเมืองมนุษย์กบ ั เมืองสวรรค์เท่านัน ้ ดีกว่า เขาหาอยากไปหาสุขในนิพพานไม่ พวกปุถช ุ นทีเ่ ป็นโลกียชน ย่อมเห็นไปดังนี้ นีแ่ หละ การฟังเทศน์อริยสัจจะให้รค ้ ู วามจริง และเห็นธรรม ้ ก็ควรฟัง ทีด ่ บ ั ทุกข์เป็นสุขจริงของพระอริยเจ้าทัง้ ๔ อย่างนัน เทศน์เรือ ่ งสิบสองนักษัตรเสียก่อน จะได้เห็นว่า วัน คืน เดือน ปี ซึง่ เป็นอายุของเราย่อมล่วงไปทุกวันทุกเวลา ประเดีย ๋ วก็เกิด ประเดีย ๋ วก็แก่ ประเดีย ๋ วก็เจ็บ ประเดีย ๋ วก็ตาย เราเวียนวน ู้ น ้ ิ รูส ้ ด ุ ทนทุกข์อยูด ่ ว้ ยความลำ�บาก ๔ อย่างนีแ้ หละไม่รส เมือ ่ เราสลดใจเบือ ่ หน่ายต่อความเกิดแก่เจ็บตายในโลกแล้ว เราก็ควรจะรีบเร่งก่อสร้างบุญกุศล จนถึงจะได้มบ ี ารมีแก่กล้า จะได้พบความสุขในสวรรค์และสุขในอมตมหานิพพานใน ภายหน้าเป็นทีส ่ ด ุ ซึง่ ไม่มค ี วามเกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นสุข เทีย ่ งแท้ถาวรส่วนเดียว ไม่มท ี ก ุ ข์มาเจือปนเลย ่ ง ๑๒ นักษัตร คือ ดาวชือ ่ เดือน ๑๒ ดาว และ ก็แหละ เรือ ่ วันทัง้ ๗ วันนี ้ เป็นทีน ่ บ ั อายุของเรา ดาวชือ ่ ปี ๑๒ ปี และดาวชือ ไม่ให้เราประมาท และให้คด ิ พิจารณาเห็นความจริงในอริยสัจ ่ ระพุทธเจ้าทรงแสดงสัง่ สอนเราไว้ ให้รต ้ ู ามนัน ้ ทีเดียว ทัง้ ๔ ทีพ สาธุชนทัง้ หลาย ผูม ้ าได้ฟงั พระธรรมเทศนาเรือ ่ ง ๑๒ นักษัตรกับอริยสัจ ๔ ด้วยในเวลานี ้ ไม่ควรจะโทมนัสเสียใจต่อ ผูไ้ ปนิมนต์ ควรจะชืน ่ ชมโสมนัสต่อผูร้ บ ั ใช้ไปนิมนต์อาตมภาพ มาเทศน์ดว้ ย ถ้าไม่ได้อาศัยผูน ้ ม ิ นต์เป็นต้นเป็นเหตุดงั นีแ้ ล้ว ทีไ่ หนจะได้ฟงั ธรรมเทศนาเรือ ่ ง ๑๒ นักษัตรด้วยเล่า ควรจะ โมทนาสาธุการอวยพรแก่ผไ้ ู ปนิมนต์จงมาก เอวัง ก็มด ี ว้ ย ประการฉะนี ้ ฝ่ายท่านพระยาเจ้าของกัณฑ์ กับสัปบุรษ ุ ทายกทัง้ ปวง ได้ฟงั ธรรมเทศนาเรือ ่ ง ๑๒ นักษัตร กับอริยสัจทัง้ ๔ ของ เจ้าพระคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์แล้ว ก็ตา่ งชืน ่ ชมยินดี หน้ายิม ้ แย้มแจ่มใส บ้างยิม ้ น้อยยิม ้ ใหญ่ ไม่ใคร่จะวายยิม ้ เลย แทบทุกคน ท่านพระยาเจ้าของกัณฑ์จงึ ว่า ข้าขอบใจเจ้า คนไปนิมนต์ ขอให้เจ้าได้บญ ุ มากๆ ด้วยกันเถิด
หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล พระบูรพาจารย์ใหญ่ แห่งพระกัมมัฏฐาน เรียบเรียง วิภาพร มาพฤกษา
Image: luangpumun.org
VENERABLE LUANGPU SAO GANTASILO The founding figure who established rules and guidelines for vipassana practices for forest monks.
ห
ลวงปูเ่ สาร์ กนฺตสีโล พระบูรพาจารย์ใหญ่ของสาย พระป่ากัมมัฏฐาน เป็นพระอาจารย์ของหลวงปูม ่ น ่ั ภูรท ิ ตฺโต ท่านเป็นพระอาจารย์องค์แรกผูร้ เิ ริม ่ การถือ ธุดงควัตร นำ�หมูค ่ ณะศิษย์ออกธุดงคกัมมัฏฐานตามป่าเขา ห่างไกล เผชิญความยากลำ�บาก เพือ ่ ฝึกหัดจิตใจ บำ�เพ็ญ เพียรภาวนาสูโ่ มกขธรรม ท่านมรณภาพขณะทีม ่ ส ี ติ อันไพบูลย์ในอิรย ิ าบถนัง่ แปลกกว่าครูบาอาจารย์รป ู อืน ่ ๆ ณ อุโบสถวัดอำ�มาตยาราม นครจำ�ปาศักดิ ์ ประเทศลาว อัตโนประวัตข ิ องท่านไม่คอ ่ ยเป็นทีร่ จ ู้ ก ั เพราะไม่ได้มก ี าร บันทึกไว้ มาระยะหลังจึงมีผร้ ู วบรวมจากบันทึกของพ่อแม่ ครูอาจารย์ เช่น หลวงปูห ่ ลุย จนฺทสาโร หลวงปูเ่ ทสก์ เทสรํส ี หลวงปูเ่ จีย ๊ ะ จุนโฺ ท หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน หลวงพ่อพุธ ฐานิโย เป็นต้น ท่านมีนามเดิมว่า “เสาร์” เกิดเมือ ่ วันที ่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2402 สมัยรัชกาลที ่ 4 ณ บ้านข่าโคม จ.อุบลราชธานี มีความศรัทธาในพระพุทธศาสนามาตัง้ แต่วย ั เยาว์ เมือ ่ อายุ 12 ปี ครอบครัวได้ฝากให้เป็นศิษย์วด ั ทีว่ ด ั ใต้ เตรียมตัวรอ บวชเป็นสามเณร อายุ 15 ปี จึงได้บรรพชาเป็นสามเณร ท่านมีนส ิ ย ั ขยันขันแข็ง พากเพียรเรียนศึกษา และรูจ ้ ก ั เคารพ อ่อนน้อม จึงเป็นทีร่ ก ั ของครูอาจารย์ เมือ ่ มีกจิ นิมนต์พระ ไปฉันนอกวัด ต้องให้ทา่ นไปด้วยเสมอ ท่านจะรับหน้าที่ ปฏิบต ั ริ บ ั ใช้ครูอาจารย์โดยไม่เห็นแก่ความเหนือ ่ ยยาก เช่น ตอนรับบาตร ท่านจะรับภาระคนเดียว สะพายบาตร รอบกายเลยทีเดียว ท่านอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมือ ่ อายุครบ 20 ปี ศึกษา อักษรธรรม อักษรขอม อักษรไทยน้อย และหนังสือไทย จำ�พรรษาอยูท ่ ว่ ี ด ั ใต้ 10 พรรษา ได้สบ ื ต่อเป็นครูผอ ้ ู บรม หมูค ่ ณะ ชาวบ้านจึงเรียกว่า “ญาคูเสาร์” ช่วงนัน ้ ท่าน เตรียมการทีจ ่ ะลาสิกขาออกไปค้าขาย แต่โยมมารดาได้
เสียชีวต ิ เป็นความโศกเศร้าสะเทือนใจอย่างใหญ่หลวง เมือ ่ เสร็จงานปลงศพมารดา ท่านจึงละทิง้ ความคิดทีจ ่ ะ ลาสิกขาออกไปอยูท ่ างโลกอย่างสิน ้ เชิง
ญัตติเป็นธรรมยุต ขณะนัน ้ คณะธรรมยุตได้เริม ่ แผ่ขยายไปยังหัวเมืองไกล และมาถึงอุบลราชธานี ท่านได้ไปฟังเทศน์ของญาท่านม้าว เทวธมฺม ี ทีว่ ด ั ศรีทอง น้อมนำ�มาพิจารณาธรรม ปฏิบต ั จ ิ น เห็นจริง เกิดศรัทธาเลือ ่ มใสในวัตรปฏิบต ั อ ิ น ั ตรงต่อพระธรรม วินย ั ตรงต่อมรรคผลนิพพาน ต่อมาจึงขอญัตติเป็นธรรมยุต ท่านเป็นผูส ้ น ั โดษ อยูด ่ ว้ ยความสงบ ประกอบความ เพียรทุกขณะจิต ถือธุดงควัตร เทีย ่ วจาริกธุดงค์ไปตามป่าเขา ปี พ.ศ. 2435 ท่านได้สร้างสำ�นักสงฆ์วด ั เลียบบนพืน ้ ทีป ่ า่ ด้านหน้าวัดใต้ ช่วงนัน ้ เริม ่ มีศษ ิ ย์มาศึกษาอบรมกับท่าน เป็นจำ�นวนมาก ภายหลังท่านได้รบ ั สมณศักดิเ์ ป็น “พระครู วิเวกพุทธกิจ” ได้ศิษย์เอก เมือ ่ ครัง้ ท่านธุดงค์ไปยังกุดเม็ก ใกล้บา้ นคำ�บง ได้พบกับ นายมัน ่ แก่นแก้ว ซึง่ ขอมอบตัวเป็นศิษย์ อยูฝ ่ ก ึ กัมมัฏฐาน และคอยดูแลอุปฏ ั ฐาก ท่านจึงได้ชวนไปบวชด้วย ปี พ.ศ. 2436 ท่านพานายมัน ่ ศิษย์เอก มาอุปสมบท ณ วัดศรีทอง จากนัน ้ หลวงปูม ่ น ่ ั กลับมาอยูว่ ด ั เลียบ ประมาณ 4 ปี จึง ติดตามหลวงปูเ่ สาร์ไปธุดงค์ทภ ่ี ห ู ล่น และออกธุดงค์รว่ มกัน ไปตามลำ�แม่นา้ ํ โขงทัง้ ฝัง่ ประเทศไทยและประเทศลาว ถอนคำ�อธิษฐาน ปี พ.ศ. 2459 หลวงปูเ่ สาร์ได้พ�ำ นักจำ�พรรษาทีถ ่ า้ ํ จำ�ปา ภูผากูด อ.คำ�ชะอี จ.มุกดาหาร หลวงปูม ่ น ่ ั ได้รว่ มจำ�พรรษา ข้ามห้วงมหรรณพ
87
ดีกับชั่ว มันก็มีอยู่ในโลกนี้ หนีจากโลกนี้ ก็ไม่มีดี ไม่มีชั่ว
และถวายอุปฏ ั ฐากอย่างใกล้ชด ิ และได้ถวายความรูแ ้ ด่ หลวงปูเ่ สาร์วา่ ท่านอาจารย์หว่ งเรือ ่ งการปรารถนา พระปัจเจกพุทธเจ้า ดังหลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน ได้บน ั ทึกคำ�บอกเล่าจากหลวงปูม ่ น ่ ั ว่า “ท่านพระอาจารย์เสาร์เดิมปรารถนาเป็นพระปัจเจกพุทธเจ้า เวลาออกบำ�เพ็ญ พอเร่งความเพียรเข้ามากๆ ใจรูส ้ ก ึ ประหวัดๆ ถึงความปรารถนาเดิม เพือ ่ ความเป็น พระปัจเจกพุทธเจ้าแสดงออกเป็นเชิงอาลัยเสียดาย ยังไม่ อยากไปนิพพาน ท่านเห็นว่าเป็นอุปสรรคต่อความเพียร เพือ ่ ความรูแ ้ จ้งซึง่ พระนิพพานในชาติปจ ั จุบน ั นี ้ ท่านเลย อธิษฐานของดความปรารถนานัน ้ และขอประมวลเพือ ่ ความรูแ ้ จ้งซึง่ พระนิพพานในชาติน ้ ี ไม่ขอเกิดมารับความ ทุกข์ทรมานในภพชาติตา่ งๆ อีกต่อไป พอท่านปล่อยวางความปรารถนาเดิมแล้ว การ บำ�เพ็ญเพียรรูส ้ ก ึ แลเห็นผลไปโดยลำ�ดับ ไม่มอ ี ารมณ์เครือ ่ ง เกาะเกีย ่ วเหมือนแต่กอ ่ น สุดท้ายท่านก็บรรลุถงึ แดนแห่ง ความเกษมดังใจหมาย...แต่การแนะสัง่ สอนผูอ ้ น ่ ื ท่านไม่คอ ่ ย มีความรูแ ้ ตกฉานกว้างขวางนัก ทัง้ นีอ ้ าจเป็นไปตามภูมิ นิสย ั เดิมของท่าน ทีม ่ ง่ ุ เป็นพระปัจเจกพุทธเจ้า ซึง่ ตรัสรูเ้ อง ชอบ แต่ไม่สนใจสัง่ สอนใครก็ได้ อีกประการหนึง่ ทีท ่ า่ นกลับ ความปรารถนาได้ส�ำ เร็จตามใจนัน ้ คงอยูใ่ นขัน ้ พอแก้ไขได้ ซึง่ ยังไม่สมบูรณ์เต็มภูมแ ิ ท้”
ศิษย์กับพระอาจารย์ หลวงปูห ่ ลุยกล่าวไว้วา่ ท่านอาจารย์มน ่ ั เคารพท่าน อาจารย์เสาร์มากทีส ่ ด ุ เพราะเป็นเณรของท่านมา แต่กอ ่ น ท่านเรียกท่านอาจารย์วา่ “เจ้าๆ ข้อยๆ” หลวงตามหาบัวได้เล่าถึงความเคารพในคุณธรรมของ ท่านทัง้ สอง ดังบางตอนว่า “ทราบว่าท่านพระอาจารย์ ทัง้ สององค์นร้ ี ก ั และเคารพกันมาก ในระยะวัยต้น ไปทีไ่ หน ท่านชอบไปด้วยกัน อยูด ่ ว้ ยกัน ทัง้ ในและนอกพรรษา พอมาถึงวัยกลางผ่านไป เวลาพักจำ�พรรษามักแยกกันอยู ่ แต่ไม่หา่ งไกลกันนัก พอไปมาหาสูก ่ น ั ได้สะดวก มีนอ ้ ยครัง้ ทีจ ่ �ำ พรรษาร่วมกัน ทัง้ นีอ ้ าจเกีย ่ วกับบรรดาศิษย์ซง่ ึ ต่างฝ่าย ต่างก็มม ี ากด้วยกัน และต่างก็เพิม ่ จำ�นวนมากขึน ้ ทุกที 88
ข้ามห้วงมหรรณพ
ถ้าจำ�พรรษาร่วมกันจะเป็นความลำ�บากในการจัดทีพ ่ ก ั อาศัย จำ�ต้องแยกกันอยู ่ เพือ ่ เบาภาระในการจัดทีพ ่ ก ั อาศัยไปบ้าง ทัง้ สองพระอาจารย์ขณะทีแ ่ ยกกันอยูจ ่ �ำ พรรษาหรือ นอกพรรษา รูส ้ ก ึ คิดถึงกันมากและเป็นห่วงกันมาก เวลามี พระทีเ่ ป็นลูกศิษย์ของแต่ละฝ่ายมากราบนมัสการ จะมา กราบนมัสการท่านพระอาจารย์เสาร์หรือมากราบนมัสการ หลวงปูม ่ น ่ ั ต่างจะต้องถามถึงความสุขทุกข์ของกันและกัน ก่อนเรือ ่ งอืน ่ ๆ จากนัน ้ ก็บอกกับพระทีม ่ ากราบว่า ‘คิดถึง ท่านพระอาจารย์’ และฝากความเคารพคิดถึงไปกับพระ ลูกศิษย์ทม ่ ี ากราบเยีย ่ มตามสมควรแก่ ‘อาวุโส ภันเต’ ทุกๆ ครัง้ ทีพ ่ ระมากราบท่านพระอาจารย์ทง้ ั สองแต่ละองค์”
กองทัพธรรมพระกัมมัฏฐาน จากนัน ้ หลวงปูเ่ สาร์และคณะศิษย์ได้ธด ุ งค์ไปตามเขต จังหวัดนครพนม สกลนคร อุดรธานี หนองคาย ฯลฯ ปี พ.ศ. 2469 ท่านปรึกษาหลวงปูม ่ น ่ ั ถึงการวางระเบียบ ปฏิบต ั ข ิ องสายวัดป่า โดยเรียกประชุมคณะศิษย์ให้มารวม กันทีบ ่ า้ นโนนแดง เพือ ่ รับทราบระเบียบปฏิบต ั เิ กีย ่ วกับการ ออกธุดงค์ การตัง้ สำ�นักปฏิบต ั ิ และแนวทางอบรมสัง่ สอน การปฏิบต ั จ ิ ต ิ ให้เป็นแนวปฏิบต ั ใิ นสายเดียวกันของหมูค ่ ณะ ศิษย์ของท่านทัง้ สอง ซึง่ ได้รบ ั การขนานนามว่า “กองทัพ ธรรมพระกัมมัฏฐานสายท่านพระอาจารย์เสาร์ ท่านพระ อาจารย์มน ่ ั ” สมัยก่อนไม่มใี ครสนใจธุดงควัตร หลวงปูเ่ สาร์ และหลวงปูม ่ น ่ ั เป็นผูบ ้ ก ุ เบิกข้อวัตรปฏิบต ั ข ิ องพระธุดงคกัมมัฏฐาน จึงถูกกีดขวางกลัน ่ แกล้งอยูห ่ ลายครัง้ ทัง้ จาก พระท้องถิน ่ และฝ่ายปกครอง ดังท่านเล่าว่า “เราได้ปฏิบต ั ิ พระศาสนา เทีย ่ วอบรมสัง่ สอนภิกษุ สามเณร ประชาชน ทัง้ หลาย ให้รแ ้ ู จ้งเห็นจริงในศีลธรรม มาด้วยความยาก ลำ�บาก ก็สอ ้ ู ดทนมา บางบ้านเขาเอาปืนไล่ยงิ บางบ้าน เขาว่าเป็นอีแร้งหม่น มันเป็นเสียอย่างนีก ้ ส ็ ท ้ ู นมาถึงบัดนี”้ แต่ทา่ นไม่หวัน ่ ไหว เอาชนะด้วยขันติและเมตตา นำ�พา คณะศิษย์ประพฤติปฏิบต ั ต ิ ามข้อวัตรสืบต่อกันมา จนเป็นที่ ยอมรับและเกิดความศรัทธาเลือ ่ มใสอย่างมาก กลับอุบลราชธานีบ้านเกิด ปี พ.ศ. 2479 ท่านอายุลว่ งเข้า 77 ปี ท่านปรารภถึง การกลับไปยังอุบลราชธานี จึงได้เดินทางกลับไปทีบ ่ า้ น ข่าโคมเพือ ่ โปรดญาติโยมทีบ ่ า้ นเกิด และสร้างสำ�นักสงฆ์ วัดข่าโคม (วัดป่าหนองอ้อ) ได้จ�ำ พรรษาทีบ ่ า้ นข่าโคม 3 ปี ระยะนัน ้ มีสามเณรพุธ (หลวงพ่อพุธ ฐานิโย) เป็นศิษย์ท่ ี ได้รบ ั ใช้อป ุ ฏ ั ฐากอย่างใกล้ชด ิ จากนัน ้ มาจำ�พรรษาทีว่ ด ั บูรพารามและได้สร้างสำ�นักสงฆ์หลายแห่ง
หลวงปูเ่ สาร์ กนฺตสีโล และคณะพระภิกษุสามเณร ณ วัดป่าบ้านข่าโคม จ.อุบลราชธานี เมือ ่ ออกพรรษาปีนน ้ั ได้มผ ี า้ ป่าทางชาววังจัดมาทอดถวายพระป่าเป็นครัง ้ แรก
โดนผึ้งต่อย วันหนึง่ ขณะทีท ่ า่ นนัง่ อยูใ่ ต้ตน ้ ยางใหญ่ทว่ ี ด ั ดอนธาตุ เหยีย ่ วตัวหนึง่ ได้บน ิ โฉบรังผึง้ ขาด ตกลงมาข้างๆ ฝูงผึง้ เข้า มารุมต่อยจนท่านต้องเข้าไปในมุง้ กลด ฝูงผึง้ จึงยอมจากไป นับแต่นน ้ ั ท่านก็อาพาธเรือ ่ ยมา ท่านเล่าว่าเป็นเพราะกรรม จากการฆ่าสัตว์ตด ั ชีวต ิ สมัยฆราวาสไปหาปลาตอนนา้ ํ ลง ฟันปลาแล้วร้อยเป็นพวงๆ ท่านได้เคยบอกไว้กอ ่ นด้วยว่า ท่านจะตายเพราะผึง้ จึงไม่มใี ครกล้านำ�นํา้ ผึง้ มาถวายท่าน อีกเลย ไปนครจำ�ปาศักดิ์ ปี พ.ศ. 2484 ท่านได้ปรารภถึงโชติปาลเถร พระอุปช ั ฌาย์ ซึง่ ภายหลังกลับไปอยูท ่ ว่ี ด ั ดอนฮี นครจำ�ปาศักดิ ์ บ้านเกิด และมรณภาพทีน ่ น ่ั ท่านดำ�ริจะไปวัดดอนฮีเพือ ่ ทำ�บุญอุทศ ิ ให้ ครูอาจารย์ หลังออกพรรษาจึงไปกับคณะศิษย์จ�ำ นวนหนึง่ มีพระอาจารย์ทองรัตน์ กนฺตสีโล พระอาจารย์ด ี ฉนฺโน และ พระอาจารย์บวั พา ปญฺญาภาโส เป็นต้น ท่านนำ�คณะศิษย์ลอ ่ งเรือไปตามแม่นา้ํ โขง และมีก�ำ หนด งานพิธม ี าฆบูชาทีว่ ด ั ภูจ�ำ ปาศักดิ ์ แต่ทา่ นอ่อนเพลียมาก อาการ น่าเป็นห่วง ถ้าเดินทางต่อกลัวว่าจะเป็นอะไรกลางทาง พระ อาจารย์ดจี งึ ขอนิมนต์ทา่ นกลับเมืองไทย แต่ทา่ นไม่เห็นด้วย พระอาจารย์ทองรัตน์จงึ ได้ออ ้ นวอนให้ทา่ นไปพักทีด ่ อนไซหรือ วัดอำ�มาตย์ (วัดอมาตยาราม) สุดท้ายท่านตกลงและให้จด ั เรือ มารับ แต่การจัดหาเรือนัน ้ ล่าช้ามาก ต่อมาท่านมีอาการหนัก สัง่ ให้รบ ี พากลับไปทีว่ ด ั อำ�มาตย์ นครจำ�ปาศักดิ ์ คณะศิษย์ได้น�ำ ท่านกลับทางเรือ ท่านนอนบน แคร่ในเรือประทุน บางทีเดีย ๋ วก็ลก ุ ขึน ้ นัง่ เดีย ๋ วก็ลงไปนอน เมือ ่ ถึงท่าวัด พระลูกศิษย์ชว่ ยกันพาท่านเข้าไปในอุโบสถเบือ ้ งหน้า องค์พระประธาน ท่านนัง่ หลับตาอ่อนเพลียมาก พระอาจารย์ บัวพาจึงได้กราบเรียนว่า “ขอโอกาสขะน้อย ขณะนีอ ้ ยูใ่ น โบสถ์แล้ว”
มรณภาพอิริยาบถนั่ง ท่านจึงลุกนัง่ หันหน้าไปทางพระพุทธรูปแล้วน้อมศีรษะลง 3 ครัง้ เพราะกราบไม่ได้ แล้วนัง่ ราบ เอามือทัง้ สองข้างวาง กับพืน ้ ประคองตัวไว้ สักครูก ่ ส ็ งบนิง่ ไปโดยไม่ขยับเขยือ ้ น และ มรณภาพในอิรย ิ าบถท่านัง่ นัน ้ ในวันที ่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2484 อายุ 82 ปี 3 เดือน 1 วัน พระอาจารย์ก ิ ธมฺมต ุ ต ฺ โม กล่าวว่า “ท่านมรณภาพขณะทีม ่ ส ี ติอน ั ไพบูลย์ และอยูอ ่ ริ ย ิ าบถทีแ่ ปลก กว่าครูบาอาจารย์รป ู อืน ่ ๆ” ตลอดชีวต ิ ในสมณเพศ หลวงปูเ่ สาร์เป็นพระอริยสงฆ์ผม ู้ ี วัตรปฏิปทาเป็นแบบอย่างการปฏิบต ั ข ิ องพระป่ากัมมัฏฐานให้ถอ ื ปฏิบต ั ก ิ น ั สืบมา จนเป็นทีเ่ คารพศรัทธาอย่างกว้างขวาง สมดัง่ เป็นพระบูรพาจารย์ใหญ่ ผูพ ้ าดำ�เนินตามคำ�สอนแห่งองค์ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ข้อวัตรปฏิปทาและหลักคำ�สอนของหลวงปู่เสาร์ หลวงปูเ่ สาร์เป็นผูส ้ มถะสันโดษ มีบค ุ ลิกลักษณะสง่า ผ่าเผย รักษาพระธรรมวินย ั อย่างเคร่งครัด ปกติทา่ นเป็นคน พูดน้อย แต่พด ู คำ�ไหนคำ�นัน ้ มีวาจาศักดิส ์ ท ิ ธิ ์ เป็นทีเ่ คารพ นับถืออย่างมาก สำ�หรับเรือ ่ งนิสย ั นัน ้ หลวงปูห ่ ลุยบันทึกไว้วา่ “นิสย ั ท่านพระอาจารย์เสาร์ ชอบก่อสร้าง ชอบปลูกพริก หมากไม้ ลักษณะจิตเยือกเย็น มีพรหมวิหาร ทำ�จิตดุจ แผ่นดิน มีเมตตาเป็นสาธารณะ เป็นคนพูดน้อย ยกจิต ขึน ้ สูอ ่ งค์เมตตา สุกใสรุง่ เรือง เป็นคนเอือ ้ เฟือ ้ ในพระวินย ั ทำ�ความเพียรเป็นกลาง ไม่ยง่ิ ไม่หย่อน พิจารณาถึงขัน ้ ภูมธิ รรมละเอียดมาก ท่านบอกให้เราภาวนาเปลีย ่ นอารมณ์ แก้อาพาธได้ “อยูข ่ า้ งนอกวุน ่ วาย เข้าไปหาท่านจิตสงบดี เป็น อัศจรรย์ปาฏิหาริยห ์ ลายอย่าง จิตของท่านชอบสันโดษ ไม่มก ั ใหญ่ใฝ่สงู หมากไม่กน ู เดินจงกรมภาวนา ิ บุหรีไ่ ม่สบ เสมอไม่ละกาล นา้ํ ใจดี ไม่เคยโกรธเคยขึง้ ให้พระ เณร อุบาสก อุบาสิกา มักวางสังฆทานอุทศ ิ ในสงฆ์สน ั นิบาต ข้ามห้วงมหรรณพ
89
แก้วป ิ ส ั สนาแก่สานุศษ ิ ย์ ได้อ�ำ นาจวางจริตเฉยๆ เรือ ่ ยๆ ชอบดูต�ำ ราเรือ ่ งพระพุทธเจ้า รูปร่างใหญ่ สันทัด เป็น มหานิกายอยูว่ ด ั ใต้ 10 พรรษา จึงมาญัตติเป็นธรรมยุต ชอบเอ็นดูเด็ก เป็นคนภูมใิ หญ่กว้างขวาง ยินดีทง้ั ปริยต ั ิ ปฏิบต ั ิ ลักษณะเป็นคนโบราณ พร้อมทัง้ กาย วาจา ใจ เป็นโบราณทัง้ สิน ้ ไม่เห่อตามลาภยศสรรเสริญ อาหาร ชอบเห็ด ผลไม้ตา่ งๆ ชอบนํา้ ผึง้ ”
สอนให้ทำ�อะไรให้เป็นเวลา พระราชสังวรญาณ (หลวงพ่อพุธ ฐานิโย) ผูเ้ ป็นศิษย์ คนสุดท้ายของหลวงปูเ่ สาร์ กล่าวถึงหลักปฏิบต ั ท ิ ไ่ ี ด้จาก หลวงปูเ่ สาร์ ดังความบางตอนว่า “ท่านอาจารย์หลวงปู่ เสาร์น ้ ี ท่านเป็นสาวกแบบชนิดทีว่ า่ เป็นพระประเสริฐ ท่าน สอนธรรมนีท ้ า่ นไม่พด ู มาก ท่านชีบ ้ อกว่าให้ท�ำ อย่างนัน ้ อย่างนี ้ แต่การปฏิบต ั ข ิ องท่านนี ้ ท่านเอาการปฏิบต ั แ ิ ทนการ สอนด้วยปาก ผูท ้ ไ่ ี ปอยูใ่ นสำ�นักท่าน ก่อนอืน ่ ท่านจะสอน ให้ท�ำ วัตร นอน 4 ทุม ่ ตืน ่ ตี 3 นีข ้ อ ้ แรกต้องทำ�ให้ได้กอ ่ น บางทีกล ็ องเรียนถามท่าน หลวงปูท ่ �ำ ไมสอนอย่างนี้ ...การนอนเป็นเวลา ตืน ่ เป็นเวลา ฉันเป็นเวลา อาบนา้ ํ เข้าห้องนํา้ เป็นเวลา มันเป็นอุบายสร้างพลังจิต แล้วทำ�ให้เรา มีความจริงใจ…ทีนน ้ี ก ั ปฏิบต ั ท ิ ง้ ั หลายไม่ได้ท�ำ อย่างนี ้ แม้แต่ นักสะกดจิตเขาก็ยงั ยึดหลักอันนี ้ มันมีอยูค ่ �ำ หนึง่ ทีไ่ ม่เคยลืม ท่านจะพูดขึน ้ ลอยๆ ว่า “เวลานีจ ้ ต ิ ข้ามันไม่สงบ มันมีแต่ ความคิด” ก็ถามท่านว่า “จิตมันฟุง้ ซ่านหรือไงอาจารย์” ท่านตอบว่า “ถ้าให้มน ั หยุดนิง่ มันก็ไม่กา้ วหน้า” กว่าจะเข้าใจความหมายก็ใช้เวลาหลายปี ท่านหมายความ ว่า “เวลาปฏิบต ั ิ ถ้าจิตมันหยุดนิง่ ก็ปล่อยให้มน ั หยุดนิง่ ไป อย่าไปรบกวนมัน ถ้าเวลามันจะคิดก็ให้มน ั คิดไป เราเอา ‘สติ’ ตัวเดียว เป็นตัวตัง้ เป็นตัวตี” คติธรรมคำ�สอน หลวงปูเ่ สาร์ทา่ นพูดน้อย ไม่เทศน์ยาว ท่านสอน “พุทโธ” คำ�เดียว “ดีกร็ อ ู้ ยูแ่ ล้ว ชัว่ ก็รอ ู้ ยูแ่ ล้ว ทำ�ให้ดู มันยังไม่ด ู จะเอาอะไรไปสอนมันอีก ทำ�ไมมันไม่ด”ู “ดีกบ ั ชัว่ มันก็มอ ี ยูใ่ นโลกนี ้ หนีจากโลกนี ้ ก็ไม่มด ี ี ไม่มช ี ว่ั ” “ให้พากันละบาปและบำ�เพ็ญบุญ อย่าให้เสียชีวต ิ ลมหายใจไปเปล่า ทีไ่ ด้มวี าสนามาเกิดเป็นมนุษย์” “เขาพูดว่าเราดี เราก็ไม่ดเี หมือนคำ�พูดเขา เขาพูดว่า เราชัว่ เราก็ไม่ชว่ั เหมือนคำ�เขาพูด ถ้าเราไม่ยด ึ ...เราไม่ม.ี .. จะเอาอะไรไปดีไปชัว่ ” “งานของจิตนัน ้ ต้องถือว่าเป็นงานเร่งด่วน โดยมีความ ตายคืบคลานคุกคามเข้ามาอยูท ่ ก ุ ขณะ ถ้าเกิดเผลอสติ เพียงนิดเดียว ความตายก็มาถึงตัวทันที” 90
ข้ามห้วงมหรรณพ
F
or avid Vipassana meditation practioners who deeply studied Buddhism in Thailand, it would be hard to not know Venerable Luangpu Sao Gantasilo – the first master of Buddhist monks in Vipassana Meditation side. Known for his quiet, high discipline, and strong character, the venerable monk had a reputation as someone who only spoke very little and spoke only the truth. Therefore, whatever he uttered always became true no matter what a situation looked like. Luangpu Sao had faith in Buddhism since he was young. He became a novice at the age of 15 and then ordained as a monk shortly after. As years passed, he became more interested in the Vipassana side. After ten years of monkhood, he decided to take up meditation practice more seriously, leaving the monkly duties such as participating in religious and community ceremonies behind. In those days, living and practicing in the jungles to practice Vipassana and training the mind was not common. Luangpu Sao's routine was met with suspicions and lukewarm response. He and his righthand student, Luangpu Mun Bhuritatto who was later the leader of the Vipassana monks, had to endure criticisms and putdowns from other monks and villagers who did not understand their strict ascetic life. But those did not discourage him. He continued teaching the wisdom he gained from Vipassana, spreading Buddha's teachings in remote communities where he was staying. Finally, the villagers and the Sangha Order started to understand him. Together with Luangpu Mun, they established the Dhammayudh Order practice as well as practice guidelines and regulations. Thus began the "army of forest monks." His close students described him as always contented and solitary. He was never seen scolding anyone. Many important noble monks in Thailand were his students. As a man with few words, Luangpu Sao usually taught his students through actions and gave a very short sermon. "They know what's good and what's bad. I do it as an example, why don’t they learn and do it? What else I can teach?” One of his famous teachings was about making a frequent check on oneself instead of finding faults in others. He said, “They said we are good. We're not as good as they said. They said we're bad. We're not as bad as they said. If we don't cling to it, we won't have nothing to be good or bad.” The venerable monk's passing was unique, unlike any other spiritual masters. Luangpu Sao passed away in sitting posture, in full state of consciousness. He was 82 years old. Translation: Peeraphong Chearanai
อ้างอิงจาก หนังสือ กนฺตสีลมหาเถรานุสรณ์ วัดเลียบ, หนังสือเจดียพ ์ พ ิ ธิ ภัณฑ์ทา่ นพระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล และหนังสือ ท่านพระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล พระปรมาจารย์ใหญ่แห่งกองทัพธรรมพระกัมมัฏฐาน
ความสุขสงบ ทีไ่ ม่มว ี น ั สูญสิน ้ ETERNAL SERENITY เรือ่ ง ธนัชพงศ์ เมธีปยิ ะวัฒน์ ภาพ พิสษิ ฐ์ ยาเณร คืนวันนัน ้ ชาวเทพทัง้ หลาย ทัง้ เบือ ้ งบนชัน ้ ต่างๆ ทัง้ เบือ ้ งล่างทุกสารทิศทุกทาง หลังจากพร้อมกัน ให้สาธุการประสานเสียงสำ�เนียงไพเราะเสนาะโสตจนสะเทือน โลกธาตุ เพือ ่ ประกาศอนุโมทนากับท่านแล้ว ยังพร้อมกันมา เยีย ่ มฟังธรรมจากท่านอีกวาระหนึง่ แต่ทา่ นไม่มเี วลารับแขก เพราะภารกิจเกีย ่ วกับธรรมขัน ้ สูงสุดยังไม่ยต ุ ล ิ งเป็นปกติ ในคืนต่อมา ชาวเทพทัง้ หลายทีม ่ ค ี วามหิวกระหายในธรรม ได้พากันมาเยีย ่ มท่านเป็นพวกๆ ทัง้ เบือ ้ งบนเบือ ้ งล่าง แทบทุก ทิศทางต่างพวก ก็มาเล่าความอัศจรรย์แห่งรัศมีและอานุภาพแห่ง ธรรมของคืนวันนัน ้ ให้ทา่ นฟังว่า เหมือนสวรรค์วม ิ าน พิภพ ครุฑ นาค เทวดา อินทร์ พรหม ยม ยักษ์ ทุกชัน ้ ภูมใิ นแดนโลกธาตุ สะเทือนสะท้านหวัน ่ ไหวไปตามๆ กัน พร้อมกับความอัศจรรย์ ซึง่ ไม่เคยมีมาก่อนส่งแสงสว่างไปทัว่ แดนโลกธาตุ ไม่มอ ี ะไรปิดบัง เพราะความสว่างไสวแห่งธรรมทีพ ่ งุ่ ออกมาจากกายจากใจของ พระคุณเจ้า ยิง่ กว่าความสว่างของดวงอาทิตย์รอ ้ ยดวงพันดวง เป็นไหนๆ...”
ใน
นีค ้ อ ื เรือ ่ งจากการบันทึกคำ�บอกเล่าขององค์หลวงปูม ่ น ่ั ท่านแม่ทพ ั แห่งกองทัพธรรมสายพระป่าโดยหลวงตามหาบัว ถึงประสบการณ์ในคืนวันทีบ ่ รรลุธรรมควํา่ โลกธาตุ ช่างน่า อัศจรรย์ใจยิง่ นักสำ�หรับปุถช ุ นทีไ่ ม่อาจเข้าถึงสภาวธรรมเช่นนัน ้ อันอาจทำ�ให้ยากทีจ่ ะเชือ ่ ได้เลยทีเดียว แต่นน ่ั ยังไม่อาจเทียบได้ กับเรือ ่ งอัศจรรย์อน ั ยิง่ กว่าอัศจรรย์ อันจะนำ�มาเล่าต่อไปนี ้ และ จะทำ�ให้เข้าใจถึงความหมายของนิพพานได้อย่างกระจ่างแจ้ง ยิง่ ขึน ้ ้ ฟ้าทีเ่ ดิน ท่านได้เล่าต่อไว้วา่ นอกจากเทวดาต่างๆ ในทุกชัน ทางมาอนุโมทนาสาธุและฟังธรรมจากท่านแล้ว ยังมีพระพุทธเจ้า อีกหลายพระองค์เสด็จฯ มาพร้อมพระสาวกอีกด้วย “...หลังจากท่านเดินทางมาถึงดินแดนวิมต ุ ติแล้ว คืนต่อมามี พระพุทธเจ้าพร้อมพระอรหันตสาวกจำ�นวนมากเสด็จมาอนุโมทนา วิมต ุ ติธรรมกับท่านเสมอมิได้ขาด คืนนัน ้ พระพุทธเจ้าพระองค์นน ้ั กับสาวกบริวารเป็นจำ�นวนหมืน ่ เสด็จฯ มาเยีย ่ ม คืนนัน ้ พระพุทธเจ้า พระองค์นน ้ั กับสาวกบริวารเป็นจำ�นวนแสนเสด็จฯ มาเยีย ่ ม คืนนัน ้ พระพุทธเจ้าพระองค์นน ้ั มีสาวกบริวารเท่านัน ้ เสด็จฯ มาเยีย ่ ม อนุโมทนา จำ�นวนพระสาวกทีต ่ ามเสด็จพระพุทธเจ้ามาแต่ละ พระองค์มจี �ำ นวนไม่เท่ากัน ทัง้ นีท ้ า่ นว่าขึน ้ อยูก ่ บ ั วาสนาของ พระพุทธเจ้าแต่ละพระองค์ทไ่ี ม่เหมือนกัน...บรรดาพระสาวกจำ�นวน มากของแต่ละพระองค์ทต ่ี ามเสด็จมานัน ้ มีสามเณรตามเสด็จ มาด้วยครัง้ ละไม่นอ ้ ยเลย ท่านสงสัยจึงพิจารณาก็ทราบว่า คำ�ว่า ‘พระอรหันต์’ ในนามธรรมนัน ้ มิได้หมายเฉพาะพระ แต่สามเณร ทีม ่ จี ต ิ บริสท ุ ธิห ์ มดจดก็นบ ั เข้าในจำ�นวนอรหันตสาวกด้วย...” “...ท่านพระอาจารย์กราบทูลว่า ข้าพระองค์ทราบพระตถาคต และพระอรหันต์อน ั แท้จริง ไม่สงสัย ทีส ่ งสัยก็คอ ื พระองค์ทง้ ั หลาย ี ว่ น กับพระสาวกท่านเสด็จฯ ไปด้วย ‘อนุปาทิเสสนิพพาน’ ไม่มส สมมุตเิ หลืออยูเ่ ลย แล้วเสด็จฯ มาในร่างนีไ้ ด้อย่างไร พระพุทธเจ้า ตรัสว่า ถ้าอีกฝ่ายหนึง่ แม้มค ี วามบริสท ุ ธิท ์ างใจด้วยดีแล้ว แต่ยงั ครองร่างอันเป็นส่วนสมมุตอ ิ ยู ่ ฝ่ายอนุปาทิเสสนิพพานก็ตอ ้ งแสดง สมมุตต ิ อบรับกัน คือต้องมาในร่างสมมุตซ ิ ง่ึ เป็นเครือ ่ งใช้ชว่ ั คราวได้ ถ้าต่างฝ่ายต่างเป็นอนุปาทิเสสนิพพานด้วยกันแล้ว ไม่มส ี ว่ นสมมุติ เหลืออยู ่ ตถาคตก็ไม่มส ี มมุตอ ิ น ั ใดมาแสดงเพือ ่ อะไรอีก...ฉะนัน ้ การพิจารณาและทราบได้ตอ ้ งอาศัยสมมุตเิ ป็นหลักพิจารณา ดังทีเ่ ราตถาคตนำ�สาวกมาเยีย ่ มเวลานี ้ ก็จ�ำ ต้องมาในรูปลักษณะ อันเป็นสมมุตด ิ ง้ั เดิม เพือ ่ ผูอ ้ น ่ื จะพอมีทางทราบได้วา่ พระพุทธเจ้า ้ั ๆ มีรป ู ลักษณะอย่างนัน ้ ๆ พระองค์นน ้ั ๆ และพระอรหันต์องค์นน ถ้าไม่มาในรูปลักษณะนีแ้ ล้ว ผูอ ้ น ่ื ใดก็ไม่มท ี างทราบได้ เมือ ่ ยังต้อง เกีย ่ วกับสมมุตใิ นเวลาต้องการอยู ่ วิมต ุ ติกจ็ �ำ ต้องแยกแสดงออก โดยทางสมมุตเิ พือ ่ ความเหมาะสมกัน...”
