HOUSTON 684 Flipbook PDF

HOUSTON 684 COMPRESSED

---

156 Views
75 Downloads
FLIP PDF 40.05MB

DOWNLOAD FLIP

REPORT DMCA

PUB Agreement N0 40009120 R

HOUSTON

ISSUE 684 - DEC 20 2019 The Vietnamese Newspaper - www.THOIBAO.COM

QUANH NHÂN VẬT NĂM 2019 XEM TRANG 62 >>

HOUSTON

TM

2

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

3

HOUSTON

TM

4

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

5

HOUSTON

TM

6

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

THỜI BÁO HOUSTON The Vietnamese Newspaper

ACCOUNTING - KEÁ TOAÙN HN Tax & Financial ATTORNEY AT LAW - LUAÄT SÖ Global Law Group

11210 Bellaire Blvd, ste. 143 Houston, TX 77072 (Bên trong Việt Shipping)

Thư từ: [email protected] Bài vở: [email protected] Sửa chữa quảng cáo: [email protected] [email protected] Điều hành quảng cáo: Phone: (281) 568- 0632

Biên tập viên & Cộng tác viên: Bùi Bích Hà, Chu Nguyễn, Đoàn Dự, Hà Huyền Chi, Hải Phong, Hoàng Yên Lưu, Huy Phương, Lý Anh, Nguyễn Ngọc Ngạn, B.S. Nguyễn Ý Đức, B.S. Đặng Phú Ân, Nguyễn Tuấn Hoàng, Trùng Dương, Nguyễn Thượng Chánh, Nhị Khê, Nguyễn Mạnh Trinh, Ngythanh, Phan, Phan Hạnh, Soạn giả Nguyễn Phương, Song Thao, Tống Minh Long Quân, Trà Lũ, Văn Quang, Tưởng Năng Tiến

1

39

V.P Luaät Sö

11

P/U- “Nguyeãn Thò Thuøy Mî”

105

35

Amida Life-Slim Body Acai Berry

135

McDonald-$1.50 Break Menu Caàn Mua Xe Cuõ

136

Houston Baùnh Bao

136

Nhaø Thuoác Ñöùc Hoäi-Thö Caûm Ôn

BAKERIES - TIEÄM BAÙNH

Harmony Dental

14

Hi-Tech Dental Care

13

Laâm Quang Thaéng

35

The Favour Dental Jimmy Dinh-UT Dental Lab Tech.

20

DOCTORS - BAÙC SÓ APEX Cardiology of Houston

Thôøi Baùo New Media

131 132

Thôøi Baùo-T/B Ñoåi Ñòa Chæ Môùi

136

My Care Plastic Surgery

33

Nguyeãn Coâng Thöù

19

Nguyeãn Xuaân Cöôøng

47

Phan Hoàng Ñöùc

59

Tang James - Cosmetic Surgery

25

Alpha Realtors-Jane Nguyeãn David Huy Nguyen

Car Title Loans

1 12 132

Amida Life-Man Of Iron

136

Confidence-Cordyceps-Pure

63

Phaïm Hoaøng Trung-Döôïc Thaûo

67

Vaïn Hoøa Ñöôøng

29

INSURANCE - BAÛO HIEÅM Andrew Insurance Agency

53

Diane Tran Insurance

31

Do All Ins.&More-Brenda Leâ

75

Harry Dao Insurance Agency

1

Interlione Financial Partners

17

1 43

Quang Mai - First Realty Associates

23

Re/Max United

5

RESTAURANT-CAFE A-Lyù Oriental Food Restaurant Cajun Kitchen Ñöùc Höông Gioø Chaû

57 133 45

Phôû 54

133

Rieâu Cua

55

Thaïch Cheø Hieån Khaùnh

61

Töôøng Kyù Fast Food

29

SERVICES - DÒCH VUÏ All Seasons Mechanics

Amida Life-Man Of Iron

15

Luke Ñinh

FINANCIAL - TAØI CHAÙNH EZ Cash Funding

3 134

REAL ESTATE - ÑÒA OÁC

117

DENTURIST - PHOØNG RAÊNG GIAÛ

2 49

Thôøi Baùo Radio-Thoâng Baùo Thôøi Baùo-T/B Ngaøy Leã

DENTIST - NHA SÓ

Hình ảnh do AFP cung cấp

Kingsley Home Care Lam Son Carpet Cleaning Ñoaøn Voõ - Thôï Moäc

136 73 1 53

Phong Construction

21

Texair

31

Tom Nguyeãn

1

Toni - Söûa Ñieän, A/C, Nöôùc

136

Tran’s A/C

136

Tröôøng Thaåm myõ Ba Leâ

27

TT Dòch Vuï Pacific

61

Viet Shipping

77

Ca Mau Food Market

69

SUPERMARKET - SIEÂU THÒ

JJ Insurance & Multi Services

49

John Milton Nguyeãn

21

Kim Anh Nguyen

20

Chôï Thaéng Höng

4

Kim Ngan Nguyen

43

Chôï Thanh Bình

25 15

1

Dong Mai Market

Leon Vuõ Tieán Laäp-Allstate

55

Hongkong City Mall

Phan Pham Insurance

15

Lan Nguyeãn

Tammy Pham Thaùi Phaïm Insurance Thoâng Vónh Thaùi

9 136

6

My Hoa Food Market

65

Tieán Höng chôï Ñoàng Khaùnh cuõ

25

SUPPLIER - ÑAÏI LYÙ CUNG CAÁP

23

JEWELLERY - TIEÄM VAØNG World Time Services

- Thoi Bao® is the registered trade mark of Thoi Bao Inc. - Thoi Bao® is not responsible for the advertising content. It is up to the consumers to check and validate the claims in the advertisements. No part of this publication can be reproduced without written consent of the publisher.

21

Westlake Pharmacy

Voõ & Phaïm PLLC

HERBALIST - ÑOÂNG Y

Thể lệ gởi bài cho Thời Báo Bài vở gửi cho Thời Báo xin viết bằng các word processor sử dụng các font chữ Việt Nam của VNI hay Unicode và gửi về tòa soạn qua email address: [email protected]. Tòa soạn không hoàn trả lại bản thảo hoặc hình ảnh dưới bất cứ dạng nào và không chịu trách nhiệm về mọi sự mất mát hay thất lạc. Xin quí vị tự lưu lại một bản sao trước khi gửi. Tòa soạn giành quyền sửa chữa, hiệu đính nếu thấy cần thiết cho phù hợp với Thời Báo. Bài vở muốn có nhuận bút xin ghi rõ nơi đầu bài và cho biết địa chỉ và số điện thoại liên lạc. Thời Báo không đăng những bài vở không có tên tác giả, không có địa chỉ và số điện thoại liên lạc.

41

PRIVATE ANNOUNCEMENT - TANG SÖÏ, HYÛ SÖÏ

AUTO BODY - GLASS - REPAIR

Các ý kiến để giúp cải tiến: [email protected]

DB Pharmacy J&I Pharmacy

39

Crystal Beauty

135

NTT Nail Supply & Spa

51

Payless Flooring

35

Phöông My

21

21 VIDEO STORE - TIEÄM BAÊNG

PHARMACY - NHAØ THUOÁC TAÂY Biocare Pharmacy

37

Darcy Pharmacy

59

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

7

TIN HOUSTON

HOUSTON

TM

Thị trưởng Sylvester Turner tái đắc cử dễ dàng cho nhiệm kỳ 2 Trong lần ứng cử đầu tiên vào chức vụ thị trưởng Houston vào năm 2015, ông Sylvester Turner thuộc phe Dân Chủ cũng đã phải vào vòng thứ nhì để thắng đối thủ của phe Cộng Hoà là Bill King với tỉ lệ khít khao 51% trên 49%, tuy rằng trên danh nghĩa, cuộc bầu cử hội đồng thành phố là phi đảng phái. Lần này, ông Turner cũng đã phải vào vòng hai với một đối thủ mới thuộc phe bảo thủ là luật sư triệu phú Tony Buzbee (sau khi ông này về nhì và ông Bill King chỉ về hạng ba), nhưng cũng đã giành được chiến thắng dễ dàng và to lớn hơn, 57% trên 43%. Trong bài diễn văn tuyên bố thắng cử vào đêm thứ Bảy, ông Turner nói rằng cuộc bầu cử này cho thấy là dù sinh trưởng tại bất cứ một khu phố nào (như khu Acres Homes nghèo nàn của bố mẹ ông), mọi người vẫn có thể cạnh tranh và vươn lên để đạt mục đích tốt đẹp và khả quan cho mình. Dù không có tiền nhiều (như