ข้ามห้วงมหรรณพ
91
ก้าวตามรอยของเรามาจะถึง ทำ�ให้ถึงเถิด เกิดแน่มรรคผล ไม่อับจนกับผู้พากเพียร
พระพุทธเจ้าซึง่ มีมากมายหลายพระองค์ แม้เสด็จปรินพ ิ พาน ไปแล้วก็มไิ ด้สญ ู หายไปแต่อย่างใด รวมทัง้ พระอรหันตสาวกก็เช่นกัน หลวงพ่อฤๅษีลงิ ดำ�ได้เคยนิมต ิ พบเห็นพระพุทธเจ้าองค์ปฐมเสด็จฯ มาสอนธรรมแก่ทา่ น โดยเหตุการณ์เกิดขึน ้ ราว พ.ศ. 2511 หลังจาก ทีท ่ า่ นอบรมแนะนำ�สอนพระกรรมฐานเสร็จ ท่านก็เข้าสมาธิ นิมต ิ เห็นเป็นพระพุทธเจ้าปรากฏองค์ขน ้ึ แรกเริม ่ ท่านคิดว่าเป็นอุปาทาน ิ จึงมิได้สนใจ จากนัน ้ ปรากฏหลวงปูป ่ านเป็นภาพข้างๆ ในนิมต ท่านว่า “คุณ...ไม่ใช่อป ุ าทาน ประเดีย ๋ วพระพุทธเจ้าองค์ปฐมจะ เสด็จฯ มา” ต่อมาราว 5 นาที พระพุทธเจ้าองค์หนึง่ รูปร่างใหญ่โต มากเสด็จฯ มาในปางนิพพาน และตรัสว่า “นับตัง้ แต่วน ั นีเ้ ป็นต้นไป ก่อนทีแ่ กจะสอนกรรมฐานก็ด ี จะพูดธรรมะก็ด ี จะเทศน์กด ็ ี บอก ฉันก่อน ฉันให้พด ู ตอนไหน จะให้เทศน์ตอนไหน ให้วา่ ตามนัน ้ ” หลังจากนัน ้ ท่านก็สงั เกตว่าเป็นเช่นนัน ้ จริงๆ เพราะไม่วา่ ท่าน เตรียมเรือ ่ งอืน ่ ใดมาเทศน์ ก็มไิ ด้เทศน์ตามทีเ่ ตรียมมา หากแต่ พระองค์ทรงดลใจให้เทศน์เป็นการเฉพาะเรือ ่ งใดเรือ ่ งหนึง่ ไปยังผูใ้ ด ผูห ้ นึง่ เป็นการพิเศษ คล้ายกับการทีท ่ รงตรวจญาณเพือ ่ พิจารณาว่า ผูใ้ ดมีวาสนาควรได้รบ ั การสัง่ สอนเพือ ่ บรรลุธรรมดังเช่นในอดีตกาล ในเรือ ่ งพระพุทธเจ้านิพพานแล้วนอกจากจะไม่สญ ู นัน ้ ยังทรง เสด็จฯ มาโปรดสอนธรรมหรืออนุโมทนาแก่ผท ู้ ม ่ี วี าสนา ดังเช่น เรือ ่ งเล่าของคุณแม่จน ั ดี โลหิตดี น้องสาวหลวงตามหาบัว ทีไ่ ด้ เล่าว่า พระพุทธเจ้าสมณโคดมเสด็จฯ มาประทับรอยพระพุทธบาท ทีแ่ ผ่นไม้หน้ากุฏข ิ องท่านให้หลวงตาฟังว่า ก่อนทีพ ่ ระองค์จะประทับ รอยพระบาทได้ตรัสว่า “ดำ�เนินมาด้วยพระบาทเปล่า ประทับรอยเท้า ไว้ในโลกา” “บัญญัตข ิ น ้ึ ใหม่ ประทับรอยเท้าไว้ในพืน ้ ไม้ทเ่ี ราอยู”่ ขณะทีท ่ รงประทับรอยพระบาทมีดอกบัวสีชมพูรองรับ พระเศียร มีแสงสว่างไสวรูปใบโพธิ ์ พืน ้ ไม้ยบ ุ ลงไปราวศอกกว่า และมีแสง สว่างไสวขึน ้ ทันที จากนัน ้ มีเสียงดังขึน ้ อีกว่า “ก้าวตามรอยของเรามา จะถึง ทำ�ให้ถงึ เถิด เกิดแน่มรรคผล ไม่อบ ั จนกับผูพ ้ ากเพียร” นีเ่ ป็นเพียงส่วนหนึง่ ของเรือ ่ งราวทีย ่ น ื ยันการมีอยูจ่ ริงของ นิพพานโดยพระพุทธองค์เองและพ่อแม่ครูบาอาจารย์ ทางแห่ง สันติสข ุ ความสงบอันปราศจากแรงกระเพือ ่ มแห่งกิเลสอันร้อนเร่านี้ ไม่มวี น ั สูญ แม้กาลจะล่วงเลยไปนานเพียงใด เป็นอกาลิโก คือ ไม่ขน ้ึ กับกาล ดังทีท ่ รงตรัส ผูใ้ ดเห็นธรรม ผูน ้ น ้ั เห็นเรา
T
he existence of Buddhas, the enlightened ones, and Nirvana are real. They have been confirmed again and again by spiritual masters and Buddhists monks for a long time through their verbal and written accounts of the stories. Venerable Phra Ajarn Maha Bua, one of the famous monks in the last generation of 'forest monks' shared the story about his teacher Venerable Phra Ajarn Luangpu Mun Bhuritatta's experience on the day he attained enlightenment. For laypeople who has no background in spiritual training or Buddha's teachings, it is definitely too hard for them to fathom. According to Luangpu Mun, “all the worlds were shaken, as all angels came together to congratulate and pay respect to the Master. The phenomenon was that never before had the incomparable illumination of wisdom in dhamma shined so brightly through all the realms without obscuration.” “Many Buddhas and their Disciples, varying in number depending on Buddhas’ perfections, also visited him. He observed that some of the disciples were also novices. So, Arahant in terms of mentality (Nama) refers to not only monk but also novice.” One of his noteworth observations was that they all had human appearance although their minds were free of impurities and thus are just pure energy/soul, not subject to any form. The Buddha then explained that “The perception needs convention only if the receiver is still alive. Otherwise, the body appearance is not required.” Another interesting story is from Venerable Luangpor Lursi Lingdam, another monk well known and widely respected for his unique meditation technique and supernatural powers. He also confirmed that Nirvana does not mean absolute extinction per se. It means an extinction of positive and negative emotions that stir the mind to go off-balance from neutrality, making it swing from happiness and unhappiness, never at peace with itself. But when a person reaches Nirvana, he reaches an end of Ego or Self. When an enlightened one dies, their souls remain. These stories confirm the Nirvana truly exists. The way to peace and serenity, free from impurities, is timeless (Akàliko). As Buddha said, “One who reaches Dhamma, one will see me.” Translation: Peeraphong Chearanai
( ทีม ่ า : หนังสือขอกราบเทิดทูน, หนังสือมรดกของพ่อ หลวงพ่อพระราชพรหมยาน วัดจันทาราม (วัดท่าซุง) จ.อุทย ั ธานี, ประวัตท ิ า่ นพระอาจารย์มน ่ั ภูรท ิ ต ั ตะเถระ บันทึกเรียบเรียงโดยท่านอาจารย์ พระมหาบัว ญาณสัมปันโน )
92
ข้ามห้วงมหรรณพ
แผ่นดินใจสะเทือน ด้วยอริยทรัพย์ขอ ้ แรก อาจารย์อัจฉราวดี วงศ์สกล
THE WORLD SHAKEN BY THE FIRST NOBLE TREASURE Vipassana Meditation Master Acharavadee Wongsakon
ทีจ่ ะถึงการสิน ้ ทุกข์ในวัฏสงสารได้ ต้องเป็นผูม ้ ี อริยทรัพย์ 7 ประการ คำ�สอนของพระพุทธองค์นน ้ ั ลึกซึง้ มิอาจหาคำ�ใดมา พรรณนาได้ ยิง่ จักษุปญ ั ญาหรือปัญญาธรรมเปิดเท่าไหร่ จะตระหนักในความลึกซึง้ มากขึน ้ เท่านัน ้ อริยทรัพย์ทง้ั 7 คือ 1. ศรัทธา 2. ศีล 3. หิริ - ความละอายในการทำ�บาป 4. โอตตัปปะ - ความเกรงกลัวต่อบาป 5. พาหุสจ ั จะ - การ ใฝ่เรียน 6. จาคะ - การให้ การเสียสละ 7. ปัญญา - เข้าถึง การรูแ้ จ้งทางธรรม ไม่ใช่ทางโลก บุคคลจะบรรลุมรรคผลได้ ต้องสร้างหรือหาอริยทรัพย์ให้ แก่ตน เช่นเดียวกับทางโลก การจะถือว่าเป็นคนมัง่ มีได้กต ็ อ ้ ง สะสมทรัพย์พอประมาณ อริยทรัพย์เป็นสิง่ ทีค ่ นทัว่ ไปไม่คอ ่ ย ตระหนักถึงความสำ�คัญหรือไม่รจ้ ู ก ั ด้วยซา้ ํ มัวแต่มงุ่ หาทรัพย์ ทางโลก แต่ไม่แสวงหาทรัพย์ทางโลกุตรธรรมทีส ่ งู ส่งและยัง่ ยืน อริยทรัพย์ คือทรัพย์ทท ่ ี �ำ ให้เข้าถึงความเป็นอริยบุคคล นำ�ไปสูก ่ ารเดินตามอริยมรรค ก่อเกิดเป็นอริยผล คือการได้ ความเป็นโสดาปัตติผล สกิทาคามิผล อนาคามิผล อรหัตผล สรุปเป็นเส้นทางคือ อริยทรัพย์ อริยมรรค อริยผล อริยทรัพย์ขอ ้ แรกคือศรัทธานัน ้ ถือเป็นข้อวิกฤตหรือเป็น จุดเปลีย ่ นของชีวต ิ ทีย ่ ง่ ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ เพราะหากหาทรัพย์ขอ ้ นี้ ใส่จต ิ ไม่ได้ ก็ไม่มท ี างทีจ่ ะเป็นอิสระจากวัฏสงสารได้ ศรัทธา
ต้องเป็นศรัทธาทีม ่ ป ี ญ ั ญากำ�กับ แม้เมือ ่ รูส ้ ก ึ ได้ทใ่ ี จ เมือ ่ ใช้ ปัญญาไตร่ตรองด้วยเหตุและผลแล้ว ก็ไม่มอ ี น ั ใดมาหักล้างได้ ศรัทธาในระดับของอริยทรัพย์มค ี ณ ุ ลักษณะหลายอย่าง รวมอยูใ่ นคำ�คำ�นี ้ ทัง้ ความเชือ ่ มัน ่ เลือ ่ มใส เทิดทูน ยกย่อง ไปจนถึงความรัก ทุกความรูส ้ ก ึ ทีเ่ กิดต้องเกิดในระดับ “เทให้ หมดใจ” หากบุคคลรูส ้ ก ึ เทให้หมดใจได้ นัน ่ หมายถึงเกิดมี พลังสัน ่ สะเทือนจากโลกธาตุภายในใจ หรืออินเนอร์ (Inner) เป็นพลังทีถ ่ ก ู หลบซ่อนอยูข ่ า้ งในทีจ่ ะสำ�แดงเดชออกมาสู่ ภายนอก มันยิง่ ใหญ่มาก ยิง่ ใหญ่จนทำ�ให้ยน ิ ยอมพร้อมกับ การทำ�ในสิง่ ที.่ ..ไม่เคยคิดจะทำ� ไม่กล้าทำ� ไม่เชือ ่ ว่าตนจะทำ�ได้ มาสูก ่ ารมุง่ หน้าไปสูเ่ ส้นทางนัน ้ มุง่ มัน ่ จะทำ�ได้ทก ุ อย่าง ทำ�ให้ ทุกอย่าง และทำ�ด้วยใจทีไ่ ม่ยอมจำ�นน จะมีค�ำ ไหนทีท ่ �ำ ให้คน คนหนึง่ เปลีย ่ นตัวเองได้มากมายไปยิง่ กว่าคำ�ว่า “ศรัทธา”... ศรัทธาคือจุดเริม ่ ต้นของทางสายนิพพาน การปฏิบต ั ภ ิ าวนาระดับควํา่ โลกธาตุ ต้องเกิดขึน ้ ได้ดว้ ย ศรัทธาระดับนีเ้ ท่านัน ้ จึงจะผ่านทุกอุปสรรค ก่อเกิดแรงผลักดัน อันยิง่ ใหญ่ทไ่ี ปดึงเอาพลังอินเนอร์ภายในทีถ ่ ก ู กักขังอยู ่ ออกมา ฟาดฟันประหารกิเลสให้ราพณาสูร ระดับนีเ้ ท่านัน ้ ศรัทธาจึงมี ความสำ�คัญมากมายเหลือเกิน ศรัทธาในระดับอริยทรัพย์ทน ่ี �ำ ไปสูอ ่ ริยผล ต้องเป็นศรัทธา ทีค ่ รบองค์ คือ มีศรัทธาในพระศาสดา ศรัทธาในพระธรรม คำ�สอน ศรัทธาในครูบาอาจารย์ และศรัทธาในตัวเอง คนทัว่ ไป มักมีศรัทธาทีไ่ ม่เต็มเปีย ่ ม ขาดข้อใดข้อหนึง่ เสมอ โดยเฉพาะ ข้อสุดท้าย บุคคลมักดูแคลนความสามารถของตัวเอง เพราะ กรรมบังตา กิเลสบังใจ จงรำ�ลึกถึงพระอรหันต์องคุลม ิ าลว่า แม้จะเป็นมหาโจรฆ่าคนมามากมาย ก็ยงั พบกับจุดหักเหจนควา่ ํ อวิชชาได้ แล้วตัวเรานัน ้ ทำ�กรรมมาแค่ไหนเชียว เหตุใดจะควา่ ํ เกมแห่งกรรมไม่ได้...มหาโจรทำ�ได้ เราก็ตอ ้ งทำ�ได้ การจะภาวนาระดับปิดอบายภูมไิ ปจนถึงควา่ ํ โลกธาตุ คือ การประกาศศึกและหมายปิดเกมอำ�มหิตทีก ่ ก ั ขังดวงจิตให้จม อยูใ่ นภพอย่างยาวนาน หากมีเพียงศรัทธาทีฉ ่ าบฉวย เป็น ศรัทธาตามแฟชัน ่ ทีพ ่ ร้อมจะพับหายไปได้ทก ุ เมือ ่ ศรัทธา เช่นนัน ้ ย่อมไม่กอ ่ ให้เกิดการเปลีย ่ นแปลงอันใด ศรัทธาในอริยทรัพย์ คือพลังของแผ่นดินไหวระดับ 7 ริกเตอร์ ทีท ่ �ำ ให้หบ ุ เขาแห่งอวิชชาสะเทือน จนเกิดรอยแตก เปิดทางให้พลังอันยิง่ ใหญ่ทม ่ี ส ี ภาวะเป็นขุมทรัพย์แห่งโลกุตระ ทีถ ่ ก ู ปกปิดอยูใ่ นถํา้ พุง่ ออกมา...ลองย้อนนึกไปถึงวันทีไ่ ด้อา่ น หนังสือฆราวาสบรรลุธรรมสิ (สำ�หรับผูท ้ เ่ี คยอ่าน) อ่านแล้วจำ� ได้มย ้ั ว่าจิตใจข้างในมันสะเทือนแค่ไหน บางคนอ่านแล้วร้องไห้ บางคนเกิดปีตซ ิ าบซ่าน แทบทุกคนมีจต ิ ตืน ่ จิตสว่าง อยากออก เดินสูท ่ างหลุดพ้น ณ เดีย ๋ วนัน ้ นีแ่ หละนีค ่ อ ื พลังศรัทธาระดับแผ่นดินในแดนใจสะเทือน หากบุคคลทำ�อริยทรัพย์ขอ ้ แรกให้เกิดขึน ้ ได้ ปาฏิหาริยใ์ ดก็เกิด ขึน ้ ได้ทง้ั นัน ้ แต่ทเ่ี กิดไม่ได้กเ็ พราะมีศรัทธาไม่ถงึ ขัน ้ หรือมีแล้ว ข้ามห้วงมหรรณพ
93
94
ข้ามห้วงมหรรณพ
ศรัทธาระดับหลุดพ้นต้องเป็น ศรัทธาระดับเอาดาบปักพื้น ประกาศก้องให้ธรณีเป็นพยาน
Faith in the Buddhist noble treasures is the power that can shake the valley of ignorance
T
o attain enlightenment, a person must have or find noble treasures for himself. Most people focus on gathering worldly material possessions instead of noble assets which are superb and long lasting. The first noble treasure; faith, is considered critical or a turning point. A mind without this treasure will never find a way out from the cycle of rebirth. Faith is also called the inner power which is hidden in one’s mind, enabling one to achieve everything without surrender. The faith must be a complete faith; that is faith in the Buddha, Dhamma teaching, teachers and oneself. People always lack one or another, especially the last one. The meditation practice to attain a stage of enlightenment and finally reach full enlightenment is to declare a war and to end the cruel game that bounds the mind to this world. Having faith casually or just to follow the crowd cannot make any change. Faith in the Buddhist noble treasures is the power that can shake the valley of ignorance, opening the path for the great power inside the hidden treasures of the Noble world to burst out. If one can obtain this first noble treasure, any miracle can happen. Because faith is so powerful, it is often robbed from those fortunate enough to find the Noble path through doubts and loss of determination. So other noble treasures remain hidden, leaving no escape from cycle of rebirth. Faith is the great power that provides the important step. Map your life well and firmly keep the faith. If you can’t remember other noble treasures, just remember this one; faith, it’s the only one that will lead you to all greatest things. It’s a must to keep the first noble treasure as it’s the greatest inner power. When you finish the daily duties, sit down in a quiet place. Gather your confidence firmly in your mind. Then strongly shake the inner world in your mind again. Because before the inner world falls apart, it has to start from the shaking.
Translation: Siriporn Kuprasertsin
แต่รก ั ษาไว้ไม่ได้ ปล่อยให้โดนกิเลสปล้นไปต่อหน้าต่อตา เพราะศรัทธามีพลังอำ�นาจถึงเพียงนี ้ กิเลสจึงเพียรปล้นศรัทธา ของผูม ้ วี าสนา ทำ�ให้เกิดความลังเลสงสัย ไม่มค ี วามมัน ่ คง ล้มเลิกความตัง้ ใจ เมือ ่ ศรัทธาเริม ่ คลอนแคลน ถา้ ํ ขุมทรัพย์ ทีน ่ �ำ ไปสูม ่ รรคผลนิพพานก็ถก ู ปิดลงด้วยอำ�นาจการปัน ่ จิตของ กิเลส ทำ�ให้อริยทรัพย์ขอ ้ อืน ่ ใดก็ถก ู ปิดฝังให้จมอยูท ่ เ่ ี ดิมต่อไป พร้อมกับความสิน ้ หวังของจิตเดิมทีห ่ มดทางหนีจากวัฏสงสาร ทำ�ไมเราจึงปล่อยให้เหตุการณ์เช่นนีเ้ กิดขึน ้ กับชีวต ิ ซํา้ แล้ว ซํา้ อีก เป็นอเนกอนันตชาติ จิตนีเ้ จ็บแล้วทำ�ไมไม่รจ้ ู ก ั จำ� พอ พบขุมทรัพย์แล้ว ตัง้ มัน ่ ได้ไม่เท่าไหร่กป ็ ล่อยให้เขาดักปล้น กันไปง่ายๆ อีก ศรัทธาระดับหลุดพ้นต้องเป็นศรัทธาระดับ เอาดาบปักพืน ้ ประกาศก้องให้ธรณีเป็นพยาน สำ�หรับผูท ้ ไ่ี ม่ลงใจไม่มศ ี รัทธาในตัวเอง ขอพึงนัง่ ลงแล้ว คิดให้ดเี ถิดว่า ตัง้ แต่เกิดมาจนถึงบัดนี ้ มีใครทีป ่ รารถนาดี ต่อเราอย่างยิง่ และจริงใจบ้าง แล้วบุคคลเหล่านัน ้ เขาทำ�เพือ ่ อะไร เขาหวังอยากให้เราพบสิง่ ใด พระพุทธองค์เมือ ่ ทรง บรรลุพระสัมโพธิญาณ ก็ทรงเสวยวิมต ุ ติสข ุ อยูเ่ พียง 49 วัน ทัง้ ๆ ทีท ่ รงวนเวียนอยูใ่ นวัฏทุกข์ถงึ สีอ ่ สงไขยกับอีกหนึง่ แสนกัป จากนัน ้ ทรงออกสอนสัง่ ธรรมกระทัง่ ลมหายใจสุดท้าย นัน ่ ก็ เพราะความรักความเมตตาและความสงสารเวไนยสัตว์เหลือ ประมาณ พ่อแม่ให้เราทัง้ ชีวต ิ อาจารย์เองก็ทม ่ ุ เทสอนธรรม จนแทบหมดลมหายใจ กระแสจิตของตนนัน ้ ได้รบ ั พลังความรัก ความเมตตา และเกือ ้ กูลจากคนอืน ่ มามากมายเพียงใด หรือ สิง่ นีม ้ ค ี า่ เพียงแค่ลมทีส ่ ม ั ผัสผ่านผิวกาย ผ่านแล้วก็ผา่ นไป ไม่จ�ำ ต้องตระหนักไว้ในมโนสำ�นึก จะต้องมีผท ู้ ม ่ ุ ให้เราอีก กีช ่ วี ต ิ จึงจะเข็นตัวเองให้เป็นผูต ้ น ่ ื ขึน ้ มา ศรัทธา คือ พลังยิง่ ใหญ่ทเ่ ี ป็นก้าวสำ�คัญของทุกสิง่ อย่าให้แผ่นดินไหวในใจครัง้ นัน ้ สูญเปล่า เพราะยากทีจ่ ะได้พบ ขุมทรัพย์อก ี เมือ ่ พบแล้วรักษาอริยทรัพย์นไ้ ี ว้ให้ได้ หากจำ� อริยทรัพย์ทง้ั 7 ไม่ได้วา่ มีอะไรบ้าง จำ�ศรัทธาไว้ขอ ้ เดียวก็ได้ ข้อเดียวเท่านัน ้ ทีจ่ ะเป็นสะพานนำ�ไปสูท ่ ก ุ สิง่ ทีย ่ ง่ ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ ใดๆ ในโลกนีต ้ ง้ั อยูไ่ ด้ชว่ ั เวลาหนึง่ เท่านัน ้ ลาภ ยศ สรรเสริญ ทุกข์ สุข ก็ตง้ั อยูไ่ ด้ชว่ ั เวลาหนึง่ แล้วมันก็จะผ่านไป ทิง้ ให้เรา มีสภาพเป็นคนแก่คนหนึง่ ทีน ่ ง่ ั รำ�พึงถึงอดีตทีผ ่ า่ นมาเหมือน ภาพฝัน แต่จต ิ วิญญาณนีเ้ ล่าก็ยงั ถูกกักขังอยูท ่ เ่ ี ดิม ไม่วา่ วันที่ เราฟูหรือฟุบ หากเราไม่จริง จิตก็ยงั คงติดกรงขัง ณ ทีเ่ ดิม ใช้เวลาทีเ่ รายังได้หายใจอยูท ่ �ำ กิจทัง้ หลายให้จบ เกือ ้ กูลผูเ้ ป็น ทีร่ ก ั ผูเ้ ป็นแก้วตาดวงใจด้วยความรัก ด้วยความเมตตา วางรากฐานทีด ่ ใี ห้เขาไว้ พร้อมกับการมุง่ หน้าเดินสูเ่ ส้นทาง อิสรภาพของจิตวิญญาณด้วยจิตทีเ่ ปีย ่ มด้วยศรัทธา รักษาอริยทรัพย์ขอ ้ แรกเอาไว้ให้ได้ เพราะนีค ่ อ ื พลัง อินเนอร์ทย ่ี ง่ิ ใหญ่ทส ่ี ด ุ เมือ ่ ทำ�กิจอืน ่ ใดในวันจบแล้ว จงนัง่ ลง ในทีท ่ ส ่ี งบ รวมพลังศรัทธาทีบ ่ งั เกิดแล้วให้แนบแน่นทีใ่ นจิต มาทำ�แผ่นดินในแดนใจให้สะเทือนเลือ ่ นลัน ่ อีกครัง้ เพราะ ก่อนโลกธาตุจะถล่ม ต้องเริม ่ จากจุดทีแ่ ผ่นดินสะเทือน...
ขอนอบน้อมแด่... พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น THAT BUDDHIST PRAYER เรือ่ ง สุขสถิตย์ มีสขุ ภาพ ประภาศรี ตกูลภักดีชมุ พล
โม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ” จำ�ได้หรือไม่วา่ เราท่องบทสวดนีก ้ ค ่ี รัง้ ตัง้ แต่จ�ำ ความได้ และมีกค ่ี รัง้ ทีเ่ ราสงสัยในความหมายอันลึกซึง้ ทีซ ่ อ ่ นอยูใ่ นคำ�สวด มนต์นน ้ั บ้าง โดยเฉพาะยามทีก ่ �ำ ลังก้มกราบพระพุทธรูปเบือ ้ ง หน้าขณะเข้าวัดทำ�บุญเพือ ่ ขอพร เคยได้ยน ิ มาว่า พระประธานวัดนีข ้ ลัง วัดนัน ้ ศักดิส ์ ท ิ ธิ์ ดลบันดาลทุกสิง่ ทีป ่ รารถนา ไปกราบขอพรแล้วจะเฮง จะรวย สุขภาพแข็งแรง สุดท้ายไม่พน ้ ต้องเป็นพุทธศาสนิกชนขีข ้ อ ขอทุกเรือ ่ ง เว้นเรือ ่ งเดียว คือขอน้อมระลึกและประพฤติตาม คำ�สอนแห่งสมเด็จพระบรมศาสดาทีท ่ รงชีบ ้ อกทางพ้นทุกข์แก่ หมูส ่ ต ั ว์ หากทุกสิง่ ทีป ่ รารถนาสำ�เร็จได้ดว้ ยการขอ ไม่ตอ ้ งอาศัย เหตุและผล พระพุทธศาสนาคงไม่ใช่ศาสนาแห่งปัญญา เช่น นัน ้ ทีเ่ ราเข้าใจมานานว่า สิรม ิ งคลหรือความศักดิส ์ ท ิ ธิม ์ าจากการ ตระเวนไหว้พระประธานในโบสถ์ ถึงเวลาแล้วต้องพิจารณาอย่าง จริงจังอีกครัง้
ข้ามห้วงมหรรณพ
95
เราไม่อาจคาดหวังความเข้าใจจากศาสนิกชนนอกพระธรรม วินย ั แม้แสดงความขึง้ โกรธก็ไม่ควร หากมีผใ้ ู ดกล่าวจาบจ้วง หรือตัง้ คำ�ถามในการกราบไหว้พระพุทธรูป สิง่ ทีส ่ ร้างขึน ้ แทน พระองค์นเ้ี พือ ่ อะไร หากพุทธบริษท ั เช่นเรายังไม่ศก ึ ษาจริงจัง และเข้าใจให้ตรงเสียก่อนว่า แท้ทจ่ ี ริงพระพุทธรูปมิใช่เพียงพระ สัญลักษณ์แทนองค์พระบรมศาสดา แต่ยง่ ิ ไปกว่านัน ้ คือพระคุณ ของพระองค์ ได้แก่ พระปัญญาธิคณ ุ ทรงรูแ ้ จ้งอริยสัจ พระบริสท ุ ธิคณ ุ มีพระทัยปราศจากเครือ ่ งเศร้าหมองทัง้ ปวง และพระมหากรุณาธิคณ ุ ทรงจำ�แนกธรรมสัง่ สอนสัตว์ ทุกครัง้ ทีเ่ ราอยูเ่ บือ ้ งหน้าพระพุทธรูป เราตระหนักหรือไม่วา่ มีปริศนาธรรมแฝงในองค์พระ ซึง่ สามารถน้อมให้จต ิ เกิดปัญญา ยิง่ ขึน ้ ทุกครัง้ เมือ ่ พิจารณา สิง่ แรกทีโ่ ดดเด่นคือพระเศียรแหลม อันเป็นเครือ ่ งระลึกถึงสติปญ ั ญาทีเ่ ฉียบแหลม สำ�หรับแก้ปญ ั หา แทนการใช้อารมณ์ตามอำ�นาจกิเลส พระกรรณยานหมายถึง ความหนักแน่น ไม่เชือ ่ สิง่ ใดโดยปราศจากการพิจารณา อันมนุษย์ จะพบความเสือ ่ มหรือเจริญนัน ้ ขึน ้ กับการกระทำ�เหตุของตน ไม่ใช่อ�ำ นาจศักดิส ์ ท ิ ธิใ์ ดๆ ส่วนพระเนตรทีท ่ อดตา่ ํ นัน ้ คือเครือ ่ ง ตักเตือนตนเองเพือ ่ การปรับปรุงพัฒนา ไม่ใช่คอยจับผิดผูอ ้ น ่ื ดังพระบาลีทว่ี า่ อตฺตนา โจทยตฺตานํ “จงเตือนตนด้วยตนเอง” การเคารพบูชาพระพุทธรูปนอกจากจะเกิดพุทธานุสสติแล้ว ยังเป็นการอบรมจิตในแง่ความกตัญญูกตเวที ลดอัตตาตัวตน และบูชาผูท ้ ค ่ี วรบูชา อันเป็นมงคลแห่งชีวต ิ โดยเฉพาะสำ�หรับ นักภาวนาผูต ้ ง้ั มัน ่ ในพระนิพพาน ยังก่อให้เกิดกำ�ลังใจในการ ประพฤติตามพระธรรมคำ�สอน หมัน ่ เจริญในศีล ทาน และ ภาวนา จนเห็นจริงอีกด้วย หากเราชาวพุทธจะกราบพระพุทธรูปด้วยทัศนะเช่นนี ้ นับว่า ได้คณ ุ ค่าแท้จริงแห่งการบูชา เราท่านทัง้ หลายนับว่ายังมีวาสนา ทีไ่ ด้เกิดมาเป็นมนุษย์ มาทันพระพุทธศาสนา แม้ไม่ได้เข้าเฝ้าฯ สมเด็จพระบรมครูครัง้ ยังทรงพระชนม์ชพ ี แต่กท ็ น ั พระธรรม คำ�สอนทีพ ่ ระราชทานไว้ดว้ ยพระมหากรุณาธิคณ ุ ไม่มป ี ระมาณ การอุบต ั ม ิ าของพระพุทธเจ้าพระองค์หนึง่ นัน ้ เป็นสิง่ พิเศษและยาก อย่างยิง่ บุคคลต้องตัง้ ความปรารถนายิง่ ใหญ่แรงกล้าและเสียสละ ยิง่ ยวด ต้องพบบททดสอบทุกรูปแบบจนรูร้ อบในทุกสิง่ กินเวลา ยาวนานเกินกว่าทีใ่ ครจะสามารถนึกถึง เพือ ่ มาบอกสอนผูอ ้ น ่ื ได้ทราบว่า ความเป็นอิสระจากการวนเวียนในวัฏฏะนัน ้ มีอยู ่ พร้อมทัง้ วิถท ี างแห่งการปฏิบต ั ส ิ อ ู่ ส ิ รภาพแท้จริง ผูใ้ ดน้อมพิจารณาตามเหตุผลทีต ่ รัสจะเข้าใจว่า พระพุทธรูป ซึง่ สือ ่ ถึงพระบรมศาสดานัน ้ สูงค่ากว่าเพียงแค่เป็นสิง่ ศักดิส ์ ท ิ ธิ์ สำ�หรับกราบไหว้ขอพรเพือ ่ ความปรารถนาทางโลกอันเจือกิเลส อาบไปด้วยทุกข์ ควรบอกกล่าวต่อผูอ ้ น ่ ื ให้ได้ตระหนักถึงความจริง ข้อนี ้ อันถือเป็นการเผยแผ่ธรรมทีพ ่ ท ุ ธบุตรควรทำ�เช่นกัน
แท้ที่จริงพระพุทธรูปมิใช่เพียงพระสัญลักษณ์ แทนองค์พระบรมศาสดา แต่ยิ่งไปกว่านั้นคือ พระคุณของพระองค์
Y
ou must have heard it before... “Namo Tassa Bagawato Arahato Samma Sambuddhasa”, the very first Buddhist prayer used as an opening to all other prayers many times in the past. Have we ever wondered about its profound meaning hidden in this familiar prayer? Everytime Buddhists go to the temple, they start the "blessing-begging spree" with this prayer. It doesn't matter how far those temples are as long as they hold a reputation for sacredness that granted all wishes to come true. They make all the wishes except a wish to follow Buddha’s path to spiritual freedom. If all wishes come true just by asking without making any effort, Buddhism would have not been the religion of wisdom. So, it is the time we should seriously consider our long-standing belief that auspiciousness or good luck result from prostrating in front of Buddha statues. We can neither expect right understanding from nor get angry at one who disdain or question why people pay respect to Buddha’s statue as long as we Buddhists do not realized that a Buddha statue is not just a symbol. Indeed, the statue of Buddha reminds us of Buddha’s virtues: his true wisdom seeing through the Noble Truth, his pure mind, and his great compassion to all beings. When we are in front of the statue, are we aware that there are Dhamma puzzles hidden in the statue? The more we mindfully contemplate the statue, the more wisdom we gain. The sharp pointing end of the head reminds us to use wisdom to solve a problem instead of letting the power of impurity take control. Also, the long ears refer to firmness, not to believe anything without consideration. Therefore, success or failure depends on your own action, not any sacred power. His eyes looking downward say that we should improve ourselves, not finding fault in others. Respecting the statue of Buddha leads to Buddhanussati, or reflection on Buddha. It also cultivates gratitude and reduces egotism, encouraging Vipassana practitioners to follow Buddha’s teachings by observing the Five Precepts and practicing till realizing the truth with understanding of the meaning of that prayer. And never again will you see the Buddha the same way. Translation: Pimchanok Thanitsond
96
ข้ามห้วงมหรรณพ
"ภาษี" คำ�ๆ นี้บุคคล บริษัท ต่างรู้ดีว่าคือหน้าที่ที่พึง กระทำ�ให้ถูกต้อง แต่ก็มีไม่น้อยที่ยังคิดหลบเลี่ยง เราควรชี้แนะ สิ่งที่ถูกต้องให้เขารับรู้ได้อย่างไร มาติดตามอ่านกันเลยค่ะ เรียบเรียง นภลดา สุริยันต์ ภาพ กานต์ เลขะกุล
ข้าพเจ้ามีอาชีพผูช ้ ว่ ยทีป ่ รึกษาทางการเงิน ทำ�ให้ตอ ้ งมีการ ตกแต่งตัวเลขเพือ ่ ให้เสียภาษีนอ ้ ยลง ซึง่ ข้าพเจ้าทราบดีวา่ เป็นการโกงภาษีและทำ�ผิดศีล และยังขัดกับคำ�สอนของ ท่านอาจารย์ ข้าพเจ้าจึงไม่มค ี วามสุขในการทำ�งาน แต่ เนือ ่ งจากเป็นหน้าทีต ่ อ ้ งรับผิดชอบ ควรทำ�อย่างไรดีคะ? ตอบ การตกแต่งบัญชีผด ิ ทัง้ ศีลผิดทัง้ กฎหมาย ทางออก คือ ลาออกและหางานใหม่ ไม่มท ี างออกใดดีกว่านี้ ทำ�ต่อไปก็ เพิม ่ พูนความผิดมากขึน ้ ไปเรือ ่ ยๆ การทีเ่ ห็นว่า ใครๆ เขาก็ท�ำ กันก็เลยทำ�ต่อไป ไม่ใช่บรรทัดฐานของ คนดีมส ี ง่ิ มากมายในสังคมทีท ่ �ำ กันอยูแ่ ม้ ผิดศีลก็ยงั ทำ� นัน ่ ก็เพราะสังคมอ่อนแอ หากเราเป็นคนดีทเ่ี ข้มแข็ง ก็ตอ ้ งปฏิเสธ การไหลลงไปสูก ่ ารทำ�ผิด หากยังไม่ พร้อมทีจ่ ะออก เพราะหางานใหม่ยงั ไม่ ได้ เมือ ่ จำ�ต้องทำ�ต่อไปก็ตอ ้ งสะสมกรรม ไปเรือ ่ ยๆ บางบริษท ั มีนโนยบายเรือ ่ ง ศีลทีแ่ ข็งแกร่ง อย่าคิดว่าไม่ม ี เช่นบริษท ั โฆษณาบางบริษท ั จะไม่รบ ั โฆษณาสินค้าที่ เกีย ่ วกับเหล้าเบียร์เลย นีค ่ อ ื ความเข้มแข็ง โลกไม่ได้แคบอย่างทีเ่ ราคิด เพียงแต่เราอาจไม่เคยพาตน ออกมาสูโ่ ลกกว้างเท่านัน ้ เมือ ่ เราตัง้ ใจปฏิบต ั ต ิ นอยูใ่ นศีล 5 ตลอดเวลา หากพบว่า หัวหน้างานทำ�ผิดศีลและสัง่ ให้เราทำ�ในสิง่ ทีล ่ อ ่ แหลมต่อ การผิดศีล ควรทำ�อย่างไรดีครับ? และถ้าเพือ ่ นร่วมงาน ทำ�ผิดศีลเราควรตักเตือนอย่างไรและควรแจ้งหัวหน้าให้รบ ั ทราบหรือไม่ ถ้าเรารูเ้ รือ ่ งแล้วเราไม่แจ้ง เราจะบาปไหครับ? ตอบ ประเด็นแรก ก็ตอ ้ งบอกเจ้านายว่าเป็นการผิดศีล เราไม่สะดวกใจทีจ่ ะทำ� ก่อนจะบอกก็ตอ ้ งเตรียมตัวแล้วว่าจะ ต้องได้รบ ั ความไม่พอใจจากเจ้านายแน่นอน ต้องทำ�ใจไว้เลย แต่หากเจ้านายเป็นคนดีอยูบ ่ า้ ง ก็อาจทำ�ให้ได้ชท ้ ี างธรรมให้แก่ เขา ส่วนเพือ ่ นร่วมงานทำ�ผิดศีลก็ตอ ้ งเตือนเขา แต่เตือนด้วย
ภาษาของเพือ ่ น อย่าเตือนด้วยภาษาของธรรมะ การเตือน ด้วยภาษาเดียวกันจะทำ�ให้ความรูส ้ ก ึ ของเพือ ่ นทีค ่ ด ิ ว่ากำ�ลังถูก สอนน้อยลงไป เช่น เพือ ่ นกำ�ลังจะเอาทรัพย์สน ิ ของบริษท ั ไปใช้เป็นของตน ก็เตือนว่า “เฮ้ย มันไม่ใช่ของๆ นายนะ มันบาปนะ” นีก ่ ส ็ อนธรรมแล้ว ส่วนหากรูช ้ ด ั แล้วเราไม่บอก หัวหน้างาน เราก็จะมีสว่ นผิดด้วย การบอกก็ตอ ้ งทำ�อย่าง นิ่มนวล แต่ก่อนจะบอกต้องเปิดโอกาสให้ผู้ทำ�ผิดได้แก้ไข ตัวเองก่อน ตอนนีจ ้ ต ิ ของข้าพเจ้ามีความพร่อง ในศีลข้อ 3 เพียงความคิด ยังมิได้ กระทำ�สิง่ ใดทีน ่ �ำ ไปสูค ่ วามเสือ ่ มเสีย ควรกำ�จัดความคิดนีอ ้ อกไปอย่างไร เพือ ่ ให้จต ิ ดวงนีต ้ ง้ั มัน ่ อยูใ่ นความถูก ต้องดีงาม ตอบ กำ�จัดด้วยความละอายชัว่ กลัวบาป ให้เอาใจเขามาใส่ใจเรา นึก ว่าหากเราเป็นผูท ้ ย ่ี น ื อยูอ ่ ก ี ฝัง่ นึง มารู้ ความจริงว่าคูช ่ วี ต ิ ปันใจ เราจะเสียใจ เพียงไหน แล้วพอย้อนกลับมาดูตวั เอง ตัวเรากำ�ลังจะเป็น คนๆ ทีท ่ �ำ ลายความสงบสุขของครอบครัวอืน ่ เราจะมีความ เคารพนับถือตัวเองได้อย่างไร จะปล่อยให้กเิ ลสตัณหาผลักดัน จิตใจ เราจะทำ�ลงไปได้อย่างไร ใช้จต ิ ทีห ่ นักแน่นในศีล ความ ละอายชัว่ กลัวบาปเป็นตัวหยุดยัง้ ศีลข้อ 3 มีเส้นกัน ้ ทีบ ่ าง แต่ แข็งแกร่งมาก หากผ่านไปได้ จิตใจจะแกร่งขึน ้ เยอะ และจะ ยกกำ�ลังในเรือ ่ งศีลได้ชนิด Hold your head up high เชิดหน้า ได้สงู เลย จงมีโมเมนต์แบบนัน ้ แล้วจะภูมใิ จ
ปัญหาที่ได้รับการชี้แนะและนำ�มาซึ่งการแก้ปัญหาที่ถูกต้อง ตรงจุด จะทำ�ให้ท่านมีกำ�ลังใจในการดำ�เนินชีวิต ส่งปัญหาของท่านมาที่ อีเมล [email protected]
ข้ามห้วงมหรรณพ
97
คนที่รักที่สุด
MY MOST TREASURED PERSON เรือ่ ง ณัฐพงษ์สริ ิ สุวรรณดี
ห
ากจะให้บอกว่ารักใครทีส ่ ด ุ นอกจากตัวเองแล้ว ก็มค ี ณ ุ แม่ของผมนีแ่ หละครับทีผ ่ มรัก มิใช่วา่ ต้องรัก เพราะฐานะแห่งความเป็นผูใ้ ห้ก�ำ เนิด แต่รก ั เพราะการกระทำ� ทัง้ หลายในชีวต ิ ทีผ ่ า่ นมาของผูห ้ ญิงคนนี ้ เป็นความเสียสละ เกินกว่าครึง่ ชีวต ิ ของเธอเพือ ่ ความสุขของลูก อย่างชนิดที่ ถ้าเป็นผม ผมยังไม่กล้าคิดเลยว่า หากมีลก ู จะรักลูกตัวเอง ได้เท่าทีแ่ ม่รก ั ผมหรือเปล่า คุณแม่เล่าให้ผมฟังว่า ท่านแต่งงานตัง้ แต่วย ั ยีส ่ บ ิ ตอนต้น ด้วยวิธแี บบคนจีนโบราณ คือการคลุมถุงชน โดยมีแม่สอ ่ื มา ทาบทามคุณยาย ท่านตัง้ ครรภ์ทน ั ทีหลังแต่งงานไม่กเ่ี ดือน ระหว่างตัง้ ครรภ์ คุณพ่อก็สรรหาสารพัดยาบำ�รุงมาให้แม่กน ิ แม่กอ ็ ดทนกินทัง้ ๆ ทีเ่ หม็น ทัง้ ไม่อร่อย แต่กจ็ �ำ ใจกินด้วยหวัง จะให้ลก ู ในท้องแข็งแรงทีส ่ ด ุ และความพยายามทัง้ หลาย ก็สง่ ผล แม่คลอดผมออกมาด้วยความปลอดภัย เป็นการ คลอดแบบธรรมชาติ ซึง่ แม่ตอ ้ งเจ็บปวดทีส ่ ด ุ ในวันทีผ ่ มจะได้ ออกมาดูโลก ทุกวันนีผ ้ มยังจินตนาการความเจ็บปวดนัน ้ ไม่ออกเลยว่า ผูเ้ ป็นแม่นน ้ั เจ็บปวดแสนสาหัสเพียงใด ยามที่ เด็กทารกคนหนึง่ ต้องเดินทางผ่านช่องคลอดอันแสนแคบนัน ้ นับตัง้ แต่มผ ี ม แม่ตอ ้ งลาออกจากงานมาเป็นแม่บา้ น เต็มตัว ทุกลมหายใจมีแต่เลีย ้ งลูกกับงานบ้านงานเรือน เรียก ได้วา่ ไม่มช ี วี ต ิ ส่วนตัวอีกต่อไป ชีวต ิ ส่วนตัวคุณแม่กจ็ ะมีผมและ น้องอีก 2 คนทีค ่ ลานตามกันมา ทำ�ให้แทบไม่ได้ท�ำ งานอะไร เป็นชิน ้ เป็นอันเลย ตอนผมยังเด็กนัน ้ ทีบ ่ า้ นก็ยงั ไม่คอ ่ ยมีฐานะ 98
ข้ามห้วงมหรรณพ
เท่าไร แม่กห ็ ารายได้พเิ ศษด้วยการเปิดเนิรส ์ เซอรีส ่ มัครเล่น เพราะไหนๆ ก็มเี ด็กอยูเ่ ต็มบ้านแล้ว ก็รบ ั เลีย ้ งลูกคนอืน ่ ใน ละแวกบ้านไปเลย พอพวกผมและน้องๆ โตขึน ้ มาอีกนิด แม่ก็ ไปเรียนทำ�ขนมเพือ ่ จะเป็นช่องทางทำ�มาหากิน ซึง่ ก็เสร็จผม และน้องๆ ทีร่ บ ั หน้าทีช ่ ม ิ ผมยังจำ�ได้ดวี า่ แม่ท�ำ ขนมไข่และ เค้กกล้วยหอมอร่อยมาก แม้กระทัง่ เวลานีก ้ ย ็ งั ไม่เคยกินเค้ก กล้วยหอมทีไ่ หนอร่อยเท่าของแม่เลย ซึง่ ขนมอบของคุณแม่ ขายดีมากจนแทบไม่เคยหยุดพัก แม่ท�ำ ขนมจนท่อระบายนํา้ ทีบ ่ า้ นตัน เพราะไขมัน เนย ครีมทัง้ หลายลงไปอุดท่อระบาย นํา้ หมด จนวันหนึง่ แม่กถ ็ อดใจเพราะเหนือ ่ ยจนทำ�ไม่ไหว ไหนต้องทำ�ขนมอยูค ่ นเดียว ไหนจะมีตวั ป่วน 3 คน ทีเ่ ด็กเกินกว่าจะช่วยงานได้ เดชะบุญทีผ ่ มและน้องไม่ได้สร้างปัญหาอะไรใหญ่โต ให้แม่หนักใจ มีแต่เรือ ่ งซนๆ แบบเด็กๆ ผลการเรียนก็ไม่เคย มีปญ ั หา จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยดีๆ ทุกคน ในช่วง เวลาทีพ ่ วกเราเริม ่ เรียนมัธยมกันแล้ว แม่ผมก็ไม่ได้อยูเ่ ฉย ตัดสินใจออกไปหางานทำ� ก็ได้แต่งานขายของทีเ่ ขารับ แม่ ต้องตะลอนไปขายของตามทีต ่ า่ งๆ ไปสาธิตสินค้า เปลีย ่ นงาน อยูห ่ ลายที ่ เพือ ่ หาเงินมาจุนเจือครอบครัว ตัง้ แต่จ�ำ ความได้ ตัง้ แต่เด็กจนโต คุณแม่ไม่เคยให้ลก ู ๆ อดแม้แต่มอ ้ื เดียว คำ�พูด ติดปากแม่เสมอเวลาทีพ ่ วกผมกลับถึงบ้านคือ “หิวไหม ทาน อะไรมาหรือยัง” แม้กระทัง่ เวลานีท ้ ผ ่ี มอายุเข้าวัยกลางคนแล้ว ก็ยงั เป็นเช่นนัน ้ เสมอ
Image: shutterstock.com
whats buddhas teachings
whats buddhas teachings
ตั้งแต่จำ�ความได้ ตั้งแต่เด็กจนโต คุณแม่ไม่เคยให้ลูกๆ อดแม้แต่มื้อเดียว
T
he person I love the most is certainly my mother. It is not because she is my mother, but because of her sacrifices for me and my two sisters' wellbeing and happiness. My mother got married through arranged marriage. During her pregnancy, she took different kinds of tonic sought by my father. Despite the stinky smell and bitter taste, she patiently took them for the baby in the womb which was me. To be honest, I can never imagine how much pain she had to endure during the delivery. Our family was not rich so she also worked to earn an extra income. My mother did everything from babysitting to baking. The type of work depended on our age and the amount of our tuition fees, which was the main expense apart from meals. But as far as I remember, my sisters and I were never starved. The first thing I heard everytime I came home was, "Are you hungry. Have you eaten something yet?" When it came to education, she never refused. She managed to find enough money to pay for a Computer Programing course which I really wanted to take in the summer break. That was the starting point of my IT career for the last 20 years. In retrospect, I realized most of the income earned from hours of work went straight to us. So how can I not love and respect this woman? She sacrificed so many things for us. By the time we graduated and had a job, she already turned 50. Being a hardworking person, she did not stop working and began to build her wealth gradually. Time passed and she reached the retirement age. Even though we are financially independent and can support our parents, my mother is still working. A true motherhood spirit. She just doesn't want to burden us. What she does is exactly the same to Buddha's words that “mātā mittaṃ sake ghare”. It means a mother is a real friend at home. A mother is a teacher of life. A mother is the creator of a child's life. Once the Buddha was asked about how best to show gratitude to parents, he replied as follows: “Parents have great loving kindness to children. If any child could turn a parent from the unfaithful to the faithful, from the amoral to the moral, from the stingy to the generous, from the ignorant to the wise, the child is considered grateful and completes his duty of repayment to the parents.”
Translation: Peeraphong Chearanai
กิจกรรมวันหยุดสุดสัปดาห์ในวัยเยาว์ทผ ่ี มชอบมากคือ การออกไปทานอาหารอร่อยๆ นอกบ้าน พวกเรากินกันอย่าง อิม ่ อร่อยเต็มที ่ เรือ ่ งเรียนของพวกเรา ท่านก็ทม ุ่ เทเต็มที ่ มีอยูค ่ รัง้ หนึง่ ทีผ ่ มปิดเทอมช่วงมัธยมต้น ผมจำ�ได้ดวี า่ เคยขอ ให้แม่พาไปสมัครเรียนพิเศษเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพราะรูส ้ ก ึ อยากเรียน แม่กก ็ ด ั ฟันสมัครให้ ใครจะรูว้ า่ วิชานัน ้ ในวันนัน ้ เป็นจุดเริม ่ ต้นในเส้นทางอาชีพในวันนีข ้ องผมตลอด 20 ปี พอโตขึน ้ มาลองคำ�นวณดู จึงรับรูว้ า่ รายได้ทแ่ี ม่ได้มา จากการทำ�งานแสนเหนือ ่ ยยากวันละหลายชัว่ โมง หมดไปกับ การเลีย ้ งดูลก ู จนแทบไม่เหลือเงินเก็บเลย เรือ ่ งสมบัตพ ิ ส ั ถาน ไม่ตอ ้ งพูดถึง แล้วจะไม่ให้ผมรักและเทิดทูนผูห ้ ญิงคนนีไ้ ด้อย่างไร ท่าน เสียสละเวลาชีวต ิ นับแต่วย ั สาวแรกรุน ่ กว่าลูกทุกคนจะเรียนจบ มีการงานทำ� ท่านก็เข้าสูว่ ย ั 50 ปี แต่ดว้ ยความทีแ่ ม่เป็นคน ขยันทำ�มาหากิน เมือ ่ ลูกๆ ต่างยืนด้วยลำ�แข้งตนเองได้แล้ว ท่านจึงเริม ่ สร้างฐานะขึน ้ มาเรือ ่ ยๆ รูต ้ วั อีกทีแม่ของผมก็อยูใ่ น วัยเกษียณเสียแล้ว แม้พวกเราจะสามารถทำ�งานหาเลีย ้ งชีพ ดูแลตัวเองและพ่อแม่ได้แล้ว ท่านก็ยงั ไม่หยุดทำ�งาน จนบางที ผมก็หงุดหงิดกับความดิน ้ รนไม่หยุดของแม่ พอมาคิดอีกที นีแ่ หละ “นา้ํ ใจแม่” ความกรุณาอย่างหาทีส ่ ด ุ มิได้ตอ ่ ลูกน้อย ทีก ่ �ำ เนิดจากอุทร ความเสียสละตลอดเวลาหลายสิบปี หรือกว่า 2 ใน 3 ของชีวต ิ ทีแ่ ม่มใี ห้ลก ู คือเครือ ่ งพิสจู น์รก ั แท้ เป็นความเสียสละ ทีป ่ รารถนาเพียงเพือ ่ ให้ลก ู นัน ้ อยูด ่ ก ี น ิ ดี โดยไม่กงั วลถึงความ ลำ�บากของตัวเองเลยอย่างแท้จริง ดังพุทธภาษิตทีว่ า่ “มาตา มิตตม ํ ต ิ ต ฺ ํ สเก ฆเร”- มารดาเป็นมิตรในเรือน มารดาเป็น เพือ ่ นในบ้าน มารดาเป็นอาจารย์ประจำ�ชีวต ิ มารดาเป็น พรหมแห่งชีวต ิ ลูก ผมรูส ้ ก ึ ซาบซึง้ สำ�นึก และตระหนักในความรักนีย ้ ง่ิ นัก สิง่ ทีผ ่ มทำ�ได้คอ ื เพียรสรรหาสิง่ ทีด ่ ท ี ส ่ี ด ุ เพือ ่ ตอบแทนคุณท่าน ในยามทีย ่ งั มีชวี ต ิ อยู ่ รวมทัง้ พยายามพาท่านเข้าสูท ่ างธรรม อันเป็นการตอบแทนบุญคุณสูงสุดทีบ ่ ต ุ รพึงกระทำ� ในแนวทาง พุทธดำ�รัสทีว่ า่ “เพราะมารดาบิดามีอป ุ การะมาก บำ�รุงเลีย ้ ง แสดง โลกนีแ้ ก่บต ุ รทัง้ หลาย บุตรคนใดยังมารดาบิดาผูไ้ ม่มศ ี รัทธา ให้สมาทานตัง้ มัน ่ ในสัทธาสัมปทา ยังมารดาบิดาผูท ้ ศ ุ ล ี ให้ สมาทานตัง้ มัน ่ ในสีลสัมปทา ยังมารดาบิดาผูม ้ ค ี วามตระหนี ่ ให้สมาทานตัง้ มัน ่ ในจาคสัมปทา ยังมารดาบิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตัง้ มัน ่ ในปัญญาสัมปทา ด้วยเหตุมป ี ระมาณเท่านีแ้ ล การกระทำ�อย่างนัน ้ ย่อมชือ ่ ว่า อันบุตรนัน ้ ทำ�แล้ว และทำ�ตอบแทน แล้วแก่มารดาบิดา” ทีม ่ าของคำ�แปล พุทธภาษิต : https://www.gotoknow.org/posts/393914 และ http://www.84000.org/tipitaka/read/v.php?B=20&A=1617&Z=1840
ข้ามห้วงมหรรณพ
99
เพราะสะดุดล้มขณะถ่ายรูประหว่างไปเทีย ่ วต่างประเทศก่อนกลับ วันสุดท้าย หมอทีน ่ น ่ั จะให้ผา่ ตัดดามเหล็กแขนพร้อมกับให้เหตุผล ว่า หากเคลือ ่ นย้ายจะไม่รบ ั รองความปลอดภัยของระบบประสาท ทัง้ แขนและมือ แต่หลังจากทีห ่ มอเมืองไทยประสานงาน เขาก็ยอม ให้เข้าเฝือกอ่อนประคองไว้ แต่เฝือกแขนของคนทีน ่ น ่ั ใหญ่กว่าแขน คนเอเชียมาก ทำ�ให้ทอ ่ นแขนสองท่อนแกว่งเคว้งคว้างตลอดเวลา รูส ้ ก ึ เหมือนไม่มแี ขน ตอนทีล ่ ม ้ สิง่ แรกทีเ่ ราคิดคือ ยังดีทม ่ี อ ื ไม่เป็น อะไร ยังมีมอ ื ใช้นง่ั ปฏิบต ั ภ ิ าวนาได้ ก็พยายามกำ�หนดสติภาวนา โดยใช้มอ ื ขวาประคองมือซ้ายอยูเ่ รือ ่ ยๆ
ชีวิตเริ่มต้นเมื่อ 60 LIFE BEGINS AT 60 คุณญานิศา โชติชื่น MRS. YANISA CHOTECHUEN FORMER ASSISTANT PROFESSOR AT THE FACULTY OF HUMANITIES AND SOCIAL SCIENCES, SUAN DUSIT UNIVERSITY
เมือ ่ มองจากบุคลิกทีค ่ ล่องแคล่ว นุม ่ นวลอ่อนหวาน และใบหน้าทีย ่ ม ้ิ แย้มตลอดเวลาของคุณญานิศา โชติชน ่ื แล้วไม่นา่ เชือ ่ ว่า อดีตผูช ้ ว ่ ยศาสตราจารย์คณะมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตผู้นี้ อยู่ในวัยเกษียณแล้ว ด้วยว่าเธอยังดูสดใสแลอ่อนกว่าวัยอยู่มาก วันที่เราได้คุยกันนั้น คุณญานิศาเพิง ่ ฟืน ้ ตัวจากอุบต ั เิ หตุระหว่างการพักร้อนต่างประเทศ เมือ ่ ปลายปีทแ่ี ล้ว แต่ภายใต้ความสดใสและท่าทางสบายๆ นัน ้ คือ ความแข็งแกร่งและความเด็ดเดีย ่ วของจิตทีไ่ ม่มใี ครคาดคิด ทีแ่ ม้แต่ ความเจ็บปวดทางกายก็ไม่อาจหยุดเธอจากการรักษาความเพียร ในการมุง ่ ไปสูเ่ ป้าหมาย คือการหลุดพ้นได้
ชีวต ิ หลังเกษียณเป็นอย่างไรบ้างคะ มีความสุขมากเลยค่ะ ได้รบ ั รูถ ้ งึ ความเป็นอิสระอย่างยิง่ ใหญ่ ทีไ่ ด้ปลดและวางภาระหน้าทีร่ บ ั ผิดชอบอันสำ�คัญในชีวต ิ ลง ทัง้ หมด แต่ได้เกิดเหตุการณ์ทว่ี ก ิ ฤตทีส ่ ด ุ ในชีวต ิ คือแขนซ้ายหัก 2 ท่อนเป็นปากฉลามระหว่างหัวไหล่กบ ั ข้อศอก แถมมีรอยร้าวด้วย 100
ข้ามห้วงมหรรณพ
ตอนนัน ้ ไม่รส ู้ ก ึ เจ็บเลยหรือคะ ไม่รส ู้ ก ึ เจ็บนะ หรือกล้ามเนือ ้ ตรงนัน ้ ชาก็ไม่ร้ ู ได้ยน ิ เสียง กร็อบ!! ก็รวู้ า่ แขนหัก เห็นแขนแกว่งไปแกว่งมา ก็ยงั ยิม ้ ได้นะ แปลกดี เหมือนกัน ทัง้ ทีม ่ ค ี นบอกว่า ปกติตอ ้ งเจ็บมาก ขณะทีห ่ มอดึงแขน จะเข้าเฝือก ยาก็ไม่ฉด ี ด้วย ตอนเย็นมีดน ิ เนอร์คน ื สุดท้ายในทริป พี่ ก็ไปร่วมงานกับคณะทัวร์ได้ ทุกคนงงมาก ถามว่าเจ็บมัย ้ พีก ่ บ ็ อกว่า เจ็บ ก้าวเดินทุกก้าวทัง้ กระเทือนทัง้ หวัน ่ ไหว แต่กอ ็ ยูก ่ บ ั ความเจ็บได้ ด้วยใจทีส ่ งบและยอมรับ แต่ปรากฏว่าคืนนัน ้ และตอนทีอ ่ ยูบ ่ นเครือ ่ ง บิน นอนราบไม่ได้เลย เจ็บร้าวมาก ได้แค่นง่ั เอนกายหลับ ทราบมาว่าพีจ ่ ด ั ตารางชีวต ิ หลังเกษียณค่อนข้างเข้มข้น เพราะ ตัง้ เป้าหมายไว้แล้วว่าจะอุทศ ิ ให้กบ ั การปฏิบต ั ธิ รรม ตรงนี้ กระทบอย่างไรบ้างคะ ใช่คะ่ เป็นความตัง้ ใจ มุง่ มัน ่ ทีจ่ ะพิสจู น์ทา้ ทายตัวเองว่า หาก ภาวนาอย่างมีวน ิ ย ั จริงๆ และทำ�ตามคำ�สอนของพ่อแม่ครูบา อาจารย์ให้ถก ู ต้องอย่างดีทส ่ี ด ุ แล้ว ผลจะเป็นอย่างไร ก่อนเกิด อุบต ั เิ หตุซง่ึ เป็นช่วงทีพ ่ ย ่ี งั ทำ�งาน พีจ่ ะภาวนาให้ได้อย่างน้อยวันละ 1 ชัว่ โมง บางวันได้รวม 5-6 ชัว่ โมง แต่ละครัง้ 1-3 ชัว่ โมง แม้ ขณะทีแ่ ขนซ้ายเข้าเฝือก พอถอดเฝือกออกไหล่กต ็ ด ิ เอ็นทีย ่ ด ึ แขน ทัง้ เจ็บร้าวและไม่มแี รง แต่พก ่ี เ็ พียรพยายามนะ จนนักกายภาพ สงสัยว่าทำ�ไมหายช้า หลักการคือต้องให้แขนเคลือ ่ นไหวไม่ให้อยู่ นิง่ ทัง้ ทีเ่ ข้าเดือนที่ 8 แล้วก็ยงั ไม่เป็นปกติ แต่กจ็ ะบอกนักกายภาพ ว่า ขอขยันทำ�ก็แล้วกัน จะหายช้าก็ไม่เป็นไร อะไรทีท ่ �ำ ให้เราสูไ้ ม่ถอยขนาดนัน ้ เพราะเวลาเราเหลือน้อยแล้ว แม้รา่ งกายและอวัยวะสำ�คัญๆ ก็บริจาคให้สภากาชาดไทยแล้ว ทีน ่ ง่ั ทัง้ หมดนัน ่ น่ะ บางทีกย ็ งั รูส ้ ก ึ ขีเ้ กียจนะ แต่พไ่ี ม่อยากกลับมาเรียนอีกแล้ว รูส ้ ก ึ ในตอนนีว้ า่ ตนเอง เหนือ ่ ยมาตลอดชีวต ิ กับการแข่งดี ติดดี และต้องให้ดท ี ส ่ี ด ุ ในทุกๆ การกระทำ� กับความคาดหวังเพือ ่ ความก้าวหน้าให้ตนเอง เช่น ใน การสอบ ต้องแข่งกับทัง้ ตัวเองและกับคนอืน ่ สอบมาตัง้ แต่เด็ก สอบ สอบและสอบ แม้จะภูมใิ จกับความสำ�เร็จตลอดมา บางครัง้ ทำ�งาน หนักเกินไป ก็ทนป่วย ทนเจ็บ เพือ ่ ความก้าวหน้าในหน้าทีก ่ ารงาน ตอนสอบเข้ามหาวิทยาลัย ทัง้ ๆ ทีต ่ ด ิ โควต้าเข้ามหาวิทยาลัย เชียงใหม่แล้วโดยไม่ตอ ้ งสอบ แต่ยงั ดิน ้ รนเพือ ่ พิสจู น์ความสามารถ ของตนเอง มาสอบส่วนกลางอีก เพือ ่ แข่งกับตนเองและแข่งขันกับ คนอืน ่ แต่กส ็ มความปรารถนา ติดครุศาสตร์ จุฬาฯ แต่พอมาคิดได้
HIDDEN ORDINARY
ในตอนนีค ้ อ ื หาเรือ ่ งเครียดให้ตนเอง และสร้างความลำ�บากวุน ่ วาย ให้ครอบครัวมาก แล้วสมัยนัน ้ การเตรียมตัวสอบเข้ามหาวิทยาลัย เริม ่ ตัง้ แต่เรียนหนังสือระดับประถม ใช้เวลากว่า 10 ปี แต่สมัยนีค ้ ด ิ ว่าคุณพ่อคุณแม่นา่ จะเตรียมตัวให้ลก ู ตัง้ แต่อยูใ่ นท้อง ฉะนัน ้ จะต้อง ใช้เวลาเกือบ 20 ปี และการแข่งขันเมือ ่ 40 กว่าปีทแ่ี ล้วตอนนัน ้ ต่างกันกับตอนนีม ้ ากมาย ความทุกข์ ความเหนือ ่ ยตรงนีเ้ ป็นแรง บันดาลใจให้มค ี วามเพียร กำ�ลังใจอีกข้อคือเวลาได้ยน ิ จากครูบา อาจารย์วา่ การเรียนทางโลกไม่มวี น ั จบ มันต้องไปอย่างนีเ้ รือ ่ ยๆ หันมาเรียนทางธรรมได้แล้ว ก่อนหน้านี้ การปฏิบต ั ธิ รรมช่วยให้ชวี ต ิ การทำ�งานผ่อนคลาย บ้างหรือไม่คะ งานพีส ่ ว่ นใหญ่ไม่ตอ ้ งเจอคนมากเพราะตอนแรกทำ�อยูท ่ ่ี กระทรวงศึกษาธิการ แต่พอย้ายมาสอนหนังสือในช่วง 15 ปี สุดท้าย เริม ่ ปวดหัวเพราะเจอคน ยิง่ เวลาสอนหนังสือนะ เราก็มี ความคาดหวัง เราจะหงุดหงิดว่าทำ�ไมไม่ได้อย่างใจ อยากให้เขามี วินย ั สอนไปแล้ว คุณต้องทำ�ได้สิ มันไม่ยาก แค่ฝก ึ พีส ่ อนหนังสือ และรับผิดชอบนักศึกษาในชัน ้ เรียนวิถช ี วี ต ิ และวิธก ี ารทำ�งาน ต้อง ปรับเปลีย ่ นมากและเครียดมาก ทัง้ ยังต้องทำ�ผลงานทางวิชาการ เพือ ่ ความก้าวหน้าของตนเองด้วย ในการสอนทุกครัง้ เราจะทุม ่ เท และคาดหวังกับศิษย์ แค่ท�ำ ตามทีบ ่ อก ฝึกแล้วฝึกอีก ก็ยงั ทำ�ไม่ถก ู ต้อง ทำ�ไมทำ�ไม่ได้ ทำ�ไมไม่มวี น ิ ย ั คุณต้องทำ�ได้ส”ิ สุดท้ายเราก็คด ิ ได้วา่ จะทุกข์ท�ำ ไม เพราะเราให้สง่ิ ทีด ่ ท ี ส ่ี ด ุ ไปแล้ว เขาก็ไม่เชือ ่ เรา ไม่สนใจ ตอนพีเ่ ห็นครูบาอาจารย์นง่ั สอบอารมณ์ พีเ่ ข้าใจท่านและ ซาบซึง้ ใจมากสุดๆ พลังกายพลังใจทีท ่ ม ุ่ เทไปมหาศาล แต่สด ุ ท้าย เราก็ตอ ้ งปล่อยวาง หายเครียดได้จริงๆ ก็หลังจากฝึกวิปส ั สนาแล้ว นัน ่ แหละ เพราะเริม ่ เข้าใจคำ�ว่า “อุเบกขาและปล่อยวาง” ถ้ามีคนบอกว่าตารางเวลาตึงเกินไปหรือเปล่า เพราะเน้นแต่ ปฏิบต ั ภ ิ าวนา พีค ่ ด ิ ว่าตารางเวลาทีก ่ �ำ หนดให้ตนเองไว้ในแต่ละวัน ไม่ได้ ตึงเกินไปเลยหากพิจารณาตามทีก ่ �ำ หนดไว้ 6 ชัว่ โมง 4 ครัง้ ครัง้ ละ1.30 ชัว่ โมง ในแต่ละวัน จะเห็นว่ามีเวลาผ่อนคลายเหลืออีก มากมาย บางวันมีธรุ ะทำ�ไม่ได้ตามกำ�หนด หรือการไปพักผ่อนท่อง เทีย ่ วทีใ่ ช้เวลานาน ก็สามารถจัดเวลาชดเชยได้ และทีผ ่ า่ นมาก็ ชดเชยบ่อยครัง้ พยายามทำ�ให้ผอ ่ นคลายทีส ่ ด ุ พีก ่ ย ็ งั มีทอ ่ งเทีย ่ วนะ แต่นอ ้ ยลง และคุยเจ๊าะแจ๊ะน้อยลง วิปส ั สนาทำ�ให้มค ี วามสุขกับตัว เองมากขึน ้ ไม่แสวงหาความบันเทิงภายนอก ทำ�ให้พร่ี ค ู้ ณ ุ ค่าชีวต ิ หลังเกษียณอย่างแท้จริง และรูว้ า่ เวลามีคา่ มากขนาดไหน พีม ่ องว่า เป็นบุญของเราจริงๆ ทีม ่ เี วลาทำ�ความเพียรตรงนีเ้ ต็มที่ เราต้อง ทำ�ตรงนีใ้ ห้ได้สงู สุดในความเป็นมนุษย์ทไ่ี ด้พบพระพุทธศาสนา ใน เมือ ่ เราเองก็เต็มทีแ่ ละทีส ่ ด ุ กับทางโลกแล้ว ทางธรรมก็ตอ ้ งได้สน ิ ่ ะ ถ้าเราหนักแน่น พากเพียรอย่างยิง่ ยวด เวลาขีเ้ กียจและท้อ พีก ่ จ็ ะ นึกถึงเรือ ่ งทีต ่ อ ้ งระหกระเหิน วุน ่ วาย เจ็บป่วย หรือเหนือ ่ ย มาเตือน ใจ นัง่ ภาวนาแค่ครัง้ ละไม่กช ่ี ว่ั โมงเพือ ่ ทีจ่ ะไม่ตอ ้ งเหนือ ่ ยอีกตลอด กาล ทำ�ไมเราจะทำ�ไม่ได้ละ่
L
ooking at her agility, soft and sweet characters with radiant smile always on her face, you would not believe that Mrs Yanisa Chotechuen is retired. She looks much younger than her age. On the day of the interview, she had just recovered from a serious arm accident at the end
of last year. Beneath her cheerful personality, there is a woman with strong mind who did not let the injury get in her way - the way to spiritual liberation. Even while on her vacation, the former assistant professor tried to spend at least one hour a day and 3-4 hours at home to mediate before accident happened. But with health problem, it reduces to 1-1.5 hours a day. Her refusal to slow down stemmed from her life which, in her own words, had always been under pressure and about competition since childhood. "I'm sick of starting all over again (if she is to be reborn). I had to compete with myself and other since I was little. My mother was a teacher so I must get good grades. In order to win a scholarship, I needed to get good scores," Mrs Yanisa recalled. The sad part was, however, that no matter how hard she worked and how much she did, there's a constant need to stay on top of everything and that none of the achievements last beyond her death. The realization made her turn to Buddhism. She began practicing Vipassana meditation seriously almost two years ago when she was still teaching. The meditation became a great stress reliever as she had been stressed for years due to hectic teaching schedule and the pressure on research papers. Buddhism helped her learn how to let go and relax her expectations from students when they did not study hard enough to earn good grades. "I learned how to let go. Once I had done my best, there's nothing more I could do. Out of 30 students, if five turned out good. That's enough." Asked whether her meditation schedule might be too strict and could be balanced out with other activities, Mrs Yanisa said she still do some travelling although much less than before. "I'm happier being by myself, not feeling the need to be entertained. Vipassana helps me see the value of retirement and how precious my remaining time is. Everytime I feel lazy to meditate, I think of those struggling years of my life, the illnesses, and the fatigue to motivate myself. If sitting for a few hours can end endless lifetimes of struggle. Why can't I do it?
Translation: Chortip Oveerawong
ข้ามห้วงมหรรณพ
101
ค้นหา
เกือบชัว ่ ชีวต ิ เรื่อง นิภาพร เครือวัฒนกุล
ชีวต ิ ฆราวาส ผูป ้ ฏิบต ั ว ิ ป ิ ส ั สนาอย่าง มุง ่ มัน ่ และพากเพียรสูก ่ ารหลุดพ้น อย่างจริงจังในสายธรรม เตโชวิปส ั สนากรรมฐาน สอนโดย ท่านอาจารย์อจ ั ฉราวดี วงศ์สกล
ฉันชือ ่ นิภาพร ทำ�งานอยูบ ่ ริษท ั เอกชนระดับโลก แห่งหนึง่ สำ�นักงานใหญ่ตง้ ั อยูร่ ม ิ ทะเลสาบเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ งานทีข ่ า้ พเจ้าทำ�ต้องเดินทางไป ทัว่ โลก ได้พบปะผูค ้ นมากมาย แต่อก ี ไม่นานข้าพเจ้าก็จะเป็น อิสระ ข้าพเจ้านับวันรอทีจ่ ะเกษียณ และหวังว่าจะได้มโี อกาส ทำ�ในสิง่ ทีอ ่ ยากทำ� และค้นหาธรรมแท้เพือ ่ ความหลุดพ้น อันเป็นสิง่ ทีต ่ ามหามาเกือบชัว่ ชีวต ิ ข้าพเจ้าตัดสินใจปักธงมุง่ สูพ ่ ระนิพพานในชาติน ้ ี แต่ ดูเหมือนจะเป็นเรือ ่ งทีเ่ ป็นไปไม่ได้ เมือ ่ ใดทีข ่ า้ พเจ้าพูดถึง เป้าหมาย ครูบาอาจารย์มก ั จะบอกว่าเป็นไปไม่ได้ แม้แต่ พระซึง่ บำ�เพ็ญเพียรมานับสิบๆ ปี ยังมีไม่กร่ ี ป ู ทีท ่ า่ นบรรลุได้ ฆราวาสอย่างเรายิง่ เป็นไปไม่ได้ หากปรารถนายิง่ จะเจอ กรรมติดตามเร็วขึน ้ ระวังนะ จะรับไม่ไหว
เริ่มต้นจุดประกาย...ฝันที่อาจเป็นจริง ข้าพเจ้ามีนอ ้ งชายคนหนึง่ ชือ ่ แต้ แนะนำ�ให้อา่ นหนังสือ “เตโชวิปส ั สนา เปิดประตูสน ู่ พ ิ พาน” เป็นหนังสือของท่าน อาจารย์อจั ฉราวดี และได้อา่ นอีกหลายเล่มของท่านอาจารย์ เกือบทัง้ หมด เล่มทีท ่ �ำ ให้ขา้ พเจ้าเริม ่ รูส ้ ก ึ ว่ามีความหวังคือ หนังสือทีช ่ อ ่ื ว่า “ฆราวาสบรรลุธรรม” ข้าพเจ้าเกิดความ เลือ ่ มใส และมุง่ มัน ่ ทีจ่ ะเดินตามสายทางนี ้ ข้าพเจ้าจึงได้มา ปฏิบต ั โิ ดยเข้าคอร์ส “เตโชวิปส ั สนา” เป็นครัง้ แรกเมือ ่ ปี 2558 ข้าพเจ้าเข้าปฏิบต ั ค ิ รัง้ ทีส ่ องในคอร์สศิษย์เก่าเมือ ่ วันที ่ 28 พฤษภาคม-3 มิถน ุ ายน 2561 การกลับมาในครัง้ นีข ้ อง 102
ข้ามห้วงมหรรณพ
ข้าพเจ้าเหมือนได้กลับบ้าน ได้กลับมาพบญาติธรรม แม้ไม่ได้ รูจ้ ก ั ใครมาก่อนเลย แต่กไ็ ด้สข ุ ใจทีไ่ ด้เห็นผูค ้ นยิม ้ แย้ม กิรย ิ า มารยาทนอบน้อมอ่อนหวาน และเป็นมิตรยิง่ นัก วันแรกของการปฏิบต ั ิ ข้าพเจ้ามีแต่ความร้อนทีเ่ ผากิเลส ไปเรือ ่ ยๆ ไม่ปรากฏสภาวธรรมใดๆ วันทีส ่ องของการปฏิบต ั ิ ข้าพเจ้าได้พบสภาวธรรมคือ ได้ปรากฏเห็นดอกบัวสีชมพู มี หลอดไฟสว่างอยูก ่ ลางดอกบัว ปรากฏอยูบ ่ นฝ่าพระหัตถ์ของ พระพุทธรูปปางสมาธิ เมือ ่ ได้เวลาสอบอารมณ์กบ ั ท่านอาจารย์ ท่านก็ได้กล่าวว่า “จิตบางขึน ้ แล้วนะ” วันทีส ่ ามของการปฏิบต ั ิ อากาศร้อนอบอ้าวเหลือเกิน แต่เรามาทีน ่ เ่ี พือ ่ ภาวนาจึงต้องทำ�ตามความตัง้ ใจของเราให้ถงึ ทีส ่ ด ุ ท่านอาจารย์ยา้ํ เสมอว่า ตัวเรามีหน้าทีเ่ พ่ง เตโชธาตุ มีหน้าทีเ่ ผา ธรรมะมีหน้าทีแ่ สดงผล เสียงนีก ้ อ ้ งอยูใ่ นหัว ตลอดเวลาของการภาวนา
เคยเกิดเป็นขอทานในสมัยพุทธกาล ข้าพเจ้าเห็นภาพของงานแบ่งพระบรมสารีรก ิ ธาตุและ พระอังคารธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโคดม เห็นตัวเองเป็นมานพน้อย ถือขันทองเหลืองยืนอยูส ่ ด ุ ลูกหูลก ู ตา มีผค ู้ นมากมายนับล้านๆ คน รวมทัง้ กษัตริยจ์ ากหลายแคว้น มาประชุมพร้อมเพรียงกันเพือ ่ แบ่งปันพระบรมสารีรก ิ ธาตุและ พระอังคารธาตุ มานพน้อยได้แต่ชะเง้อรอดูวา่ จะได้อะไรบ้าง ไหม แม้ผงธุลข ี องเถ้าอังคารเขาก็คงเป็นสุขใจยิง่ นัก ขณะนัน ้ ข้าพเจ้าได้เห็นมีเทวดามาโปรยดอกไม้ให้พรแก่คนทีม ่ าร่วมงาน
Image: shutterstock.com
เรือ ่ งเล่าประสบการณ์ธรรมจาก
ฆราวาสผูเ้ พียรข้ามฝัง่ ทันใดนัน ้ ใบโพธิส ์ ท ี องเหลืองอร่ามก็ตกลงมาในขันของมานพ น้อยคนนัน ้ นีค ่ งเป็นบุญของเขาแล้วทีไ่ ด้สง่ ิ ลา้ ํ ค่าทีส ่ ด ุ
ได้รับแผ่นป้าย...ปริศนา ขณะทีป ่ ฏิบต ั ต ิ อ ่ ไป ข้าพเจ้าได้เห็นพระอาจารย์สมเด็จ พระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรส ํ )ี ท่านประทานแผ่นป้ายให้ หนึง่ ป้าย มีลก ั ษณะคล้ายกับแผ่นป้ายทีแ่ ขวนทีเ่ อวของขุนนาง จีนหรือซามูไร แต่ในขณะนัน ้ ข้าพเจ้าก็ไม่ทราบความหมาย
เผยแผ่พระพุทธศาสนาให้แบ่งบานอีกครั้ง วันทีส ่ ข ่ี องการปฏิบต ั ิ ข้าพเจ้านิมต ิ เห็นท่านอาจารย์ อัจฉราวดีถอ ื ธงธรรมจักรพร้อมเหล่าศิษย์เดินเป็นขบวน แต่ละ ขบวนจะมีธงบอกว่ามาจากประเทศใดบ้าง ดูเหมือนว่าจะมีกน ั มากเหลือเกิน ภาพพระพุทธรูปปางปรินพ ิ พานปรากฏขึน ้ แล้วปรากฏมีดอกบัวสีชมพูผด ุ ขึน ้ ในทุกหย่อมหญ้า เหมือนจะ สือ ่ ว่า แม้พระศาสดาจะเสด็จปรินพ ิ พานไปมากกว่า 2,500 ปี แต่ ณ กึง่ พุทธกาลนี ้ ท่านอาจารย์จะพาเหล่าศิษย์เผยแผ่ พระศาสนาให้แบ่งบานไปทัว่ โลก ข้าพเจ้าเกิดความปีตย ิ ง่ิ นัก ภาพทีเ่ ห็นสร้างขวัญและกำ�ลังใจให้ศษ ิ ย์และสายธรรมของเรา
ล้างพระบาท...เสด็จแดนพระนิพพาน ข้าพเจ้าเห็นตัวเองนัง่ อยูท ่ เ่ ี ชิงเขา ล้างพระบาทให้แก่ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ ก่อนทีจ่ ะเหาะ เข้าไปในเขาพระนิพพาน พลันก็เหลือบเห็นท่านอาจารย์ อัจฉราวดีเหาะมาเพือ ่ เข้าไปในแดนพระนิพพานเช่นกัน เหล่า พระอรหันต์เหาะกันมามากมาย ต่างก็ลอยเข้าไปในเขาลูกนัน ้ ลักษณะของเขาทีเ่ ห็นก็คอ ื เขาพระพุทธบาทน้อย ทีต ่ ง้ั อยูท ่ ่ี สถานปฏิบต ั ธิ รรมเตโชวิปส ั สนาของเรานีเ่ อง ช่างน่าอัศจรรย์ ยิง่ นัก
คํ่าคืนที่รอคอย หลังจากทีพ ่ ากเพียรปฏิบต ั ม ิ าหลายสำ�นัก หลายสายธรรม มาร่วม 30 ปี และความแตกต่างในวิธป ี ฏิบต ั จิ นกระทัง่ วันนี ้ ข้าพเจ้าเลือกเดินในสายทางของเตโชวิปส ั สนา สีป ่ แี ห่งความ พากเพียรรักษาศีลห้าไม่ให้พร่อง ณ วันนี ้ ข้าพเจ้าได้รบ ั ความ เมตตาจากท่านอาจารย์อจั ฉราวดี สอนสัง่ ธรรมเปิดทางให้พน ้ จากความมืดบอด ชำ�ระกิเลสให้เบาบาง ข้าพเจ้าได้รบ ั กระแส พระรัตนตรัยแผ่ซา่ นไปทัว่ ร่างกาย พร้อมได้รบ ั แผ่นป้ายมีตวั หนังสือเขียนด้วยลายเส้นสีทอง ปรากฏคำ�ว่า...โสดาปัตติผล ข้าพเจ้ารูส ้ ก ึ ถึงพลังทีเ่ ปีย ่ มล้นไปด้วยความเมตตาและใจทีเ่ บา สว่างโล่ง พร้อมกับเห็นทิพยจักษุสว่างขึน ้ เหมือนคนเปิดไฟ ทิง้ ไว้ ทัง้ ๆ ทีค ่ วามจริงแล้วข้าพเจ้าหลับตาอยู่ วันทีห ่ า้ ของการปฏิบต ั ิ ข้าพเจ้าเห็นสภาวธรรมเป็นภาพ กลีบดอกบัวและเกสรดอกบัว ถูกจัดในพานสีทอง เห็นผูห ้ ญิง คนหนึง่ ใส่อาภรณ์สช ี มพูผด ุ ขึน ้ มาจากเกสรดอกบัว ได้ยน ิ เสียง เบาๆ กล่าวว่า “เราได้เกิดใหม่แล้ว ในสายธรรมของเตโชวิปส ั สนา ณ สถานทีแ่ ห่งนี ้ อำ�เภอแก่งคอย จังหวัดสระบุร”ี
ขณะที่ปฏิบัติต่อไป ข้าพเจ้าได้เห็นพระอาจารย์ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํส)ี ท่านประทาน แผ่นป้ายให้หนึ่งป้าย มีลักษณะคล้ายกับแผ่นป้าย ที่แขวนที่เอวของขุนนางจีนหรือซามูไร ข้าพเจ้าเหมือนคนทีไ่ ด้ชวี ต ิ ใหม่ พระอาจารย์สมเด็จ พระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํส)ี ได้มาตอบข้อข้องใจในเวลานี้ ว่า...“ป้ายทีเ่ ราให้เธอนัน ้ เราหมายความว่า เธอเป็นศิษย์ในสาย ธรรมเรา” ยังความปลาบปลืม ้ แก่ขา้ พเจ้าจนกลัน ้ นา้ ํ ตาไม่อยู ่ ทีพ ่ ระอาจารย์สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรส ํ )ี มารับรอง ด้วยตนเอง
วันที่หกของการปฏิบัติ ภพชาติ...ที่ผูกพัน การทีเ่ ราได้พบใคร รูจ้ ก ั ใครบางคน มักไม่ใช่เรือ ่ ง บังเอิญ คงเป็นด้วยวาสนาจึงพาให้มาเจอกัน ป้ายทีไ่ ด้รบ ั จากพระอาจารย์ ปรากฏว่ามันคือแผ่นป้ายทีห ่ อ ้ ยอยูท ่ เ่ ี อว ของหนุม ่ น้อยคนหนึง่ ในชาตินก ั รบซามูไร วิง่ ตามท่านแม่ทพ ั ไปรบในประเทศญีป ่ น ุ่ ข้าพเจ้าไม่เคยรูม ้ าก่อนเลยว่าเคยเกิดเป็นซามูไรกับเขา ด้วย เรือ ่ งภพชาตินน ้ั หากไม่มเี หตุเกีย ่ วข้องและเป็นประโยชน์ แก่การรับรู ้ ข้าพเจ้าก็จะไม่ร ู้ แต่ ณ เวลานีต ้ อ ้ งมีอะไรเกีย ่ วข้อง เป็นแน่ ข้าพเจ้ารูส ้ ก ึ แน่นในอก อารมณ์ของความทุกข์และ โศกเศร้าปรากฏขึน ้ มาในจิต ข้าพเจ้าเห็นท่านอาจารย์ อัจฉราวดีในฐานะแม่ทพ ั ซามูไร นัง่ อยูใ่ นแดนประหารอัน ทรงเกียรติ มีผค ู้ นนัง่ ล้อมวงในพิธอ ี น ั ศักดิส ์ ท ิ ธิน ์ ้ ี ข้าพเจ้า และเหล่าทหารซามูไรในกองทัพหมอบคุกเข่า ได้เห็นภาพ ทีส ่ ะเทือนใจทีส ่ ด ุ อารมณ์แห่งการสูญเสียแม่ทพ ั หัวหน้า ทีเ่ ต็มเปีย ่ มไปด้วยคุณธรรม ความเด็ดเดีย ่ วและเข้มแข็ง ตัดสินใจฮาราคีร ี ทัง้ ๆ ทีเ่ ราไม่เห็นว่าท่านมีความผิด นา้ ํ ตา แห่งความสูญเสีย การพลัดพราก มันจุกขึน ้ มา ข้าพเจ้าระลึกได้วา่ ได้กราบลงทีพ ่ น ้ื และอธิษฐานว่า... “ท่านแม่ทพ ั ท่านอย่าทิง้ เราเลย ท่านไม่นา่ จากเราไปเลย หากชาติหน้ามีจริง ขอข้าพเจ้าได้เกิดมารับใช้ทา่ นในทุกๆ ชาติดว้ ยเทอญ” ข้าพเจ้ากลัน ้ นํา้ ตาไว้ไม่อยู ่ เป็นครัง้ แรกทีร่ อ ้ งไห้ในขณะ ภาวนา เสียงระฆังดังขึน ้ ท่านอาจารย์บอกให้ถอนภาวนา ข้าพเจ้าออกไปนัง่ ทีร่ ะเบียงร้องไห้ดว้ ยความสะเทือนใจอยูน ่ าน คงเพราะแรงอธิษฐานและภพชาติทผ ่ี ก ู พันนีเ่ องจึงทำ�ให้มาเป็น ศิษย์ของท่านอาจารย์ ข้าพเจ้ากลับมาแล้วและจะขอปวารณาตัว ช่วยเหลืองานเผยแผ่พระศาสนาและปกป้องพระศาสดา เราจะไม่ทรยศต่อใจของเรา อย่ากักขังใจเขาไว้อก ี เลย เราจะทำ�ใจของเราให้เป็นอิสระเพือ ่ ทีจ่ ะได้กลับบ้าน พร้อมๆ กัน ท่านอาจารย์มารับศิษย์แล้ว ข้ามห้วงมหรรณพ
103
Image: shutterstock.com
รักของแม่
A SECOND CHANCE เรือ่ ง ศรีเมือง ทองประจักษ์
ฉัน
เดินถือสายยางรดนา้ํ ต้นไม้เฉียดเข้าไปใกล้ๆ โดยไม่รวู้ า่ มีเพือ ่ นบ้านมาอยูอ ่ าศัยตัง้ แต่เมือ ่ ไร
“แก๊กๆๆๆ” เสียงร้องดังด้วยความตกใจระคนห่วงหาจาก แม่นกกระจอกทีบ ่ น ิ ถลาออกไปจากรัง กระนัน ้ นางยังกล้าหาญ ่ ปกป้องลูกน้อย บินมาจับทีก ่ ง่ ิ ขนุนใกล้ๆ พร้อมโจมตีเพือ ฉันก้มมองดูรงั นกทีง่ า่ มกิง่ ต้นพุดซ้อนในกระถาง มันสร้าง รังจากใบไม้ใบหญ้าม้วนสอดเป็นวงกลมเพือ ่ เป็นทีพ ่ ก ั พิงของ ทายาทตัวน้อย ครัน ้ รูส ้ ก ึ ได้ถงึ การเคลือ ่ นไหวของกิง่ ไม้ ลูกนก สองตัวก็อา้ ปากกว้างร่อนรอรับอาหารจากแม่ เสียงร้องระงม นัน ้ เงียบไปเมือ ่ ฉันเดินเลีย ่ งห่างออกมา แม่นกจะคาบเหยือ ่ มาป้อนลูกวันละหลายรอบ เห็นมันจิกอาหารนกทีฉ ่ น ั แอบวาง ไว้บนใบไม้ใกล้รงั ไปป้อนลูกของมันด้วย ประมาณสามสัปดาห์ ให้หลัง เพือ ่ นบ้านนกกระจอกของฉันก็หายไปทัง้ ครอบครัว โดยทิง้ รังเปล่าไว้ให้ฉน ั ดูตา่ งหน้า ความรักความผูกพันทีบ ่ ริสท ุ ธิเ์ ช่นนีม ้ ใี ห้เห็นในสัตว์ ทุกสายพันธุ ์ มนุษย์ตา่ งกับสัตว์ตรงทีม ่ จี ต ิ สำ�นึกของความ กตัญญูกตเวทีและตอบแทนคุณผูใ้ ห้ก�ำ เนิด ฉันนึกถึงป้ารำ�พึง (นามสมมุต)ิ แม่คา้ ข้าวหลามแสนอร่อยราคาย่อมเยา เจ้าประจำ� ทีว่ น ั นีฉ ้ น ั เดินเทียวมองหาป้าจนเกือบเทีย ่ งวัน “แม่ของป้าไม่คอ ่ ยสบายจ้ะอีหนู ไม่คอ ่ ยแข็งแรง สักพัก ก็ตอ ้ งรีบกลับไปดูแล เป็นห่วงแก เอ้าๆ ป้าแถมให้จะได้ หมดไวๆ” ทัง้ ขายทัง้ แถมเสมอ ป้าคงรีบกลับจริงๆ 104
ข้ามห้วงมหรรณพ
ป้ารำ�พึงเป็นคนอีสานโดยกำ�เนิด แม่หอบหิว้ มาอยูท ่ น ่ี ่ี ตัง้ แต่เล็ก เพือ ่ หนีจากพ่อทีม ่ ป ี ญ ั หาติดสุราเรือ ้ รังและเสพยา จนประสาทหลอน ตัดสินใจจากลาด้วยเกรงจะเป็นอันตราย ต่อลูกน้อย แม่รบ ั จ้างขายของหาเงินเลีย ้ งลูกจนเติบใหญ่ ป้าแต่งงานกับสามีซง่ึ มีอาชีพรับจ้าง พอว่างงานก็ออกหา ปลาตามแหล่งนํา้ เพือ ่ ให้ปา้ นำ�ไปขาย กลายเป็นรายได้หลัก เลีย ้ งครอบครัว ป้าพาแม่มาอยูด ่ ว้ ย และให้เลิกทำ�งาน หลายปีกอ ่ นสามีของป้าประสบอุบต ั เิ หตุจมนํา้ ขณะออกหา ปลายามดึก มีคนพบศพของลุงในวันรุง่ ขึน ้ ตำ�รวจและ แพทย์ลงความเห็นว่าลุงเป็นตะคริวขณะลงนํา้ จึงเป็น สาเหตุท�ำ ให้เสียชีวต ิ ป้ายังรับปลามาขายเหมือนเดิมเพือ ่ หาเงินเป็นค่าใช้จา่ ย สำ�หรับสองคนแม่ลก ู แม่อายุรว่ มร้อยปีแล้ว แต่ยงั แข็งแรง สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ เพียงแต่สายตาเท่านัน ้ ทีฝ ่ า้ ฟาง มองอะไรไม่คอ ่ ยชัดเจน แม่ชอบทำ�กับข้าว ปลูกดอกไม้ ดูแล รดนํา้ จนออกดอกสวยงามและส่งกลิน ่ หอมฟุง้ โดยหวังว่าเมือ ่ ลูกสาวกลับมาบ้าน ได้กน ิ ข้าวทีแ่ ม่ท�ำ ไว้และเห็นดอกไม้สวยๆ จะได้ชน ่ื ใจ แต่ปา้ รำ�พึงไม่อยากให้แม่ล�ำ บาก เพราะการขึน ้ ลง บันไดของบ้านสมัยเก่าทีส ่ ร้างแบบใต้ถน ุ สูง อาจพลาดตกลง มาเป็นอันตรายได้ บริเวณทีพ ่ รวนดินรดนํา้ ต้นไม้ดอกไม้กม ็ ี มดแดงไฟชุกชุม ตามแขนขาของแม่จงึ เต็มไปด้วยตุม ่ หนอง พุพองจากพิษของมดแดงไฟ
O
ข้ามห้วงมหรรณพ
Translation: Kittitouch Tavichaiyuth
“ห้ามก็ไม่ฟงั ขอร้องก็ไม่เชือ ่ ป้าเลยตัดต้นดอกไม้ทง้ิ ทัง้ แถบเล้ย...แล้วก็ไม่ซอ ้ื เมล็ดพันธุม ์ าให้อก ี ทีนแ้ี ม่กเ็ ลย ได้พก ั บ้าง” ญาติน�ำ ป้าซึง่ มีอาการปวดท้องมากส่งโรงพยาบาลประจำ� จังหวัด แพทย์ตรวจพบว่าลำ�ไส้สว่ นบนบิดเป็นเกลียว จึงทำ� การผ่าตัดด่วน ช่วงเวลาทีส ่ ะลึมสะลือจากฤทธิย ์ าสลบนัน ้ เอง มีผช ู้ ายตัวดำ�สูงใหญ่ หน้าตาดุดน ั นุง่ ผ้าเตีย ่ วสีแดงสองคน มาหิว้ แขนกึง่ ลากป้าออกจากห้องผ่าตัด ดิน ้ รนให้ใครช่วย ก็ไม่เห็นมีใครสนใจ ระหว่างทางเห็นสามีทต ่ี ายไปนานแล้ว แบกแหยืนอยูร่ ม ิ หนองนา้ํ ตัวดำ�ไหม้เกรียมจากแสงแดด ถามอะไรก็ไม่ตอบ เหมือนไม่ได้ยน ิ ยืนจ้องเขม็งทีผ ่ วิ นํา้ เฉยอยู่ “เฮ้ย! ไม่ได้ยน ิ เอ็งหรอก ก็ชอบหาปลานักนี ่ ให้มน ั อยู่ อย่างนีแ้ หละ” หนึง่ ในสองคนหันมาดุ ณ ห้องโถงใหญ่ เสียงนุม ่ กังวานดังมาจากบุรษ ุ รูปงาม ทีน ่ ง่ั สง่าอยูบ ่ นแท่นสูงน่าเกรงขาม “นางรำ�พึง งามดี มาแล้วรึ อ้าว! ยังไม่ถงึ เวลา ใครเอามันมาล่ะนี ่ รีบเอากลับไปไวๆ” ป้าตกใจตัวสัน ่ เราตายแล้วหรือนี ่ โอ๊ย...นัน ่ พระยายมราชแน่ๆ “เออ!..ไหนๆ ก็มาแล้ว บอกสิวา่ เอ็งเคยทำ�บุญ ทำ�บาป อะไรบ้าง” โน้มตัวลงมาถามด้วยความเมตตา “ฉันจำ�ไม่ได้แล้วจ้า อยูก ่ บ ั แม่สองคน ให้ฉน ั กลับไปเถอะ นะ...” ป้าร้องไห้พร้อมพนมมือก้มกราบ รูส ้ ก ึ เป็นห่วงว่าแม่ จะอยูอ ่ ย่างไร “อยูก ่ บ ั แม่ร.ึ ..ดีแล้ว เอ็งเคยทำ�อะไรไว้บา้ ง จำ�ไม่ได้ร.ึ .. ดูโน่น!” ว่าแล้วก็ชม ้ี อ ื ไปข้างหน้า ป้าเห็นฝูงปลามากมาย ส่งเสียงฟ้องด้วยความโกรธแค้น และเห็นภาพแม่นง่ั ร้องไห้ รำ�พันต่อว่าทีป ่ า้ ตัดต้นดอกไม้ของแกทิง้ เห็นตัวเองกำ�ลังทายา ทีแ่ ขนขาให้ พร้อมกับบ่นแม่วา่ หาเรือ ่ งเจ็บตัวด้วยเสียงอันดัง โถ! แม่คงเสียใจมาก ป้าผิดไปแล้วจริงๆ “เห็นหรือยังล่ะ ยอมรับแล้วใช่มย ้ั เอาไปโบยยีส ่ บ ิ ที ผ่อนส่งโทษก่อนจะได้เข็ด ส่วนกรรมเรือ ่ งปลานีเ่ อาไว้กอ ่ น” นา้ํ หนักของแส้ทห ่ี วดลงหลังนัน ้ เจ็บแสบบาดลึกถึงกระดูก ปวดร้าวระบมไปทัง้ ตัว ป้ารำ�พึงสลบไสลไปสองวันเต็ม ยังจำ�เหตุการณ์ทก ุ อย่างได้ชด ั เจน “ต้องกลับไปใช้กรรมปลาอีก ส่วนเรือ ่ งแม่นะ่ เข็ดจริงจริง๊ ...ไม่ขด ั ใจแม่อก ี แล้ว อีหนูเอ๊ย!” ป้าเปลีย ่ นมาขายข้าวหลามแทนการขายปลา หากระถาง ใบเล็กมาให้แม่ปลูกดอกไม้ มีตม ุ่ ใส่นา้ํ วางไว้ใกล้กน ั บนระเบียง บ้าน แม่มค ี วามสุขมากขึน ้ เมือ ่ ขายของเสร็จก็รบ ี กลับมาดูแล แม่ อยูเ่ ป็นเพือ ่ นคุย พาเดินออกกำ�ลังกาย ไปทำ�บุญ พร้อมทัง้ ชวนสวดมนต์ไหว้พระก่อนนอนทุกคืน เป็นโชคดีของป้ารำ�พึง ทีย ่ งั มีโอกาสกลับตัว ได้ท�ำ หน้าทีต ่ อบแทนคุณและค่านํา้ นม ของแม่กอ ่ นทีจ่ ะลาจากกันชัว่ นิรน ั ดร์ ผูอ ้ า่ นล่ะคะ...ทำ�หน้าทีล ่ ก ู เต็มทีก ่ น ั หรือยัง?