đối thủ Buzbee đã bỏ ra tiền túi 12 triệu Mỹ-kim để vận động), nhưng cuối cùng những người bình thường và khiêm tốn như ông cũng có thể vươn lên để trở thành thị trưởng đứng đầu thành phố đông dân đứng hàng thứ tư trên nước Mỹ. Bài diễn văn của ông cũng nêu lên những thành tích và chủ trương theo khuynh hướng cởi mở và cấp tiến, kêu gọi sự hợp tác giữa các viên chức chính quyền và cư dân, cùng với sự chấp nhận mọi thành phần di dân hội nhập vào thành phố. Ông nói rằng dù bạn là một người có giấy tờ hoặc không có giấy tờ, bạn cũng vẫn có quyền được sinh sống tại thành phố này. Kỳ tranh cử vòng hai không sôi nổi và căng thẳng như ở vòng đầu với hai đối thủ King và Buzbee thi nhau tấn công ông Turner nhưng đã không mang lại kết quả vì ông Turner vẫn về đầu với tỉ lệ ủng hộ của 47% cư dân. Trong những ngày chót của vòng hai, những màn vận động yểm trợ cho ông Buzbee qua điện thoại của con

trai TT Trump và của cựu thống đốc Texas Rick Perry cũng không giúp cho ông Buzbee rút ngắn được tỉ lệ cách biệt khá xa. Trong các cuộc bầu cử cho các chức vụ nghị viên khác, Địa hạt F được nhiều người Việt chú ý nhất vì là nơi đã từng có 3 người gốc Việt đắc cử nghị viên. Nhưng lần này người thắng cử là cô Tiffany Thomas, một cựu uỷ viên Hội đồng Quản trị Khu Học Chính Alief, đã về đầu với 56%, bỏ xa người về nhì là ông Huỳnh Quốc Văn (44%), một phụ tá của đương kim nghị viên là bác sĩ Lê Minh Đức, nhưng ông này đã quyết định không ra tái tranh cử. 

Cháu TT Bush tranh cử dân biểu liên bang Địa hạt 22 ở Sugar Land Pierce Bush, cháu của cựu TT Bush, là người cuối cùng tham gia vào cuộc tranh cử chức vụ dân biểu liên bang tại Địa hạt 22 ở Sugar Land sau khi vị đương kim dân biểu là ông Pete Olson thuộc phe Cộng Hoà đã quyết định không ra tái tranh cử. Có ít nhất là 14 ứng viên ra tranh cử kỳ này, trong đó có 9 người thuộc phe Cộng Hoà, tại một đơn vị bao gồm nhiều phần đất thuộc 3 tỉnh hạt Fort Bend, Brazoria và Harris. Đây là một địa hạt từ lâu đã được xem là thành trì của phe Cộng Hoà,

8

nổi tiếng với cựu dân biểu bảo thủ cực hữu Tom DeLay ở Sugar Land, nhưng giờ đây đang trở thành một đơn vị ngang ngửa giữa hai phe do sự thay đổi dân số với rất nhiều sắc tộc di dân đổ về lập nghiệp, có khuynh hướng cởi mở hơn là bảo thủ. Trong 6 nhiệm kỳ liên tiếp, ông Olson thường chiến thắng đối thủ phe Dân Chủ với tỉ lệ cách biệt khoảng 15% - 20%. Nhưng trong kỳ bầu cử sau cùng vào năm 2018, ông Olson chỉ thắng đối thủ có hơn 4% trước đối thủ là ông Sri Kulkarni, một di dân gốc

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Á, cựu viên chức ngoại giao trong chính quyền Mỹ và thông thạo nhiều ngôn ngữ. Kỳ bầu cử năm 2018 cũng chứng kiến một sự chuyển biến chính trị đáng kể với việc một di dân gốc Ấn Độ là KP George đã chiến thắng đương kim Chủ tịch Hội đồng Tỉnh hạt (County Judge) của Fort Bend để trở thành một người Mỹ gốc Ấn đầu tiên nắm giữ chức vụ viên chức chính quyền cao cấp nhất tại địa phương. Pierce Bush là con trai của ông Neil Bush, em trai của cựu TT Bush Con. 

TM

HOUSTON

Danh thủ Gerrit Cole ký giao kèo 324 triệu Mỹ-kim với đội Yankees Sau khi đã thua đội Washington Nationals và mất cơ hội giành chức vô địch bóng chày toàn quốc, đội Houston Astros lại vừa mới bị thua thiệt nặng hơn nữa với sự ra đi của danh thủ Gerrit Cole, một trong hai tay ném banh (pitcher) nổi tiếng và gạo cội của đội nhà. Cùng với danh thủ Justin Verlander, cả hai tay ném banh này đã giúp cho đội Astros đạt thành tích có nhiều trận thắng nhất trong toàn liên đoàn bóng chày MLB trong suốt mùa banh vừa qua, tuy rằng đã không đạt được chiến thắng vẻ vang cuối cùng. Tuy ông chủ đội Houston Astros có lên tiếng mong muốn ký một giao kèo mới với anh Cole, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng điều này khó

hiện thực vì những giới hạn về khả năng tài chính của đội và cái giá hiện nay quá cao của danh thủ này, và chỉ có 3 đội có nhiều cơ may nhất là New York Yankees, Los Angeles Angels và Los Angeles Dodgers. Sau cùng, đội Yankees đã đồng ý thuê mướn Gerrit Cole thi đấu trong thời hạn 9 năm với giao kèo trị giá tổng cộng lên đến 324 triệu Mỹ-kim, vượt xa một giao kèo khổng lồ khác mà tay ném banh Stephen Strasburg vừa mới ký với đội Washington Nationals là 245 triệu Mỹ-kim cho thời hạn 7 năm. Kể từ ngày về đầu quân cho đội Astros từ đầu năm 2018, anh Cole đã thăng tiến trong sự nghiệp một cách nhanh chóng để trở thành một

Gerrit Cole

danh thủ ném banh khó có đối thủ nào đè bẹp được. Hiện nay đội Astros chỉ còn dựa vào hai tay ném banh gạo cội là Justin Verlander và Zack Greinke, vừa mới được chiêu dụ về vào tháng 7 vừa qua. Đội Astros đang còn tìm cách chiêu dụ thêm một tay ném banh tài ba khác để cùng hiệp lực với hai danh thủ này hầu củng cố cho giàn ném banh của đội nhà. u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

9

TIN HOUSTON

HOUSTON

TM

Hàng ngàn cư dân tham dự tang lễ của Trung sĩ cảnh sát Chris Brewster

Hàng ngàn cư dân tại Houston đã đến nhà thờ Grace Church trong ngày thứ Năm vừa qua để tham dự tang lễ tiễn đưa lần cuối cho Trung sĩ cảnh sát Christopher Brewster và tưởng nhớ đến anh như là một cảnh sát viên rất anh dũng, luôn tận tuỵ với nghề nghiệp, đi kèm với một cá tính “rất kỳ lạ và đáng yêu”. Sau khi gia nhập vào Sở Cảnh Sát Houston sau kỳ tốt nghiệp khoá huấn luyện vào cuối năm 2010 và phục vụ từ đó đến nay, anh Brewster đã bất ngờ bị bắn tử thương trong lúc đang đến can thiệp và cứu giúp cho một vụ bạo hành trong gia đình tại khu Magnolia Park. Ngay cả sau khi bị hung thủ bắn viên đạn xuyên qua áo giáp, anh Brewster cũng đã gọi cầu cứu cho các đồng nghiệp để mô tả nghi can hầu hỗ trợ cho họ. Hung thủ là anh Arturo Solis, 25 tuổi, là người đã bắn nhiều phát đạn vào cảnh sát viên Brewster nhưng khi bị cảnh sát bắt giữ tại khu trường học gần đó, câu hỏi