ne of my daily routines is gardening. One day I was watering the plants, a bird suddenly flew out of nowhere and screamed loudly. It didn't go very far although obviously in fear. Instead, the bird landed on a nearby branch. I looked down to find a bird's nest hidden behind a plant nearby. So it was her motherly instinct, so strong she was willing to risk her life for her fledglings. I smiled and walked away. Her protest stopped. Around three weeks later, they were gone, leaving the empty nest behind. Motherly love can be seen even in animals. Humans and some animal species have a sense of gratitude too. The bird family reminds me of Auntie Rampeung, a food seller near my place. Lately I haven't seen her much. "My mother hasn't been well so I have to go home early to take care of her. I don't want her to be home alone," she explained. Auntie Rampeung is from Northeastern Thailand. Her mother took her to Bangkok to flee her father who was an alcoholic and drug addict. Auntie later got married and brought her mother to live together. Her husband drowned while fishing in the river at night many years ago. Since then, it was just them taking care of each other. Although her mother is 100 years old, she still cooks and enjoys growing flowers very much despite frequent ant attacks. Seeing her mother's arms ridden with ant bites and fearing that she might trip over from going up and down the stairs several times a day, Auntie asked her mother to quit gardening to no avail. "I asked. I begged. She didn't listen so I just removed all the flower plants and didn't buy her the seeds so she can take some rest," she told me. Then everything returned to the same after some time, flower pots greeting visitors on the balcony. The change happened after one strange incident Auntie encountered while she underwent an emergency surgery for severe acute stomachache. Still in semi-conscious state from anesthesia, she saw two big men with angry faces. They dragged her out of the operation room to a large hall where a beautiful, powerful man sat on a tall chair. A session of Q&A began with focus on what good and bad she had done. Confused and terrified, Auntie begged to be released, saying she didn't remember anything and was living with her mother. "Living with your mother?...Good, now look what you've done," the man said then gestured his finger toward a spot in front of her. Like a movie, Auntie saw her mother crying over the destroyed flowers, followed by a scene in which she angrily scolded at the old woman while rubbing ointment on her arm. That moment, she realized how heartbroken her mother was. Auntie was unconsciousness for two days. One of the first things she did after coming back home was buying pots and flower seeds for her mother. A hallucination? A neardeath experience? For Auntie Rampeung, it doesn't matter because it made her correct herself and cherished the person who cares for her the most. Her mother is now a happy woman once again and that's the most important.
105
dhamma and me
สาวน้อย
Image: shutterstock.com
ผูท ้ �ำ ให้ฉน ั กล้า
The Little Cat that Gives Me Big Courage เรือ่ ง แสงปทีป แก้วสาคร
ค
วามกลัวกับความกล้า แม้จะสะกดคล้ายกันแต่ความ หมายกลับแตกต่างอย่างสิน ้ เชิง โดยวิสย ั แล้วฉันเอง ไม่ได้เป็นคนกล้าอะไร แค่ยกมือถามครู ออกไปพูดหน้าห้อง หรือขึน ้ พรีเซนต์งาน ก็ยงั มีความกลัวจนพูดผิดพูดถูกอยูเ่ สมอ แต่สถานการณ์วน ั นัน ้ พาให้ฉน ั ต้องทำ�อะไรสักอย่าง แม้ ความกล้าๆ กลัวๆ จะประดังประเดเข้ามาในหัวให้คด ิ วนไป วนมา มัวคิดแต่จะชัง่ นา้ ํ หนักของผลทีย ่ งั ไม่เกิด มากกว่า เหตุการณ์ทอ ่ี ยูต ่ รงหน้า เรือ ่ งมีอยูว่ า่ ...เช้าวันนัน ้ ระหว่างทีฉ ่ น ั ขับรถไปตามถนนทีใ่ ช้ อยูเ่ ป็นประจำ�เพือ ่ ไปทำ�งาน ฉันชิดขวากำ�ลังเหยียบคันเร่งขึน ้ สะพานสูง ได้เห็นสิง่ มีชวี ต ิ เล็กๆ เคลือ ่ นไหวอยูข ่ า้ งหน้า ฉันหรี่ ตามองด้วยความฉงนว่าอะไรนะทีไ่ หวๆ อยู่ เมือ ่ รถเข้ามาใกล้ ก็เห็นเป็นลูกแมวน้อย กำ�ลังร้องปากพะงาบ ตัวสัน ่ อยูร่ ม ิ ถนน “อุย ้ ลูกแมว ...ยังไม่ตาย” ฉันอุทานด้วยความแปลกใจ เพราะ ทุกทีทข ่ี บ ั ผ่านถนนเส้นนี้ มักเจอแต่ซากน้องหมาน้องแมวนอน แอ้งแม๊งอยูเ่ ป็นปกติ แต่เช้านีไ้ ม่เหมือนทุกวัน “เอาไงดี เอาไงดี ช่วย ไม่ชว่ ย จอด ไม่จอด” ฉันถามตัว เองว่าจะตัดสินใจอย่างไร “โอ๊ย! มีรถหลังตามมาจอดไม่ได้แน่ แต่ถา้ ปล่อยไว้ เจ้า เหมียวต้องโดนรถทับตายแหง่ๆ” เสีย ้ ววินาทีนน ้ั ความคิดทัง้ กล้าและกลัวก็โถมเข้ามาอีกเป็น ระลอก “ถ้าช่วยแล้วจะไปทำ�งานสายมัย ้ พรุง่ นีต ้ อ ้ งเดินทาง ไม่อยู่ อีกเป็นอาทิตย์ ใครจะดู คอนโดไม่ให้เลีย ้ งแมว เอาไปฝากแม่จะ ทำ�แม่ล�ำ บากมัย ้ ถ้าต้องหาหมอเสียตังค์เยอะๆ ตังค์จะพอมัย ้ ...” “แต่เราเห็นมันแล้วนะ ถ้าพรุง่ นีข ้ บ ั รถผ่านเห็นมันเป็นซาก คงรูผ ้ ด ิ มาก” ความคิดฝ่ายดีแย้งขึน ้ มา 106
ข้ามห้วงมหรรณพ
“เอาไงดี” ฉันเริม ่ ลุน ้ กับตัวเอง แล้วมือฉันก็คว้าโทรศัพท์ หมายจะโทรปรึกษาทีบ ่ า้ นให้ชว่ ยตัดสินใจ แต่ยงั ไม่ทน ั โทร สำ�เร็จ ก็มส ี ติขน ้ึ มา ฉันสลัดความคิดทัง้ หมด แล้วบอกตัวเองให้ ทำ�ในสิง่ ทีส ่ มควรทำ� เมือ ่ ตัดสินใจได้ รถก็แล่นผ่านเจ้าแมวน้อย ไปเรียบร้อยแล้ว.... ฉันรวบรวมแรงเร่งคันเร่งรีบกลับรถมาช่วย เจ้าแมวน้อย แต่ทก ่ี ลับรถวันนีท ้ �ำ ไมรูส ้ ก ึ ไกลจัง แถมกลับรถมา แล้วรถยังติดสาหัสอีกซะอย่างนัน ้ “ไม่รห ู้ ละ...แกห้ามตาย! นะเจ้า เหมียว! ชัน ้ กำ�ลังจะไปช่วยแกแล้ว” ฉันพูดขึน ้ มาเสียงดังๆ ให้ กำ�ลังใจตัวเองและส่งใจไปให้เจ้าแมว เมือ ่ มาถึงนาทีส�ำ คัญ ฉันตืน ่ เต้นมากทีต ่ อ ้ งรวมความกล้า จอดรถบนเชิงสะพานในชัว่ โมงเร่งด่วน ฉันรีบให้สญ ั ญาณ ฉุกเฉินมาตัง้ แต่ยงั ไม่ขน ้ึ สะพาน เพือ ่ รถคันหลังรูต ้ วั แต่เนิน ่ ๆ พอใกล้ถงึ ตัวเจ้าเหมียว ฉันดีใจมากทีเ่ ห็นมันยังอยู่ จึงรีบจอดรถ ลงทันที ฉันเห็นมันตัวสัน ่ นํา้ ลายฟูมปาก อ้าปากร้อง แต่ไม่มี เสียง เจ้าเหมียววิง่ หลบมือฉันไปใต้ทอ ้ งรถ ความคิดเจ้ากรรม ดันคิดขึน ้ มาอีก “มันบ้าหรือเปล่านํา้ ลายฟูกปากเลย ถ้าถูกกัด จะทำ�ยังไง” ฉันเลยมุดเข้าไปในรถมองหาอะไรสักอย่างคลุมมือ เดชะบุญมีถงุ พลาสติกจากร้านสะดวกซือ ้ อยูห ่ นึง่ ใบพอดี พอ สวมมือได้ หันมาเห็นรถข้างหลังทยอยติดและตีออกซ้าย ฉัน ยกมือขอโทษแล้วรีบก้มลงไปท้องรถ ตะโกนบอกเจ้าเหมียว “อยูเ่ ฉยๆ ไม่ตอ ้ งกลัว ฉันมาช่วยนะ” ตอนนัน ้ ฉันลุน ้ ไม่ให้ มันวิง่ เตลิดออกไปอีกด้าน ถ้าเป็นอย่างนัน ้ จบข่าวเลยเจ้าเหมียว โชคดีทม ่ี น ั ยอมให้จบ ั แต่โดยดี เฮ้อ! โล่งอก ฉันรีบขับรถไปทีโ่ รงพยาบาลสัตว์ละแวกนัน ้ อย่างเร็ว พอไป ถึงเจ้าหน้าทีล ่ งทะเบียนถามชือ ่ แมว ฉันเห็นมันตัวลายๆ คล้าย เสือเลยบอกไปว่าชือ ่ ‘เสือน้อย’ แล้วกันค่ะ เสือน้อยถึงมือหมอแล้ว ไม่พบบาดแผล แต่คา่ เม็ดเลือด
dhamma and me
เมื่อรถเข้ามาใกล้ก็เห็นเป็นลูกแมว น้อย กำ�ลังร้องปากพะงาบ ตัวสั่น อยู่ริมถนน ‘อุ้ยลูกแมว ...ยังไม่ตาย’ ขาวสูงมาก นัน ่ แปลว่าต้องมีการอักเสบอะไรสักอย่าง และทีน ่ า้ํ ลายฟูมปากไม่ได้เป็นบ้าแบบทีฉ ่ น ั มโน แต่เพราะมันกำ�ลังกลัว และอากาศทีร่ อ ้ นสุดๆ บนถนนกำ�ลังจะทำ�ให้เจ้าเหมียวช็อคแล้ว คุณหมอว่าอย่างนัน ้ ฉันนำ�เสือน้อยไปฝากเพือ ่ นผูม ้ น ี า้ ํ ใจช่วยดูแลให้ขา้ วให้ยา ระหว่างทีฉ ่ น ั เดินทางไปต่างประเทศ พอกลับมารับ พบว่าเสือ น้อยมีแผลเหวอะจากสะโพกไปถึงหาง แต่หน้าตาเจ้าแมวน้อย ไม่ได้แสดงความรูส ้ ก ึ เจ็บปวดทรมานแต่อย่างใด ทัง้ ยังส่ง สายตาไมตรีให้ฉน ั อีก โธ่! เจ้าเหมียว ช่างเดียงสาเสียจริง ฉันพาเสือน้อยไปหาหมอทีโ่ รงพยาบาลเดิม ผลปรากฏ ว่าเสือน้อย ต้องถูกตัดหางทิง้ และพบว่าไม่สามารถฉีไ่ ด้เอง ต้องคอยช่วยและมีอก ี หลายอาการทีท ่ �ำ ให้ตอ ้ งรักษาตัวทีโ่ รง พยาบาลต่ออีกเป็นสัปดาห์ ฉันเริม ่ คิด “เอาไงดี เอาไงดี” อีกแล้ว เพราะค่ารักษาขยับขึน ้ ห้าหลักแล้ว และกำ�ลังจะเพิม ่ ขึน ้ เรือ ่ ยๆ ฉันตกลงกับตัวเองว่า ฉันเลือกแล้ว... แม้จะกังวลเรือ ่ งค่า ใช้จา่ ยอยูบ ่ า้ งแต่ฉน ั ก็อนุญาตให้หมอรักษาเจ้าเสือน้อยให้หาย เป็นปกติ และวันนัน ้ ฉันก็เพิง่ ได้รว้ ู า่ เสือน้อยเป็นผูห ้ ญิง จึงขอ เจ้าหน้าทีเ่ ปลีย ่ นชือ ่ ให้เธอใหม่เป็น “สาวน้อย” ฉันจะแวะไปเยีย ่ มและเล่นกับสาวน้อยทุกวันก่อนไปทำ�งาน มิตรภาพเล็กๆ ระหว่างฉันและสาวน้อย เริม ่ ก่อตัวขึน ้ จนเธอ อาการดีขน ้ึ แม้จะอยากรับเลีย ้ งไว้เองแต่กไ็ ม่สามารถ ฉันจึง ประกาศหาบ้านพร้อมเล่าเรือ ่ งราวของสาวน้อยให้เพือ ่ นๆ ฟัง แม้เพือ ่ นส่วนใหญ่จะไม่สามารถช่วยรับไปเลีย ้ งได้ แต่ตา่ งก็มี นํา้ ใจช่วยค่ารักษาพยาบาลมาคนละเล็กคนละน้อยจนสามารถ แบ่งเบาฉันไปได้มาก ฉันภาวนาขอให้สาวน้อยได้เจอกับเจ้าของใหม่ในเร็ววัน และแล้วในทีส ่ ด ุ ก็มเี พือ ่ นของเพือ ่ นทีเ่ ป็นคนญีป ่ น ่ ุ ตอบรับมาว่า จะรับสาวน้อยไปดูแล ช่างเป็นโชคจริงๆ วันทีฉ ่ น ั พาสาวน้อย ไปส่งเธอดูอารมณ์ดแี ละดูสบายใจมาก เธอเข้ากันได้ดก ี บ ั สาว ญีป ่ น ุ่ ผูใ้ จดีและครอบครัวเธอเป็นอย่างดี ฉันดีใจทีเ่ ห็นสาวน้อยมี ชีวต ิ ทีด ่ ี และตอนนีเ้ ธอก็ได้ตด ิ ตามครอบครัวใหม่ของเธอไปอยูท ่ ่ี ประเทศญีป ่ น ุ่ แล้ว ขอบคุณมากนะสาวน้อย ถ้าไม่มเี หตุการณ์วน ั นัน ้ ฉันคงไม่ ได้เรียนรูค ้ วามกล้า.....และได้รจ้ ู ก ั เธอ ขอบคุณทีท ่ �ำ ให้ฉน ั มีความ ทรงจำ�ดีๆ และได้เรียนรูท ้ จ่ ี ะมัน ่ ใจและกล้าในการทำ�ความดี
C
ourage and fear are two completely different words but often found together in our mind particularly when we’re in a challenging situation. I’m not an outgoing person. In fact, I’m so bashful that raising my hands to ask a question in class was enough to make me stutter. Everytime I was nervous, I was caught in the loops of thoughts and forgot to fully see what’s actually in front of me. And I almost made a huge mistake because of that. One usual morning, I was on my way to work. As I was moving to the right lane to cross the bridge, my eye caught something tiny in the front. It was a kitten. The surprising thing was that it was still alive! My brain starts processing in a matter of seconds. What to do? I couldn’t park my car but if I leave it there, it will certainly die. Many dogs and cats have been killed on this road before. If I help the kitten, will I be late for work? I have to travel tomorrow, who will take care of it? The condo doesn’t allow a pet. Will my mom be in trouble if I ask her to look after it? What if it’s sick and the medical bill is high? Before my mind was consumed with racing thoughts, I suddenly told myself, “Do what you must.” I immediately drove back to the poor thing. There it was, trembling and foaming at the mouth. There was no sound coming out although it was crying. I rushed her to the nearby clinic and found that she was suffering from heatstroke and going into shock. Her white blood count was also alarmingly high. I asked my friend to take care of her while I was away. When I came back, I realized she had a big wound stretching from her hip to her tail. The look on her face didn’t show any pain and she even gave me a friendly welcome! In the end, the vet had to cut her tail to prevent infection from spreading. She also needed a surgery and underwent several treatments due to her bad health. My fear came back. I was worried I wouldn’t be able to afford the bills. Luckily my friends and colleagues offered to help and the story had a very happy ending. I successfully found her a forever home in Japan through a friend. The little cat was very happy on the day she met her new family. I felt so happy knowing that she was happy. Thank you, little kitten. Without you, I wouldn’t have learned to be brave against all the hurdles. Thank you for giving me the courage to do the right thing. Translation: Uamdao Noikorn
ข้ามห้วงมหรรณพ
107
ที่รฦกถึงความรัก พระปิยมเหสีในรัชกาลที่ 5 เรียบเรียง วิภาพร มาพฤกษา
ราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั นี ้ สะท้อนให้รส ู้ ก ึ ถึงความทุกข์โทมนัสอย่างยิง่ ในการสูญเสีย
ผูเ้ ป็นทีร่ ก ั ของพระองค์ในโศกนาฏกรรมแห่งสมเด็จพระนางเรือล่ม ด้วยความอาลัยรักอย่างมิรค ู้ ลาย ถึงสมเด็จพระนางเจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ พระบรมราชเทวี ซึง่ สิน ้ พระชนม์พร้อมกับสมเด็จ พระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรรณาภรณ์เพ็ชรรัตน์ พระราชธิดา และเจ้าฟ้าในพระครรภ์ เนือ ่ งจากเรือพระประเทียบล่มระหว่าง เสด็จแปรพระราชฐานไปยังพระราชวังบางปะอิน สมเด็จพระนางเจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ พระบรมราชเทวี หรือทีร่ จู้ ก ั กันในพระนามว่า “สมเด็จพระนางเรือล่ม” ทรงเป็น ่ วั พระราชธิดาองค์ท ่ี 50 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ ม) กับสมเด็จพระปิยมาวดีศรีพช ั รินทรมาตา (เจ้าจอมมารดาเปีย เมือ ่ สมเด็จพระบรมชนกนาถเสด็จสวรรคตนัน ้ พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์มพ ี ระชันษาเพียง 9 พรรษา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั จึงทรงพระกรุณา ้ งด้วยพระเมตตากรุณายิง่ เมือ ่ ทรงเจริญ โปรดเกล้าฯ ชุบเลีย พระชันษา ทรงเพียบพร้อมด้วยพระรูปสมบัต ิ มีพระอัธยาศัย สุภาพเรียบร้อย มีพระสติปญ ั ญาลํา้ เลิศ ทรงปฏิบต ั ห ิ น้าที่ สนองพระมหากรุณาธิคณ ุ ด้วยความซือ ่ สัตย์และจงรักภักดี เป็นทีน ่ บ ั ถือของพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชบริพาร ทรง ได้รบ ั พระมหากรุณาธิคณ ุ โปรดเกล้าฯ สถาปนาพระอิสริยยศ ่ นิทเสน่หาและ เป็น “พระอัครมเหสี” พระองค์แรก เป็นทีส ไว้วางพระราชหฤทัยอย่างยิง่ ั ทากุมารีรต ั น์ เมือ ่ พระชนมายุ 19 พรรษา พระองค์เจ้าสุนน ประสูตพ ิ ระราชธิดาพระองค์แรก มีพระนามว่า “สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรรณาภรณ์เพ็ชรรัตน์” ในวันประชวรพระครรภ์ นัน ้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรงห่วงใยและ ่ พ ่ี ระตำ�หนักเพือ ่ เฝ้าพระอาการอย่างใกล้ชด ิ เสด็จฯ มาประทับอยูท พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรงพระโสมนัส และโปรดปรานพระราชธิดาเป็นอย่างมาก ต่อมาอีกปีเศษ พระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ทรงพระครรภ์อก ี ครัง้ หนึง่ ทรงมีพระราชหฤทัยหวังว่าจะเป็นพระราชโอรส พระสุบินลางร้าย ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรง พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระมเหสี พร้อมพระราชโอรส 108
ข้ามห้วงมหรรณพ
Image: shutterstock.com
พระ
พระราชธิดา ทุกพระองค์ และข้าราชบริพาร ตามเสด็จ พระราชดำ�เนินแปรพระราชฐานไปยังพระราชวังบางปะอิน โดยขบวนเรือพระทีน ่ ง่ั ในวันจันทร์ท ่ี 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2423 ั ทากุมารีรต ั น์ คืนก่อนวันเสด็จฯ แปรพระราชฐาน พระองค์เจ้าสุนน ทรงพระสุบน ิ ว่า พระองค์พร้อมด้วยพระราชธิดาทรงพระดำ�เนิน ข้ามสะพานแห่งหนึง่ พระราชธิดาได้พลัดตกลงไปในนํา้ ทรงคว้า พระหัตถ์เอาไว้ได้ แต่แล้วกลับลืน ่ หลุดไป ทรงพยายามไขว่คว้า จนตกลงไปในนํา้ ด้วย เมือ ่ ตืน ่ บรรทมทรงหวัน ่ พระทัยว่าจะเป็น ลางร้าย ทรงเล่าความให้พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้า ประดิษฐาสารี และเจ้านายผูใ้ กล้ชด ิ ฟัง แต่ทรงเกรงว่าจะทำ�ให้ พระราชสวามีกงั วลพระราชหฤทัย จึงตกลงพระทัยตามเสด็จ ตามหมายกำ�หนดการเดิม โศกนาฏกรรมพระนางเรือล่ม ่ นออกไป ในวันเกิดเหตุ ขบวนเรือพระทีน ่ ง่ั ต่างๆ ได้เคลือ ั เิ หตุ ทำ�ให้เรือพระทีน ่ ง่ ั ในเวลาประมาณ 8 โมงเช้าและได้เกิดอุบต ของพระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ลม ่ ทีบ ่ างพูด นนทบุร ี ทำ�ให้ พระองค์ซง่ึ ทรงพระครรภ์ประมาณ 5 เดือน และพระราชธิดา สิน ้ พระชนม์ เมือ ่ ทราบข่าว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยูห ่ วั ทรงตกพระทัย และรับสัง่ ให้เร่งเรือพระทีน ่ ง่ั ไปยังสถานที่ เกิดเหตุ เมือ ่ ไปถึงทรงให้สบ ื สวนหาสาเหตุของอุบต ั เิ หตุครัง้ นี้ เป็นทีน ่ า่ โศกสลดว่า ในขณะทีเ่ รือล่มไม่มใี ครกล้าเข้าไปช่วย เพราะกลัวผิดกฎมณเฑียรบาลว่า ห้ามผูใ้ ดแตะต้องพระวรกาย พระมเหสี หากฝ่าฝืนต้องโทษประหารทัง้ โคตร จึงเป็นเหตุให้ เกิดความสูญเสียถึงสีช ่ วี ต ิ คือ พระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์
บทเรียนจากอดีต พระราชธิดา เจ้าฟ้าในพระครรภ์ และพระพีเ่ ลีย ้ ง พระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรงลงความเห็นว่า การที่ พระมเหสีสน ้ิ พระชนม์ เป็นเพราะความห่วงใยต่อพระราชธิดา ทีต ่ ด ิ ในเรือ ดังข้อความในพระราชหัตถเลขาถึงพระยาเทพประชุน ตอนหนึง่ ว่า “หญิงใหญ่นน ้ั เป็นคนว่ายนํา้ แข็ง แจวเรือพายเรือ ได้แข็ง ทีต ่ ายครัง้ นีเ้ ห็นจะเป็นเพราะห่วงลูก เพราะพีเ่ ลีย ้ งของลูก ว่ายนํา้ ไม่เป็น” บันทึกจดหมายเหตุพระราชกิจรายวันกล่าวถึงการสอบสวน เหตุการณ์ครัง้ นีว้ า่ อาจจะเป็นการจงใจทีจ่ ะให้เกิดอุบต ั เิ หตุครัง้ นี ้ แต่กไ็ ม่มห ี ลักฐานพิสจู น์ได้อย่างถ่องแท้ เพราะถ้าช่วยกันหงายเรือ ขึน ้ ทันทีแล้ว ทัง้ สามพระองค์คงไม่เป็นอันตราย พระยามหามนตรี ทำ�การช้าไป ไม่สมควร เหมือนแกล้งไม่ชว่ ยกันจริงๆ เพราะ ขณะทีเ่ รือล่มนัน ้ พระยามหามนตรีได้รอ ้ งออกคำ�สัง่ ห้ามผูใ้ ด ลงไปช่วยเหลือด้วยเป็นการขัดต่อกฎมณเฑียรบาล เสมือนเป็น การขัดขวางมิให้มก ี ารช่วยเหลือ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรงพระราชทาน พระเกียรติยศแก่พระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ให้สมกับทีท ่ รงเป็น พระอัครมเหสี ทรงใส่พระทัยในการจัดงานพระศพอย่างมาก ์ งู สุด โปรดเกล้าฯ ให้ใช้พระโกศทองใหญ่ซง่ึ เป็นลำ�ดับศักดิส ประดิษฐานอยูท ่ ห ่ี อธรรมสังเวชในพระบรมมหาราชวัง และได้มี พระราชพิธบ ี �ำ เพ็ญพระราชกุศลพระศพเป็นเวลา 9 เดือนเศษ จึงพระราชทานเพลิงพระศพ ตลอดระยะเวลานัน ้ ทรงเสด็จฯ ไป บำ�เพ็ญพระราชกุศลพระราชทานวันละ 2 เวลา และกล่าวกันว่า เมือ ่ ได้ยน ิ เสียงกลองชนะประโคมพระศพครัง้ ใด ก็ทรงพระกันแสง ด้วยความเศร้าโศกเสียพระทัยเป็นทีส ่ ด ุ บางครัง้ ถึงกับทรงพระ ประชวรพระวาโย และเมือ ่ เสร็จพิธแี ล้ว พระองค์มก ั ประทับอยู่ ่ แทบทุกวันมิได้ขาด ทีน ่ น ่ั กว่าจะเสด็จขึน ้ ก็ประมาณ 5 ถึง 6 ทุม ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห ่ วั ทรง ั ทากุมารีรต ั น์ โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระนามพระองค์เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ พระบรมราชเทวี” และ เป็น “สมเด็จพระนางเจ้าสุนน ให้แปลเป็นภาษาอังกฤษว่า “Queen” เป็นการเฉลิมพระเกียรติยศ อย่างสูงสุด และทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสรณ์สถานหลายแห่ง เพือ ่ เป็นทีร่ ะลึกถึงพระปิยมเหสี เช่น สร้างสถานศึกษาอบรม ั ทาลัย” ปัจจุบน ั กุลสตรีขน ้ึ เป็นอนุสรณ์ พระราชทานนามว่า “สุนน คือโรงเรียนราชิน ี ย่านปากคลองตลาด นอกจากนัน ้ ยังสร้าง ่ ส ่ี มเด็จพระนางเจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์และ อนุสาวรีย ์ ณ สถานทีท พระราชธิดาเคยทรงพระเกษมสำ�ราญหลายแห่ง เช่น อนุสาวรีย ์ ์ ส ้ี ร้างด้วยหินอ่อนสีขาว ณ พระราชวังสราญรมย์ อนุสาวรียน มียอดมุมปรางค์ 5 ยอดทีง่ ดงามมาก ภายในบรรจุพระสรีรงั คาร ของสมเด็จพระนางเจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์และพระราชธิดา ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จารึกคำ�ฉันท์ไว้อาลัยทัง้ สองพระองค์ เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ พีระมิดพระนางเรือล่ม ั ทานุสาวรีย ์ สถูป ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างสุนน รูปทรงพีระมิด ภายในบรรจุพระสรีรางคารของสมเด็จพระนาง เจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ ณ นํา้ ตกพลิว้ จ.จันทบุร ี ด้วยทรงเคยเสด็จ ประพาสพร้อมพระปิยมเหสีหลายครัง้ และทรงโปรดปรานเป็น
เมื่อได้ยินเสียงกลองชนะประโคมพระศพ ครั้งใด ก็ทรงพระกันแสงด้วยความเศร้าโศก เสียพระทัยเป็นที่สุด บางครั้งถึงกับทรง พระประชวรพระวาโย อย่างยิง่ เหตุทส ่ี ร้างเป็นรูปพีระมิด ด้วยทรงพระราชดำ�ริวา่ “ทำ�เป็นรูปอืน ่ อาจไม่คงทนถาวร เพราะตัง้ อยูก ่ ลางป่าเขา ลำ�เนาไพร อันไม่มผ ี ด ู้ แู ล ฉะนัน ้ เมือ ่ พีระมิดของอียป ิ ต์ยน ื ยง คงทนได้ฉน ั ใด พีระมิดน้อยนีก ้ ค ็ งจะยืนยงคงทนอยูเ่ ช่นกัน ณ ท่ามกลางป่าและเสียงไหลรินของธารพลิว้ " อนุสาวรีย์ ณ พระราชวังบางปะอิน ่ เป็นทีร่ ะลึก ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรียเ์ พือ แห่งความรักต่อสมเด็จพระนางเจ้าสุนน ั ทากุมารีรต ั น์ ในพระราชอุทยานพระราชวังบางปะอิน ซึง่ เคยเสด็จประพาสด้วยความสุข สำ�ราญพระราชหฤทัยด้วยกัน อนุสาวรียน ์ ม ้ี ค ี วามสง่างาม สร้าง ด้วยหินอ่อนรูปสามเหลีย ่ ม มีตราประจำ�พระองค์สมเด็จพระนางเจ้า สุนน ั ทากุมารีรต ั น์ประดิษฐานอยูส ่ องด้าน อีกสองด้านเป็นคำ�จารึก จากพระราชหฤทัย ด้วยความรักและอาลัยอย่างมิรค ้ ู ลาย โดย จารึกคำ�ไว้อาลัยเป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ดังว่า ทีร่ ฦกถึงความรัก แห่ง สมเดจพระนางเจ้า สุนน ั ทากุมารีรตน์ พระบรมราชเทวี อรรคมเหษี อันเสดจทิวงคตแล้ว ซึง่ เธอเคยมาอยูใ่ นสวนนี ้ โดยความศุขสบาย แลเปนทีเ่ บิกบานใจพร้อมด้วยผูซ ้ ง่ึ เปนทีร่ ก ั แลทีส ่ นิทอย่างยิง่ ของเธอ อนุสาวรี นีส ้ ร้างขึน ้ โดย จุฬาลงกรณ์ บรมราช ผูเ้ ปนสวามี อันได้รบ ั ความเศร้าโศกเพราะความทุกข์ อันแรงกล้าในเวลานัน ้ แทบจะถึงแก่ชวี ต ิ ร ถึงกระนัน ้ ยังมิได้หก ั หาย จุลศักราช ๑๒๔๓ เนือ ่ งด้วยความรักและอาลัยยังคงอยูใ่ นพระราชหฤทัย ไม่เสือ ่ มคลาย ในวันที ่ 31 พฤษภาคม ของทุกปี ทรงบำ�เพ็ญ พระราชกุศลเนือ ่ งในวันสิน ้ พระชมน์ของพระปิยมเหสีและ พระราชธิดา แม้ยามเสด็จพระราชดำ�เนินโดยเรือพระทีน ่ ง่ ั ก็จะ หยุดทอดสมอ และทรงบำ�เพ็ญพระราชกุศลบนดาดฟ้าเรือ พระทีน ่ ง่ั นัน ้ เอง ตราบจนสิน ้ รัชกาล พระราชกรณียกิจและ อนุสรณ์สถานแห่งความรักย่อมเป็นสิง่ ยืนยันถึงความรักและ ความรำ�ลึกถึงทีพ ่ ระองค์ทรงมีตอ ่ พระปิยมเหสีไม่มเี สือ ่ มคลาย อ้างอิงจาก หนังสือ "ธิราชเจ้าจอมสยาม" จัดทำ�โดยธนาคารกสิกรไทย และข้อมูลจากวิกพ ิ เี ดีย
ข้ามห้วงมหรรณพ
109
LIVE TO TELL
ความรัก กับเด็กน้อย MY APPLE TREE
Image: shutterstock.com
เรือ่ ง กันยา ยาเณร
ชือ ่ ว่าความรักแล้ว ฉันเชือ ่ ว่าไม่วา่ ใครต่างต้องการ ได้รบ ั ความรัก คงมีสก ั ครัง้ หนึง่ ในชีวต ิ ทีถ ่ ามตัวเองว่า จะมีไหมใครทีเ่ กิดมาเพือ ่ เราและอยูเ่ คียงข้างกันไป ฉันก็ เคยคิดแบบนัน ้ แต่หลงลืมไปว่าความรักนัน ้ อยูก ่ บ ั ฉันมา ตลอดชีวต ิ แล้ว “แต่งงานกันนะ” และแล้วคำ�ทีค ่ ด ิ ว่าชาตินค ้ี งไม่ได้ยน ิ ก็ได้ยน ิ ชัดในวันนีเ้ อง แต่แทนทีฉ ่ น ั จะตอบตกลง ด้วยนํา้ ตา แห่งความปลืม ้ ปีตแิ บบฉากในหนังรักโรแมนติก ความคิด หมุนติว้ ในหัว ความกลัวในอนาคตทีย ่ งั มาไม่ถงึ เหมือน เจ้าสาวกลัวฝนแล่นเข้ามา ฉันอยากพูดแต่ปากไม่ยอมขยับ ฉากนีม ้ น ั ไม่เหมือนทีเ่ คยจินตนาการไว้เลย ขณะทีฉ ่ น ั กำ�ลัง รูส ้ ก ึ สับสนอลหม่านในใจ คำ�พูดของใครคนหนึง่ ดังขึน ้ มา ในความคิด “แม่อยากให้ลก ู มีความสุข” ตัง้ แต่จ�ำ ความได้ นอกจากน้องชายคนเล็กทีฉ ่ น ั จับมา เล่นกระโดดหนังยางเป็นเพือ ่ นแล้ว ฉันมีแม่ทเ่ี ป็นทัง้ พีส ่ าว และเพือ ่ นสนิท แม่ของฉันเป็นคุณครูใจดี อารมณ์ด ี และ มองโลกในแง่บวกอยูเ่ สมอ แต่ละช่วงชีวต ิ ทีผ ่ า่ นไปนัน ้ มี ภาพของแม่คอยเคียงข้าง ประคับประคอง ให้ก�ำ ลังใจ อยูเ่ สมอ วันทีป ่ อ ้ นอาหารคำ�แรกเข้าปาก วันทีแ่ ม่ยน ่ื มือมา คว้ารถเข็นเด็กของฉันได้ทน ั ก่อนจะร่วงหล่นจากบันไดตึก ชัน ้ ที ่ 3 วันทีแ่ ม่นอนเฝ้าฉันอยูข ่ า้ งเตียงคนป่วยระโยงระยาง ด้วยสายนา้ํ เกลือ วันทีข ่ น ้ึ แสดงบนเวทีครัง้ แรก หรือวันที่
ขึ้ิน
110
ข้ามห้วงมหรรณพ
่ น ั ดู กำ�ลังสอบสัมภาษณ์ชงิ ทุนไปต่างประเทศ ปัญหาใดๆ ทีม หนักหนา เมือ ่ ได้คย ุ กับแม่แล้ว ไม่วา่ อย่างไรทุกอย่างก็ผา่ น ไปได้ ดูเหมือนคำ�พูดของแม่มพ ี ลังบางอย่างทีท ่ �ำ ให้มอง ทุกอย่างเป็นเรือ ่ งเล็กได้ พลังบวกของแม่หล่อหลอมตัวฉัน จากเด็กขีแ้ ย ขีก ้ งั วล ให้กลายเป็นคนเข้มแข็งและเชือ ่ มัน ่ ในตัวเอง แม่คอยอยูเ่ คียงข้างฉันเสมอนับตัง้ แต่วน ั ทีห ่ วั ใจฉัน เต้นครัง้ แรก จนถึงช่วงเวลาสำ�คัญครัง้ นี ้ มีนท ิ านเรือ ่ งหนึง่ ชือ ่ ว่า ต้นแอปเปิล ้ กับเด็กน้อย เรือ ่ ง มีอยูว่ า่ กาลครัง้ หนึง่ มีตน ้ แอปเปิล ้ ใหญ่อยูต ่ น ้ นึง มีเด็ก ตัวน้อยคนหนึง่ ชอบเข้ามาอยูใ่ กล้ๆ และเล่นรอบๆ ต้นไม้น้ี ทุกวัน เขาปีนขึน ้ ไปบนยอดของต้นไม้ กินผลแอปเปิล ้ และ นอนหลับไปภายใต้รม ่ เงาของต้นแอปเปิล ้ เขารักต้นไม้และ ต้นไม้กร็ ก ั เขา เมือ ่ เวลาผ่านไป เด็กน้อยโตขึน ้ เขาไม่วง่ิ เล่น รอบต้นไม้อก ี แล้ว เขาอยากได้ของเล่น ต้นแอปเปิล ้ จึงให้ เขาเก็บลูกแอปเปิล ้ ไปขายจนหมดเพือ ่ ซือ ้ ของเล่น แล้วเขา ก็จากไปพร้อมความสุข ทิง้ ต้นไม้ให้เศร้า วันหนึง่ เด็กน้อยกลับมาอีกครัง้ เขาดูโตขึน ้ ต้นไม้ ตืน ่ เต้นมาก “มาหาฉัน มาเล่นกับฉันเหรอ” ต้นไม้ถาม “ฉันไม่มเี วลามาเล่นหรอก ฉันมีครอบครัวแล้ว ฉันต้อง ทำ�งานเพือ ่ ครอบครัวของฉันเอง เราต้องการบ้าน ช่วยฉัน ได้ไหม” “ฉันไม่มบ ี า้ นจะให้ แต่...ตัดกิง่ ก้านของฉันไปสิ เอาไปสร้างบ้าน” ชายหนุม ่ จึงตัดกิง่ ก้านไป
LIVE TO TELL
เราอาจคิดว่าขาดความรัก หรือความจริงแล้วเราเป็นเพียง คนที่ไม่เห็นค่าของรักแท้ที่มีอยู่กันแน่ วันหนึง่ ในฤดูรอ ้ น เขากลับมาอีกครัง้ ต้นไม้ดใี จมาก เขาบอกว่ารูส ้ ก ึ ผิดหวังกับชีวต ิ และเริม ่ แก่ขน ้ึ อยากแล่นเรือ ไปพักผ่อนไกลๆ ต้นไม้จงึ ให้ชายหนุม ่ ตัดลำ�ต้นไปสร้างเรือ เพือ ่ เขาจะได้มค ี วามสุข หลายปีผา่ นไป ทัง้ สองได้พบกัน อีกครัง้ คราวนีเ้ ขาดูแก่ลงไปมาก ต้นไม้ตอบว่า “ฉันเสียใจ ฉันไม่เหลืออะไรจะให้อก ี แล้ว มีเพียงรากทีก ่ �ำ ลังจะตาย” เขาเอ่ยว่า “ตอนนีฉ ้ น ั ไม่ตอ ้ งการอะไรอีกแล้ว แค่อยากได้ ทีพ ่ ก ั พิง ฉันเหนือ ่ ยมาหลายปีแล้ว” ต้นไม้ตอบว่า “รากของ ต้นไม้แก่ๆ จะเป็นทีพ ่ ก ั พิงของเธอได้ มาสิ นัง่ ลงข้างๆ ฉัน หลับให้สบาย” ชายชราจึงนัง่ ลงข้างๆ ต้นไม้ดใี จ ยิม ้ และ นา้ํ ตาไหล ความรักของต้นแอปเปิล ้ ก็เหมือนกับความรักของแม่ ทีม ่ อบให้เราอย่างไม่มเี งือ ่ นไข กว่าชีวต ิ เราจะเป็นอย่างทุก วันนีไ้ ด้ ผูห ้ ญิงคนหนึง่ สละแรงกายแรงใจและชีวต ิ ของเธอ ทีเ่ หลืออยูแ่ ทบทัง้ หมด คอยปกป้องดูแล ประคับประคอง พาเราผ่านแต่ละช่วงชีวต ิ จนมาถึงวันนี ้ เราอาจคิดว่าขาด ความรัก หรือความจริงแล้วเราเป็นเพียงคนทีไ่ ม่เห็นค่าของ รักแท้ทม ่ี อ ี ยูก ่ น ั แน่ ในยามเรายังเล็ก แม่คอ ื เพือ ่ นเล่นคนแรก แค่รอยยิม ้ และเสียงหัวเราะเอิก ๊ อ๊ากของเรา ก็ท�ำ ให้แม่มี ความสุขได้มากมาย โลกทัง้ ใบของเราในวันนัน ้ เรามีเพียง คนไม่กค ่ี นทีเ่ ป็นคนสำ�คัญ แค่นน ้ั ก็เพียงพอแล้ว แต่เมือ ่ เรา เติบโตขึน ้ เรากลับมองหาความรักจากคนทีอ ่ ยูไ่ กลออกไป “แม่อยากให้ลก ู มีความสุข” คำ�พูดของแม่คอ ื คำ�ตอบ ให้ฉน ั ในวันนัน ้ ความรักทีแ่ ท้จริงมีเพียงเท่านีเ้ อง เป็นความ ปรารถนาดี ต้องการให้คนทีเ่ รารักมีความสุข มือของแม่จงู เด็กน้อยคนหนึง่ ให้เดินตามทางเพือ ่ สูป ่ ลายทางทีป ่ ลอดภัย และประคองมือฉันส่งต่อให้คนอีกคนหนึง่ ดูแล ความรักแท้ นำ�ไปสูอ ่ ก ี ความรักหนึง่ ด้วยความหวังว่าจะเป็นสิง่ ทีด ่ ท ี ส ่ี ด ุ อนาคตเป็นสิง่ ทีค ่ าดเดาไม่ได้ ไม่วา่ สุดท้ายจะพบกับอะไร แต่แม่ได้สอนให้ฉน ั รูจ้ ก ั ความรักทีแ่ ท้จริงนัน ้ เป็นอย่างไร ความ รักทีแ่ ท้จริงนัน ้ มันง่าย บริสท ุ ธิ ์ และไม่ซบ ั ซ้อนเลย ไม่วา่ วันนี้ เราจะมีรก ั หรือไม่ม ี ยังคงมีรก ั แท้ทเ่ี ราเคยได้พบ ความรักทีใ่ ห้ เด็กน้อยคนนัน ้ ไม่เคยเปลีย ่ นแปลง
W
ill you marry me?” he said to me, clear and loud...the sentence I thought I would never hear it in my life. But instead of saying “Yes” like a scene in a romantic film, fear came over me. It was fear of uncertainty that hold me back. Then my mother's words popped into my head, “I want you to be happy." As far as I remember, my mother is like my sister and close friend. She is always in a good mood and thinks positively. In my memory, no matter what, she always gives me support in everything I did. Her positivity changed me from a crybaby to a strong, confident woman. Any problem, no matter how serious it was, became easier when I talked to her. She has been with me from the first day unto this special moment. Do you remember a story called "The Boy and The Apple Tree"? It is actually the story about our parents' love for us. No matter what happens, the apple tree is always there and give everything it can just to make him happy. It's like a mother's unconditional love for her child. What we are today is the outcome of a woman's tender love and care. We might think we're unloved, unwanted but it's very likely that we take our mothers' love for granted. Parents are also humans. Don't expect them to be perfect. Still you can be certain that their love is real. Our mother is the first friend, whose ultimate happiness is seeing our smile. “I want you to be happy”...that's what my mother has said before. Her words gave me an answer that day. This is true love; wishing your beloved a happy life. On my wedding day, my mom held my hand and handed over to the next person who she believed would make her daughter happy in a hope that this will be the best for me. Nobody knows what life will become. I couldn’t know what will happen next but my mother showed me the meaning of “true love”. Whether you've found your true love yet or not, keep in mind that it has always been with you. It looks like the woman who is ready to give you everything you need, like that apple tree. Have you found time to go back to your apple tree Translation: Nadda Rattanamankong
ข้ามห้วงมหรรณพ
111
we can
สันติสข ุ
ที่แท้จริง Real Happiness
Image: shutterstock.com
เรื่อง ผศ.ดร. วิไลรัตน์ ลี้อนันต์ศักดิ์ศิริ
แพทย์ทั้งหลายอย่าทิ้งเข็มทิศ จริยธรรมไปเป็นอันขาด ผมเรียนรู้ สิ่งนี้อย่างยากลำ�บาก และหวังว่า พวกคุณจะไม่เป็นเช่นนั้น คุณต้อง ตัดสินใจว่าคุณจะทำ�แต่เพื่อตนเอง เท่านั้น หรือจะสร้างความแตกต่าง ให้กับชีวิตผู้อื่น เพราะความสุขที่แท้ จริงนั้น ไม่ได้มาจากการให้อะไรแก่ แค่ตนเอง...
คมในปัจจุบน ั ผูค ้ นส่วนใหญ่ ใช้ชวี ต ิ กันอย่างเร่งรีบ เพือ ่ เรียนให้มาก สร้างฐานะ อาชีพ แสวงหาลาภ ยศ สรรเสริญ เงินตรา เพราะเชือ ่ ว่าเงินสามารถบันดาลความ สุขทุกรูปแบบได้ คุณค่าของมนุษย์ จึงถูกวัดกันด้วยฐานะ จิตใจตกอยูใ่ ต้ อำ�นาจของเงินไปอย่างน่าเสียดาย แต่ สิง่ เหล่านีใ้ ห้ความสุขทีแ ่ ท้ได้จริงหรือ คุณหมอริชาร์ด เตียว (Richard Teo, MD) แพทย์ชาวสิงคโปร์ เป็น ผูห ้ นึง่ ทีค ่ ด ิ ว่าความรา่ํ รวยคือความสุข และความสำ�เร็จของชีวต ิ จึงตัดสินใจ เป็นแพทย์ผเู้ ชีย ่ วชาญด้านศัลยกรรม
สัง
112
ข้ามห้วงมหรรณพ
ตกแต่งความงาม ซึง่ ผูค ้ นพร้อมจะ เทเงินในกระเป๋าของตนออกมาแลกกับ ความงามได้อย่างไม่อน ้ั ด้วยปัญญา ความสามารถอันชาญฉลาดทางโลก บวกกับความขยัน คุณหมอสามารถ สร้างฝันสำ�เร็จ เป็นมหาเศรษฐีและ มีคฤหาสน์ใหญ่โตหรูหราในประเทศ สิงคโปร์ได้ในวัยเพียง 30 กว่าๆ เท่านัน ้ ความรํา่ รวยทีล ่ น ้ เหลือจนไม่รจ ู้ ะ เอาเงินไปทำ�อะไร คุณหมอจึงซือ ้ รถ ราคาแพงลิว่ หลายยีห ่ อ ้ รวมทัง้ เฟอร์รารี (Ferrari) มาขับเล่น เขาเล่าว่ามี ความสุขมากกับชีวต ิ อันหรูหรา การ
แข่งรถ ใบหน้าอันหล่อเหลา รูปร่าง กำ�ยำ�ลา่ํ สัน และคำ�สรรเสริญในความ สำ�เร็จเหล่านี ้ ทำ�ให้ชวี ต ิ ทุกวันของเขา แทบสำ�ลักความสุข แต่แล้วสิง่ ทีไ่ ม่เคย คาดคิดก็มาเยือนชีวต ิ ในวัย 40 ปี ชีวต ิ ของเขาเปลีย ่ นไปตลอดกาล วันหนึง่ ขณะทีก ่ �ำ ลังออกกำ�ลังกาย ในฟิตเนส เพือ ่ นทีเ่ ป็นแพทย์ได้โทรมา แจ้งผลการตรวจสุขภาพว่า คุณป่วย เป็นมะเร็งปอดระยะสุดท้าย เขาบอกกับ เพือ ่ นว่าจะเป็นไปได้อย่างไร ในเมือ ่ ยังวิง่ ออกกำ�ลังกายอยูเ่ ลย เพือ ่ นจึง บอกว่า ให้มาดูผลการตรวจทีโ่ รงพยาบาลดูส ิ เมือ ่ มาดู เขาถึงกับช็อก และอึง้ ไปนาน เป็นความจริงทีต ่ นเอง กำ�ลังป่วยเป็นมะเร็งปอดระยะสุดท้าย ก้อนเนือ ้ ร้ายได้แพร่กระจายไปทัว่ สมอง ไขสันหลังครึง่ หนึง่ ปอดทัง้ 2 ข้าง ตับ และต่อมหมวกไตแล้ว และจะมีชวี ต ิ อีกไม่เกิน 6 เดือน แต่หากให้เคมีบ�ำ บัด อาจอยูต ่ อ ่ ได้อก ี 3-4 เดือน ความพลิกผันกะทันหันของชีวต ิ นี ้ ทำ�ให้คณ ุ หมอริชาร์ดตกอยูใ่ นสภาวะ ซึมเศร้าอยูห ่ ลายสัปดาห์ เขาตัดสินใจ เข้ารับเคมีบ�ำ บัด และใช้เวลาทีเ่ หลือนี้ อยูก ่ บ ั ครอบครัวมากขึน ้ การนอนรอ คอยความตายทำ�ให้ได้สติ และพบว่า ความรา่ํ รวยทีร่ ก ั นักหนา กลับช่วยรักษา ชีวต ิ และให้มค ี วามสุขแท้จริงไม่ได้เลย สิง่ ทีช ่ ว่ ยประคองชีวต ิ และจิตใจทีด ่ ท ี ส ่ี ด ุ กลับเป็นความรัก ความห่วงใยอันอบอุน ่ จากคนในครอบครัว เพือ ่ นๆ ทีร่ ก ั เขา จริง และชีวต ิ คริสเตียนทีด ่ ี เขาตระหนัก ถึงการใช้ชวี ต ิ ทีผ ่ ด ิ พลาดมาก ทีแ่ สวงหา แต่ความรา่ํ รวยทางโลกและไม่สนใจ ดูแลจิตวิญญาณ แต่ตอนนีค ้ วามตาย ทีก ่ �ำ ลังจะมาถึงได้ท�ำ ให้เข้าใจสัจธรรม ของชีวต ิ แล้ว และพ้นจากการตกเป็น ทาสของเงิน จากนัน ้ เขาตัดสินใจใช้เวลาทีเ่ หลือ อันน้อยนิดสร้างประโยชน์แก่สงั คม
Image: richardteo.com
we can
DR RICHARD TEO (1972 – 2012)
ไม่ผิดเลยที่จะรํ่ารวย แต่ปัญหาเดียวที่มี คือ พวกเราส่วนใหญ่รวมทั้งตัวผมไม่ สามารถควบคุมจัดการมันได้ มีมาก เท่าไหร่ก็ยิ่งอยากมีมากขึ้น ไม่รู้จักพอ
ปลุกจิตคนให้ตน ่ื จากการยึดติดกับ ความรํา่ รวย ให้หน ั มาใส่ใจคุณธรรม จริยธรรม และคนในครอบครัวมากขึน ้ คนรอบตัว ผูท ้ ก ุ ข์ยาก และให้คณ ุ ค่าต่อ พลังแห่งความรักความห่วงใยทีบ ่ ริสท ุ ธิ์ มากกว่าทรัพย์สน ิ เงินทอง คุณหมอ กล่าวว่า “ไม่ผด ิ เลยทีจ่ ะรํา่ รวย แต่ ปัญหาเดียวทีม ่ ค ี อ ื พวกเราส่วนใหญ่ รวมทัง้ ตัวผมไม่สามารถควบคุมจัดการ มันได้ มีมากเท่าไหร่กย ็ ง่ิ อยากมีมากขึน ้ ไม่รจู้ ก ั พอ” เขายังเตือนเพือ ่ นร่วมอาชีพว่า อย่ารักษาผูป ้ ว่ ยเพียงแค่ให้เสร็จๆ ตาม หน้าทีแ่ บบทีเ่ ขาเคยทำ� ให้ใส่ใจความ รูส ้ ก ึ ของผูป ้ ว่ ยให้มาก เอาใจเขามาใส่ ใจเรา มองผูป ้ ว่ ยในฐานะมนุษย์ทม ่ี ี ความเจ็บปวดและกำ�ลังมีความทุกข์ ทรมาน อย่าคิดว่าคนจนเท่านัน ้ ทีจ่ ะทุกข์ ซึง่ ไม่จริงเลย คนเหล่านีเ้ ขาพอใจในสิง่
ทีเ่ ขามีอยูแ่ ละมีความสุขมากกว่าคนรวย เสียอีก ก่อนคุณหมอจะจากโลกนีไ้ ปอย่าง สงบ เขาได้กล่าวสรุปถึงชีวต ิ ไว้อย่าง น่าฟังว่า “แพทย์ทง้ั หลายอย่าทิง้ เข็มทิศ จริยธรรมไปเป็นอันขาด ผมเรียนรูส ้ ง่ิ นี้ อย่างยากลำ�บาก และหวังว่าพวกคุณจะ ไม่เป็นเช่นนัน ้ คุณต้องตัดสินใจว่าคุณ จะทำ�แต่เพือ ่ ตนเองเท่านัน ้ หรือจะสร้าง ความแตกต่างให้กบ ั ชีวต ิ ผูอ ้ น ่ื เพราะ ความสุขทีแ่ ท้จริงนัน ้ ไม่ได้มาจากการ ให้อะไรแก่แค่ตนเอง ผมเคยคิดว่ามัน เป็นเช่นนัน ้ เมือ ่ เราเรียนรูว้ า่ เราจะตาย อย่างไร นัน ่ แหละ เราถึงจะรูว้ า่ เราจะ มีชวี ต ิ อย่างไร” ผูเ้ ขียนนึกถึงกลุม ่ นักศึกษาแพทย์ ทีเ่ คยสอนเรือ ่ งภูมค ิ ม ุ้ กันทางใจเพือ ่ ให้ เป็นแพทย์ทเ่ี สียสละ มีจรรยาบรรณ– เมตตากรุณา-คุณธรรม-ศีลธรรมข้ามห้วงมหรรณพ
113
we can
R
สติสม ั ปชัญญะและสมาธิ เข้าใจเรือ ่ งของอารมณ์และ ความทุกข์ พร้อมกับวิธก ี ารดูแลและปล่อยวางเพือ ่ นำ�ไปประยุกต์ใช้ในการดูแลรักษาผูป ้ ว่ ยแบบองค์รวม คือดูแลทัง้ ร่างกายและจิตใจไปพร้อมๆ กัน มีนก ั ศึกษาแพทย์หลายคนทีผ ่ า่ นคลาสพิเศษ ของผูเ้ ขียนเรือ ่ ง “ภูมค ิ ม ุ้ กันทางใจ” ได้บน ่ ว่าการ เรียนแพทย์นย ้ี ากมากทุกวิชา รูส ้ ก ึ ท้อแท้และเบือ ่ มาก ต้องเรียนเพราะตามใจพ่อแม่ โอดครวญกันยกใหญ่ ผูเ้ ขียนได้ให้ก�ำ ลังใจและแหย่เล่นว่า คุณก็เรียนให้จบ ก่อน เพราะอย่างน้อยก็มอ ี าชีพทีม ่ น ่ั คงสำ�รอง ไว้แล้วคุณก็ไปขายนา้ํ เต้าหูต ้ ามทีต ่ อ ้ งการ โดยตัง้ ชือ ่ ว่า “นา้ํ เต้าหูค ้ ณ ุ หมอ” อย่างนีจ้ ะทำ�ให้นา้ํ เต้าหู้ คุณดูสะอาดพิลก ึ เลยนะ รับรองขายดี ชือ ่ นีไ้ ม่สงวน ลิขสิทธิน ์ ะ แล้วก็ท�ำ เป็นธุรกิจส่งออกไปเลย มีโอกาส รวย ทัง้ ทรัพย์และความสุขได้ ไม่เครียดเหมือน หมอด้วย เล่นเอานักศึกษาหัวเราะกันลัน ่ ห้อง หลายปีผา่ นไป ยังไม่มผ ี ใู้ ดไปขายนา้ํ เต้าหู ้ แต่ ลองทำ�งานตามทีเ่ รียนจบมาก่อน และเล่าว่า ชีวต ิ จริงของการทำ�งานนัน ้ มีความกดดันและเครียดมาก อีกทัง้ มีปญ ั หามากมายทีต ่ อ ้ งเผชิญและแก้ไข แต่โชค ดีทไ่ี ด้เรียนรูก ้ ารดูแลและสร้างภูมค ิ ม ุ้ กันทางใจมาก่อน จึงทำ�ให้เป็นแพทย์ทม ่ี ค ี วามสุขมากขึน ้ สามารถ เผชิญกับความเครียดและปัญหาต่างๆ ได้อย่างมี สติสม ั ปชัญญะ ควบคุมอารมณ์ตนเองได้ โดยเฉพาะ ความโกรธ ความท้อแท้ ความผิดหวัง สามารถลด ความคาดหวังและการเอาแต่ใจตนเองลงได้ ให้ เกียรติผรู้ ว่ มงานผูป ้ ว่ ยและญาติผป ู้ ว่ ยได้มากขึน ้ สามารถใช้ชวี ต ิ สบายๆ เรียบง่ายอย่างมีความสุข 114
ข้ามห้วงมหรรณพ
ichard Teo, a Singaporean plastic surgeon, believed that wealth and success is happiness. He became a billionaire in his 30s. Comfort and luxury was what he lived for until a phone call from his friend arrived almost a decade later. Teo was working out when his friend, a physician, called him to inform about the results of his annual checkup that he had stage 4 lung cancer. How could that be possible? he asked. I was just jogging. He rushed to the hospital to find the cancerous tumor had already spread to his brain, his spine, the liver, and the adrenal gland. His days were numbered to six months at maximum. Suddenly, the 40-year-old doctor didn't know what to do with his super cars. As a car racing fanatic, Teo had a large collection of luxury sports cars. Although he bought everything he had ever wanted, he still had so much money he did not know what to do with it. But now nothing could help him; not his good looks nor his fame. The illness however was an eye opener. After falling into severe depression for weeks, Teo decided to fight for his life. He took a chemotherapy to stay with his wife and daughter for as long as possible, returned to his Christian faith, and began sharing his stories to warn young people to not walk in his path. "It is not wrong to be rich, but do have control over wealth," he said. Teo also encouraged his fellow doctors to not "drop your moral compass ever", saying many doctors treat patients out of duty, not empathy, and that "real happiness did not come from doing for yourself. When we learned how to die, this actually makes us know how we will live." Teo died two and a half years after he was diagnosed in 2010. Among the students in my "mental immunity" class are medical students. They often complain about how hard the study is and that they desperately want to quit. So I taught them techniques to self-understanding and that everything can be managed with the right mindset. The kids later said they felt much happier with life and more accepting to frustrations. Everyone wants to be happy. Each person's definition of happiness is different. How you define it determines the direction of your life. Don't let wealth and success determine your value. They never bring true happiness. Translation: Pimchanok Thanitsond
Image: Chittima Kasa
Real happiness did not come from doing for yourself. When we learned how to die, this actually makes us know how we will live.
มโหสถชาดก
เรื่องเล่าชาดก
พระมโหสถบัณฑิต ทรงบำ�เพ็ญปัญญาบารมี THE MOTHER WHO DOES NOT WANT HER CHILD
Image: shutterstock.com
ใน
เมืองมิถล ิ า มีเศรษฐีผห ู้ นึง่ มีนามว่า สิรวิ ฒ ั กะ แห่ง หมูบ ่ า้ นปาจีนยวมัชฌคาม ภรรยาชือ ่ นางสุมนาเทวี
มีบต ุ รชายคนหนึง่ ซึง่ เมือ ่ คลอดออกมานัน ้ มีแท่งโอสถอยู่ ในมือ เศรษฐีสริ วิ ฒ ั กะเคยเป็นโรคปวดศีรษะมานาน จึงเอา แท่งยานัน ้ ฝนทีห ่ น ิ บดยา แล้วนำ�มาทาหน้าผาก อาการ ปวดศีรษะก็หายขาด ครัน ้ ผูอ ้ น ่ื ทีม ่ โี รคภัยไข้เจ็บมาขอปันยานัน ้ ไปรักษาบ้าง ก็พากันหายจากโรค เป็นทีเ่ ลือ ่ งลือไปทัว่ เศรษฐีจงึ ตัง้ ชือ ่ บุตร ้ มีแท่งยาวิเศษเกิดมากับตัว เมือ ่ ว่า “มโหสถ” เพราะทารกนัน มโหสถเติบโตขึน ้ มีสติปญ ั ญาเฉลียวฉลาดกว่าเด็กในวัยเดียวกัน มีความรูค ้ วามสามารถ มีความฉลาดหลักแหลม สามารถตัดสิน ่ งธรรม จนเป็นทีย ่ อมรับของปวงชน คดีความต่างๆ อย่างเทีย ครัง้ หนึง่ มโหสถเคยตัดสินคดีความการแย่งชิงลูกระหว่าง หญิงสองคน คนหนึง่ เป็นแม่ทแ่ี ท้จริง อีกคนคือนางยักขินี ทีแ่ ปลงร่างเป็นมนุษย์ เพือ ่ มาขโมยเด็กไปกินเป็นอาหาร หญิง คนทีเ่ ป็นแม่ทแ่ี ท้จริงนัน ้ เดินทางมาจากเมืองอืน ่ เพือ ่ กลับมาเยีย ่ ม บิดามารดา โดยนำ�ลูกน้อยมาด้วย แต่เนือ ่ งจากเหน็ดเหนือ ่ ย เมือ ่ ยล้าต่อการเดินทางทีแ่ รมรอนมานานวัน เมือ ่ มาถึงสระ โบกขรณีกล ็ งไปอาบนา้ํ ชำ�ระล้างร่างกายทัง้ ของตนเองและลูก ขณะนัน ้ นางยักขินต ี นหนึง่ แอบมองแม่ลก ู คูน ่ โ้ี ดยไม่ละสายตา นางแปลงร่างเป็นมนุษย์ ขออุม ้ เด็กด้วยความเอ็นดู แต่พอ ได้จงั หวะก็ขโมยเด็กหนีไป มารดาของเด็กรีบขึน ้ จากสระนา้ํ วิง่ ไล่ตามไปทันกันใน หมูบ ่ า้ น เกิดการถกเถียง แย่งชิงเด็กกัน เพราะต่างฝ่ายต่างก็ อ้างว่าเป็นมารดาของเด็ก ร้อนถึงมโหสถทีจ่ ะต้องเข้ามาตัดสิน คดีความว่าใครเป็นแม่ของเด็กกันแน่ ซึง่ ในชัน ้ แรก ทัง้ สองฝ่าย ต่างยอมรับว่า หากมโหสถตัดสินอย่างหนึง่ อย่างใดลงไป ทัง้ สองฝ่ายจะยอมรับในคำ�ตัดสินนัน ้ โดยดุษณี ครัน ้ แล้วมโหสถก็ขด ี เส้นลงบนพืน ้ แล้วให้วางทารกไว้ ตรงเส้นทีข ่ ด ี ไว้ จากนัน ้ ก็ให้น�ำ เชือกมาผูกทีต ่ วั เด็กให้แน่น แล้ว กำ�หนดกติกาให้ทง้ั สองฝ่ายออกแรงดึง หากฝ่ายใดสามารถ ดึงร่างของเด็กไปหาตนได้กจ็ ะได้เด็กนัน ้ ไปครอบครอง ซึง่ พอ นางยักขินอ ี อกแรงดึง เชือกก็รด ั ตัวเด็กจนแน่น ทำ�ให้เด็ก ส่งเสียงร้องด้วยความเจ็บปวด ขณะทีห ่ ญิงซึง่ เป็นแม่ทแ่ี ท้จริง ด้วยความสงสารลูกน้อยทีถ ่ ก ู เชือกรัด ก็รบ ี ปล่อยเชือกทันที แล้วก็ปด ิ หน้าร้องไห้ดว้ ยความเวทนาลูกรัก
มโหสถจึงขอมติจากมหาชน ระหว่างคนทีอ ่ อกแรงดึง อย่างเต็มทีเ่ พือ ่ ต้องการจะได้เด็กไปครอบครอง กับคนที่ ปล่อยเชือกทันทีทไ่ี ด้ยน ิ เสียงเด็กร้องเพราะความเจ็บปวด ทุกคนต่างเปล่งเสียงยืนยันว่าหญิงทีย ่ อมปล่อยเชือกจะต้อง เป็นมารดาของเด็กอย่างแน่นอน เพราะไม่มแี ม่คนไหนทีจ่ ะ ทนเห็นลูกได้รบ ั ความเจ็บปวดได้ แม่ยอ ่ มยอมทุกข์เพือ ่ ให้ลก ู มีความสุข มโหสถจึงนำ�ทารกน้อยไปมอบให้มารดาทีแ่ ท้จริง และกล่าวคาดคัน ้ จนนางยักขินย ี อมรับถึงตัวตนทีแ่ ท้จริง มโหสถได้วา่ กล่าวตักเตือนและ ขอให้นางหยุดสร้าง กรรมชัว่ เพือ ่ จะได้ไปเกิดในภพภูมท ิ ด ่ี ี จากนัน ้ ก็ขอให้ ่ หาชนจะยอมปล่อยนางไป นางยักขินรี บ ั ศีล 5 ก่อนทีม มโหสถชาดกเรือ ่ งนีไ้ ด้สะท้อนให้เห็นถึงความรักของแม่ อย่างแท้จริง เพราะผูเ้ ป็นแม่ยอ ่ มเสียสละเพือ ่ ลูกได้เสมอ ไม่วา่ จะเป็นแม่เมือ ่ ครัง้ พุทธกาลหรือยุคไหน ความรักของ ผูเ้ ป็นแม่กย ็ งั คงไม่แปรเปลีย ่ น เป็นความรักอมตะนิรน ั ดร์กาล
I
n Mithila town, Sumanadevi, a billionaire lived with his wife and son, Mahosadha. When Mahosadha grew up, his extraordinary intelligence and abilities were well known. He made a clever judgment on many different cases. Once Mahosadha made a judgement on the real mother of a child. A woman came to Mithila with a baby. The female goblin wanted to eat the baby so she transformed herself and went near the woman, asking to hold the baby. She then took a chance to run away with the baby. Mahosadha had to judge who the real mother was. He drew a line on the ground. The baby is placed in the middle of the line and tied with a rope. He asked both women to pull the baby. Both of them forcefully pull the baby, causing the infant to wail loudly. The real mother decided to leave the baby and cried. Mahosadha asked for the crowd judgement. They concluded that the one who let go of the rope was the real mother. No mother would ever want their children to be hurt or suffered. A mother could sacrifice everything for a child’s happiness. So Mahosadha gave the baby to the real mother. This story reflects the true maternal love as a mother can always sacrifice for her child, whether in the Buddha’s Era or any ages. Mother’s love is eternal.