đầu tiên là muốn biết xem anh Brewster có bị thương tích gì không. Những người thân trong gia đình kể rằng anh Solis có bệnh tâm thần rất nặng, nhưng không biết chuyện gì đã xảy ra trong ngày hôm đó khiến cô bạn gái của anh đã phải gọi cầu cứu cho cảnh sát đến can thiệp vì bị anh ta đánh đập và đang có vũ khí trên tay. Khi đến hiện trường, cảnh sát viên Brewster đã thấy cô bạn gái đi bộ sau lưng anh Solis và giơ tay chỉ về phía nghi can. Anh Solis kể với cảnh sát rằng có thấy anh Brewster giơ hai tay lên giống như là chào hỏi và rồi sau đó là một loạt tiếng súng nổ. Thị trưởng Sylvester Turner đã tuyên đọc ngày 12/12/2019 là Ngày Vinh Danh Trung sĩ Christopher Brewster tại thành phố Houston, và nói rằng những người như anh ta đã làm cho Sở Cảnh Sát Houston tốt đẹp hơn và giúp cho thành phố Houston được an toàn hơn. Cảnh Sát Trưởng Art Acevedo của Houston đã bày tỏ sự tiếc thương của một nhân viên thuộc quyền đã bị tử nạn vì công vụ, nhưng ông cũng không ngăn được sự xúc động và tức giận trước việc các chính trị gia, đặc biệt là các nghị sĩ bảo thủ phe Cộng Hoà đã không chịu hành động để thông qua những dự luật nhằm khoá chặt lại những kẽ hở của luật pháp để ngăn chặn không cho những kẻ có tiền án bạo hành được quyền mua súng ống để có thể gây nguy hiểm cho người thân trong gia đình. Ông cũng lên án các vị nghị sĩ này đã lệ thuộc vào tổ chức NRA để không bỏ phiếu thông qua dự luật chống bạo hành với phụ nữ, gọi là VAWA, dù đã được Hạ Viện thông qua.

Mang súng ra khoe với bạn gái, vô ý bắn súng vào đầu mình Một thanh niên 20 tuổi đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng khi đùa giỡn với súng ống và vô ý tự bắn vào đầu mình. Cảnh sát cho biết tai nạn xảy ra bên trong căn chúng cư tại số 7700 đường Corporate Drive ở khu tây nam Houston khi anh chàng này đem súng ra khoe khoang với cô bạn gái, đưa khẩu súng lên mặt và tự chụp nhiều tấm hình để đưa lên các trang mạng giao lưu với bè bạn.

10

Sau đó, anh ta gác súng lên, nhưng lại không nhớ rằng mình vẫn còn để một viên đạn vào nòng súng, theo như lời kể của cảnh sát. Sau khi rút băng đạn ra khỏi súng, anh ta đã chĩa mũi súng vào đầu trước khi bóp cò để tự bắn mình. Các nhân viên cứu cấp đã nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện Ben Taub để được cứu cấp với tình trạng được xem là nguy kịch. 

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

11

TIN HOA KỲ

HOUSTON

TM

Hoa Kỳ áp thuế hơn 450% lên thép Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) ngày 16/12 ra thông báo chính thức áp mức thuế 456% đối với một số sản phẩm thép được sản xuất tại Đài Loan hoặc Nam Hàn, chuyển đến Việt Nam để gia công rồi xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Quyết định của Bộ Thương mại Mỹ được đưa ra trước việc cơ quan này phát giác một số sản phẩm thép chống ăn mòn và thép cán nguội được dán mác sản xuất ở Việt Nam, nhưng thực chất sử dụng thép nền ở Đài Loan hoặc Nam Hàn, nhằm tránh thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ giá của Mỹ. Hoa Kỳ đã áp dụng mức thuế này đối với các sản xuất thép của Đài Loan và Hàn Quốc nhập khẩu vào nước này từ tháng 12/2015 và tháng 2/2016.

12

Kể từ thời gian trên đến tháng 4/2019, các sản phẩm thép không gỉ và thép cán nguội nhập từ Việt Nam vào Mỹ sẽ tăng lần lượt là 332% và 916% so với cùng kỳ trước đó. Vào tháng 7/2019, DOC đã ban hành kết luận sơ bộ trong vụ điều tra tình trạng vừa nêu, do đó DOC sẽ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế tạm thời với hai sản phẩm thép nhập khẩu từ Việt Nam thông qua việc thu tiền ký quỹ khi xuất khẩu. Tin nói những sản phẩm thép được sản xuất từ nguyên liệu của Việt Nam hoặc các nước, vùng lãnh thổ khác sẽ không bị áp thuế trong vụ việc này. Báo trong nước cho biết Bộ Công thương Việt Nam đã khuyến nghị các doanh nghiệp thép trong nước có chiến lược kinh doanh phù hợp trước việc các nước nhập khẩu có các quy định và yêu cầu khắt khe hơn đối với mặt hàng này. Đặc biệt, cơ quan chức năng Việt Nam đề nghị các đơn vị sản xuất chuyển sang sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước hoặc các nguồn khác. Hồi cuối năm 2017, Hoa Kỳ cũng đã ép mức thuế lên tới 200% đối với một số mặt hàng tôn mạ và thép cán nguội từ Việt Nam, nhưng bị cho rằng có nguồn gốc từ Trung Quốc nhằm tránh thuế chống bán phá giá. 

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

13

HOUSTON

TM

14

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

15

TIN HOA KỲ

HOUSTON

TM

Boeing có thể dừng sản xuất dòng máy bay Boeing 737 MAX

Các nhà cung cấp, khách hàng và nhà tài trợ của Boeing hôm 16/12 chuẩn bị cho khả năng có thể ngưng sản xuất dòng máy bay Boeing 737 lần đầu tiên sau hơn 20 năm sau khi mẫu 737 bán chạy nhất là chiếc MAX dự kiến sẽ tiếp tục bị cho nằm ụ cho đến năm 2020. Hai nhà cung cấp nói với hãng tin Reuters rằng Boeing có khả năng ngừng lắp ráp dòng máy bay này, mặc dù một số nhà cung cấp có thể được yêu cầu tiếp tục sản xuất để giảm thiểu đà gián đoạn. Hội đồng quản trị của Boeing dự kiến sẽ họp vào ngày 16/12 tại Chicago để đánh giá các quyết định đầu ra và dự kiến sẽ ra thông báo vào cuối ngày. Một người được thông báo về sự việc hôm 15/12 nói rằng Boeing đang xem xét liệu nên cắt giảm hay ngừng sản xuất luôn dòng máy bay 737 MAX sau khi Cục Hàng không Liên bang (FAA) hồi tuần trước cho biết rằng họ sẽ không chấp thuận mẫu máy bay này bay trở lại trước năm 2020.

16

Mẫu máy bay bán chạy nhất của Boeing bị cấm bay kể từ tháng 3 sau khi hai vụ tai nạn ở Indonesia và Ethiopia khiến 346 người thiệt mạng, khiến hãng sản xuất máy bay này thiệt hại hơn 9 tỷ USD cho đến nay. Cho đến nay, hãng Boeing vẫn tiếp tục sản xuất mẫu 737 MAX với tốc độ 42 chiếc mỗi tháng và mua phụ tùng từ các nhà cung cấp với số lượng lên tới 52 bộ phận mỗi tháng, mặc dù các máy bay xuất xưởng vẫn không được giao hàng cho đến khi cục quản lý hàng không cho nó bay thương mại trở lại. Việc ngừng sản xuất sẽ giúp nới lỏng tình trạng căng thẳng tiền mặt

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nghiêm trọng do số tiền này gắn chặt vào khoảng 375 máy bay không được giao, nhưng điều này lại dẫn đến nguy cơ gây ra các vấn đề kỹ thuật khi Boeing cố gắng trở lại sản xuất bình thường, các nguồn tin trong ngành cho biết. Sự gián đoạn sản xuất cũng có thể dẫn đến sa thải hoặc cho nhân viên nghỉ không lương trong số 12.000 công nhân tại nhà máy sản xuất 737 của Boeing ở nam Seattle. Cổ phiếu của Boeing đã giảm 4%, trong khi cổ phiếu của Spirit AeroSystems Holdings Inc giảm khoảng 2%. Spirit là nhà cung cấp lớn nhất của Boeing. Hãng này chế tạo thân máy bay MAX. Hôm 16/12 Spirit cho biết rằng họ sẽ làm việc với Boeing để hiểu tác động của bất kỳ quyết định nào nhằm thay đổi sản lượng MAX. Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng Safran SA và Senior Plc là các nhà cung cấp nữa cũng có thể bị gián đoạn hoạt động. Boeing hôm 15/12 cho biết vào họ ‘sẽ tiếp tục đánh giá các quyết định sản xuất dựa trên thời gian và điều kiện phục vụ trở lại và điều này tùy thuộc vào sự chấp thuận của cơ quan quản lý.” 