ข้ามห้วงมหรรณพ
115
Translation: Wichuda Kaiskaew
A story from the Buddha's era
เรียบเรียง อานนท์ ชมสูงเนิน
ธรรมะเที่ยงคืนกับสามดรุณี
คุณปวีณา ปัทมสูต และบุตรสาว รวิกน ั ยา (ลูกแก้ว) ศศิกญ ั ญา (นํา้ ฝน) วรวรัย (นํา้ เพชร) ประภาสะวัต
THREE GIRLS AND MIDNIGHT DHAMMA TALK MRS PAVEENA PADMASUTA AND HER DAUGHTERS RAVIKANYA , SASIKANYA AND WORAWARAI PRABHASAVAT
สำ�
หรับคนที่เป็นพ่อเป็นแม่แล้ว สิ่งหนึ่งที่สร้างความปวดเศียรเวียนเกล้ามากที่ สุดคงหนีไม่พ้น
ยามที่ลูกน้อยสุดที่รักได้กลายร่างเป็นสิ่งที่ประหลาดที่ชื่อว่า "วัยรุ่น" จากเด็กน้อยขี้อ้อนน่ารัก ช่างเจรจา มาบัดนี้เด็กน้อยคนนั้นได้เติบโตเป็นสาวน้อย หนุ่มน้อยวัยใสที่เต็มไปด้วยคำ�ถาม ไม่รีรอที่จะต่อ ต้านต่อทุกสิ่งที่พ่อแม่และโรงเรียนบอกกล่าวทันทีที่รู้สึกว่าเหตุผลที่ผู้ใหญ่ให้ฟังไม่ขึ้น หรือไม่มีเหตุผลมาร องรับเพียงพอ บางคนท้าทายกับทุกสิ่งทุกอย่างจนเสียเวลาไปกว่าค่อนชีวิต ยังความโศกเศร้าเสียใจทั้ง แก่ตนเองและบุพการี เรื่อง เอื้อมดาว น้อยกร ภาพ พิสิษฐ์ ยาเณร
ในมุมมองของคุณแม่ลก ู 3 ของลูกสาววัยรุน ่ ทีอ ่ ายุไล่เลีย ่ กัน อย่างคุณปวีณา ปัทมสูต ผูจ้ ด ั การแผนกพัฒนาระบบบัญชี บริษท ั การบินไทย จำ�กัด มหาชน เธอค้นพบว่า เคล็ดลับการเลีย ้ งดูอย่าง ประคบประหงมทีเ่ ธอได้รบ ั มาตัง้ แต่เยาว์วย ั นัน ้ แทบไม่มป ี ระโยชน์ ยิง่ เมือ ่ ครอบครัวมีเหตุจ�ำ เป็นต้องย้ายไปทำ�งานต่างประเทศใน ช่วงเวลาทีล ่ ก ู 2 คนแรกยังอยูใ่ นวัยกระเตาะ คำ�สอนสัง่ ให้เป็น กุลสตรีเรียบร้อยราวผ้าพับไว้ การห้ามตัง้ คำ�ถาม ต้องสงบปาก สงบคำ�ไม่วา่ ผูใ้ หญ่จะตำ�หนิอะไรมาก็ตามกลายเป็นทีม ่ าของการ ถกเถียงหลังอาหารคา่ ํ แทนทีน ่ ท ิ านก่อนนอน ยิง่ เวลาผ่านไป หัวข้อ 116
ข้ามห้วงมหรรณพ
ถกเถียงยิง่ เข้มข้นขึน ้ ตามวัยของสาวน้อยทัง้ สาม หลายครัง้ การ สนทนายืดเยือ ้ จนดึกดืน ่ เทีย ่ งคืน โดยเฉพาะถ้าเป็นประเด็น ทางสังคมและจริยธรรมทีอ ่ อ ่ นไหว และเกีย ่ วข้องกับศาสนา แต่ในช่วงประมาณ 3-4 ปีทผ ่ี า่ นมานีเ่ อง ทีเ่ ธอพบว่า การถกเถียงกับลูกๆ ทัง้ สามลงตัวได้เร็วและง่ายดายมากขึน ้ ตัง้ แต่เธอเริม ่ ปฏิบต ั วิ ป ิ ส ั สนากรรมฐานอย่างจริงจังและนำ�หลัก ศีล 5 มาประยุกต์เป็นฐานในทุกหัวข้อ คุณแม่คนนีใ้ ช้เคล็ดลับ อะไร ถึงทำ�ให้เด็กสายวิทย์จา๋ และเหตุผลนำ�หน้าอย่าง ลูกแก้ว นํา้ ฝน และนํา้ เพชร ยอมหันหลังกลับไปนอนโดยดุษณีได้ในทีส ่ ด ุ
MY INSPIRATION
ภาพ พลกฤดิ บุญสนอง
อยากลองทำ�อะไรทีต ่ า่ งออกไปเลยไปทำ�งานดูแลลูกค้าของห้าง เซ็นทรัล ส่วนคนเล็ก ‘นา้ ํ เพชร’ เพิง่ 20 ปี ยังเรียนอยูท ่ ม ่ ี หิดลค่ะ เรียนด้านสังคมศาสตร์ สามคนนีจ้ ะมีมม ุ มองความคิดอะไรคล้ายๆ กัน มีความคิดความอ่านเป็นของตัวเองและชัดเจนมาก
คุณปวีณา ปัทมสูต PAVEENA PADMASUTA Department Manager, Accounting System Development Department, Thai Airways International
ตอนเด็กๆ การเลีย ้ งดูเข้มงวดขนาดไหนคะ คุณปวีณา - ครอบครัวเป็นชาววัง เป็นข้าหลวงเก่า ชีวต ิ เราโตมากับกฎระเบียบ ถูกเลีย ้ งมาแบบหัวโบราณมาก ตอนเล็กๆ คุณพ่อคุณแม่อยูต ่ า่ งประเทศเพราะคุณพ่อได้ทน ุ เรียนต่อต่าง ประเทศ พีก ่ เ็ ลยโตมากับคุณย่าคุณยาย ท่านจะเฮีย ้ บมาก สมัย ก่อนไม่ตน ี ะ แต่ใช้วธิ ห ี ก ั มือเวลาทำ�ผิด ไม่มก ี ารอธิบายเหตุผล บอกแค่วา่ อย่าทำ�นะ บางครัง้ เวลาให้เหตุผลก็เป็นความเชือ ่ ของ คนโบราณ เราฟังแล้ว ก็คด ิ ว่าไม่มเี หตุผล แต่กต ็ อ ้ งทำ� ยิง่ พอช่วง วัยรุน ่ ถูกส่งไปเรียนโรงเรียนราชินล ี า่ ง ซึง่ ครูจะเป็นแนวโบราณ ดุมาก เพราะบางท่านเป็นข้าหลวงเก่า สอนทุกอย่างตัง้ แต่การ หมอบกราบ การเข้าหาเจ้านาย งานฝีมอ ื ทุกชนิด ร้อยดอกไม้ ทำ�กับข้าว รำ�ละคร ร้องเพลงไทยเดิม พร้อมกับเรียนวิชาทัว่ ไป พอช่วงสอบเข้ามหาวิทยาลัย เด็กสมัยนัน ้ ถูกปลูกฝังว่าต้อง เรียนแพทย์ เรียนวิศวะ เราก็ไปสอบเพราะทางบ้านต้องการ ซึง่ ใจจริงไม่ได้ชอบเลย แต่ไปสอบเอ็นทร้านซ์เพราะต้องการให้ เขาเห็นว่าเราทำ�ไม่ได้จริงๆ พอปีตอ ่ มา เราสอบใหม่กเ็ ลยเลือก คณะอืน ่ หมดเลย พีส ่ อบติดคณะบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพราะเหตุนต ้ี อนทีล ่ ก ู เข้ามหาวิทยาลัย พีบ ่ อกเลยว่าให้เรียนใน สิง่ ทีต ่ วั เองชอบจริงๆ เพราะจะได้มค ี วามสุขเวลาเรียน ตอนนี้ คนโตกับคนกลางจบมาแล้วคือ ‘ลูกแก้ว’ ปีนอ ้ี ายุ 26 ปี เพิง่ จบปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยโตเกียวเมือ ่ 3 เดือนทีแ่ ล้วด้าน สาธารณสุข ตอนนีท ้ �ำ งานเป็นนักวิจย ั ทีม ่ หาวิทยาลัย และ ‘นํา้ ฝน’ อายุ 23 ปี จบด้านไบโอเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหิดล แต่เขา
เพราะการเลีย ้ งดูทเ่ี ข้มงวด เลยทำ�ให้การเลีย ้ งดูตา่ งออกไป เลยใช่หรือไม่ คุณปวีณา - ตอนแรกเด็กๆ ก็อยูก ่ บ ั ปูย ่ า่ ตายาย แต่มา เปลีย ่ นไปตอนเด็กๆ ต้องย้ายตามครอบครัวไปอยูเ่ นปาล เพราะ พ่อของเด็กต้องย้ายไปรับตำ�แหน่งงานทีน ่ น ่ั การเรียนทีต ่ า่ ง ประเทศมันต่างจากไทยโดยสิน ้ เชิง เด็กทีน ่ น ่ั ไม่ตอ ้ งใส่เครือ ่ งแบบ นัง่ พืน ้ ก็ได้ นอนได้ ยืนได้ ครูมห ี น้าทีเ่ กลาให้เด็กอยูใ่ นประเด็น ทีส ่ อน เป็นข้อกำ�หนดเลยว่า ครูตอ ้ งฟังเวลาเด็กแย้งหรือถาม และเมือ ่ ครูถาม เด็กต้องให้ความร่วมมือเช่นกัน อย่างวันทีพ ่ ไ่ี ปเยีย ่ มชมการเรียนการสอน คุณครูก�ำ ลังพูด เรือ ่ งลูกหมี ให้เด็กทุกคนแสดงความเห็นอะไรก็ได้ทเ่ ี กีย ่ วกับลูกหมี ลูกพีค ่ นโตไปตอน 8 ขวบ ยังติดจากระบบการสอนแบบไทยที่ ต้องฟังและเงียบ เชือ ่ ทุกอย่างทีค ่ รูพด ู ตอนนัน ้ เราไม่ได้คด ิ อะไร ว่าจะเลีย ้ งแบบไหน แต่พอเราไปเห็นสังคมใหม่ทห ่ ี ล่อหลอมเขาให้ เป็นแบบนัน ้ เมือ ่ เขากลับมาบ้าน สิง่ ทีเ่ ราพูดกับเขาถูกตัง้ คำ�ถาม กลับมาหมดเลย เหนือ ่ ยมาก (หัวเราะ) เพราะต้องตอบคำ�ถามจน เขาพอใจนะ เขาจะไม่เชือ ่ จนกว่าจะมีเหตุผลทีด ่ ี ลูกแก้ว - คือคำ�สอนหลายอย่างฟังแล้วมันหาเหตุผลไม่ได้ ตอนทีแ่ ก้วไปยังเด็กมาก และมีเด็กหลายชาติจากเอเชีย เช่น ญีป ่ น ุ่ เกาหลี ทีต ่ อ ้ งปรับตัวเหมือนกัน จริงๆ แล้วสิง่ ทีเ่ กิดขึน ้ คือ reverse culture shock (อาการไม่คน ุ้ เคยกับวัฒนธรรม บ้านเกิดหลังจากใช้ชวี ต ิ ในต่างประเทศมาระยะเวลาหนึง่ บางคน ถึงกับรับไม่ได้ไปเลยก็ม ี ) มากกว่า อย่างเรือ ่ งคนไทยเวลาพูด อะไร จะไม่พด ู ตรงไปตรงมาแต่พด ู อ้อม และเราต้องปรับนา้ ํ เสียง ในนุม ่ ขึน ้ เรียบร้อยขึน ้ เวลาพูดกับคนไทย เพราะเวลาพูดภาษา อังกฤษสำ�เนียงเราจะเป็นอีกแบบ อย่างฝน ช่วงทีเ่ ขากลับมาเยีย ่ ม บ้าน คุณแม่กจ็ ะพาไปเข้าเรียนอนุบาลใกล้บา้ นเพราะต้องการให้ เขารูภ ้ าษาไทย แต่เขาขอครูเข้าห้องนํา้ บ่อยมากเพราะทนนัง่ เฉยๆ ไม่ขยับตามครูสง่ั ไม่ไหว ซึง่ มันต่างกับการสอนของโรงเรียนต่าง ประเทศมาก นํา้ ฝน - แล้วเรือ ่ ง reverse culture shock ทีเ่ ราเจอ มากทีส ่ ด ุ คือจากครอบครัว เพราะทีโ่ รงเรียนและสังคมการทำ�งาน เปิดกว้างกว่ามาก ทุกครัง้ เวลากลับมาเมืองไทย พวกเรามักจะเจอ ผูใ้ หญ่บอกตลอดว่า อย่าเถียง ทัง้ ทีจ่ ริงเราก็แค่อยากจะถามว่า เพราะอะไรถึงเป็นแบบนัน ้ แบบนี้ คือเราแค่อยากรูว้ า่ ทำ�ไมอีกฝ่าย คิดแบบนัน ้ เราไม่ได้ปด ั ความคิดต่างนะ แค่อยากรูว้ า่ อะไรทำ�ให้เขา คิดแบบนัน ้ มีเรือ ่ งอะไรบ้างทีร่ ส ู้ ก ึ ว่าไม่วา่ ยังไงก็ยากจะหาเหตุผลทีเ่ ข้าใจได้ นํา้ ฝน - หลายเรือ ่ งมากเลย เช่น บทบาทของผูห ้ ญิงในบ้าน มาเมืองไทยทีไร เห็นทุกที ทำ�ไมผูห ้ ญิงต้องล้างจาน ทัง้ ทีผ ่ ช ้ ู ายก็ ล้างได้เหมือนกัน ทีต ่ า่ งประเทศทุกคนทำ�เหมือนกันหมด ในกลุม ่ มีทง้ั หญิงและชาย อย่างสมัยเด็กๆ เราก็ถก ู แยกไม่ให้เล่นกับเด็ก ข้ามห้วงมหรรณพ
117
MY INSPIRATION
ความเครียดมันเยอะมาก เราคิดไม่หยุดเลย คิด ไปหมดทุกอย่าง จนวันหนึง ่ เกิดปัญญาว่าทีเ่ รา ทุกข์เพราะมัวไปยึด พอเราปล่อยวาง หยุดยึด เท่านัน ้ แหละจิตเบาโล่งเลย พอเวลาผ่านไป เรา เริม ่ รูส ้ ก ึ ว่าทีข ่ องเราไม่ใช่รา้ นเหล้า แต่เป็นหิง ้ พระ เลยเริม ่ เสาะหาครูบาอาจารย์
ภาพ พลกฤดิ บุญสนอง
ให้สาสมกับความผิดของผูก ้ ระทำ�ผิด ให้สาสมกับสิง่ ทีเ่ ขาทำ�กับ คนอืน ่ อย่าเอา 2 ประเด็นมารวมกัน ลูกก็ถามมาว่าแปลว่าคุณแม่ ยินดีในการฆ่า ผิดศีลหรือเปล่า คำ�ตอบคือไม่ใช่ แต่ในเมือ ่ โลกนีย ้ งั มีธรรมไม่เท่ากัน คนยังแก่งแย่งชิงดี เบียดเบียนกัน ถ้าจริยธรรม ของคนในสังคมดีขน ้ึ ก็จะเหมือนเนเธอร์แลนด์ทต ่ี อ ้ งปิดคุกเพราะ นักโทษลดลงเรือ ่ ยๆ
ผูช ้ าย คำ�ถามคือเพราะอะไรล่ะ คือมันเรือ ่ งของความไม่เท่าเทียม กันทางเพศ ซึง่ มีมานานแล้ว นํา้ เพชร - อย่างเพชรชอบดูหนัง แม่กบ ็ อกว่าอย่าเอาแต่นอน ดูหนัง เดีย ๋ วจะเกิดเป็นหมูเพราะขีเ้ กียจ เพชรก็งง การทีเ่ ราขีเ้ กียจ จะกลายเป็นหมูไปได้ยงั ไง (หัวเราะ) คุณปวีณา - สำ�หรับเด็กๆ ทุกอย่างต้องมีเหตุผล พีเ่ คยบอก เขาว่าห้ามสระผมตอนมีประจำ�เดือน โบราณเขาถือเพราะจะทำ�ให้ เลือดลมไม่ดี แต่เขาไม่เชือ ่ บอกว่าหนูกเ็ ป่าแห้งนี่ หรือการห้ามร้อง เพลงตอนทานข้าวเพราะจะได้สามีแก่ ลูกๆ จะหัวเราะขำ�ใหญ่ เหมือนเราเป็นตัวตลก ต้องยอมรับว่าหลายครัง้ เราก็หาคำ�ตอบ ทีน ่ า่ พอใจไม่ได้ แล้วตอนคุยประเด็นศาสนา ใช้วธิ ไี หนคะ คุณปวีณา - ยังคงเป็นเหตุและผล แต่ปญ ั หาคือตอนพี่ ปฏิบต ั ธิ รรมแรกๆ ความกระจ่างในธรรมยังไม่มาก หลายอย่าง ก็อธิบายหาเหตุผลไม่ได้ แม้แต่ตอนนีบ ้ างประเด็นก็ยงั ไม่ชด ั เจน ในเชิงวิทยาศาสตร์ เช่น คำ�ว่า ‘4 อสงไขยกับหนึง่ แสนมหากัป’ ที่ พระพุทธองค์ตอ ้ งทรงบำ�เพ็ญก่อนเป็นพระพุทธเจ้า ลูกก็ถามว่า มันนานขนาดไหนแม่ พอบอกเป็นล้านๆ ปีนบ ั ไม่ได้ เขาก็ถามว่า จะเป็นไปได้ยงั ไงแม่ เผ่าพันธุม ์ นุษย์มม ี าแค่ลา้ นกว่าปีนะ (หัวเราะ) ล่าสุดประเด็นการประหารชีวต ิ เด็กๆ ถามว่าคุณแม่คด ิ อย่างไร เรา ก็ตอบไปว่า สังคมกำ�ลังเบีย ่ งประเด็น ในมุมมองของพีน ่ ะ การมี โทษประหารไม่ใช่เพือ ่ ลดการก่ออาชญากรรม แต่มไี ว้เพือ ่ ลงโทษ 118
ข้ามห้วงมหรรณพ
ก็จะมีคนแย้งว่า การฆ่าไม่ใช่ค�ำ ตอบอยูด ่ ี แค่โทษจำ�คุกตลอด ชีวต ิ ไม่ได้หรือ คุณปวีณา - ในมุมมองของคนทำ�ผิดซํา้ ซาก มันไม่มค ี วาม หมายอะไรเลยนะ ก็แค่ยา้ ยบ้านไปอยูค ่ ก ุ พีจ่ ะพยายามตอบโดย ใช้หลักธรรมะตลอด คิดดูสวิ า่ บางคนไม่มศ ี ล ี เลย โหดเหีย ้ มและไม่ เกรงกลัวกฎหมาย จึงต้องมีการลงโทษหนักเบาตามทีเ่ ขาทำ�ขึน ้ มาตามขัน ้ ตอนความโหดร้าย บางครัง้ เรานัง่ คุยกับลูกถึงเทีย ่ งคืน ดึกดืน ่ เพราะถ้าเหตุผลไม่ชด ั เจนพอเขาไม่ยอมเลิก ส่วนใหญ่ตอ ้ ง ใช้ธรรมะ ซึง่ ตอนคุยเราไม่ได้ใช้ค�ำ บาลีหรือธรรมะจ๋านะ คุยในเชิง หลักศีลธรรมการดำ�เนินชีวต ิ โดยพืน ้ ฐานทัง้ 3 คนเชือ ่ เรือ ่ งการเวียนว่ายตายเกิด นรก สวรรค์ หรือไม่คะ นํา้ ฝน - ฝนเชือ ่ นะ อย่างการมีอยูข ่ องพระพุทธเจ้า พระเยซู พวกเราก็เชือ ่ เพราะมีหลักฐาน ถ้าระบบความเชือ ่ ของศาสนา ไม่ดจี ริงๆ คงหายไปแล้ว แต่ส�ำ หรับฝนคือการมอง 2 ฝัง่ ด้วยคือ ทีศ ่ าสนายังคงอยูม ่ ายาวนานได้ อาจเป็นเพราะมันพิสจู น์ไม่ได้ คนเลยเลือกจะเชือ ่ ตอนทีเ่ รียนวิชาอารยธรรมตะวันตก พบว่าราก ของหลายศาสนามาจากทีเ่ ดียวกัน และการทีม ่ น ั ไม่มอ ี ะไรมายืนยัน อธิบายคำ�สัง่ สอนอย่างเป็นรูปธรรม มันก็เลยกระจายไปหลาย นิกาย หลายรูปแบบจนเป็นอย่างทีเ่ ห็น ฝนมองว่าพุทธมีเหตุมผ ี ล ตรงทีไ่ ม่ได้พด ู แต่เรือ ่ งพระเจ้า ศรัทธา แต่อย่างเดียว แต่บอกว่าเรา ต้องทำ�เอง ลูกแก้ว - ใช่ๆ หลายศาสนามักบอกว่าให้สวด ให้ออ ้ นวอน ให้ขอ ในขณะทีท ่ างพุทธจะเน้นยํา้ เรือ ่ งศีล 5 ถ้าเราไม่ผด ิ ศีล ชีวต ิ เราก็จะไม่ล�ำ บากและมีอธิบายต่อว่าเพราะอะไรด้วย ถ้ามองจากมุมนี้ การอบรมสัง่ สอนก็ไม่ยากนะคะ คุณปวีณา - เมือ ่ ก่อนเวลาเราพาลูกๆ ไปทำ�บุญ เขาก็ไป ทุกครัง้ ทุกงาน แต่ไปทำ�บุญแบบไม่รแู้ ละไม่เชือ ่ อะไรเลย (ลูกแก้ว เสริมว่า ไปเพราะอยากให้อาหารปลา) เราจะให้เขาสวดมนต์
MY INSPIRATION แต่เด็ก แต่เพราะเขาไม่เข้าใจศาสนาพุทธลึกซึง้ พอโตขึน ้ ก็ตอ ้ ง บังคับสวด ยกเว้นคืนไหนเกิดกลัวผีขน ้ึ มา ก็จะลุกขึน ้ มาสวดมนต์ ก่อนนอนเอง (หัวเราะ) ในส่วนตัวของพีเ่ อง ก็เป็นพุทธแบบ หลงทางมานาน จนกระทัง่ มานัง่ วิปส ั สนาเมือ ่ 6 ปีทแ่ี ล้ว แล้วอะไรทีน ่ �ำ พาให้ทง้ั ครอบครัวมาสนใจปฏิบต ั ธิ รรมคะ นํา้ เพชร - เพราะเห็นการเปลีย ่ นแปลงของแม่ เป็นอะไรที่ จับต้องได้ คุณปวีณา - ก่อนหน้านัน ้ พีแ่ สวงหาเยอะมาก เหตุมากจาก ความทุกข์หลายอย่างทัง้ เรือ ่ งส่วนตัวและเรือ ่ งงาน พอเครียด หนักมากๆ เกิดอาการหายใจไม่ออกทุกคืน เราเข้าไปเช็กสุขภาพ ทุกอย่าง หมอบอกไม่มอ ี ะไรแต่เรารูว้ า่ มันผิดปกติเพราะเราเกือบ ตายแทบทุกคืน เราชอบเอาเรือ ่ งงานเรือ ่ งโน่นนีไ่ ปคิดต่อตอน กลางคืน มีอยูค ่ น ื หนึง่ เกิดอาการชาไล่ขน ้ึ มาจากเท้า เราเลยจะหัน ไปหาลูกเพราะหมดแรงไปทัง้ ตัวแล้ว แต่ตอ ้ งหยุดทันที เพราะรูต ้ วั ว่าหัวใจหยุดเต้นแน่นอนถ้าขยับมากกว่านีน ้ ด ิ เดียว เราถามตัวเอง ว่าจะตายแบบนีเ้ หรอ จิตบอกว่า ต้องนึกถึง พุทโธๆๆๆ ไปเรือ ่ ย จับลมหายใจ พอรูส ้ ก ึ ตัวอีกทีเช้าแล้ว สุดท้ายลองนัง่ สมาธิเอง พอจิตรวม อาการจะบรรเทา เหตุการณ์เกิดประมาณ 20 ปีทแ่ี ล้ว ตัง้ แต่นน ้ั มา เรากลายเป็นคน 2 บุคลิก ตอนเย็นกินไวน์ ปาร์ต้ี แต่พอ 1 ทุม ่ ต้องกลับบ้านจนเพือ ่ นๆ ตัง้ ฉายาให้วา่ ‘บ้านไกล เวลาน้อย’ (หัวเราะ) มาสวดมนต์และนัง่ สมาธิ เวลานัน ้ ความเครียด มันเยอะมาก เราคิดไม่หยุดเลย คิดไปหมดทุกอย่าง จนวันหนึง่ เกิดปัญญาว่าทีเ่ ราทุกข์เพราะมัวไปยึด พอเราปล่อยวาง หยุดยึด เท่านัน ้ แหละจิตเบาโล่งเลย พอเวลาผ่านไป เราเริม ่ รูส ้ ก ึ ว่าทีข ่ อง เราไม่ใช่รา้ นเหล้า แต่เป็นหิง้ พระ เลยเริม ่ เสาะหาครูบาอาจารย์ นํา้ ฝน - หลักๆ คือเห็นความเปลีย ่ นแปลงของแม่ และที่ สำ�คัญคือคำ�สอนและคำ�อธิบายเกีย ่ วกับเรือ ่ งต่างๆ ทีไ่ ด้ฟงั มาจาก อาจารย์วป ิ ส ั สนาของแม่ท�ำ ให้สนใจ ตอนทีแ่ ม่เริม ่ นัง่ วิปส ั สนา พีแ่ ก้วกับฝนก็ยา้ ยกลับมาไทยพอดี สิง่ ทีส ่ งั เกตได้ชด ั เลยคือเวลา มีอะไร แม่ไม่โวยวายแล้ว ใจเย็นขึน ้ นิง่ สงบมาก แปลว่าวิปส ั สนา ต้องมีอะไรสักอย่างทีเ่ ปลีย ่ นแม่ได้ ในมุมมองของคนรุน ่ ใหม่ทว่ี ท ิ ยาศาสตร์จา๋ มีค�ำ สอนไหนบ้าง ของพุทธศาสนาทีร่ ส ู้ ก ึ โดนใจ นํา้ ฝน - ไม่มอ ี ะไรเป็นพิเศษค่ะ แต่ทก ุ อย่างค่อยๆ รวมกัน เป็นเรือ ่ งเป็นราว เช่น เรือ ่ งพลังงานจิตแท้ดง้ั เดิมเป็น neutral (เป็นกลาง) อารมณ์ดเี ป็นบวก อารมณ์ไม่ดเี ศร้าเป็นลบ ฟังแล้วใช่ ฝนเองก็กลับไปหาข้อมูลด้วย และพบว่าในเชิงวิทยาศาสตร์มน ั ก็ เป็นไปทางเดียวกัน แต่ปญ ั หาของเรือ ่ งนีค ้ อ ื ยังไม่มอ ี ะไรทีพ ่ ส ิ จู น์ได้ การหาหลักฐานทีช ่ ด ั เจนมันยากอยู่ อย่างสมัยก่อนไม่มใี ครเชือ ่ ว่า โลกกลม เรือ ่ งนีก ้ ค ็ งต้องใช้เวลารวมไปถึงเรือ ่ งผี เรือ ่ งชาติทแ่ี ล้ว ชาติกอ ่ น ชาติหน้า ซึง่ มันก็อธิบายครอบคลุมได้ดว้ ยเช่นกัน เรือ ่ ง ของพลังงานมันก็อธิบายได้ทก ุ เรือ ่ งนะแม้วา่ ยังไม่ชด ั เจนในตอนนี้ ก็เถอะ ในเมือ ่ ไม่มห ี ลักฐานแล้วอะไรทำ�ให้เราเชือ ่ ในการปฏิบต ั ิ เพราะ คนส่วนใหญ่มองว่าการนัง่ หลับตาเฉยๆ ได้ประโยชน์อะไร
ลูกแก้ว - สำ�หรับแก้ว หลักฐานคือหลังจากนัง่ อานาปานสติิ ก่อนแก้วไปเรียนต่อทีญ ่ ป ่ี น ุ่ ประมาณสองปีครึง่ ก่อนหน้า ต้องอยู่ คนเดียวและแก้วเป็นคนทีเ่ ครียดง่าย เมือ ่ ก่อนแก้วคิดว่าการนัง่ เป็น เทคนิคคลายเครียดอย่างหนึง่ นะ พอไปเข้าคอร์สจริงๆ มันกลับ เป็นอะไรทีเ่ น้นการฝึกฝน การพัฒนามากๆ ไม่ได้ผอ ่ นคลายหรือ สบายอะไรเล้ย (หัวเราะ) ด้วยความทีแ่ ก้วเป็นคนแอ๊กถีฟมาก ก็ ถามตัวเองว่าเรามาทำ�อะไรเนีย ่ มีอะไรต้องทำ�อีกตัง้ เยอะ แต่พอ นัง่ ๆ ไปเราพบว่า เออ เรือ ่ งนีก ้ ไ็ ม่จ�ำ เป็นต้องคิดมาก ต้องรีบ ขนาดนี ้ มันเหมือนดีทอ ็ กซ์จต ิ นึกถึงสังคมมนุษย์สมัยแรกๆ ทุกคนเริม ่ จากศูนย์หมดเลย ก่อนจะมีสงั คม มีชอ ่ื มีต�ำ แหน่ง ดังนัน ้ ทุกอย่างในโลกนีเ้ มือ ่ เริม ่ ต้นแล้วก็เริม ่ ต้นใหม่อก ี ไปเรือ ่ ยๆ (start and then restart) ตอนอยูญ ่ ป ่ี น ุ่ ก็เครียดมากจริงๆ เคยถึงขนาดต้องออกมาเดินเล่นตอนตี 1-2 ทีส ่ วนสาธารณะ คนเดียว ตอนนัน ้ เข้าใจเลยว่าทำ�ไมคนญีป ่ น ุ่ ถึงฆ่าตัวตายเยอะมาก แต่จต ิ เรากลับสงบลงได้เมือ ่ นัง่ สมาธิ ทัง้ ทีก ่ จิ กรรมอะไรก็ยงั เต็ม เหมือนเดิม นํา้ เพชร - ตอนแรกเพชรรำ�คาญนะเพราะตัง้ แต่แม่ปฏิบต ั ิ ธรรมก็ชอบพูดแต่เรือ ่ งธรรมะซํา้ ๆ ไม่เข้าใจว่าเราเองก็มเี รือ ่ งต้อง ทำ�เหมือนกัน ต้องมีชวี ต ิ บ้าง แต่เพราะเพชรเป็นคนเฉือ ่ ยทัง้ ที่
ตอนที่แม่เริ่มนั่งวิปัสสนา พีแ่ ก้วกับฝนก็ยา้ ยกลับมา ไทยพอดี สิ่งที่สังเกต ได้ชัดเลยคือ เวลามีอะไร แม่ไม่โวยวายแล้วใจเย็นขึ้น นิ่งสงบมาก แปลว่า วิปัสสนาต้องมีอะไร สักอย่างที่เปลี่ยนแม่ได้ ซ้าย:น้ำ�ฝน ขวา:น้ำ�เพชร กลาง: ลูกแก้ว
ในหัวมีสง่ิ ทีจ่ ะทำ�เยอะ มีปญ ั หาเรือ ่ งการจัดการเวลา ตัวเองมัก ฟุง้ ซ่านทำ�ให้การจัดระบบระเบียบอะไรไม่ด ี เพชรอยากรูว้ ธิ ก ี าร ตรงนี ้ พอเห็นแม่เปลีย ่ นแปลง เราก็เลยลองไป ตอนนีก ้ จ็ ด ั การ ตารางเวลาได้ดข ี น ้ึ คุณปวีณา - ตอนทีเ่ ริม ่ ปฏิบต ั ธิ รรมใหม่ๆ เรามีความตัง้ ใจ ทีจ่ ะนำ�ธรรมทีไ่ ด้ถา่ ยทอดให้ลก ู แต่เทคนิค วิธก ี ารยังไม่พร้อม อย่างเรือ ่ งทีบ ่ อกลูกว่าอย่าขีเ้ กียจเพราะจะกลายเป็นหมู คือจริงๆ เราต้องการบอกว่าจิตทีเ่ ฉือ ่ ยชามันจะไปมีคลืน ่ ความถีเ่ ข้าพวกกับ สัตว์ทเ่ี หมือนกัน เช่น ตัวสลอธ หมู อะไรแบบนี ้ (หัวเราะ) ข้ามห้วงมหรรณพ
119
MY INSPIRATION
วิญญาณร้องไห้เป็นเพราะเขาลำ�บากใช่มย ้ั อยากทำ�อะไรก็ไม่ได้ จะช่วยเหลือตัวเองไม่ได้อก ี แล้ว หนูอยากเป็นแบบไหน เป็นแบบนี้ ทีท ่ �ำ บุญ ตักบาตร สร้างด้วยตนเองและเป็นผูใ้ ห้ หรืออยากร้องไห้ แบบนัน ้ เมือ ่ เราจากโลกนีไ้ ปแล้ว แล้วตอนนีห ้ นูท�ำ อะไรบ้างหรือยัง
แก้วก็รู้จักคนที่ไม่นับถือศาสนานะ ซึ่งไม่ได้แย่ เสมอไป เขาแค่ยังไม่รู้ ไม่เข้าใจและโยงพุทธ ศาสนาเข้ากับฮินดูด้วย นึกว่าเหมือนกันคือ เอาแต่ขอพรและบริจาคเงินหวังผล คือจริงๆ แล้วเราต้องถ่ายทอดจากมุมของเขา คุณปวีณา - ถูกต้อง พีไ่ ด้เรียนรูว้ า่ การจะสอนเขาใน ทุกเรือ ่ ง เราต้องเข้าไปอยูใ่ นโลกของเขา ไม่ใช่สอนเขาจากความ ต้องการหรือในโลกของเรา เช่น ถ้าเขาคบแฟนคนนี ้ เรามองแล้ว ก็รส ู้ ก ึ ว่าผูช ้ ายเด็กไป ไม่ชอบ แต่เขาจะไม่มวี น ั ฟังเหตุผลของเรา ก่อนอืน ่ เราต้องเข้าไปมองจากมุมของเขาก่อนว่า เห็นเด็กผูช ้ าย คนนีแ้ บบไหน ใช้วธิ ช ี วนมากินข้าวทีบ ่ า้ น หรือเขาไปโรงหนัง เราก็จะไปด้วย แล้วแยกไปนัง่ อีกทีห ่ รือไปช้อปปิง้ หลังจากนัน ้ ค่อยมาพูดถึงแฟนเขาว่า เออ ตอนนัน ้ เขาไม่คอ ่ ยสุภาพบุรษ ุ เลยนะ หรือตอนทีล ่ ก ู เราให้ค�ำ ปรึกษาความรักเพือ ่ นเนีย ่ จะบอกลูกให้จ�ำ ไว้เลยว่าเพือ ่ นเขารักแฟนมากกว่าเรา ดังนัน ้ อย่าไปบอกให้เขา เลิกกัน พอเขาคืนดีกน ั เราจะถูกทิง้ นะ ให้เขาตัดสินใจเอง พอ สิง่ ทีเ่ ราบอกตรง เขาก็จะวิง่ มาบอกว่าทีแ่ ม่บอกจริงหมดเลย ตอน นีล ้ ก ู เลยเล่าให้พฟ ่ี งั ทุกเรือ ่ ง เวลาคุยกับลูก พีจ่ ะไม่พด ู คำ�ว่าศีล 5 แต่จะดึงเข้ามาอยูใ่ นนีห ้ มด โดยบอกลูกว่าคำ�สอนของพระพุทธองค์เป็นสากล คำ�ถามว่า กินเหล้าเพือ ่ สังคม บาปมัย ้ ศีลคือศีล ถ้าห้ามแล้วผิด มันก็มต ี ด ิ ตัว ถ้าคิดว่า กินนิดหน่อยไม่เป็นไร มันก็ จะเพิม ่ ขึน ้ เรือ ่ ยๆ วันหนึง่ เราจะเมาจนขาดสติ อะไรเกิดขึน ้ กับเรา จะไม่รเู้ ลย แล้วเรือ ่ งการสร้างบุญสร้างกุศลล่ะคะ อธิบายว่าอย่างไร คุณปวีณา - พีอ ่ ธิบายเรือ ่ งการทำ�จิตให้บริสท ุ ธิแ์ บบ วิทยาศาสตร์ให้ฟงั ว่า การทีพ ่ วกหนูมาเกิด ได้รบ ั การศึกษา ได้รบ ั โอกาสเป็นเพราะบุญเก่านะ ตอนนีห ้ นูมาใช้บญ ุ เก่า รับสิง่ ดีๆ ทีห ่ นูเคยทำ�มาในอดีต แล้ววันนีห ้ นูได้ท�ำ อะไรทีด ่ แี ล้วหรือยัง ทีห ่ นู จะได้รบ ั ในวันข้างหน้า พระพุทธเจ้าสอนทาน ศีล ภาวนา เราก็ ทำ�มาแล้ว ตอนนีเ้ หลือภาวนานะลูก ภาวนาได้บญ ุ สูงสุด โชคดี ว่าลูกแก้วเขาเชือ ่ เรือ ่ งการเวียนว่ายตายเกิด เขามีเซ็นส์สามารถ เห็นวิญญาณ คนทีส ่ องไม่เห็นแต่ได้ยน ิ เสียง ก็เลยถามเขาว่า ที่ 120
ข้ามห้วงมหรรณพ
แต่ละคนยังอยูใ่ นวัยต้องทุม ่ เทเรือ ่ งเรียนและการงานอาชีพ นำ�ธรรมะมาใช้กบ ั โลกยังไงบ้าง และแบ่งเวลาให้ทางธรรม อย่างไร นํา้ เพชร - เพชรก็ยงั มีวน ิ ย ั ไม่ได้ขนาดนัน ้ แต่ทก ุ ครัง้ ก่อนจะ ต้องพรีเซนต์งานหน้าชัน ้ และก่อนสอบจะนัง่ เพราะมันช่วยให้หาย ตืน ่ เต้นได้จริงๆ ทำ�ให้จด ั ระเบียบความคิดได้ดข ี น ้ึ ดึงความรูข ้ อ ้ มูล ออกมาได้ดข ี น ้ึ (ลูกแก้วเสริมว่าจริง เพราะเดีย ๋ วนี ้ คิดงานออกมา ดีกว่าเดิม) นํา้ ฝน - พีแ่ ก้วนัง่ ตอนเย็นกับคุณแม่ ตัวฝนเองก็อยากนัง่ ให้ได้ทก ุ วัน เพราะมันช่วยให้จต ิ สงบ คือไม่ใช่มค ี วามสุขหรืออะไร นะคะ แต่จต ิ มันผ่อนคลาย ไม่สข ุ ไม่ทก ุ ข์ มีแต่ความสงบ อย่าง ถ้าก่อนนัง่ ฝนมีเรือ ่ งคิดโน่นนีเ่ ยอะมาก หลังจากนัง่ แล้วก็ยงั คิด แต่ เวลาตัดสินใจจะใช้อารมณ์นอ ้ ยลง มีเหตุผลมากขึน ้ เมือ ่ ก่อนจะ ไหลไปตามความรูส ้ ก ึ และอารมณ์มาก แปลกนะ พอเห็นจิตตัว เองแบบนี้ รูเ้ ลยว่าทุกอย่างมันไม่จริง สิง่ ทีเ่ ราเคยคิดว่ามันเป็นเรือ ่ ง ใหญ่ โกรธ แต่อา้ ว มันหายไปแล้ว แปลว่าสิง่ ทีข ่ น ้ึ มา ความรูส ้ ก ึ ต่างๆ ไม่จริงทัง้ นัน ้ เดีย ๋ วนีเ้ วลาเพือ ่ นๆ หรือคนรอบข้างถามว่าทำ�ไมไปวัด สวด มนต์ นัง่ สมาธิ เราตอบเขาว่ายังไง นํา้ ฝน - เพือ ่ นฝนชอบถามเรือ ่ งพวกนี ้ เรือ ่ งผีเพราะเรา เรียนสายวิทย์มา ก็ตอ ้ งมีหลักฐานก่อนสิ รูไ้ ด้ยงั ไงว่าไม่ได้มาจาก จิตใต้ส�ำ นึก ฝนก็บอกเพือ ่ นไปว่าอย่างเพิง่ ด่วนสรุป หลายอย่าง วิทยาศาสตร์สมัยนีไ้ ม่สามารถพิสจู น์ได้ และทีผ ่ า่ นมา ทุกอย่าง ทีเ่ ราคิดว่าเรารู ้ จริงๆ เราไม่รอ ู้ ะไรเลย ดังนัน ้ อย่าเอาแต่มองหา หลักฐาน เพือ ่ นฝนแยกเป็นสองกลุม ่ คือกลุม ่ ทีน ่ ง่ั ในวันเกิด หรือ นัง่ ตอนข้ามปี และพวกทีไ่ ม่นบ ั ถือศาสนา ซึง่ ฝนมองว่าทีเ่ ขาไม่ เชือ ่ เพราะเขายังไม่มค ี �ำ ตอบ ฝนบอกเขาว่า พุทธไม่ใช่ศาสนา แต่เป็นวิถช ี วี ต ิ เมือ ่ คุณปฏิบต ั ต ิ ามคำ�สอนของพระพุทธเจ้า คุณก็จะไม่ท�ำ ร้ายตนเองและผูอ ้ น ่ื แต่เพือ ่ นๆ ฝนชอบโยงศาสนา กับเรือ ่ งเหนือธรรมชาติ เรือ ่ งเทพเจ้า ทีจ่ ริงแล้วมันเป็นเรือ ่ งของ การใช้ชวี ต ิ การอยูใ่ นศีล การฝึกจิตตนเอง ถ้าคุณไม่เชือ ่ ในบุญ อย่างน้อยคุณก็ควรเชือ ่ ว่าการปฏิบต ั ธิ รรมช่วยให้เราไม่ไหลไปกับ อะไรง่ายๆ ทำ�ให้ใจสงบ ฝนบอกว่าทีเ่ ขาเห็นคนพุทธชอบไปวัด แล้วขอ ทำ�บุญเยอะๆ นัน ่ มันผิด เพราะศาสนาพุทธทีแ่ ท้จริงบอก ว่า เราต้องทำ�ด้วยตัวเอง ลูกแก้ว - แก้วก็รจู้ ก ั คนทีไ่ ม่นบ ั ถือศาสนานะ ซึง่ ไม่ได้แย่ เสมอไป เขาแค่ยงั ไม่ร ู้ ไม่เข้าใจและโยงพุทธศาสนาเข้ากับฮินดู ด้วย นึกว่าเหมือนกันคือเอาแต่ขอพรและบริจาคเงินหวังผล สิง่ สำ�คัญคือเราต้องให้เขาเข้าใจก่อนว่าพุทธจริงๆ แล้วคืออะไร แก้วบอกเสมอว่าพุทธศาสนาคือวิธก ี ารจัดการกับภายในจิตตนเอง ไม่ใช่เรือ ่ งของพิธก ี รรม
MY INSPIRATION นํา้ เพชร - ของเพชรนะ พอเพือ ่ นรูว้ า่ เรานัง่ สมาธิ เพือ ่ น ก็จะหูยยยยยยย (หัวเราะ) เพราะเขาจะวิทยาศาสตร์จา๋ บอกว่า นัง่ ทำ�ไม เหมือนคนแก่เลย เพชรก็เลยถามไปว่า ไม่เคยคิดฟุง้ ซ่าน กันเหรอ ให้ลองทำ�ก่อนแล้วค่อยมาคุยกัน พอเพือ ่ นลองทำ� เขาก็ เออ ดีจริงๆ ด้วย ตอนนีเ้ พือ ่ นๆ ก่อนสอบ ก่อนพรีเซนต์ ก็เลย มานัง่ สมาธิกน ั แล้ว ทัศนะตะวันตกมองว่า Life is beautiful สิง่ ทีไ่ ด้เรียนรู้ มาได้เปลีย ่ นความคิดเราหรือไม่ เพราะพุทธศาสนาบอกว่า Life is suffering นํา้ ฝน - แม่บอกว่าถ้าเราใช้ชวี ต ิ โดยมีศล ี 5 เป็นพืน ้ ฐาน ชีวต ิ ก็ไม่มอ ี ะไรน่ากลัว ตอนนีช ้ วี ต ิ ฝนไม่มน ่ั คงขนาดทีจ่ ะมุง่ จริงจัง เรือ ่ งธรรมได้ ต้องคิดเรือ ่ งเส้นทางชีวต ิ ก่อน แต่อย่างหนึง่ ทีฝ ่ นมัน ่ ใจ คือไม่ทง้ิ ทางธรรมแน่นอน สักวันเราจะหาสมดุลทัง้ สองโลกให้ได้ ลูกแก้ว - ก่อนแก้วมานัง่ อานาปานสติ แก้วตัง้ เป้าหมาย ชีวต ิ ไว้วา่ อายุเท่านีจ้ ะทำ�นีก ่ อ ่ น อายุเท่านัน ้ ค่อยทำ�สิง่ นัน ้ ต้องเป็น ขัน ้ เป็นตอนไป แต่พอได้มาปฏิบต ั ธิ รรมแล้ว แก้วผ่อนคลายกับตัว เองเยอะขึน ้ ชีวต ิ ไม่ได้ยากอะไรขนาดนัน ้ แก้วมองแม่แล้ว ทำ�ให้รู้ ว่าจริงๆ เราสามารถทำ�ได้ทง้ั ทางโลกและทางธรรมได้นน ่ี า เราหา สมดุลได้ทง้ั สองอย่าง เพียงแต่ตอนนีเ้ รายังไม่ไปถึงตรงนัน ้ แต่อย่าง น้อยเรารูช ้ ด ั เจนแล้วว่า ชีวต ิ ทีเ่ ราต้องการเป็นแบบไหน เหลืออย่าง เดียวทำ�ให้ได้
S
o you think growing up in the world these days is tough. Try raising three young children together while your childhood was surrounded by baby boomer generation. That is what Ms Paveena Padmasuta, an accounting manager at Thai Airways International has had until the last few years. For over three decades, the mother of three has found herself increasingly going to bed at late hours as her daughters were getting bigger, with the bedtime story ritual having turned into a nighttime debate session ranging from traditional practices and norms to capital punishment and religious beliefs. The discussion usually starts at 10pm until around midnight. Unless some kind of understanding or consensus is reached, nobody goes to bed. Such is uncommon in Thailand and Asia where children are supposed to be obedient and quiet, following their parents’ instructions without questions. In this family, however, those topics are discussed freely and a great source of fun for the three young ladies; Ms Ravikanya Prabhasavat, 26, Ms Sasikanya Prabhasavat, 23, and Ms Worawarai Prabhasavat, 20. One of the most frequently asked questions is about religions, Buddhism in particular because Ms Paveena is a meditator. The issues ranged from simple ones such as the benefits of meditation, merit making to an afterlife and paranormal stories including those from the Buddha’s life stories and famous Buddhist monks.
Out of curiosity after seeing significant changes in their mother’s temperament... they took a breathing meditation course.