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

17

TIN HOA KỲ

HOUSTON

TM

Hoa Kỳ trục xuất quan chức Trung Quốc

Chính phủ Mỹ đã bí mật trục xuất hai quan chức của đại sứ quán Trung Quốc, sau khi họ lái xe vào một căn cứ quân sự. New York Times hôm 15/12 đưa tin

rằng một trong hai quan chức Trung Quốc bị nghi là nhân viên tình báo hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao. Hai quan chức Trung Quốc này đã vi phạm an ninh tại một căn cứ

ở Virginia hồi mùa thu, và chỉ dừng xe sau khi các xe chữa cháy được sử dụng để chặn đường họ. Dù chưa có lý do chính xác về việc quan chức Trung Quốc lái xe vào căn cứ ở Norfolk, Virginia, các giới chức Mỹ tin rằng họ làm vậy để thử nghiệm tình hình an ninh tại căn cứ, theo New York Times. Khi ngừng lái, tin cho hay, quan chức Trung Quốc nói với các bảo vệ của căn cứ rằng họ bị lạc. Vài tuần sau đó, hôm 16/10, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra các luật lệ mới đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc, theo đó yêu cầu họ phải thông báo cho Bộ này trước khi họ có bất kỳ cuộc gặp nào với các quan chức địa phương, tiểu bang cũng như với các viện nghiên cứu và giáo dục. Theo Reuters, Mỹ trong những năm qua đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn trước các quan ngại về việc do thám của Trung Quốc ở Hoa Kỳ. 

Dự luật yêu cầu Mỹ đương đầu Trung Quốc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện hôm 13/12 đã thông qua dự luật kêu gọi chính quyền Mỹ phải có sách lược thống nhất đối phó với ‘mối đe dọa của Trung Quốc’ trên cơ sở phối hợp với các đồng minh trong khu vực Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và châu Âu. Dự luật này có tên gọi ‘Dự luật Hợp tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương 2019’ được Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mitt Romney soạn thảo và đệ trình trước Ủy ban với sự đồng bảo trợ của các thượng nghị sĩ Maggie Hassan, Catherine Cortez Masto, Chris Coons (Dân chủ) và Todd Young, Ted Cruz (Cộng hòa).

18

“Chúng ta đã chậm trễ trong việc xây dựng một chiến lược toàn diện để đối phó với sự hung hăng ngày càng tăng của Trung Quốc,” ông Romney phát biểu trong một thông cáo báo chí về dự luật. “Cùng với các đồng minh của chúng ta ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, châu Âu, châu Mỹ và những nơi khác, chúng ta phải xây dựng một sách lược để đối phó với mối đe dọa Trung Quốc đặt ra cho tự do của chúng ta ở Mỹ và trên thế giới.” Sau khi được thông qua trong ủy ban hẹp, Dự luật Romney còn phải được đưa ra toàn thể Thượng viện. 

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Thượng nghị sỹ Cộng hòa Mitt Romney

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

19

TIN HOA KỲ

HOUSTON

TM

Bắt giữ thêm một người Saudi Arabria, mưu toan giết người

Theo những tin tức loan báo hôm 13 tháng 12, FBI đã bắt giữ một sinh viên người xứ Saudi Arabria về tội tàng trữ vũ khí, mưu toan giết người. Nghi can là Hassan Alqahtani, 27 tuổi, sinh viên kỹ sư năm cuối của trường đại học New Mexico đã bị bắt giữ về việc tàng trữ vũ khí và mưu toan giết người.

20

Cảnh sát xét nhà nghi can này và tịch thu một khẩu súng ngắn .380 caliber và đạn. Theo những tin mật báo thì nghi can Hassan đã thiết lập một danh sách những người mà hắn muốn giết, trước khi hắn tốt nghiệp văn bằng kỹ sư trong vài tuần nữa, và trở về lại xứ Saudi. Trong số những người mà hắn muốn giết, có nhiều giáo sư của trường kỹ sư của trường đại học New Mexico. Theo những tin tức được công bố thì nghi can Hassan còn muốn mua cả những khẩu súng giết người hàng loạt như súng AK 47. Tưởng cũng nên nói thêm là cách đây một vài tuần, một sĩ quan của quân lực Saudi, theo học nghề bay ở trường hải quân Pesacola ở tiểu bang Florida, đã lẻn mang súng vào căn cứ hải quân, bắn chết 3 quân nhân Mỹ và bắn bị thương 8 người khác, trước khi hắn bị nhân viên an ninh bắn chết. 

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

21

THẾ GIỚI

HOUSTON

TM

Người Thái Lan biểu tình lớn nhất trong 5 năm Hàng chụ c ngàn người tham gia cuộc biểu tình lớn nhất tại Bangkok kể từ cuộc đảo chính năm 2014 sau khi chính phủ Thái Lan ra lệnh cấm đảng đối lập. Cuộc biểu tình cuố i tuầ n qua được tổ chức theo lời kêu gọi của Thanathorn Juangroongruangkit, tỉ phú 41 tuổi kiêm lãnh đạo đảng Tương lai Mới (FFP) đối lập. Đoàn người tràn qua các lối đi gần khu thương mại MBK Centre ở quận mua sắm tại thủ đô Bangkok, hô vang các khẩu hiệu ủng hộ dân chủ. FFP cho biết có 10.000 người tham gia biểu tình, trong khi nhà chức trách Thái Lan không đưa ra con số ước tính. Lực lượng cảnh sát được điều động để bảo đảm an ninh nhưng không cản trở đám đông. Thanathorn cho biết: “Đây chỉ là khởi đầu. Sự kiện hôm nay thể hiện sức mạnh để những người khác có thể tham gia cùng chúng tôi trong tương lai. Ngày hôm nay như một cuộc thử nghiệm. Prayuth, đừng sợ, sự thật sẽ diễn ra vào tháng tới”. Thanathorn muố n nhắ n tớ i Thủ

tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha. Tỉ phú 41 tuổi nổi lên như đối thủ chống lại chính quyền Thủ tướng Prayuth kể từ sau cuộc bầu cử hồi tháng 3, khi phe đối lập cáo buộc kết quả kiểm phiếu bị thao túng để thiên vị đảng Palang Pracharat thân quân đội. Ủy ban bầu cử Thái Lan yêu cầu Tòa án Hiến pháp giải tán FFP, cáo buộc họ vi phạm luật quản lý các đảng chính trị khi tiếp nhận những khoản cho vay trị giá hàng triệu Mỹ kim từ Thanathorn. Tòa án Hiến pháp Thái Lan tháng trước tuyên bố xóa tư cách dân biểu của tỉ phú này, sau khi ông bị kết tội

vi phạm luật bầu cử vì vẫn sở hữu cổ phần trong công ty truyền thông V-Luck Media vào ngày ghi danh tranh cử. Tuy nhiên, Thanathorn phản đối phán quyết, khẳng định ông đã bán toàn bộ cổ phần tại công ty từ tháng 1. FFP do Thanathorn thành lập hồi tháng 3, được hàng triệu thanh niên ủng hộ và trở thành nhóm chính trị lớn thứ ba ở Thái Lan. FFP nhận được hơn 6,2 triệu phiếu trong cuộc bầu cử tháng 3, xếp sau đảng Palang Pracharat của Thủ tướng Prayuth và đảng Pheu Thai do cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra thành lập.

Trẻ em châu Phi chết vì khai thác mỏ: Năm tập đoàn công nghệ Mỹ bị kiện Năm tập đoàn công nghệ thế giới bị một tổ chức bảo vệ nhân quyền Mỹ kiện ra Tòa án Liên Bang ở Washington ngày 15/12/2019 với cáo buộc “hỗ trợ và khuyến khích lao động trẻ em trong các khu mỏ cobalt ở Cộng Hòa Dân Chủ Congo”. Cobalt là kim loại cần thiết cho việc sản xuất điện thoại và máy tính. Tổ chức bảo vệ nhân quyền Mỹ International Rights Advocates đã đại diện 14 gia đình nạn nhân ở Cộng Hòa Dân Chủ Congo nộp đơn kiện năm công ty, gồm Tesla Inc, Apple

22

Inc, Alphabet Inc, Microsof Corp và Dell Technologies Inc. Trong số 14 nạn nhân là trẻ em có 6 em bị thiệt mạng do sập đường hầm và nhiều em khác bị thương nặng, có trường hợp bị liệt. Trả lời Reuters, luật sư Terrence Collingsworth, đại diện các gia đình nạn nhân, lên án “các doanh nghiệp giầu nhất thế giới này, đã chấp nhận việc để các em bị cưa chân, cưa tay, thậm chí là mất mạng để có được chất cobalt giá rẻ”. Trong số 5 tập đoàn bị kiện, chỉ có Dell đưa ra bình luận, với khẳng định

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

“chưa bao giờ cố tình” sử dụng lao động trẻ em, đồng thời cho biết mở điều tra riêng về những cáo buộc này. Đây là lần đầu tiên, ngành công nghệ phải đối đầu với một đơn kiện tập thể liên quan đến nguồn cobalt. Congo là nước cung cấp hơn một nửa cobalt cho thế giới, trong khi nhu cầu về chất này không ngừng tăng, có thể tăng thêm 13% hàng năm, theo một nghiên cứu của Ủy Ban Châu Âu năm 2018. 

TM

HOUSTON

Tập Cận Bình tuyên bố luôn “ủng hộ mạnh mẽ” chính quyền Hong Kong Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong cuộc gặp trưởng đặc khu Hong Kong Lâm Trịnh Nguyệt Nga tại Bắc Kinh hôm 16/12/2019, tuyên bố Bắc Kinh luôn “ủng hộ mạnh mẽ”, và hoan nghênh “sự can đảm” cũng như “ý thức trách nhiệm” của bà Lâm. Bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đến Bắc Kinh để trao đổi với chủ tịch Tập Cận Bình và thủ tướng Lý Khắc Cường, sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử cấp quận vừa qua. Báo chí Hong Kong cho là bà Lâm đến để nhận các chỉ thị mới từ ông Tập, kể cả việc cải tổ lại bộ máy cầm quyền. Trước đó, Reuters và AP dẫn lời thủ tướng Lý Khắc Cường nói với bà Lâm là trung tâm tài chính châu

Á vẫn chưa thoát khỏi tình trạng tiến thoái lưỡng nan, sau nhiều tháng biểu tình dữ dội. Chính quyền Hong Kong phải tiếp tục “nỗ lực tối đa để duy trì ổn định xã hội”, trong tình hình “phức tạp chưa từng thấy” từ trước đến nay, gây thiệt hại cho xã hội Hong Kong về mọi mặt. Người biểu tình cho rằng Bắc Kinh không thể bỏ rơi bà Lâm trong một sớm một chiều, vì như vậy sẽ là một thắng lợi quá lớn cho phong trào phản kháng. Hai cuộc gặp trên đây diễn ra sau khi tối hôm 15/12 cảnh sát Hong Kong lại dùng hơi cay trấn áp người biểu tình. Các vụ đụng độ tại một trung tâm mua sắm hôm 15/12 đã kết thúc hai tuần lễ “hưu chiến” từ sau

cuộc biểu tình ôn hòa gần một triệu người. Cảnh sát thông báo đã bắt 31 người hôm qua và 99 người trong tuần trước, đưa tổng số người bị bắt kể từ đầu phong trào phản kháng lên trên 6.100 người. Hong Kong lần đầu tiên từ một thập niên qua đã rơi vào suy thoái trong quý III. Du lịch và thương mại bị thiệt hại nặng, phi trường quốc tế Hong Kong có số hành khách giảm mạnh kể từ hơn một chục năm qua, khoảng 7.000 cửa hàng bán lẻ cho biết sẽ đóng cửa trong 6 tháng tới. Tuy vậy, phong trào biểu tình đòi dân chủ vẫn được sự ủng hộ rộng rãi trong dân chúng. u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

23

THẾ GIỚI

HOUSTON

TM

Cựu Tổng thống Pakistan bị tuyên án tử hình Cựu Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf đã bị tuyên án tử hình trong một phiên tòa đặc biệt xét xử cáo buộc ông mắc tội phản quốc. Reuters đưa tin, một phiên tòa đặc biệt ở Pakistan đã kết án tử hình vắng mặt với nhà cựu lãnh đạo quân đội, cựu Tổng thống Musharraf, kết thúc quá trình xét xử 6 năm chính trị gia này vì cáo buộc phản quốc và có hành vi đình chỉ việc thực hiện hiến pháp năm 2007. Phiên tòa gồm 3 thẩm phán dẫn đầu bởi ông Waqar Ahmad Seth đã đưa ra phán quyết nói trên, phát ngôn viên của ông Seth, Mohammad Amjad, thông báo ngày 17/12. Hai trên tổng số 3 thẩm phán đã đồng tình với bản án chống lại ông Musharraf. Ông Musharraf, người đã sang Dubai từ năm 2016 để chữa bệnh,

có quyền kháng án ở tòa Tối cao, theo cựu Bộ trưởng Tư pháp Pakistan Ashtar Ausaf. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 72 năm của Pakistan, một chỉ huy quân sự bị kết án phản quốc vì tuyên bố tình trạng khẩn cấp và dừng việc thực thi hiến pháp vào năm 2007. Ông Musharraf, cựu lãnh đạo quân đội, đã thực hiện cuộc lật đổ quân sự chống lại cựu Thủ tướng Nawaz Sharif vào năm 1999 và trở thành tổng thống của Pakistan sau đó. Năm 2008, ông Musharraf bị buộc phải từ chức vào năm 2008 để tránh bị Quốc hội Pakistan đưa ra luận tội. Ông Sharif bắt đầu cuộc điều tra chống lại ông Musharraf với cáo buộc phản quốc ngay sau khi ông Sharif lấy lại được quyền lực vào năm 2013.

Phiên tòa đặc biệt đã tạm hoãn thời gian ra phán quyết vào tháng 11 sau khi Thủ tướng Imran Khan và phía ông Musharraf yêu cầu thêm thời gian để xem xét. Một tòa án chống khủng bố đã tuyên bố ông Musharraf bỏ trốn khỏi đất nước và ra lệnh tịch thu tài sản của ông. Cựu Tổng thống Pakistan nhiều lần từ chối tham gia các phiên tòa vì lý do sức khỏe yếu trong suốt những năm qua. Tháng trước, trong một đoạn video ghi lại từ bệnh viện tại Dubai, ông Musharraf nói rằng ông không được xét xử công bằng trong vụ án. “Tôi đã phục vụ đất nước và đưa ra quyết định vì muốn quốc gia tốt hơn”, ông Musharraf nói. 

Nga-Trung cộng muốn giảm nhẹ trừng phạt Bắc Hàn Ngày 16/12/2019, Nga và Trung Quốc đã chuyển tới các thành viên Hội Đồng Bảo An một văn kiện đề xuất “điều chỉnh trừng phạt Bắc Hàn” tùy theo các giai đoạn thực hiện phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên. Không nêu chi tiết điều kiện để Bình Nhưỡng được giảm nhẹ trừng phạt, hai thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đề nghị chấm dứt nhiều điều khoản chủ chốt trong các nghị quyết trừng phạt được thông qua hồi năm 2016 và 2017. Lý do là để cải thiện mức sống của người dân Bắc Hàn. Theo hai nước này, Liên Hiệp Quốc cần dỡ bỏ các lệnh cấm các nước nhập cảng than đá, quặng sắt, hàng dệt may của Bắc Hàn. Nga Trung cũng đề nghị bỏ lệnh cấm đưa ra hồi 2017, theo đó các nước thành