“Many times, I couldn’t give them a good answer especially if it’s about religions against science. Many things are hard to explain but you just know it’s there,” Ms Paveena says. As her meditation became more advanced, Ms Paveena found that everything in the world including feelings and emotions are a form of energy. By practicing mindfulness meditation taught by the Buddha, she witnesses the rise and fall of positive and negative emotions within herself. Death, therefore, does not mean an end, but a transition of one energy form to another. However the sisters agree it is something that can only be understood by doing, not listening nor reading. “The interesting thing about Buddhism is that while the religion itself is surrounded by many rituals and seems like a different world because of odd explanation about heaven, hell, and ghost, it’s pretty much about the way of life when you strip off the supernatural stuff,” Ms Ravikanya notes. Out of curiosity after seeing significant changes in their mother’s temperament – from someone who always “freaks out” over small little things to a “calm, good-tempered” person – they took a breathing meditation course. The sisters, whose academic backgrounds are all sciences, realized there is more to meditation than reducing stress. The results were astonishing. Ms Ravikanya admits she is much calmer and more flexible about her daily routine while the super easygoing Ms Worawarai says she is more focused and better with time management. Asked what their friends think about it, Ms Sasikanya says, “My friends often ask me about this because I studied biotechnology but go to the temple often…I told them Buddhism is about training yourself, living and doing right. If you don’t believe in karma, you can at least believe in the power of meditation for its ability to safeguard yourself to not be easily swayed emotionally.” “It took a long time for people to really believe the Earth is round. There’re also many things that technology can’t prove today. So don’t jump to conclusions just because you don’t see them.” That doesn’t mean the midnight Dhamma session is over. The sisters say they’re still beginners when it comes to spiritual wisdom. And since their mother is a serious Vipassana practitioner, the discussion will surely get deeper as their inner world opens wider – something their mother also looks forward to. Story: Uamdao Noikorn
ข้ามห้วงมหรรณพ
121
ตำ�นานแห่งความงาม ทีไ่ ร้กาลเวลา
LEGEND OF XI SHI AND FAN LI
รือ ่ งทีผ ่ มจะเล่าให้ฟงั ในฉบับนี ้ เป็นเรือ ่ งของนางไซซี ผูท ้ ไ่ี ด้ชอ ่ื ว่าเป็นสตรีทง่ี ามทีส ่ ด ุ ในประวัตศ ิ าสตร์จน ี ยุคโบราณ เธอมีชวี ต ิ อยูใ่ นยุคชุนชิว ซึง่ อยูใ่ นช่วงระยะเวลา 700 ถึง 400 กว่าปีกอ ่ นคริสตกาล เมือ ่ ลองนับนิว้ คำ�นวณ เวลาดูแล้ว เธออาจจะมีชวี ต ิ อยูท ่ น ั สมัยพุทธกาลขององค์ สมเด็จพระบรมศาสดาพระพุทธเจ้าโคดมก็เป็นได้ ยุคนีข ้ องจีน มีผม ู้ ช ี อ ่ื เสียงในประวัตศ ิ าสตร์อยูห ่ ลายคน ไม่วา่ จะเป็นขงจือ ๊ จอมปราชญ์ และซุนวู เจ้าแห่งตำ�ราพิชย ั สงคราม ไซซีเป็นสาวชาวบ้าน มีภม ู ล ิ �ำ เนาอยูท ่ ม ่ี ณฑลเจ้อเจียง ในเขตปกครองของแคว้นเย่ว ์ ปฐมบทแห่งตำ�นานของนาง เริม ่ ต้นจากการทีเ่ จ้าแห่งแคว้นอู ๋ อ๋องฟูไซได้ท�ำ การศึกกับ เจ้าแห่งแคว้นเย่ว ์ อ๋องโกวเจีย ้ น จนได้ชย ั ชนะ ทำ�ให้แคว้นเย่ว์ ตกเป็นเมืองขึน ้ ของแคว้นอู ๋ อ๋องโกวเจีย ้ นและภริยา รวมถึง อัครเสนาบดีฟา่ นหลี ถูกจับเป็นเชลยศึกไปอยูท ่ แ่ี คว้นอู ๋ โดนใช้ งานและกลัน ่ แกล้ง ดูถก ู เหยียดหยามอยูถ ่ งึ 3 ปี ฝ่ายโกวเจีย ้ น ได้แต่อดทนทำ�ดีทก ุ อย่างเพือ ่ ให้ฟไู ซตายใจ จนได้รบ ั ปล่อยตัว ให้กลับไปครองแคว้นเย่วด ์ งั เดิม ในฐานะเมืองขึน ้ ของแคว้นอู ๋ เมือ ่ โกวเจีย ้ นกลับถึงแคว้นเย่ว ์ เขาได้ตง้ั ปณิธานว่าจะต้อง ล้างแค้นและล้างอายให้จงได้ โดยแอบซุม ่ สร้างกองกำ�ลัง 122
ข้ามห้วงมหรรณพ
ขึน ้ มาเพือ ่ รอโอกาสตีเอาเมืองของตนคืน โดยมีขน ุ นาง คนสำ�คัญคืออัครเสนาบดีฟา่ นหลี เพือ ่ กอบกูอ ้ าณาจักรของตนคืน โกวเจีย ้ นใช้หลายๆ แผน และแผนสำ�คัญอันหนึง่ ก็คอ ื การเสาะหาหญิงงามทัว่ แคว้น เพือ ่ ส่งไปบรรณาการอ๋องฟูไช เมือ ่ เขาได้ยลโฉมของนางไซซี ครัง้ แรก ขณะทีน ่ างกำ�ลังซักผ้าฟอกด้ายอยูร่ ม ิ ลำ�ธาร เขาเกิด ความพึงพอใจมาก ไซซีงดงามขนาดไหน ไม่มเี อกสารร่วมสมัยบรรยายไว้ แต่หนังสือเก่าแก่ทส ่ี ด ุ ทีก ่ ล่าวถึงคือ หนังสือของจวงจือ ่ (ราว พ.ศ. 74-167) ซึง่ ระบุไว้วา่ ขนาดไซซีเอามือกุมหัวใจ ทำ� หน้านิว่ เพราะรูส ้ ก ึ เจ็บ ก็ยงั งดงามนัก หลีไ่ ป๋ ยอดกวีของจีน (พ.ศ. 1244-1305) ได้พรรณนาความงามของไซซีเอาไว้วา่ “ได้ยลโฉมนงนุชสุดโสภา แม้มจั ฉาตะลึงชมจมวารี” อันมี ทีม ่ าจากเรือ ่ งเล่าว่า ขณะไซซีไปฟอกด้ายทีร่ ม ิ นํา้ ปลาที่ กำ�ลังว่ายนํา้ อยูแ่ ลเห็นเข้าก็ถงึ ขนาดตกตะลึง เอาแต่จอ ้ ง จนลืมว่ายนํา้ ทำ�ให้แม้แต่ปลายังจมนํา้ จนเป็นทีม ่ าของ ฉายา “มัจฉาจมวารี” นัน ่ เอง จากนัน ้ โกวเจีย ้ นก็มอบหมายให้ฟา่ นหลีเป็นหัวหน้าฝึกหัด ไซซีเรือ ่ งความรักชาติ จนนางเกิดอุดมการณ์เป็นผูร้ ว่ มปณิธาน ทีจ่ ะกอบกูแ้ คว้นเย่ว ์ พร้อมกันนัน ้ ก็ฝก ึ อบรมกิรย ิ ามารยาท อย่างผูด ้ ี ทัง้ ศิลปะ การดนตรี กวีนพ ิ นธ์ ฟ้อนรำ� ตลอดจน จริตมารยาต่างๆ แม้กระทัง่ การจารกรรม ซึง่ ไซซีกท ็ �ำ ได้ อย่างหลักแหลมแยบยล ช่วงเวลา 3 ปีแห่งการฝึกฝน ทัง้ สองเกิดความเห็นอกเห็นใจกันจนกลายเป็นความรัก แต่จ�ำ ใจต้องจากกันเมือ ่ เวลาอันควรมาถึง ฝ่ายอ๋องฟูไซเมือ ่ ได้ยลโฉมสาวงาม ก็เกิดความเสน่หา ในตัวนางขึน ้ มาทันที เขาลุม ่ หลงมัวเมาในรักอยูก ่ บ ั นางทัง้ วัน ทัง้ คืน แทนทีจ่ ะออกว่าราชการ อ๋องฟูไซกลับพานางนัง่ รถม้า ชมเมืองเพือ ่ ต้องการอวดว่าได้ครอบครองสุดยอดหญิงงาม ของแผ่นดิน เมือ ่ มีใครใคร่ชมโฉมหน้าของนาง ฟูไซก็เรียก เงิน 1 เหวิน (เงินเหรียญทองแดงสมัยโบราณ) ด้วยต้องการ ความภูมใิ จจากเงินมากมายทีไ่ ด้เพือ ่ ยืนยันความงามของ ภรรยาของตนได้ดท ี ส ่ี ด ุ
Image: shutterstock.com
เรียบเรียง ณัฐพงษ์สริ ิ สุวรรณดี
story of love
ชายสองคนที่รักหญิงงามคนเดียวกัน ด้วยวิถีที่ต่างกัน ชายคนหนึ่ง...ยกความ กตัญญูเป็นใหญ่ ความรักเป็นรอง กับชายอีกคนหนึ่งผู้ลุ่มหลงมัวเมาในรัก... จนทำ�ให้แผ่นดินต้องล่มสลาย ไซซีใช้วช ิ าหญิงงามต่อไป ในขณะทีไ่ ม่เคยลืมปณิธานเดิม คือ การกูช ้ าติ ยิง่ นางยัว่ ยวน ยิง่ ทำ�ให้ฟไู ซเสียทัง้ งานหลวง งานราษฎร์ เสียทัง้ บริวารและญาติมต ิ ร เวลาผ่านไปถึง 13 ปี วันทีแ่ คว้นเย่วพ ์ ลิกฟืน ้ จนเข้มแข็งสุดและแคว้นอูอ ๋ อ ่ นแอสุดขีด ไซซีด�ำ เนินแผนการต่างๆ นานา จนอ๋องฟูไซมอบกระบีใ่ ห้ หวูจ่ อ ่ื ซี แม่ทพ ั ใหญ่คนสำ�คัญของตนฆ่าตัวตาย ฝ่ายซุนวูเห็น กษัตริยข ์ องตนลุม ่ หลงไซซีไม่ลม ื หูลม ื ตา จึงลาออกจากราชการ ไปใช้ชวี ต ิ อยูใ่ นชนบท ในช่วงเวลานัน ้ เอง อ๋องโกวเจีย ้ นก็ นำ�ทัพบุกถล่มแคว้นอูแ๋ ละผนวกเข้าเป็นของตน ประกาศ อิสรภาพให้แก่แคว้นของตน สมกับปณิธานและความมุง่ มัน ่ พยายามมาเกือบ 20 ปี เมือ ่ เสร็จศึกฟ่านหลีกร็ บ ี ลาออกจากราชการ ไม่ยอมรับ ตำ�แหน่งอัครมหาเสนาบดีตอ ่ ไป เพราะรูด ้ วี า่ นายของตนนัน ้ ขีร้ ะแวง เป็นนายทีด ่ เี ฉพาะยามร่วมทุกข์ เขาพาไซซีไปใช้ชวี ต ิ สามัญชนกันอย่างสงบสุขอยูท ่ ท ่ี ะเลสาบไท่ห ู ต่อมาไม่นาน เมือ ่ มีคนจำ�ได้ ข่าวแพร่สะพัดไป ฟ่านหลีจงึ พาไซซีหนีไปอยู่ แคว้นฉี เปลีย ่ นชือ ่ เป็นหยีจอ ่ื ผี ประกอบอาชีพค้าขายจนมัง่ คัง่ ขุนนางแคว้นฉีชน ่ื ชมความสามารถของหยีจอ ่ื ผี เสนอฉีออ ๋ ง ให้เชิญตัวมาเป็นขุนนางผูใ้ หญ่ เขาจึงต้องพาลูกเมียหนีอก ี ครัง้ ไปอยูเ่ มืองเถาอี ้ เปลีย ่ นชือ ่ เป็นเถาจูกง เป็นพ่อค้าท่องเทีย ่ ว ค้าขายไปทัว่ จนรา่ํ รวยเป็นมหาเศรษฐีคนแรกของจีน ใช้ชวี ต ิ บัน ้ ปลายอย่างสุขสงบ หลังจากเถาจูกงตายแล้ว คนทัง้ หลาย จึงรูว้ า่ เขาคือฟ่านหลีปลอมตัวมา และหญิงทีเ่ คยอยูเ่ คียงข้าง กายเถาจูกงก็คอ ื ไซซีนน ่ั เอง ความรักของชายสองคนทีร่ ก ั หญิงงามคนเดียวกัน ด้วย วิถท ี ต ่ี า่ งกัน ชายคนหนึง่ พบรักพร้อมๆ กับการให้ความสำ�คัญ กับหน้าทีต ่ อ ่ ชาติบา้ นเมืองเป็นสำ�คัญ ยกความกตัญญูเป็นใหญ่ ความรักเป็นรอง กับชายอีกคนหนึง่ ผูล ้ ม ุ่ หลงมัวเมาในรัก ละเลยหน้าทีข ่ องความเป็นผูค ้ รองบ้านเมือง จนทำ�ให้แผ่นดิน ต้องล่มสลาย สำ�หรับไซซีเองนัน ้ สมควรยิง่ แล้วทีไ่ ด้รบ ั การ ยกย่องเชิดชูในความเสียสละร่างกายและหัวใจตนเองเพือ ่ กอบกูแ้ ผ่นดินบ้านเกิดเมืองนอน ความรักของไซซีและฟ่านหลีนน ้ั ช่างเป็นรักทีเ่ กิดจากความ เกือ ้ กูลกัน หล่อเลีย ้ งด้วยคุณธรรมแห่งการมีจต ิ สำ�นึกกตัญญูตอ ่ แผ่นดิน ทำ�ให้เขาและเธอเป็นคูบ ่ ญ ุ คูบ ่ ารมีทไ่ี ม่วา่ ต้องร่วมฝ่าฟัน ไปในหนทางใด ย่อมสำ�เร็จลุลว่ ง มีแต่ความเจริญรุง่ เรือง
X
i Shi was one of the renowned beauties in ancient Chinese history. Her legendary life began when King Fuchai of Wu won a war over King Goujian, making her hometown, Yue a tributary state. Xi Shi lived in the period of Chunqui (400-700 BC), the same era as Gautama Buddha. Other wellknown historical figures such as Confucius and Sun Tzu were also from this period. During Wu occupancy, King Goujian and his family were imprisoned and forced to do hard labor for three years before being released back. Filled with hatred and embarrassment, he secretly built up military forces and plotted plans to kill King Fuchai and return independence to his kingdom again. One of the plans was to use a beautiful woman as a tribute to King Fuchai. King Goujian appointed Fan Li to groom Xi Shi to be a perfect consort as well as skillful spy. During their three years together, they fell in love with each other but could not do anything because of their vows and responsibilities to their motherland. The plan went well. When King Fuchai saw Xi Shi, he fell for her immediately. Instead of working, he took her out of the palace to show her off. Xi Shi seduced him from his duties, created rifts among his aides, made him turn against his confidants. For the next 13 years, Yue had transformed into the strongest region while Wu had become the weakest. Feeling hopeless about the situation, Sun Tzu also left and lived in the countryside. Shortly after, King Goujian led the invasion of Wu, merging it into their own and declared independence to the region. After the war ended, Fan Li quit the government and took Xi Shi along with him and lived peacefully together. Later he became the first Chinese millionaire known as Tho Ju Gong, which was the fake name he used to disguise him for safety reasons. It was after his death that people realized who he and his wife were. This is the story of two men who were in love with the same woman. One put duties and responsibilities above all else while the other let the passion blind him to the point of self-destruction. As for Xi Shi, she has the love and admiration from her countrymen, not because of her legendary beauty but her resolve and dedication. True, enduring love like that of Fan Li and Xi Shi is hard to find but not impossible. Their love lasted because of willingness to support and understand each other all the way. It's the kind of patience rarely seen in modern couples today. Translation: Chorthip Oveerawong and Nilobon Waiyaworn
ทีม ่ า 1.https://teen.mthai.com/variety/67033.html 2.https:// www.thairath.co.th/content/344308 3.หนังสือ สีย ่ อดหญิงงาม ผูพ ้ ลิก ประวัตศ ิ าสตร์จน ี เขียนโดย ถาวร สิกขโกศล (พิมพ์ครัง้ ทีส ่ )่ี บริษท ั สร้างสรรค์บค ุ๊ ส์ จำ�กัด (ISBN 974-341-061-9) หน้า 1-47 4.หนังสือ เลียดก๊ก ฉบับกูช ้ าติ เล่ม 2 เขียนโดย เล่า ชวน หัว สำ�นักพิมพ์บา้ นพระอาทิตย์ (ISBN 974-94403-8-2)
ข้ามห้วงมหรรณพ
123
IN A DAY ในหนึ่งวันของ
สุพริศร์ สุวรรณิก คำ�นำ�โดย กันยา ยาเณร ภาพ จิตติมา กาสา นักเศรษฐศาสตร์ประจำ�องค์กรแห่งชาติ อดีต นักเรียนทุนอเมริการะดับหัวกะทิ "สุพริศร์" พบกับ ความสุขและความสำ�เร็จที่ใครต่างชื่นชมและปรารถนา แต่ ด้วยจิตที่มีธรรม เขาตื่นจากความสุขที่ไม่มีวันเต็มอิ่ม ลงมือ ปฏิบัติธรรมจริง มิใช่เพียงอ่านหนังสือ จนได้พบปัจจัตตัง ด้วยตัวเอง ฉบับนี้เรามาดูกันว่าหนุ่มผู้มากความสามารถ
อีก
คนนี้ จัดสรรเวลาอย่างไร
"ปัจจุบน ั ผมเป็นเศรษฐกรอาวุโส ประจำ�ฝ่ายนโยบายการเงินธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) รับผิดชอบหลักในงานวิเคราะห์วจิ ย ั ด้านเสถียรภาพเศรษฐกิจการเงิน ด้านบริหารการ เงินในธนาคารพาณิชย์ และงานด้านวิชาการในสถาบันวิจย ั ทัง้ ในและต่างประเทศ สำ�เร็จการ ศึกษาระดับปริญญาตรีดา้ นการธนาคารและการเงิน (เกียรตินย ิ มอันดับหนึง่ ) จากจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ปริญญาโทด้านรัฐศาสตร์ เอกนโยบายและการจัดการสาธารณะ จากมหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ และปริญญาโทด้านเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ เอกเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศจาก University of Michigan, Ann Arbor ประเทศสหรัฐอเมริกา ภายใต้ทน ุ การศึกษาจาก ธปท. ผมชืน ่ ชอบการอ่านหนังสือแนวธรรมะวิทยาศาสตร์ และสนใจใฝ่รใู้ นพุทธศาสนามาตัง้ แต่ ยังเล็ก แต่ไม่เคยปฏิบต ั ภ ิ าวนาอย่างจริงจังเสียที จนกระทัง่ ถึงจุดอิม ่ ตัวในช่วงทีใ่ ช้ชวี ต ิ การเป็น นักเรียนทุนอยูท ่ ส ่ี หรัฐฯ ซึง่ ถือเป็นช่วงชีวต ิ ทีม ่ ค ี วามสุขมากเพราะได้รบ ั อิสระอย่างเต็มที่ แต่กลับ รูส ้ ก ึ ว่าความสุขดังกล่าวเป็นสุขที่ “เติมเท่าไหร่กไ็ ม่เต็ม” “ไม่เคยพอ” และ “ชัว่ คราวไม่ยง่ั ยืน” จึงตัดสินใจเริม ่ ต้นปฏิบต ั ธิ รรมอย่างจริงจัง โดยเชือ ่ มัน ่ อย่างแรงกล้าว่า “เป็นฆราวาสก็บรรลุธรรมได้ หากปฏิบต ั ต ิ นอย่างถูกต้องและมีความสมดุลในชีวต ิ ” โดยผมจะพยายามปฏิบต ั ภ ิ าวนาให้ได้อย่างน้อย 1 ชัว่ โมงทุกเช้าก่อนออกไปทำ�งาน ส่วนในวันหยุดสุดสัปดาห์ จะใช้เวลาว่าง อ่านหนังสือ ออกกำ�ลังกาย และทำ�กิจกรรมกับครอบครัว ผลลัพธ์จากการภาวนาทีเ่ ห็นได้อย่างชัดเจน คือ ช่วยทำ�ให้การตัดสินใจ ต่างๆ และการทำ�งานมีความเฉียบคมขึน ้ มีความสุขมากขึน ้ จากทีเ่ คยโกรธง่าย อ่อนไหวกับคำ�พูดของคนรอบข้าง ซึง่ บางครัง้ อาจ ฟังไม่เข้าหู ก็สามารถลดอัตตา วางเฉย ไม่ยด ึ ติด และให้อภัยผูอ ้ น ่ื ได้งา่ ยขึน ้ กว่าเดิม เห็นความเปลีย ่ นแปลง ความสมหวังและผิด หวังเป็นเรือ ่ งธรรมดาของชีวต ิ "
His Daily Timetable ่ นอน ภาวนา 60–90 นาที โดย 06.30 ตืน เฉลีย ่ ครัง้ ละ 60 นาที สวดพระคาถา ชินบัญชร พร้อมอุทศ ิ บุญและแผ่เมตตา
08:00 อาบนา้ํ แต่งตัว รับประทานอาหารเช้า 09:30 124
ข้ามห้วงมหรรณพ
เริม ่ ทำ�งาน
18.00
ออกจากทีท ่ �ำ งาน รับประทานอาหารเย็น / พบปะสังสรรค์กบ ั เพือ ่ นฝูง แล้วแต่วน ั
20.00 กลับถึงบ้าน พักผ่อน อ่านหนังสือ 22.00 เตรียมตัวเข้านอน ขอบคุณสถานที่ ศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย
ART MODE
ศิลปะในทุกจังหวะชีวิต
เรือ่ ง คณขวัญ รชตานันทวิช ข้ามห้วงมหรรณพ
125
ART MODE
126
ข้ามห้วงมหรรณพ
BAD DAY
BUT
หอศิลป์ ศุภโชค ดิ อาร์ท เซ็นเตอร์ (S.A.C.) ก่อตัง้ ขึน ้ จากความรักและความชืน ่ ชอบศิลปะมาอย่างยาวนาน ของคุณศุภโชค อังคสุวรรณศิริ นักสะสมงานศิลปะตัวยง เพือ ่ เปิดกว้างให้ศล ิ ปินไทยร่วมสมัยรุน ่ ใหม่ทม ่ี พ ี รสวรรค์ และความสามารถได้มพ ี น ้ื ทีจ ่ ด ั แสดงผลงานให้คนในสังคม ได้มาสัมผัสและเรียนรูว้ า่ ศิลปะอยูใ่ นทุกจังหวะของการ ดำ�เนินชีวต ิ ดังเช่นนิทรรศการ GOOD DAY BAD DAY BUT EVERYDAY ของ ทวีพงศ์ ประทุมวงษ์ ศิลปิน ภาพถ่ายแนว Street Photography เจ้าของผลงาน ภาพถ่ายชนะเลิศระดับนานาชาติ นิทรรศการนำ�เสนอภาพ ทีส ่ ะท้อนความเป็นจริงของชีวต ิ และสังคมคูข ่ นานไปกับความ มหัศจรรย์เหนือจริง ด้วยมุมมองทีส ่ ร้างสรรค์ ประกอบกับ แสง สี และจังหวะทีเ่ ป็นของจริง ทำ�ให้ภาพดูนา่ ดึงดูด จนต้อง รูส ้ ก ึ ทึง่ กับแนวคิดทีถ ่ ก ู นำ�เสนอผ่านมุมมองทีไ่ ม่ธรรมดา นิทรรศการ จัดแสดง วันที่ 7 กรกฎาคม - 5 สิงหาคม 2561 ณ อาคารหอศิลป์ ศุภโชค ดิ อาร์ท เซ็นเตอร์ // The exhibition is on display from 7 July – 5 August 2018 at Subhashok The Arts Centre, Bangkok.
Subhashok The Arts Centre (S.A.C.) was founded by Mr.Subhashok Angsuvarnsiri, an art lover and a collector of many decades with an intention to provide a platform for young talented and proficient Thai artists to exhibit their works. The gallery is also aimed at bringing people to learn and realize that art is in our everyday life as shown by the Street Photography exhibition GOOD DAY BAD DAY BUT EVERYDAY by Tavepong Pratoomwong, an award-winning street photographer. The composition and viewpoint of his photographs reflect the truth of life and society yet present magic and fantasy as well. The creative point of view, light, color and juxtaposition in the real situation make the photos attractive in a remarkable way.
ภาพ วันชัย วงศ์แสงอนันต์
ข้ามห้วงมหรรณพ
127
ลิฟวิ่ง แอนด์ สไตล์
เรียบเรียง วิมลมณี วชิรภาคภูมิ
Sheridan
Palais towel collection
ผ้าเช็ดตัว *1,603 THB (ราคาลดพิเศษที่เครือห้าง The Mall) Special discounted price
Erb
Diffuser Erb Dazzing Spring Fleurfume Reed Diffuser
ที่ปรับอากาศกลิ่น Dazzing Spring Fleurfume 1,590 THB
วันแม่ปน ี ้ี ใครยังไม่มไี อเดียซือ ้ ของขวัญให้คณ ุ แม่ ทีมงานได้ คัดสรรมาไว้ให้แล้ว ไม่วา่ จะเป็นผ้าขนหนูนม ่ ุ ๆ ผ้าพันคอลายสวย กระเป๋าถือทีม ่ เี รือ ่ งราวดีๆ ซ้อนอยูบ ่ นผืนผ้า รวมถึงเก้าอีแ้ ละกลิน ่ หอมๆจาก diffuser ทีจ่ ะช่วยให้คณ ุ แม่ผอ ่ นคลาย และประทับใจ กับของขวัญสุดพิเศษทีค ่ ณ ุ ตัง้ ใจเลือกมามอบให้ทา่ น Mother's day is coming up and we have a variety of special and thoughtful ideas as a gift for all mothers. Whether it's a luxurious towel for best of comfort, a beautiful new scarf or a good scented diffuser, these selections can definitely impress your mother.
Heartistdid
Miss.Japanese Tie knot classic กระเป๋าทอมือลาย Miss Japanese Tie knot
HEARTIST กระเป๋าจากผ้าทอบำ�บัดโดยโครงการอรุโณทัยของ กลุ่มเด็กพิเศษ ที่เปิดโอกาสให้บุคคลพิเศษแสดงความสามารถด้วยจิต วิญญาณศิลปิน โดยกระเป๋าแต่ละใบจะมีเพียง “ใบเดียวในโลก” An artistic bag by Heartistdid, hand-made by a group of special children with ASD, by the Arunothai project. These bag designs will be your 'one and only ' in the world. FB: @heartistdid, @arunothai.org
128
ข้ามห้วงมหรรณพ
LIVING AND STYLE BRINGS YOU ANOTHER SET OF OBJECTS AND FURNITURES WITH GOOD THOUGHTFUL DESIGNS LIVING AND STYLE BRINGS YOU ANOTHAt East Lighting Table Lamp Cera
โคมไฟรุ่น Cera 5,200 THB
Jai Craft Design Euphoria Twilly Silk Scarf ผ้าพันคอ 950 THB
Corner43
Sputnik Chair (outdoor)
BY SALT AND PEPPER DESIGN STUDIO
เก้าอี้ รุ่น Sputnik
Sheridan – Leading Department Stores (i.e. Siam Paragon, Emporium, Central Chidlom) // Heartisdid – FB: @heartisdid/, Instagram: heartisdid // Erb – www.erbasia.com, Leading Department Stores // At East Lighting - Thonglor Soi 23 Tel. +662 712 6454 // Jai Craft Design - www.jaicraftdesign.com, Instagram: jai.craftdesign, Tel. +66 94 226 9622 // Corner43 - Corner 43 Décor 2nd Floor, CV12 THE RESIDENCE , Tel +662 056 1320
ผลงาน Sputnik Chair ที่ Salt And Pepper Design Studio ออกแบบให้กับแบรนด์ Corner 43 ได้รับรางวัล Demark Award winner 2017 ในกลุ่มสินค้าเฟอร์นิเจอร์
สอบถามราคาได้ที่ร้าน
ข้ามห้วงมหรรณพ
129
มารยาทการตอบปฏิเสธ HOW TO SAY ‘NO’ POLITELY ความเกรงใจกับคนไทยเป็นของคูก ่ น ั ทว่าบางครัง ้ ทีถ ่ ง ึ คราวต้องตอบปฏิเสธ ด้วยเกรงใจ จึงจำ�เป็น (หรือ ถึงขัน ้ จำ�ใจ) ต้องตอบรับทัง ้ ๆ ทีไ่ ม่สะดวกจนกลายเป็น ภาระเกินตัว ครัน ้ พออยากจะสตรองในจุดยืนตอบปฏิเสธ บ้าง กลับไม่รว ู้ ธ ิ ี กลายเป็นคนขวานผ่าซาก ไร้นา้ํ ใจ แถม เผลอๆ พาลได้ศต ั รูเป็นของแถมไปซะอย่างนัน ้ Manner ฉบับนีจ ้ ง ึ รวบรวมเทคนิควิธ ี say no อย่างละมุนละม่อม จบสวยแบบไม่ตอ ้ งผิดใจใครแน่นอน…
1
กล่าวขอบคุณรักษานํ้าใจ - หลายครัง้ เราไม่กล้า ตอบปฏิเสธ โดยเฉพาะกับคนทีส ่ นิท เพราะกลัวเขาจะ งอน หรืออาจจะโกรธ แต่ทง้ ั ๆ ทีเ่ ราเองก็ไม่สะดวกจริงๆ การ ตอบปฏิเสธพร้อมกล่าวขอบคุณก็เป็นวิธรี ก ั ษานา้ ํ ใจทีด ่ ท ี เี ดียว เช่น เพือ ่ นชวนไปเทีย ่ วทะเล แต่เราไม่วา่ งจริงๆ อาจตอบไป ว่า “ขอบคุณนะทีช ่ วน/ขอบคุณทีน ่ ก ึ ถึงกัน แต่อาทิตย์นเ้ี ราต้อง พาครอบครัวไปทำ�ธุระพอดี ไว้โอกาสหน้านะ”
2
ตอบไปให้เคลียร์ - บางครัง้ หากเป็นเรือ ่ งสำ�คัญที่ ต้องการความชัดเจน เช่น หัวหน้างานต้องการคน อาสาไปทำ�กิจกรรมวันหยุด การตอบว่า “คิดว่าน่าจะไปได้/อาจ จะไปได้” กลับทิง้ ให้อก ี ฝ่ายเข้าใจว่าคุณอยากตอบรับ ทัง้ ๆ ที่ ในใจอยากปฏิเสธ แต่ไม่กล้าพอ ทำ�ให้บทสนทนาลากยาว ไปอีก หากติดธุระสำ�คัญจริงๆ ตอบไปตามตรงและตามจริง พร้อมอธิบายเหตุผล หัวหน้าจะได้จด ั การหาคนไปแทน คุณ ก็ได้ไปทำ�ธุระอย่างสบายใจ
3
เสนอทางออก - การไม่ได้ชว่ ยเองไม่ได้เเปลว่า ช่วยไม่ได้เสมอไป นอกจากจะรับฟังและปฏิเสธโดยให้
เหตุผลทีด ่ แี ล้ว การเสนอทางออก เช่น แนะนำ�คนทีพ ่ อจะช่วย ได้ หรือเสนอวิธแี ก้ปญ ั หา (หากทำ�ได้) นอกจากจะช่วยให้ปญ ั หา
คลีค ่ ลายแล้ว ยังทำ�ให้ผฟ ู้ งั รูส ้ ก ึ ว่าเราเป็นผูม ้ น ี า้ํ ใจ ไม่นง่ ิ ดูดาย กับเรือ ่ งทีถ ่ ก ู ขอร้องด้วย
4
ฟังก่อนปฏิเสธเสมอ - หากมีใครขอความช่วย เหลือในเวลาทีเ่ รายุง่ สุดๆ โดยเฉพาะอย่างยิง่ เพือ ่ น ร่วมทีม หรือในงานทีเ่ รามีสว่ นรับผิดชอบร่วมกัน แม้เราจะรูว้ า่ เราไม่สะดวกแน่ๆ เพราะแค่ตวั เองก็ยงั เอาไม่รอด อย่าเพิง่ รีบ ตอบปฏิเสธทันควัน เพราะนัน ่ จะทำ�ให้คณ ุ ถูกมองว่าแล้งนา้ ํ ใจ เผลอๆ อาจดูไม่สนใจและไม่มค ี วามรับผิดชอบในงานส่วนรวม ควรฟังหรือสอบถามให้ดก ี อ ่ น ค่อยตอบปฏิเสธไป จะได้ไม่ ทำ�ให้เสียความรูส ้ ก ึ ต่อกัน ความจริงใจเป็นสิง่ สำ�คัญในการตอบปฏิเสธ บวกกับวิธพ ี ด ู ให้บวั ไม่ให้ชา้ํ นํา้ ไม่ให้ขน ุ่ ก็จะยังคงความสัมพันธ์ทด ่ี ต ี อ ่ กันได้ แต่กอ ็ ย่าเอาแต่ปฏิเสธแบบไม่คด ิ จะช่วยเหลือใคร เพราะระหว่าง 'จำ�เป็นต้องปฏิเสธ' กับ 'ไร้นา้ํ ใจ' นัน ้ เพียงแค่เส้นบางๆ กัน ้ อยู่ นิดเดียวนะจ๊ะ
A
dd a positive comment with a “no”. You may respond: “No, but thanks for asking me” to express appreciation for someone’s effort on your behalf. Be clear. A reasonable “no” is not a cause for guilt, so don’t hem and haw. Offer solution. You can suggest an alternative or respond: “Let me recommend someone who may be able to help you.” to show your support. Listen first. No matter how busy you are, do not respond with a knee-jerk “no” without knowing any details. Listening to the request first, especially from your colleagues, means you pay attention to their matters, not an indifferent one. Translation: Kanakwan Rachatanunthawich
130
ข้ามห้วงมหรรณพ
Image: shutterstock.com
เรือ่ ง คณขวัญ รชตานันทวิช
GOOD HEALTH
เมือ ่ ผิวแม่แตกลาย Image: elements.envato.com
STRETCH MARK
A little problem for Mommies เรื่อง วิตราภรณ์ พิมพลา
มือ ่ คุณแม่รต ู้ วั ว่ามีครรภ์ จะมี ชีวต ิ น้อยๆ มาอยูใ่ นท้อง ก็มก ั จะอ่านหนังสือมากมาย เพือ ่ หาความรู้ เกีย ่ วกับการตัง้ ครรภ์ ผูเ้ ขียนเองก็เป็น หนึง่ ในนัน ้ นอกจากหนังสือจะแนะนำ� การปฏิบต ั ต ิ นระหว่างตัง้ ครรภ์แล้ว ยัง แนะนำ�ให้เลิกใช้สารเคมีกบ ั ร่างกาย และให้ทาครีมเพือ ่ ป้องกันผิวแตกลาย เพือ ่ หลังคลอด คุณแม่จะได้กลับมามี ผิวสวยเหมือนเดิม ด้วยเป็นคนทีไ่ ม่คอ ่ ย แต่งหน้าและไม่ใส่นา้ํ หอม จึงไม่มป ี ญ ั หา ในการเลิกใช้สารเคมีกบ ั ร่างกายมากนัก และเมือ ่ ถึงเวลาไปเลือกซือ ้ ครีมทาหน้าท้อง จึงอ่านส่วนผสมอย่างละเอียดยิบ เพราะกลัวแพ้ และเมือ ่ เลือกซือ ้ ครีมทีค ่ ด ิ ว่า ปลอดภัยทีส ่ ด ุ แล้ว จึงเริม ่ ทาตัง้ แต่ทอ ้ ง ได้ 3 เดือน จนกระทัง่ อายุครรภ์ได้ 6 เดือน ก็มป ี ญ ั หาคือ แพ้ครีมตัวนัน ้ จึง เกิดผืน ่ คันทัว่ บริเวณทีท ่ าครีมนัน ้ และ เป็นอย่างนัน ้ อยูห ่ ลายสัปดาห์ คุณหมอ วินจิ ฉัยว่า น่าจะเป็นเพราะฮอร์โมนจาก การตัง้ ครรภ์ และจะหายเมือ ่ คลอดลูก
ผูเ้ ขียนทวนคำ�พูดของหมอในใจ โอ้ แย่ละ อีก 3 เดือน จะทำ�อย่างไร ด้วยความทีเ่ ป็นคนไม่ยอมแพ้และขีส ้ งสัย จึงนึกถึงครีมตัวนัน ้ ทีท ่ าในหลายบริเวณ และเป็นบริเวณทีข ่ น ้ึ ผืน ่ ทัง้ สิน ้ ผูเ้ ขียน หยุดทาครีมและปล่อยให้รา่ งกายรักษา ตัวเองอยูเ่ กือบเดือน จึงหายสนิท และ ไม่กล้าซือ ้ ครีมตัวอืน ่ มาใช้อก ี เลยได้ท�ำ ครีมทาผิวมาใช้เอง เลยอยากนำ�มาแบ่ง ปันให้คณ ุ แม่มอ ื ใหม่และไม่ใหม่ทง้ั หลาย เผือ ่ จะเป็นทางเลือกทีป ่ ลอดภัยระหว่าง การตัง้ ครรภ์ ครีมทาป้องกันผิวแตกลาย มี วัตถุดบ ิ อยู่ 3 อย่างคือ นํา้ มันมะพร้าว นา้ํ มันมะกอก และนํา้ มันงา ถ้าจะให้ดี ควรใช้แบบออร์แกนิก นํา้ มันมะพร้าว 100 กรัม นํา ้ มันมะกอก 20 กรัม และ นา้ํ มันงา 10 กรัม ไม่แนะนำ�ให้ใส่นา้ํ มัน หอมระเหย เพราะคุณแม่อาจแพ้ได้ วิธท ี �ำ ง่ายๆ - นำ�นํา้ มันทุกชนิดใส่ ชามแก้วหรือชามสเตนเลส นำ�ไปแช่ ตูเ้ ย็นจนนํา้ มันมะพร้าวแข็งตัว นำ�ออก จากตูเ้ ย็น เติมนํา้ มันอีก 2 ชนิด โดย เทช้าๆ ใช้ตะกร้อมือคนให้เข้ากัน พยายามคนให้เร็ว เพราะนํา้ มันมะพร้าว จะละลายเมือ ่ อยูท ่ อ ่ี ณ ุ หภูมส ิ งู กว่า 25 องศาเซลเซียส ผูเ้ ขียนทำ�สูตรนีต ้ อน อยูป ่ ระเทศอเมริกา จึงไม่มป ี ญ ั หาเรือ ่ ง อากาศร้อน แต่ในประเทศไทยอาจต้อง ใช้ความไวนิดหน่อย เมือ ่ กวนให้เข้ากัน แล้วตักใส่กระปุกแก้ว ปิดฝา เก็บไว้ใน ตูเ้ ย็น พอจะนำ�มาทา ให้ใช้ชอ ้ นแห้งๆ
ตักทีละน้อย ค่อยๆ ทาบริเวณทีอ ่ าจมี ผิวแตกลาย ทาและนวดเบาๆ จนครีม ซึมเข้าสู่ผิว ทาได้ทั้งตอนเช้าและ ก่อนนอน
O
ne concern of every mommy is stretch mark problem. I had the problem of allergy to anti-stretch mark cream; the result was the big itchy rashes all over the applied skin. I decided to stop using the cream and let the body heal itself. The rashes were gone several weeks later. I preferred not to buy any cream but to develop myself “anti-stretch mark cream”. There are only 3 ingredients: organic coconut oil 100 grams, organic olive oil 20 grams and organic sesame oil 10 grams. No essential oil is needed; some women are allergy to essential oils when pregnant, so the cream should be as pure as possible. Pour coconut oil into a glass bowl or stainless steel bowl. Refrigerate until it is solidified. Mix with other oils slowly by using whisk balloon; make it quick; because coconut oil will be melt when the room temperature is higher than 25 Celsius. Spoon the mixture into a glass container with lid. Keep it airtight inside the refrigerator. When use, scoop it out with a dry spoon, apply the cream on the skin especially the stretching area. The cream can be used as often as needed. Story: Witraporn Pimpla
ข้ามห้วงมหรรณพ
131
เรือ่ ง สุภาวดี ยืนยาว ภาพ ช่างภาพ 5000s ภาพ ทีมทีช่มางภาพ 5000s
ศาลาริมนํ้า SALA RIM NAAM The Mandarin Oriental Hotel
อ
าหารไทยต้นตำ�รับเป็นสำ�รับทีค ่ รองใจใครหลายคน ทว่าการ หาร้านทีอ ่ ร่อยถูกใจ บรรยากาศสวยงามริมแม่นา้ํ เจ้าพระยา
ควบคูก ่ บ ั มีการแสดงนาฏศิลป์ไทยให้ชน ่ื ชม เป็นสิง่ ทีห ่ าไม่ได้งา่ ยนัก ในกรุงเทพฯ แต่ทห ่ี อ ้ งอาหารศาลาริมนํา้ โรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล มีครบทุกความต้องการ ความงดงามถูกสร้างขึน ้ มา อย่างประณีตตัง้ แต่แรกเห็น ด้วยสถาปัตยกรรมศาลาทรงไทยหลัง ใหญ่รม ิ นํา้ แวดล้อมด้วยต้นไม้เขียวขจี ภายในตกแต่งด้วยศิลปะไทย อันวิจต ิ รบรรจง มีทน ่ี ง่ั ทัง้ แบบโต๊ะ และแบบนัง่ พืน ้ ให้อารมณ์เหมือน นัง่ ทานข้าวแบบคนไทยสมัยโบราณ บริเวณฝัง่ ริมแม่นา้ํ เจ้าพระยา ก็ท�ำ เป็นกระจกใส ให้สม ั ผัสความงดงามของทิวทัศน์ดา้ นนอกได้ เต็มตา ซุม ้ อาหารนำ�เสนอบนรถเข็นแบบย้อนยุค ทุกเมนูอาหารคัด สรรจากวัตถุดบ ิ ธรรมชาติทใ่ี ห้คณ ุ ประโยชน์ตอ ่ ร่างกาย นำ�มาปรุง อย่างพิถพ ี ถ ิ น ั แนะนำ� ยำ�ผักกูด เมีย ่ งปลาทู แกงคัว่ นา้ ํ พริกกุง้ สด และ ของหวานรสเลิศ ขนมครกโบราณ ใครอยากสัมผัสเสน่หอ ์ าหารไทยที่ ครบถ้วนทัง้ รสชาติ บรรยากาศ และความคุม ้ ค่า ไม่ควรพลาดทีเดียว
T
raditional Thai food is many people’s favorite. However, finding a fine Thai cuisine with exquisite atmosphere along the Chao Phraya River, coupled with Thai Art performance is not easy to find in Bangkok. The Mandarin Oriental's Sala Rim Naam, has is all. The restaurant itself is a large Thai-style Pavillion, beautifully built and surrounded by trees. The interior is decorated with fine and intricate Thai decor and patterns. You can choose to eat either on the table or the floor and rest against the silk classic thai style pillow for an experience of a traditional setting. You can also choose the lunch buffet and select a large variety of authentic dishes as if roaming the local market. Every menu is made from natural ingredients and meticulously cooked. Recommended dishes are Yam Pak Good (‘Paco Fern Spicy Salad’), ‘Maing Pla Too (‘Fried Mackeral Served with fresh vegetables and special sauce’), Gaeng Kua, Nam Prik Kung Sod (‘Fresh Shrimp Paste’) and a Thai dessert. If you want to experience a traditional Thai restaurant with fine Thai cuisine, this place should not be missed.
132
ข้ามห้วงมหรรณพ
RECOMMENDED
ยำ�ผักกูด, เมี่ยงปลาทู, ขนมครกโบราณ ห้องอาหารศาลาริมนา้ํ โรงแรมแมนดาริน โอเรียลเต็ล กรุงเทพฯ เปิดทุกวัน (ยกเว้นวันพุธ ตลอดเดือนเมษายน – กันยายน) มื้อกลางวันแบบบุฟเฟ่ต์ เวลา 12:00-14:30 น. มื้อคํ่าแบบชุด เวลา 19.00 – 23.00 น. โชว์การแสดงเวลา 19.45 – 21.00 น. TEL : +66 2 659 9000 // Sala Rim Naam - The Mandarin Oriental Hotel Bangkok
บราสเซอรี กอร์ดองนิเย่ร์
BRASSERIE CORDONNIER
ร้าน
อาหารฝรัง่ เศสสุดคลาสสิกทีย ่ งั คงกลิน ่ อายแบบฝรัง่ เศส ในยุค 1930 ซึง่ เป็นช่วงเวลาทีแ่ ฟชัน ่ และดาราในตำ�นาน ยังคงโลดแล่นตรึงใจผูค ้ น Soho Hospitality ผูอ ้ ยูเ่ บือ ้ งหลัง ความสำ�เร็จของร้านอาหารชัน ้ นำ� นำ�เอาองค์ประกอบหลักของ วัฒนธรรมฝรัง่ เศส คือ อาหารและแฟชัน ่ ให้ได้สม ั ผัสกับบรรยากาศ สไตล์ ‘Brasserie’ ซึง่ เป็นประเภทร้านอาหารสไตล์คลาสสิกแท้ๆ ของฝรัง่ เศส ด้วยเรือ ่ งราวทีผ ่ สมผสานไว้ในการตกแต่งร้าน ทีม ่ าจาก คำ�ว่า ‘Cordonnier’ ทีแ่ ปลว่าช่างทำ�รองเท้า อุปกรณ์ท�ำ รองเท้ายุค เก่าจึงเป็นองค์ประกอบการตกแต่งร้านควบคูก ่ บ ั ความเป็นเอกลักษณ์ สไตล์ปารีเซียง คือการตกแต่งผนัง ด้วยกระจกใสกัดลายสาวชาว ฝรัง่ เศส สิง่ ทีเ่ สริมประสบการณ์ได้ดเี ยีย ่ ม และไม่แพ้บรรยากาศร้าน แน่นอนคือ เมนูอาหารของเชฟ Clement Hernandez เชฟผู้ มากประสบการณ์การทำ�งานร้านระดับมิชลินสตาร์ถงึ 3 ดาวมาแล้ว เสิรฟ์อาหารสูตรต้นตำ�รับ French Classic Twist ทีป ่ ระยุกต์สว่ น ผสมบางชนิดเพือ ่ รสชาติรว่ มสมัยมากขึน ้ อาทิ French Onion Soup, Foie Gras Terrine หรือ Chilled Ratatouille โดยสอด แทรกศิลปะฝรัง่ เศสในแต่ละเมนูอก ี ด้วย นับเป็นประสบการณ์การรับ ประทานอาหารทีพ ่ เิ ศษ คุม ้ ค่าแก่การเดินทางข้ามกาลเวลาไปสัมผัส ประสบการณ์ของฝรัง่ เศสยุค 1930 ทีน ่ า่ ประทับใจ
A
classic French restaurant in the atmosphere of 1930’s where the magic of fashion and film were raging. Soho Hospitality, which is behind successes of popular eateries, has brought together the main characteristics of French, food, and fashion to form together this exquisitely vibrant and cosy authentic french 'Brasserie'. 'Cordonnier' means shoemaker in french, so the interior showcases some classic objects of a shoemaker, blended with the wall-decor of the lively Parisian painted on the stained glass mirror. The best experience is the menu from Executive Chef, Clement Hernandez, with unquestionable culinary skills, and experiences from Michelin star restaurants of up to 3 stars, he serves a wonderful French classic twist here at Brasserie Cordonnier. Recommended are French Onion Soup, Foie Gras Terrine and Chilled ratatouille. Dinning here is an exclusive experience, an impressive travel back to the glory of 1930s.