24

viên Liên Hiệp Quốc trong 2 năm phải trục xuất các lao động Bắc Hàn đang làm việc ở nước ngoài về nước. Như vậy, ngày 22/12/2019 là hạn chót để các nước thực hiện lệnh trên. Văn kiện của Nga và Trung Quốc cũng đề nghị miễn trừng phạt đối với các dự án hợp tác đường sắt giữa hai miền Nam – Bắc Hàn cũng như hủy bỏ cấm Bắc Hàn nhập một loạt loạt các sản phẩm từ máy móc công nghiệp cho đến các đồ gia dụng như thìa dĩa… Để nghị quyết được bỏ phiếu thông qua, Nga và Trung Quốc phải bảo đảm được 9/15 thành viên Hội Đồng Bảo An ủng hộ và nhất là không có thành viên thường trực, trong đó có Mỹ Pháp, Anh, bỏ phiếu phủ quyết. Đề xuất nghị quyết của Nga – Trung đưa ra vào lúc các cuộc đối thoại Mỹ- Bắc Hàn bế tắc. Các dấu

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

hiệu căng thẳng lại dấy lên khiến tiến trình hòa dịu mở ra hai năm qua có thể bị phá hỏng. Trong những tuần qua, Bình Nhưỡng liên tục có các động thái khiêu khích Mỹ như thử tên lửa, ấn định hạn chót đến cuối năm Washington phải hủy bỏ một phần trừng phạt quốc tế, nếu không sẽ có “quà Giáng sinh”, hàm ý đầy đe dọa Mỹ. Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Mark Esper hôm 16/12/2019 đánh giá những tuyên bố của Bình Nhưỡng là “đáng lo ngại” và có thể Bắc Hàn sẽ thử thêm hỏa tiễn từ nay đến cuối năm nếu đòi hỏi của họ không được đáp ứng. Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ giám sát kỹ các hành động của Bắc Hàn từ nay đến cuối năm. 

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

25

THẾ GIỚI

Đức thông qua luật di dân có chọn lọc. Từ ngày 01/03/2020, Đức sẽ tiếp nhận người lao động ngoài khu vực Liên Hiệp Châu Âu để đối phó với tình trạng khan hiếm nhân lực, có nguy cơ gây tác động xấu đến sức hấp dẫn các doanh nghiệp nước ngoài. Hiện tỉ lệ thất nghiệp tại Đức đang ở mức thấp nhất. Berlin hy vọng hàng năm có thể thu hút được 25.000 người lao động nước ngoài. Trung Quốc: 14 người chết vì sập mỏ than. Tai nạn xảy ra ngày 17/12/2019 tại khu mỏ Quảng Long, huyện An Long, tỉnh Quý Châu và hiện vẫn còn hai người bị mắc kẹt trong khu mỏ. Các vụ sập mỏ than vẫn thường xảy ra ở Trung Quốc. Vụ mới nhất, vào tháng 11/2019, 15 người bị thiệt mạng vì một mỏ khai thác than, được cho là bất hợp pháp, bị nổ ở tỉnh Sơn Tây.

HOUSTON

TM

TIN VẮN

Năm 2019 có 49 nhà báo bị chết khi đang thi hành nhiệm vụ, 389 người bị cầm tù. Tuy nhiên, số nhà báo bị thiệt mạng đã giảm đi so với con số 80 người chết trong năm 2018. Theo tổng kết hàng năm được tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới công bố ngày 17/12/2019, có đến 10 nhà báo bị sát hại tại Mêhicô trong năm 2019. Cũng tại quốc gia Trung Mỹ này, 90% các vụ án nhắm vào giới nhà báo đã không được giải quyết. Bảy máy bay của Hong Kong Airlines bị thu giữ. Chính quyền Hong Kong hôm 17/12/2019, thông báo quyết định kê biên 7 máy bay của hãng hàng không giá rẻ Hong Kong Airlines, từ nhiều tháng nay không thể khai thác vận chuyển hành khách do làm ăn thua lỗ, mất khả năng thanh toán. Hãng bay có

60 ngày để thanh toán các khoản nợ, nếu không có khả năng chi trả các máy bay sẽ bị đem bán đấu giá. Hong Kong Ailines thuộc tập đoàn Trung Quốc HNA Group. Anh bật đèn xanh công bố báo cáo về nghi vấn Nga can thiệp. Thủ tướng Johnson ngày 17/12/2019 đã ra lệnh cho công bố một báo cáo rất nhạy cảm về khả năng Nga can thiệp vào chính trị Anh. Do Ủy ban Tình báo và An ninh của Nghị Viện soạn thảo, bản báo cáo gồm 50 trang tập trung làm sáng tỏ khả năng Nga có thể đã can thiệp vào cuộc trưng cầu dân ý hồi năm 2016 về Brexit. Ủy ban đã thực hiện các cuộc điều tra từ năm 2017 và đã trao cho thủ tướng bản báo cáo hồi giữa tháng 11/2019. 

VIỆT NAM

Hà Nội công bố thông tin chính thức về việc cắt đôi que thử HIV Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội hôm 17 tháng 12 chính thức thông tin ban đầu về vụ cắt đôi que thử nhanh HIV tại Bệnh viện Đa khoa Saint Paul, Hà Nội. Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Thành ủy Phạm Thanh Học được truyền thông trong nước dẫn phát biểu tại Hội nghị Giao ban rằng Bệnh viện Saint Paul không mua loại test này, test HIV combo có tại Khoa Vi sinh y học là do bà Chu Thị Loan- Phó khoa, phụ trách khoa nhận và chỉ đạo nhân viên trong khoa nhận test của Công ty Lục Tỉnh có địa chỉ tại Hà Nội. Công ty này đã cung cấp 40 test HIV cho khoa làm 2 lần. Khoa Vi sinh y học không báo cáo việc nhận và sử dụng test HIV với bệnh viện. Bà Loan chỉ đạo nhân viên cắt dọc gần 40 test HIV combo làm đôi để

26

xét nghiệm kiểm chứng kết quả xét nghiệm bằng test HIV1/2 vì chỉ có 40 test nên không đủ số lượng test cần kiểm chứng. Khoa sử dụng mẫu xét nghiệm bằng test HIV1/2 còn dư để xét nghiệm test HIV combo nên không lấy thêm máu của bệnh nhân. Việc làm này không tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất, không đúng quy chế chuyên môn. Hành động cắt đôi các que test HIV của nhân viên Bệnh viện Saint Paul khiến dư luận phẫn nộ, bởi những sai số nghiêm trọng có thể xảy ra trong quá trình xét nghiệm các căn bệnh dễ lây nhiễm này. Ngày 9 tháng 12, Bệnh viện Đa khoa Saint Paul đã đình chỉ công việc 3 nhân viên có liên quan trong vụ việc gồm ThS. BS Chu Thị Loan, Phó phụ trách khoa Vi sinh y học; bà Trần Thanh Lam - cử nhân xét

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nghiệm, kỹ thuật viên trưởng khoa Vi sinh y học và bà Phạm Thị Thùy Linh - cử nhân xét nghiệm y học, lao động hợp đồng công tác tại khoa Vi y sinh. Ngày 12 tháng 12, Công an Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tiếp nhận thông tin tội phạm về nhóm nhân viên Bệnh viện Đa khoa Saint Paul gian lận kết quả, bớt xén vật tư y tế trong quy trình xét nghiệm HIV và viêm gan B tại cơ sở này. Sự việc vỡ lở qua một phóng sự của một đài truyền hình. 

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

27

VIỆT NAM

HOUSTON

TM

Công an VN diễn tập phá sóng di động, trấn áp biểu tình bạo động đốt xe Sáng Chủ nhật 15/12, chính quyền TPHCM huy động 4 ngàn người diễn tập chống biểu tình, khủng bố ở hai địa điểm là trung tâm quận 1 (gần tòa Tổng lãnh sự Mỹ) và phi trường Tân Sơn Nhất trong đó có tình huống đốt xe máy và ô tô ngay khu vực trung tâm trước sự chứng kiến của Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân. Theo video dài gần 5 phút do báo nhà nước đăng tải, hàng chục xe máy cầm cờ đỏ sao vàng và biểu ngữ “Đề nghị xử lý nghiêm các sai phạm” xuất phát từ khu vực Ủy ban nhân dân quận 1 hướng về cổng Dinh Độc Lập vừa chạy vừa hò hét. Hàng chục xe mô tô của Cảnh sát giao thông, xe máy chở cảnh sát đặc nhiệm hóa trang (mặc thường phục) chạy khóa đuôi, chặn đầu nhóm biểu tình khống chế những người biểu tình đưa lên xe bít bùng. “Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt bố trí cán bộ, trinh sát đặc nhiệm áp sát đám đông diễu hành, biểu tình, phối hợp cùng lực

28

lượng trinh sát Công an thành phố nắm tình hình, giám sát các đối tượng manh động, quá khích. Sẵn sàng phối hợp với Công an thành phố trấn áp thông tin di động trên diện rộng, không để các đối tượng thực hiện live stream tình hình diễn biến tại hiện trường, kích động quần chúng tham gia biểu tình”, giọng nữ dẫn chương trình cho biết. “Lực lượng tác chiến điện tử của Bộ tư lệnh thành phố sử dụng các xe phá sóng để cắt sóng thông tin di động, live stream trên điện thoại, không cho các đội tượng sử dụng điện thoại di động để live stream”, giọng nam dẫn chương trình vang lên trong clip báo Tuổi trẻ ghi lại về cuộc diễn tập lớn nhất năm 2019. Ngoài ra, chính quyền TPHCM huy động ít nhất 2 xe vòi rồng xịt nước áp lực cao, cảnh sát cơ động, Thanh niên xung phong, cảnh sát hóa trang mặc thường phục, xe phá sóng di động… để trấn áp các tình huống giả định.

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Theo ông Ngô Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND, Phó ban chỉ đạo phòng chống khủng bố TPHCM cho biết, tình hình an ninh thế giới phức tạp, nhiều vụ biểu tình quy mô lớn, đòi hỏi quyền lợi về dân sinh, dân chủ, môi trường, chính trị tại Hồng Kông, Pháp, Iran, Venezuela,… Ông Châu dẫn một thống kê cho hay, từ đầu năm 2019 đến nay đã xảy ra khoảng 1.000 cuộc khủng bố ở 5 châu lục khiến hơn 4.800 người chết và hơn 5.000 người bị thương. Ngoài ra buổi diễn tập còn để răn đe các đội tượng đang có ý định gây rối, kích động biểu tình,” báo chí nhà nước dẫn lời cựu Thiếu tướng - phó Giám đốc CATPHCM cho hay. Cuộc diễn tập có thể xem là lớn nhất trong năm 2019 diễn ra khi các cuộc biểu tình đòi tự do dân chủ ở Hong Kong kéo dài qua tháng thứ 6, được xem là niềm cảm hứng cho những cuộc biểu tình ở một số nước trên thế giới. 

TM

HOUSTON

Một nhà hoạt động VN được trao giải nhân quyền quốc tế

Liên chính phủ Pháp - Đức vừa công bố trao giải Nhân Quyền & Pháp Quyền năm 2019 cho nhà hoạt động Việt Nam Vũ Quốc Ngữ, Giám đốc tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền (Defend the Defenders). Bộ Ngoại giao Pháp hôm 10/12 công bố nhà hoạt Vũ Quốc Ngữ trong số tổng cộng 14 người đoạt giải Nhân quyền & Pháp quyền trên thế giới năm 2019. Nhà hoạt động Vũ Quốc Ngữ cho biết: “Việc trao giải thưởng này cho

thấy sự ghi nhận của họ đối với các hoạt động của Tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền (DOD) và cá nhân tôi”. “Thông qua giải thưởng này, Pháp và Đức mong muốn chứng tỏ sự ủng hộ đối với việc làm của các nhà hoạt động”, thông cáo của Bộ Ngoại giao Pháp cho biết. Hôm 10/12, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas phát biểu tại một buổi trao giải ở Berlin: “Sự can đảm của quý vị sẽ truyền cảm hứng cho người khác cùng can đảm!” Bộ Ngoại giao Đức ra thông cáo nói: “Ông Vũ Quốc Ngữ làm việc cho tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền từ năm 2013 đến nay, trong đó ông liên tục vận động cho các quyền của các nhà bảo vệ nhân quyền”. “Năm 2015, ông trở thành giám

đốc điều hành của tổ chức này, chuyên tường trình các chủ đề như luật pháp, tham nhũng và bảo vệ môi trường, vì những điều này ít được truyền thông nhà nước đề cập”. “Vào tháng 10/2017, ông Ngữ quyết định rời khỏi đất nước của mình vì áp lực ngày càng tăng. Ở nước ngoài, ông tiếp tục công việc lên tiếng cho những nhà hoạt động nhân quyền”, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Đức. Giải Nhân quyền & Pháp quyền do hai nước Pháp và Đức đồng chủ xướng lập ra vào năm 2016 để vinh danh những nhà hoạt động bảo vệ nhân quyền, những luật sư đại diện cho các nhà bảo vệ nhân quyền và những nhà báo giúp làm sáng tỏ sự thật.. u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

29

VIỆT NAM

HOUSTON

TM

Cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son lại thừa nhận ăn hối lộ 3 triệu đô la

Ông Nguyễn Bắc Son, cựu Bộ trưởng Thông tin- Truyền thông, vào chiều ngày 17 tháng 12, thừa nhận trước tòa về khoản 3 triệu đô la hối lộ từ ông Phạm Nhật Vũ - Chủ tịch công ty cổ phần nghe nhìn AVG. Trước đó, vào buổi sáng, ông Son đã phủ nhận việc nhận 3 triệu đô la trước tòa. Ông nói: “Lời khai của tôi ban đầu là số quy đổi tiền Việt nhưng cơ quan điều tra nói khai thế này không phù hợp với lời khai của “quân anh”. Sức khoẻ tôi lúc đó rất yếu, tâm lý không ổn định, tinh thần hoảng loạn. Tôi đã ngất 2 lần trên bàn làm việc của cơ quan điều tra. Tôi khai vậy vì muốn giữ mạng sống” Vào buổi chiều, ông Son nói tại tòa: “Trong những ngày này tâm trạng tôi rất căng thẳng, sức khoẻ, thần kinh không vững vàng nên sáng nay đã có những lời khai chưa đúng. Do đó tôi xin rút lại và sửa một số nội dung trong lời khai về khoản tiền đưa cho con gái”. Trước đây, ông Nguyễn Bắc Son khai đã chuyển chừng 10 lần khoản tiền 3 triệu đô la đó cho con gái; thế

nhưng tại tòa, ông Son nói không nhớ đã sử dụng vào việc gì. Vào chiều ngày 17 tháng 12, ông Nguyễn Bắc Son khi bị Hội đồng Xét xử đề cập đến vai trò cầm đầu, chủ mưu trong vụ Mobifone mua AVG, ông này cho rằng ông chưa từng có một bút phê nào nhắc đến việc chỉ đạo quyết liệt Mobifone phải mua AVG trong năm 2015. Ông Nguyễn Bắc Son cũng thừa nhận 200 ngàn đô la Mỹ được biếu từ ông Lê Nam Trà, cựu chủ tịch Hội đồng Quản Trị Mobifone; 200 triệu đồng từ ông Cao Duy Hải, cựu tổng giám đốc Mobifone. Cựu Chủ tịch MobiFone, ông Lê Nam Trà, Chủ tịch Hội đồng thành viên công ty MobiFone, nói trước tòa chiều 16-12-2019 về số tiền 2 triệu USD nhận từ ông Phạm Nhật Vũ sau thương vụ MobiFone mua xong 95% cổ phần AVG, rằng sau tết hơn một tháng, ông Phạm Nhật Vũ gọi điện thoại nói có ít quà, hoa quả ngon. Tối hôm đó có người mang đến biếu hai thùng các tông. Ông Lê Nam Trà nghĩ đó chỉ là hoa quả thôi nhưng mở ra thấy có tiền, 2 triệu USD.