RECOMMENDED
French onion soup & Chilled Ratatouille 32 ซอยสุขม ุ วิท 11 แขวงคลองเตย กรุงเทพฯ TEL : +66 94 970 8599 / +66 2 045 4343 เปิดทุกวัน 18.00 -24.00 น. // Sukhumvit 11 www.cordonnierbkk.com Translation: Tarinsiri Deemongkol
ข้ามห้วงมหรรณพ
133
เยือนถิ่นชิมอาหารไต MAEHONGSON ชวนชิมอาหารริมทาง เรือ่ ง แสงปทีป แก้วสาคร ภาพ ทีมช่างภาพ 5000s
ฉบับนีพ ้ าไปเทีย ่ วชิมอาหารไต ( ไต ภาษาไทยใหญ่หมายถึง ไทยใหญ่) ณ เมือง สามหมอกดินแดนดอกบัวตอง ชมวิถช ี ว ี ต ิ ของคนพืน ้ เมือง ตลาดเช้ากันทีต ่ ลาดสาย หยุด หรือตลาดเทศบาลเมืองแม่ฮอ ่ งสอนกันค่ะ
1 ถั่วพูอุ่น
ถัว่ พูอน ุ่ หรือ เต้าหูร้ อ ้ น อาหารเช้ายอดนิยมทีเ่ ติม ความอบอุน ่ ให้รา่ งกายได้เป็นอย่างดี ในชามประกอบ ด้วย เส้นก๋วยเตีย ๋ วไทยใหญ่ลวกกับผักกาดหรือยอด ถัว่ ลันเตา หมูสบ ั อุบ ๊ มะเขือ ปรุงรสด้วยซีอว๊ิ หวาน ซีอว๊ิ เค็ม พริกคัว่ นํา้ มัน เกลือ ถัว่ ลิสงบด และราดด้วยนํา้ ถัว่ พูขน ้ ๆ โรยต้นหอมผักชี Thua Pu Oon (Hot tofu with Tai Yai noodles and crushed peanuts)
2 ถั่วพูโก้
ถัว่ พูโก้ หรือ เต้าหูย ้ �ำ ใช้เต้าหูห ้ รือถัว่ พูทเ่ี ป็นก้อน แล้วมาหัน ่ เป็นชิน ้ ๆ ปรุงรสเหมือนถัว่ พูอน ุ่ แต่จะเติมนํา้ มะขามปรุงรสลงไปด้วย ก่อนรับประทาน เคล้าให้เข้ากัน จานนีถ ้ ก ู ปากหลายคนทีช ่ อบรับประทานรสจัด ถัว่ พูอน ุ่ ถัว่ พูโก้ ข้าวซอยนํา้ ชามละ 20-25 บาท แนะนำ�ร้านถัว่ พูอน ุ่ ป้าหล้า ในตลาดสายหยุด
Thua Pu Ko (Similar to Thua Pu Oon, but mixed with tamarind sauce with a more rich flavor)
3 ข่างปอง
หรือทีค ่ นภาคกลางเรียก “กระบอง” มีวต ั ถุดบ ิ หลักคือ มะละกอดิบ มะละกอห่ามหัน ่ แท่ง (ทีเ่ ห็นเป็นสีสม ้ ๆ ใส่กบ ั มะละกอดิบเพือ ่ ให้มรี สหวานธรรมชาติ) และ ใบเล็บครุฑ ปรุงรสด้วยเครือ ่ งโขลกทีป ่ ระกอบด้วย พริก กะปิ หอมแดง ตะไคร้ เกลือ ใช้แป้งข้าวเจ้าเคล้าให้ทว่ั ใส่นา้ํ พอให้แป้ง เคลือบ แล้วทอดลงในนํา้ มันร้อนจัด นิยมรับประทานเป็น ของกินเล่นและกินเคียงข้าวเส้นนํา้ เงีย ้ ว
134
Khang Pong (Deep fried papaya, a popular snack)
*ถัว่ พู ภาษาไทยใหญ่ หมายถึง เต้าหู้ ทำ�จากถัว่ กาละแป โดยนำ�ถัว่ ไปแช่นา้ํ จนนิม ่ ปัน ่ แล้วกรองกากออก ก่อนนำ�ไปเคีย ่ วจนสุก ก็จะได้เป็นแป้งถัว่ เหนียวข้นสี เหลือง หน้าตาคล้ายซุป ซึง่ นำ�มาใช้ท�ำ เมนู ถัว่ พูอน ุ่ และหากนำ�แป้งเหนียวๆนีเ้ ทใส่ถาดทิง้ ไว้แป้งจะจับตัวเป็นก้อน เมือ ่ เย็นแล้วก็น�ำ มาตัดเป็นชิน ้ ทำ� ถัว่ พูโก้ หรือ เต้าหู้ ยำ � และถั ว ่ พู ท ห ่ ี น ่ ั เป็ น ชิ น ้ ก็ ย ง ั นำ � มาทอดเป็ น ของกิ น เล่ น ชื อ ่ ถั ว ่ พู เ หลื อ งโค่ หรื อ เต้ า หู เ ้ หลื อ งทอด ไว้ ใ ส่ ใ นอาหารจานต่ า งๆได้ อ ก ี ด้ ว ย ข้ามห้วงมหรรณพ
Street Food
4
ข้าวมูนข่วย
ขนมวง หรือโดนัทไทยใหญ่ ทำ�จากแป้งข้าว เหนียวผสมแป้งข้าวเจ้า นวดให้เข้ากันปัน ้ เป็นวงคลุกงา ทอดจนสุก แล้วนำ�ไปชุบนา้ ํ ตาลอ้อยทีเ่ คีย ่ วไว้ ตัวขนม กรอบนอกเหนียวนุม ่ ด้านใน หอมหวานกลิน ่ นํา้ ตาลอ้อย บางเจ้าใช้ขา้ วกา่ ํ หรือข้าวเหนียวดำ�มาโม่น�ำ แป้งมาใช้ท�ำ ขนม ขนมก็จะเป็นสีด�ำ สวยน่ารับประทาน
Khao Moon Kuay (Tai Yai style doughtnut)
5 สามเกลอขนมไทใหญ่
อาละหว่า, เป็งม้ง, ส่วยทะมิน ขนมพืน ้ เมืองที่ ลักษณะคล้ายกัน และมักวางขายอยูด ่ ว้ ยกัน โดยขนม อาละหว่า ทำ�มาจากแป้งข้าวเจ้าผสมกะทิและนา้ ํ ตาลอ้อย ส่วยทะมินทำ�จาก ข้าวเหนียวกวนกับนา้ ํ ตาล และเป็งม้งหรือ เบ็งม้ง ทีน ่ ย ิ มเรียกว่า เค้กไทยใหญ่ ทำ�จากแป้งข้าวเจ้า นา้ ํ อ้อย สีจงึ ออกเข้ม เนือ ้ ขนม คล้ายขนมเค้ก ซึง่ ขนมทัง้ สามนีจ้ ะราดกะทิและมีวธิ อ ี บหน้าขนม คล้ายวิธท ี �ำ ขนมหม้อแกง Saam Kler (Tai Yai local dessert, made from rice flour, coconut milk and sugarcane)
MAEHONGSON
ตลาดเทศบาลเมืองแม่ฮอ ่ งสอน อ.เมือง จ.แม่ฮอ ่ งสอน
Sai Yud Mae Hong Son Municipal Market, Mae Hong Son ,Thailand
ตลาดสายหยุดหรือตลาดเทศบาลจังหวัด แม่ฮอ ่ งสอน ตัง้ อยูใ่ จกลางอำ�เภอเมืองจังหวัด แม่ฮอ ่ งสอน เป็นตลาดเช้าทีน ่ า่ ไปเยีย ่ มชม เพราะ เป็นแหล่งรวมวิถช ี วี ต ิ ชาวไต ให้ได้สม ั ผัส ผูค ้ น วัฒนธรรมอาหารการกิน ชิมอาหารพืน ้ เมือง และ เลือกซือ ้ ของฝากพืน ้ บ้านได้ ตลาดจะคึกคักยามเช้า เพราะยามสายก็จะเริม ่ ซาลง ตรงกับชือ ่ ของตลาด เพราะบางร้านอาจจะหยุดทำ�การเมือ ่ เวลาสาย Sai Yud Market is located in the heart of the city in Mae Hong Son province. It combines with Tai Yai’s way of living, culture and foods. You can also shop for local souvenirs here. The market is busy in the early morning. If you come later that 9AM, some stores might be closed. Note: Tai Yai (a Tai ethnic group living in parts of Myanmar and Thailand)
ข้ามห้วงมหรรณพ
135
ความรื่นเริงที่แสนเจ็บปวด
THE FUN WITH IGNORANCE เรือ่ ง อริศรา ยืนยาว
ภ
าพชายหญิงกำ�ลังเต้นรำ�กันสนุกสนานทีป ่ รากฎอยูใ่ น MV นัน ้ มิใช่เรือ ่ งแปลกหรือน่าตำ�หนิแต่อย่างใด หาก ผูค ้ นจะเต้นรำ�กันตามสถานทีร่ น ่ื เริงทัว่ ไปแต่สง่ิ ทีท ่ �ำ ร้ายจิตใจ เมือ ่ ได้เห็นคือ พวกเขาเหล่านัน ้ กำ�ลังเต้นกันอยูบ ่ นฐานหน้าตัก องค์พระพุทธรูปขนาดใหญ่ประหนึง่ ว่านัน ่ คือเวทีเต้นรำ� นีค ่ อ ื ภาพในมิวสิค วีดโี อ ของนักร้องชาวเปรูทช ่ี อ ่ื Mario Hart และ Korina Rivadineira ทีเ่ ผยแพร่ในยูทป ู ทีน ่ า่ สลดใจกว่านัน ้ คือ สถานทีแ่ ห่งนัน ้ คือบาร์ทเ่ี ป็นทัง้ ร้าน อาหารและเลานจ์ทเ่ี มืองลิมาประเทศเปรู Sukha Buddha Lounge Restaurant มีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ตง้ั ตระหง่าน เป็นทัง้ ฉากหลังเป็นทัง้ เวทีการแสดงบางครัง้ มีการแสดงด้วย การขึน ้ ไปปีนป่ายเหยียบย่�ำ เต้นรำ�อยูบ ่ นฐานหน้าตักองค์พระ ด้วยกิรย ิ าทีข ่ าดซึง่ ความเคารพอย่างทีช ่ าวพุทธเห็นแล้วต้อง สลด! หลังจากที่ Buddha Bar ในกรุงปารีสประเทศฝรัง่ เศส ถือกำ�เนิดเมือ ่ หลายสิบปีทแ่ี ล้ว ด้วยแนวคิดนำ�พระพุทธรูปองค์ ใหญ่มาวางอยูก ่ ลางบาร์ สถานทีอ ่ น ั เป็นไปเพือ ่ การเริงรมย์ และ เต็มไปด้วยเครือ ่ งดืม ่ แอลกอฮอล์ ผูค ้ นมาเพือ ่ กิน ดืม ่ และเต้นรำ� ปล่อยอารมณ์สด ุ เหวีย ่ ง ผูใ้ ช้บริการต่างขาดสติยง้ั คิดพิจารณา ถึงความเหมาะสม ปราศจากความเห็นอกเห็นใจถึงผูน ้ บ ั ถือ ศาสนาพุทธว่า รูส ้ ก ึ เช่นไรเมือ ่ ได้เห็นภาพองค์พระศาสดาทีพ ่ วก เขาเคารพกราบไหว้ถก ู นำ�มาลบหลูอ ่ ย่างไม่เห็นคุณค่าเช่นนี้ กรณีลบหลูด ่ เู หมือนจะรุนแรง เกิดกรณีเลียนแบบแนวคิด
136
ข้ามห้วงมหรรณพ
การทำ�การค้า และตกแต่งด้วยพระพุทธรูปในสถานทีต ่ า่ งๆ มากขึน ้ ทุกวัน แต่ความพยายามขององค์กรโนอิง้ บุดด้าทีท ่ ม ุ่ ลงไปกับการปกป้องพระเกียรติพระบรมศาสดาไม่เคยลดทอน ลง เหตุผลต่างๆมากมายได้ถก ู ยกขึน ้ มาในการจัดรูปแบบร้าน การนำ�สิง่ ใดทีม ่ ภ ี าพพระพุทธเจ้ามาพิมพ์ลงบนสินค้า ไม่วา่ จะเป็น เพือ ่ การแสดงออกทางศิลปะ เพือ ่ เรียกร้องให้ผค ู้ นหันมาสนใจ ปัญหาในพุทธศาสนา แต่ทง้ั หมดนัน ้ เกิดจาก ‘ขาดจิตสำ�นึก’ ทัง้ สิน ้ ผูเ้ ป็นเจ้าของกิจการ รวมไปถึงศิลปินนักออกแบบ ตกแต่งทัง้ หลายเมือ ่ นำ�เสมอผลงานมักจะมาพร้อมคำ�ว่า เป็นการถ่ายทอดจากจิตวิญญาณของพวกเขาซึง่ แท้จริงเป็น เพียง “จิตสำ�นึกทีบ ่ กพร่อง” ทางองค์กรจึงขออธิบายเหตุทไ่ี ม่ควรนำ�พระพุทธรูปหรือ พระสัญลักษณ์ มาประดับตกแต่งในทุกกรณีดงั รายละเอียดต่อ ไปนี้ 1. พระพุทธรูปควรประดิษฐ์สถานในทีอ ่ น ั ควรอย่าง สมพระเกียรติ เพือ ่ ให้ผค ู้ นได้แสดงความเคารพและรำ�ลึก ถึงพระมหากรุณาธิคณ ุ การนำ�มาไว้ในทีไ่ ม่เหมาะสมเช่นร้าน อาหาร,บาร์, สระว่ายน้�ำ , ห้องน้�ำ , ฯลฯถือเป็นการขาดความ เคารพอย่างยิง่ 2. สถานให้บริการ เป็นสถานทีท ่ ไ่ี ม่สงบ ด้วยจุด ประสงค์ของการพาณิชย์ทไ่ี ม่ได้ออกแบบมาเพือ ่ ให้ผใู้ ช้บริการ สัมผัสกับความสงบทีแ่ ท้จริงผูค ้ นต่างมาเพือ ่ ใช้บริการไม่ได้มา เพือ ่ ศึกษาธรรมหรือแสดงความเคารพแต่อย่างใด
3. สถานทีเ่ ชิงพาณิชย์ ไม่ใช่สถานธรรม การนำ� พระองค์ทา่ นมาประดับตกแต่งเพือ ่ ความสวยงามของสถานที่ และเป็นไปเพือ ่ ดึงดูดลูกค้าเพือ ่ ให้เกิดจุดสนใจซึง่ ล้วนเป็นไป เพือ ่ ประโยชน์ทางธุรกิจจึงเป็นการมิควร 4. ผู้มาใช้บริการ ขาดความสำ�รวม เมือ ่ มีการนำ� พระพุทธรูปมาวางประดับร้านผูใ้ ช้บริการอาจกระทำ�หรือแสดง กริยาทีไ่ ม่ส�ำ รวมต่อพระพุทธรูปซึง่ มีให้เห็นดังทีอ ่ งค์กรได้รบ ั การร้องเรียนมาจำ�นวนมากเช่นการถ่ายรูปแบบโอบกอดใน กริยาทีไ่ ม่เหมาะสมมีการจับพระเศียรเป็นต้นถือเป็นการแสดง ลบหลูท ่ ร่ี น ุ แรง การนำ�พระองค์ทา่ นมาประดับในร้านจึงกลาย เป็นผลเสียมากกว่าผลดี 5. เป็นการลดค่า และพระคุณแห่งพระพุทธบิดา พระพุทธองค์ทรงมีจริยวัตรอันงดงามชาวพุทธกราบไหว้เคารพ บูชาคุณอย่างสูงสุดควรแล้วหรือทีเ่ รากระทำ�ต่อพระสัญลักษณ์ ของพระองค์เช่นนี้ 6. พระพุทธรูปไม่ใช่เฟอร์นิเจอร์และมิได้มีขึ้นเพื่อการ ตกแต่ง การนำ�พระพุทธรูปมาทำ�เป็นพุทธศิลป์เพือ ่ การค้านัน ้ ถือเป็นการขาดความรูค ้ วามเข้าใจในการปฏิบต ั ต ิ นต่อพระพุทธ องค์อย่างมาก หากท่านประสงค์จะช่วยยกพระศาสนา โปรดหยุดลด คุณค่าของพระศาสนาด้วยการนำ�พระเศียรมาเพือ ่ การประดับ ตกแต่งหรือเพือ ่ การค้าเช่นนีเ้ ลย โปรดช่วยกันรักษาเคารพ บุคคลผูค ้ วรเคารพอย่างยิง่ ขอเชิญชวนชาวพุทธทุกท่านออก มาทำ�หน้าทีป ่ กป้องพระเกียรติของพระพุทธเจ้าพระบรมศาสดา เอกของโลกในฐานะพุทธบุตรอย่างแท้จริง โดยช่วยกันบอก กล่าวหากเห็นผูก ้ ระทำ�ไม่ควร และช่วยกันดูแลพระพุทธศาสนา ให้เจริญรุง่ เรืองสืบไป
ต้องทำ�อย่างไร หากท่านพบ
การกระทำ�ทีไ่ ม่เหมาะสมต่อพระพุทธรูป พระนาม หรือพระสัญลักษณ์
1 2
กรุณาส่งข้อความหรือ message มาที่ FB: @KnowingBuddha หากท่านต้องการบอกกล่าว ก็ให้อธิบายว่าทำ�ไม ถึงไม่เหมาะสม เพราะอะไร ให้คนทำ�ผิดเข้าใจด้วย คำ�พูดทีเ่ หมาะสมและสุภาพ (และยังเป็นตัวอย่าง ให้คนทีจ ่ ะมาใส่ comment ได้เอาเป็นแบบอย่าง) หรือท่านสามารถส่งคำ�เตือนในข้อความส่วนตัวได้ และยังถือเป็นการให้เกียรติผรู้ บ ั ด้วย
( If you come across disrespectful or improper use toward the Buddha symbols or images, send us a message at [email protected], or message us via Facebook: @KnowingBuddha. Please help stop disrespects to Buddha. )
One doesn't need to be a rocket scientist to know that these are not places where holy symbols of any religion belong
T
here is nothing wrong with the picture of men and women dancing to the blasting music in the MV, if the dance floor is not the lap of giant Buddha statue. It is the scene from a music video by Peruvian singers Mario Hart and Korina Rivadineira. The song was filmed at Sukha Buddha Lounge Restaurant. It is unbelievable how disrespectful they are with the statue. Even nonreligious Buddhists would find it too much if they see the whole scene and what they did to the very important symbol of Buddhism. Since the Paris-based Buddha Bar has given birth to the concept of placing a large Buddha statue right in the middle of the dance floor to create a unique marketing pitch more than a decade ago, several pubs and bars across the world followed suit, playing with the concept to suit the local taste. But one doesn't need to be a rocket scientist to know that these are not places where holy symbols of any religion belong, not to mention the inappropriateness. This is what Knowing Buddha Organization is working on; informing Buddhists and non-Buddhists alike on why they should not use Buddha images and other Buddhist symbols as furniture or for any commercial purposes. However, the number of such cases have been rising. One of the popular reasons given by designers was that the inclusion of Buddha images were artistic. Some artists have claimed their works were aimed at educating the public about the religion's problems. While we appreciate their efforts, we believe there are many other ways to get the message across without having to depict the prophet in a disgraceful and inappropriate manner. There are also several other business gimmicks that can increase sales and draw more customers. If you really want to help support Buddhism, please do not devalue the religion by using Buddha’s symbol as decoration or for commercial purposes. Please do respect and worship him the way he deserves. This simple practice is a great way to contribute to its restoration and prosperity. Translation: Tarinsiri Deemongkol
ข้ามห้วงมหรรณพ
137
LASSIC
ภาพวาดสีน้ำ�มัน: FB พระสรลักษณ์ลิขิต (มุ่ย จันทรลักษณ์), clongklon.com
POETRY บทกวีไร้กาลเวลา
เรือ่ ง คณขวัญ รชตานันทวิช
สำ�
หรับเด็กตัวน้อย ยามก่อนนอน สิง ่ ทีท ่ �ำ ให้รส ู้ ก ึ อบอุน ่ และปลอดภัย คงเป็นเสียงกล่อมอันอ่อนโยน แม้วา่ เด็ก
อาจยังไม่เข้าใจความหมาย แต่ยอ ่ มรับรูไ้ ด้ถง ึ ความรูส ้ ก ึ ทีส ่ ง ่ ผ่านแต่ละถ้อยคำ� อันสะท้อนวิถช ี ว ี ต ิ วัฒนธรรม และซึมซับไว้ โดยไม่รต ู้ ว ั เราคงเคยได้ยินบทเพลงกล่อมเด็กทั่วไปที่มีเนื้อหาและ ทำ�นองแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิน ่ แต่นอ ้ ยคนนักทีจ ่ ะ รูจ ้ ก ั เพลงกล่อมเด็กของหลวง หรือเรียกกันว่า “บทเห่กล่อม พระบรรทม” ซึง ่ แต่งขึน ้ สำ�หรับร้องเห่กล่อมพระราชโอรสและ พระราชธิดาของพระมหากษัตริย ์ รวมถึงเจ้านายชัน ้ สูงทีย ่ ง ั ทรงพระเยาว์
บางตอนจากเห่เรื่องโคบุตร ๏ เห่เอยเห่ถวาย
ถึงเรื่องนิยายแต่ปางหลัง
ให้พระองค์ทรงฟัง
เมื่อแรกตั้งโลกา
มีพระมิ่งมงกุฎ
ชื่อโคบุตรสุริยา
ได้ข่าวพระธิดา
ตรึกตราตรอมใจ
องค์อำ�พันขวัญเนตร
เนานิเวศน์วังใน
แม้นรู้ที่จะไป
มอบไมตรีนาง
นิ่งนึกตรึกเกรง
จะทรงเพลงยาวพลาง
พอเปนคำ�นำ�ทาง
ให้สว่างวิญญา
บทเห่เรือ ่ งโคบุตรนี ้ ปรากฏอยูใ่ นหนังสือ “บท เห่กล่อมพระเจ้าลูกเธอ” ซึง่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำ�รงราชานุภาพ ทรงรวบรวมจากหนังสือ บทเห่กล่อมเดิม และจากข้าหลวงเก่าในวังทีย ่ งั พอจำ� เนือ ้ ร้องได้ ตามความตัง้ ใจทีจ ่ ะรักษาบทเห่เหล่านีไ้ ว้ ไม่ให้สญ ู หายไปตามกาลเวลา บทเห่บางบทแต่งขึน ้ ตัง้ แต่สมัยรัชกาลที ่ 2 และได้ใช้เห่กล่อมเจ้านายหลาย พระองค์จวบจนถึงสมัยรัชกาลที ่ 4 เรือ ่ งราวในบทเห่เรือ ่ งโคบุตรแต่งขึน ้ จากนิทาน คำ�กลอนเรือ ่ งโคบุตร ซึง่ สันนิษฐานว่าเป็นกวีนพ ิ นธ์ เรือ ่ งแรกของสุนทรภู ่ เป็นเรือ ่ งราวการผจญภัยของ โคบุตร ผูม ้ ข ี องวิเศษประจำ�ตัว บทเห่ทค ่ี ด ั มานีเ้ ป็นตอน ทีโ่ คบุตรเหาะไปยังเมืองหนึง่ และตกหลุมรักธิดาของ กษัตริยเ์ มืองนัน ้ จึงให้นกสาลิกาส่งสารรักไปถึงนาง นอกจากความไพเราะของบทกลอนและเรือ ่ งราวทีช ่ วน ติดตามแล้ว นิทานเรือ ่ งนีย ้ งั สอดแทรกคติธรรม ทัง้ เรือ ่ ง กรรมและบุญบาปด้วย นับว่าเป็นนิทานก่อนนอนทีม ่ ี คุณค่าทัง้ ในแง่ของความงดงามทางภาษาและการ อบรมสอนสัง่ ตัง้ แต่วย ั เยาว์ หลายสิง่ หลายอย่างรอบตัวเราล้วนเต็มไปด้วย ประวัตศ ิ าสตร์และเรือ ่ งราวอย่างใดอย่างหนึง่ เสมอ แม้เพียงบทกลอนสัน ้ ๆ แต่ลก ึ ลงไปนัน ้ กลับทำ�ให้เห็น วิถแี ห่งวัฒนธรรมทีห ่ ล่อหลอมชีวต ิ และสังคม และหาก ไม่มผ ี รู้ เิ ริม ่ สืบทอดและรักษามรดกอันลา้ํ ค่าเหล่านีไ้ ว้ เราคงไม่อาจมีโอกาสเรียนรูส ้ ง่ิ ใดจากบทประพันธ์รว่ ม 200 ปีบทนีเ้ ป็นแน่ ขอขอบคุณข้อมูลจาก - สารานุกรมไทยสำ�หรับเยาวชน เล่มที่ 39 เรือ ่ งที่ 2 เพลงกล่อมเด็ก หอสมุดแห่งชาติ - ห้องสมุดดิจท ิ ล ั วชิรญาณ www.vajirayana.org
138
ข้ามห้วงมหรรณพ
RECOMMENDED ภาพยนตร์และหนังสือที่ควรศึกษา เรื่อง พัทธดนย์ แสงเดือน
หัวใจเซนเซ สร้างคนแบบญีป ่ น ุ่ โดย เกตุวดี Marumura : สำ�นักพิมพ์ มติชน เคยสงสัยไหม ว่าเหตุใด ‘ญีป ่ น ุ่ ’ จึงเป็นประเทศเดียวในเอเชียที่ สามารถผงาดสูช ้ าติอน ่ื ๆ ในตะวันตกได้ ทำ�ไมญีป ่ น ุ่ ถึงฟืน ้ ตัวได้เร็วและ ได้ชอ ่ื ว่าเป็นประเทศพัฒนาแล้วทัง้ ๆ ทีแ่ พ้สงครามยับเยิน ทำ�ไมคนญีป ่ น ุ่ ถึงมีวน ิ ย ั สูง มีความสามัคคี มีระเบียบ สุภาพอ่อนน้อม มีความรับผิด ชอบ มีความพยายามทุม ่ เทแบบสุดๆ และมีความเป็น ‘ญีป ่ น ๊ ุ ญีป ่ น ุ่ ’ ทีไ่ ม่เหมือนชาติใดในโลก ..อะไรทีห ่ ล่อหลอม บ่มเพาะ และสร้างคน ญีป ่ น ุ่ ให้เป็นเช่นนี ้ เหล่าเซนเซ (ครู อาจารย์) มีวธิ แี ละกระบวนการสอน ปลูกฝัง และฝึกเยาวชนในทุกระดับอย่างไร อะไรคือหัวใจของคุณครู.. หนังสือ “หัวใจเซนเซ สร้างคนแบบญีป ่ น ่ ุ ” โดยนักเขียนชือ ่ ดัง คุณเกตุวดี Marumura นักเรียนทุนรัฐบาลญีป ่ น ุ่ ผูถ ้ ก ู เคีย ่ วกรำ�โดยบรรดาเซนเซนา นกว่า 8 ปี มีค�ำ ตอบให้...ทีแ่ น่ๆ สิง่ นีไ้ ม่ได้มาจาก DNA
Inside Out (2015) แอนิเมชันรางวัลออสการ์ประจำ�ปี 2015 จาก Disney Pixar ั ของมนุษย์ผา่ นมุมทีไ่ ม่มใี ครนึกถึง นัน ่ คือ มอง Studio ได้อธิบายนิสย ออกมาจากภายใน.. ภาพยนตร์จะพาเราไปรูจ้ ก ั กับโลกข้างในทีเ่ ต็มไป ด้วยสิง่ ต่างๆมากมายทีเ่ ข้ามาในชีวต ิ ผ่านตัวละครเด็กหญิงไรลีย ์ ผูก ้ �ำ ลังเติบโต และต้องพบกับการเปลีย ่ นแปลงหลายอย่าง ในใจของ เธอนัน ้ มีอารมณ์ทง้ั 5 เป็นผูค ้ วบคุม นัง่ ประจำ�ตำ�แหน่งกดปุม ่ สัง่ การ อยูบ ่ นหอคอย ได้แก่ ความร่าเริง ความโกรธ ความกลัว ความ เศร้าโศก และความขยะแขยง ไม่ใช่แต่เพียงไรลียเ์ ท่านัน ้ ตัวละครทุก ตัวต่างมีอารมณ์เหล่านีค ้ อยสัง่ การให้กระทำ�สิง่ ต่างๆ เช่นกัน.. การ ผจญภัยในโลกภายใน ทีอ ่ ารมณ์ทง้ั ห้าต้องร่วมมือกันนำ�ไรลียฝ ์ า่ ฝัน และรับมือกับอุปสรรคในชีวต ิ สะท้อนให้ยอ ้ นกลับมาพิจารณาเป็น อย่างยิง่ ว่า แท้จริงแล้ว.. เราสามารถควบคุมตนเอง หรือมีบางสิง่ กำ�ลังชักจูงอยูเ่ บือ ้ งหลังกันแน่.. หากเราไม่สามารถรูเ้ ท่าทันอารมณ์ ทีค ่ อยสัง่ ให้หน ั ซ้าย หันขวา มนุษย์ทก ุ คนคงเป็นเพียงหุน ่ เชิด ตก เป็นทาสอยูใ่ ต้อ�ำ นาจของอารมณ์ และไม่มท ี างเข้าถึงความสงบ ระงับภายในใจเป็นแน่
ข้ามห้วงมหรรณพ
139
READS THIS MAGAZINE
ใคร
อ่านข้ามห้วงมหรรณพ?
คุณแพรววไล เตชะวรบท
คุณอรัญญา นาวงษ์
นาวาเอก อดิวิศว์ วิมลสัจจารักษ์
ทำ�ธุรกิจส่วนตัวค้าปลีกและค้าส่งอัญมณี จิวเวลรี่/ Wholesale Precious Gemstones Wholesale Semi Precious GemStones /Silver and Gold Jewelry
พนักงานโรงแรม ตำ�แหน่งเลขานุการผู้บริหาร /
นายทหารกิจการพลเรือนโรงเรียนนายเรือ กองทัพเรือ/ Civil Affairs Officer, Royal Thai Naval Academy, Rtn
Mrs. Praewwalai Techavorabot
เริม ่ อ่านนิตยสารเพราะได้เห็นคลิป วีดโี อของนิตยสาร เรือ ่ ง “คุณคือใคร ?” ภาพ ตอนจบเป็นภาพทีน ่ ต ิ ยสารวางอยูข ่ า้ งๆ แผง ขนตาปลอม วินาทีนน ้ั เริม ่ คิดว่าเราจะเลือก หยิบขนตาปลอมต่อไป หรือจะหยิบนิตยสาร จึงตัดสินใจสมัครเป็นสมาชิกทันที อ่านแล้วเกิดแรงบันดาลใจว่า วันหนึง่ ประสบการณ์การภาวนาของดิฉน ั จะได้ถก ู ถ่ายทอดผ่านนิตยสาร ให้กบ ั ผูท ้ ย ่ ี งั ไม่สนใจ หรือเริม ่ สนใจในการปฏิบต ั ภ ิ าวนา ชอบทุกคอลัมน์ รวมทัง้ เคล็ดวิธต ี ี ปัญหา ทำ�ให้มน ่ั ใจว่าการใช้ชวี ต ิ ด้วยความ ระมัดระวังในมุมฆราวาสผูห ้ มายหลุดพ้นค่ะ
Ms. Aranya Nawong
Hotel Staff, Executive Assistant
รูปแบบของนิตยสารสวยงามเนือ ้ หา หลากหลายแง่มม ุ อ่านง่าย และน่าสนใจ ไม่เพียงแต่ธรรมะ ยังมีเรือ ่ งน่าสนใจอืน ่ ๆ มากมาย ทำ�ให้สามารถนำ�เอาข้อคิดทีไ่ ด้จาก นิตยสารมาปรับใช้ให้ด�ำ รงชีวต ิ อย่างรูเ้ ท่าทัน ตามความเป็นจริง อ่านแล้วชอบทีเ่ นือ ้ หาอัดแน่นด้วย คุณภาพในขณะทีแ่ ต่ละรูปภาพก็สวยงามเกิน คำ�บรรยาย รูส ้ ก ึ เหมือนนิตยสารไทยแลนด์ แททเลอร์แต่เป็นเวอร์ชน ั ธรรมะ นอกจาก นีป ้ ระสบการณ์ปฏิบต ั ภ ิ าวนาของท่านอืน ่ ๆ ทำ�ให้เกิดกำ�ลังใจให้พากเพียรในธรรม ชอบคอลัมน์ My Inspiration, We
Captain. Adiwis Wimolsajjarak
ชอบภาพประกอบทีส ่ วยงาม ยิง่ ได้ลอง อ่านบทความแล้ว นอกจากธรรมะ ยังได้รบ ั รู้ เรือ ่ งราวของผูป ้ ฏิบต ั ธิ รรมซึง่ เป็นฆราวาสเช่น เดียวกับเรา ทำ�ให้เราตืน ่ ขึน ้ อยากจะปฏิบต ั ิ ธรรม อยากจะศึกษาเพิม ่ เติม เป็นนิตยสาร ธรรมะทีไ่ ม่หนักเกินไปจนฆราวาสอย่างเรา อ่านไม่ได้ ทีส ่ �ำ คัญ มีเรือ ่ งของไลฟ์สไตล์ดว้ ย ทำ�ให้รส ู้ ก ึ ว่านิตยสารดูเป็นกลาง ไม่หนักไป ด้านหนึง่ จนเกินไป เป็นความบาลานซ์ทล ่ี งตัว ชอบคอลัมน์ ภาพและคำ�คม และเคล็ด วิธต ี ป ี ญ ั หา เพราะรูส ้ ก ึ ได้ค�ำ ตอบในสิง่ ทีก ่ �ำ ลัง สงสัย ซึง่ ละเอียด เข้าใจง่ายและสามารถนำ� ไปปฏิบต ั ไิ ด้ทน ั ที
Can, In a Day and What’s Buddha’s I started reading 5000s magazine because I saw it in the video. The magazine is placed beside a fake eyelash box in the ending scene. This is so touching. It made me think what would I choose, the eyelash or the magazine. The dhamma stories are very inspiring and it inspires me to maybe one day have a story of my own experience published to help and inspire others interested in dhamma and meditation as well. I like every column especially the Q&A. I learn to live carefully as a layperson who has a determination to end the cycle of rebirth. 140
ข้ามห้วงมหรรณพ
Teaching. The magazine’s presentation is beautiful. I like both the contents and stunning photographs. It is not only about Dhamma but also social events, travel and many interesting issues. I feel like it is a Thailand Tatler magazine but, the Dhamma version. The stories give me a thought to live with consciousness in my daily life while seeing the world as it is. It also inspires me to keep practicing meditation. My favorite columns are My Inspiration, We Can, In a Day and What’s Buddha’s Teaching.
I love beautiful pictures inside. The magazine is not only about Dhamma teachings but also inspiring experiences of lay meditator that make me want to practice and learn more about meditation. The balance Dhamma and Lifestyle articles makes it a reader-friendly magazine. My favorite column are Painting & Word and Q&A. It gives me such clear answer that I can adapt into my life.
เรียบเรียง ทรรศน์รตั น์ ยาวิชยั
Ray Guard แผ่นติดป้องกันคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
RAY GUARD
2
Away Luggage กระเป๋าเดินทางเพื่อความต้องการของคุณ VERY
awaytravel.com
swissrayguard.com
ฆUSEFUL
อุปกรณ์ขนาดจิว๋ ทีจ่ ะช่วยป้องกันคุณ จากคลืน ่ แม่เหล็กไฟฟ้า จากโทรศัพท์มอ ื ถือหรือคอมพิวเตอร์ ทีส ่ ง่ ผลให้เซลล์ท�ำ งานผิด ปกติ ทำ�ให้เกิดอาการนอนไม่หลับ ปวดหัว เหนือ ่ ยง่าย หรือระบบ หมุนเวียนโลหิตผิดปกติ หากคุณมีอาการเหล่านี้ Ray Guard ช่วย คุณได้
กระเป๋าเดินทาง ทีจ่ ะช่วยอำ�นวย ความสะดวกให้กบ ั คุณระหว่างเดินทาง โดยมีชอ ่ งใส่สง่ ิ ของสำ�คัญต่างๆ มีชอ ่ ง สำ�หรับชาร์จมือถือ มีระบบความปลอดภัย และล้อเลือ ่ นทีห ่ มุนได้ 360 องศา
A
R
ay Guard is the solution to protect you toward the harmful effects from Electromagnetic radiation emitted from cell phones or computers and to enhance feeling of wellbeing.
Sleep Bliss
4
ช่วยปรับคลื่นสมองเพื่อการหลับสนิท VERY
sleep-bliss.com
HELPFUL
อุปกรณ์ส�ำ หรับใส่ไว้ใต้หมอน ลักษณะเป็นคริสตัลบอล โดย จะทำ�การปล่อยคลืน ่ ความถี่ 3.4Hz ทีช ่ ว่ ยให้คณ ุ สามารถนอนหลับ สนิทได้ในทุกคืน
A
100% non-invasive sleep and crystal ball embedded with Delta wave frequency of 3.4 Hz to relieve insomnia and get a deep sleep in the natural way. Translation: Pathitta Kawinchutipat
Propoint
เมาส์ ถนอมข้อมืออัจฉริยะ
kickstarter.com/projects/granto/propoint
3
smart luggage for the modern travelerlightweight, premium features, a lifetime warranty, tile luggage tag and built in phone charges.
VERY
EASY
เมาส์ขนาดเล็ก ทีอ ่ อกแบบ มาเพือ ่ ช่วยให้การจับเมาส์ของ คุณถูกต้องตามหลักสรีระ คล้าย การจับปากกา ทำ�ให้ไม่ปวดมือ พกพาง่าย และยังสามารถใช้ งานกลางอากาศได้ เช่น การวาด วงกลมเพือ ่ เน้นจุดสำ�คัญระหว่าง การ Presentation
E
rgonomic pen grip design aligns your hand and wrist in a more neutral position, providing comfort and precision at your fingertips together with an In-air Presenter function.
ข้ามห้วงมหรรณพ
141
เชิญสมัครสมาชิก
วิถีโลก / วิถีธรรม / ทองเที่ยว / ไลฟสไตล
นิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ
ขอทําหนาท่ป ี กปองพระพุทธศาสนา ฉบับที่ 24 มีนาคม - เมษายน 2561
เพือ ่ ความยัง ่ ยืนหาพันปแหงพุทธกาล
We take part in protecting Buddhism, for long lasting 5000 years
ตระการตาอันดามัน วิถีทวนกระแส
ISSUE 24
ISSN 2351-020X
MARCH - APRIL 2018
ราคา 100 บาท
www.suwanvit.co.th
เลือกอ่านออนไลน์ได้แล้ว!
ในราคาเล่มละ 60 บาทเท่านั้น หรือ สมัครสมาชิกรายปี เล่มละ 100 บาท รวมค่าจัดส่ง ปีละ 600 บาท (6 ฉบับต่อปี) *(สมัครสมาชิกรายปี รับร่มพับได้ สีกรมท่า มีกันแสง UV 1 คัน)
NOW AVAILABLE ONLINE! for 2$ per issue only OR IS
SU
E
subscribe for 100 bht. per issue for 6 issues per year for 600 bht. (incl. delivery fee)
23
Online edition visit 5000s.org/magazine
*Subscribe and recieve 1 foldable umbrella with UV protection for free!
ข้ามห้วงมหรรณพ
1 Year for 6 issues, 600 Baht. Free Delivery.
อัตราค่าสมัคร 1 ปี (6 ฉบับ) 600 บาท รวมค่าส่ง
E-mail : [email protected] 142
ข้ามห้วงมหรรณพ
Facebook Inbox : @5000smagazine
Fax : 0 2634 7423
หรือทางไปรษณีย์ : กองบรรณาธิการนิตยสารข้ามห้วงมหรรณพ เลขที่ 3/11-12 ถนนเดโช แขวงสุรย ิ วงศ์ เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500 โทร. 0 2634 7461-3 ต่อ 3
ป้ายบิลบอร์ดทางเข้าเมืองจากสนามบินสุวรรณภูมิ Billboard campaign Bangkok city-bound from Suvanabhum Airport
โนอิ้ง บุดด้า
เพื่อการปกป้องพระพุทธศาสนา
KNOWING BUDDHA FOUNDATION
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มูลนิธิโนอิ้ง บุดด้า เพื่อการปกป้องพระพุทธศาสนา ได้มีผลงานการรณรงค์มากมาย เช่นการเดินรณรงค์ตาม แหล่งท่องเที่ยวที่สำ�คัญ การจัดตั้งทีม CSR เพื่อมอบความรู้ให้แก่เยาวชนและประชาชนทั่วไป การจัดนิทรรศการให้ความรู้แก่นักท่องเที่ยว การเรียกร้องให้หยุดการลบหลู่พระพุทธศาสนาทั้งในและต่างประเทศ การติดตั้งป้ายหลักประพฤติตามวัดและสถานที่สำ�คัญทั่วประเทศ และอีกมากมาย Throughout the past five years, we have launched various campaigns including marches at major tourist attractions, coordinating with academic institutes, government agencies, and corporations to organize a public dhamma lecture, organizing exhibitions targeting at foreign visitors, installing billboard campaigns at popular tourist places across the country, and producing short films as part of the works in giving knowledge, raising awareness and taking actions upon the works of protecting Buddhism, through Buddha’s symbols and images. Not only we protect Buddhism, but also awaken the morality of mankind. - President
ร่วมสนับสนุนงานปกป้อง PLEASE HELP US STOP พระพุทธศาสนา DISRESPECT TO BUDDHA
มูลนิธิโนอิ้ง บุดด้า เพื่อการปกป้องพระพุทธศาสนา ใช้สื่อ แสดงธรรมอันเหมาะควรแก่ชนทั่วไป เป็นธรรมอันจับต้องได้จาก ผู้ศรัทธาที่พากเพียรปฏิบัติวิปัสสนาจนพบปัญญาที่แท้จริงในตน การทำ�งานปกป้องพระพุทธศาสนาและยับยั้งการลบหลู่ พระพุทธเจ้าต้องใช้งบประมาณในการทำ�งานมาก อาทิ การทำ� โบรชัวร์ สิ่งพิมพ์ โรลอัพสแตนด์บอกหลักประพฤติ การทำ� คัตเอาต์ขนาดใหญ่ รวมถึงค่าใช้จ่ายในการทำ�งานอื่นๆ มูลนิธิ ยังขาดงบประมาณสนับสนุนจำ�นวนมาก โดยเฉพาะการขยายงาน ไปสู่ระดับสากล โปรดช่วยสนับสนุนด้วยการร่วมสมทบทุนบริจาค เงินให้มูลนิธิสามารถทำ�งานต่อไปได้อย่างมีประสิทธิผล เพื่อปลุก จิตสำ�นึกที่ดีงาม เพื่อความยั่งยืน 5,000 ปีของพระพุทธศาสนา ขอขอบคุณและอนุโมทนาในกุศลจิตของท่าน
โปรดช่วยปลุกจิตสำ�นึก ทีด ่ ง ี าม ให้สง ั คมมีศล ี ธรรม ทีเ่ ข้มแข็ง ร่วมสนับสนุนได้ท่ี Knowing Buddha invites you to support the foundation’s campaigns and activities. To help raise a strong sense of morality to the society. To support, please scan QR code to website. www.knowingbuddha.org E: [email protected] Tel. +66 2634 7461-3
Knowing Buddha Foundation 3/11-12 Decho Rd., Suriyawong, Bangrak, Thailand 10500 Tel. +66 2634 7461-3
ข้ามห้วงมหรรณพ
143
ผู้ประพฤติดี มีความเห็นถูกต้อง มั่นอยู่ในคลองธรรม พูดคำ�สัตย์ ปฏิบัติหน้าที่ของคนสมบูรณ์ คนย่อมเทิดทูนด้วยความรัก He who is perfect in virtue and insight, Is established in the Dharma; Who speaks the truth and fulfills his won dutyHim do people hold dear. - Buddha
พระพุ ธวจนะในธรรมบท โดย เสฐียรพงษ์ วรรณปก ภาพ ปฐมกฤษฎ์ นวประดิษฐ์กุล ข้าทมห้ วงมหรรณพ
144
ขอทําหน้าท่ป ี กป้องพระพุทธศาสนา เพือ ่ ความยัง ่ ยืนห้าพันปีแห่งพุทธกาล
ราคา 100 บาท
www.suwanvit.co.th
ISSN 2351-020X
We take part in protecting Buddhism, for long lasting 5000 years