Trước đó, ông Lê Nam Trà khẳng định không đòi hỏi tiền bạc sau thương vụ gần 9000 tỷ đồng (giá trị thực tế chỉ gần 2000 tỷ đồng), tuy nhiên dịp trước Tết 2016, ông Phạm Nhật Vũ đến văn phòng làm việc của ông Trà với lý do biếu quà tết. Khi ông Vũ về, ông Trà kiểm tra lại thì thấy số tiền 500.000 USD. Tổng cộng ông Lê Nam Trà được ông Phạm Nhật Vũ (em trai ông Phạm Nhật Vượng- một nhà tài phiệt hàng đầu tại Việt Nam) đưa cho gần 2.5 triệu USD. Ông Trà cũng lần đầu tiết lộ sau đó biếu quà Tết cho Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông lúc bấy giờ là Nguyễn Bắc Son 500 ngàn USD cùng với 200 ngàn USD tiền tiêu xài cá nhân. Trong khi đó, ông Phạm Nhật Vũ, Chủ tịch công ty cổ phần nghe nhìn toàn cầu AVG, nói trước tòa về việc trả lại số tiền mua thương vụ MobiFone mua 95% AVG gần 9 ngàn tỷ đồng và số tiền lãi phát sinh là ông này không có ý định chiếm đoạt gì của Nhà nước và nhân dân. 

Nguyễn Bắc Son

Phạm Nhật Vũ

Lê Nam Trà

30

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Nhiều phụ nữ Việt phạm pháp tại Đại Hàn và Nhật Bản Hai mươi sáu phụ nữ Việt Nam bị Cảnh sát tỉnh Gyeongnam, Đại Hàn bắt giữ khi đang làm việc tại các quán karaoke “đèn mờ”. Trong số này có 15 người bị phát hiện cư trú bất hợp pháp và bị trục xuất về nước. Truyền thông Đại Hàn đưa tin hôm 16/12. Theo đó thì qua phản ánh của người dân, cảnh sát tỉnh Gyeongnam tiến hành kiểm tra các nhà hàng karaoke Việt Nam mọc lên tại tỉnh Gyeongnam và bắt giữ tổng cộng 26 người phụ nữ Việt Nam đang làm việc tại các tụ điểm này vì không có giấy khám sức

khỏe theo quy định. Trong đó có 15 người được cho là cư trú bất hợp pháp nên đã bị cảnh sát trục xuất về nước vì đã vi phạm luật di trú của nước này. Theo Đạo luật Phòng chống và Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm của Đại Hàn, tất cả phụ nữ làm việc tại các tụ điểm giải trí về đêm phải được khám sức khỏe thường xuyên để phát hiện các bệnh truyền nhiễm như sốt thương hàn, lao phổi, giang mai và HIV/AIDS. Tuy nhiên, người cư trú bất hợp pháp không có quyền được cấp giấy khám sức khỏe. Thời gian gần đây các

quán “karaoke Việt Nam” trở thành tụ điểm giải trí mới ngày càng phổ biến tại tỉnh Gyeongnam, Đại Hàn. Các tụ điểm giải trí này hoạt động như quán karaoke, quán rượu, dịch vụ massage. Vì lý do thiếu nhân viên nên các tụ điểm này thường thuê nhân viên là người Việt Nam cư trú bất hợp pháp. Cũng tin liên quan, Kyodo vào ngày 17 tháng 12 loan tin cảnh sát Nhật Bản đã bắt giữ một người phụ nữ Việt Nam có tên là Nguyễn Thị Phương Uyên, 21 tuổi vào hôm 17/9/2019 vừa qua vì nghi ngờ người phụ nữ này có hành vi trộm

cắp hàng hóa mỹ phẩm tại các tiệm ở Tokyo và 9 nơi khác trong năm qua. Tổng giá trị các mặt hàng ăn cắp được ước tính khoảng 28 triệu Yên tức khoảng 256.000 USD. Hiện cảnh sát Nhật Bản vẫn đang tiến hành điều tra vì cho rằng chắc chắn vẫn còn nhiều đồng phạm với người phụ nữ này.u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

31

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

HOUSTON

TM

BÁO ĐỘNG

tình trạng thiếu niên bị áp lực quá tải!

M

ột ký giả của CNN, Kelly Wallace, vào ngày 7 tháng 10, 2014 đã viết một bài báo nguy tình trạng thiếu niên trong thời đại chúng ta bị áp lực quá tải (SOS for Stressed out Teens) dẫn tới nhiều hậu quả tai hại về tâm lý như tự tử, hoặc với hành vi bạo lực điên cuồng khó tưởng tượng nổi trong thế kỷ trước và có nguy cơ phá tan nền tảng gia đình cố hữu. Thiếu niên bị áp lực dẫn tới tình trạng phải báo nguy là có thực. Theo một cuộc thăm dò do Robert Wood Johnson Foundation và the Harvard School of Public Health, thực hiện cho biết, gần 40% phụ huynh nhìn nhận con em họ từ lúc theo học trung học đã phải nếm trải nhiều cam go trong việc thích nghi với đòi hỏi tân tiến, so với tuổi của họ ngày trước. Một bà mẹ, bà Nancy Friedman ở New York, khi nhắc tới hai bé sinh đôi 13 của mình đang theo học trung học và than rằng: “Ngày trước tôi theo học ở một trường trung học được coi như một trong 10 trường trung học tốt nhất toàn Mỹ, và tôi nghĩ lại khi ấy tôi không bị quá tải với những việc làm quá sức, quá cao so với những trẻ bây giờ.” Sự thực, thiếu niên trong thời đại chúng ta, phải đương đầu với quá nhiều công việc do chương trình tiên tiến đòi hỏi, nào là những việc làm ở nhà, ở trường tốn nhiều thời gian hơn, bào mòn sức lực nhiều hơn,

32

CHU NGUYỄN

nào là trắc nghiệm liên tục, cạnh tranh gay gắt và nhìn về phía trước đường vào đại học xa vời cùng với sự nghiệp mình theo đuổi. Học sinh với thang điểm thấp, khó tránh nản chí, tụt hậu là gần kề với sự bị bỏ rơi bị gạt ra lề xã hội. Đã bị áp lực ở trường, thiếu niên còn bị các phương tiện truyền thông mỗi ngày một tiến triển, cập nhật, tạo thêm sức ép. Tinh thần chúng luôn luôn căng như dây đàn vì phải mỗi ngày phải so sánh thành tựu của mình với kết quả và phê phán của bạn bè trên Facebook, Twitter, Sanapchat. Một phụ huynh nhớ lại, thuở họ học trung học, ít ra có một khoảng thời gian khá dài trong một ngày, một tuần, họ xa trường xa lớp, xa cạnh tranh, xa bảng điểm. Đó là lúc tâm hồn họ thanh tĩnh, thư giản như vào cuối tuần, ngày nghỉ, họ lang thang ở đồng quê hòa mình với gió núi mây ngàn hay sóng biển, nhưng ngày nay thiếu niên muốn quên cũng chẳng quên được thành tích của mình trên mảng truyền thông xã hội (social media) theo dõi họ từng phút khi họ thức giấc ngồi bên máy vi tính. Ai khuyến khích họ, động viên họ, an ủi họ khi việc làm của họ không được tán thưởng? Gần như không, vì bản thân cha mẹ là những giám thị nghiêm khắc. Nói cách khác, phụ huynh đã tăng áp lực tinh thần lên thiếu niên khi thấy thành tựu con mình không như ý mình. Bậc phụ huynh nếu không thành đạt về học vấn thì hy sinh suốt đời, muốn con

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

mình phải thay họ để trở thành kỹ sư, luật sư hay bác sĩ...còn cha mẹ đã đạt được nguyện vọng công danh thì muốn con mình phải bằng mình và không được thua kém con em hàng xóm hay người quen biết. Tuổi trẻ trở thành nạn nhân của cuộc chiến tranh danh lợi, vì thể diện, họ bị áp lực từ gia đình, cho có nguyện vọng riêng cũng chẳng ai quan tâm mà còn bị ép mình đi theo con đường mà gia trưởng chọn lựa cho dù không thích hợp với mình... Thiếu niên không những bị áp lực vì chương ttình học vấn lại còn dành biết bao thì giờ cho ngoại khóa, cho các tiết mục huấn luyện học sinh toàn thiện. Họ không thể bỏ cuộc mà phải dấn thân hết sức để tìm lối tiến về tương lai và đa số thất bại và rơi vào bi quan và thương tổn tâm lý. Khi bị áp lực quá tải một số thiến niên tìm cách thích ứng. Từ đó dối trá xuất hiện, có người tìm cách che giấu thất bại của mình, cố đóng vai học trỏ ngoan và giỏi để vừa lòng cha mẹ và được cung cấp tiền bạc. Nhưng bàn tay nhỏ bé sao che kín trời, nên khi phát giác dối trá của mình, làm mất mặt gia trưởng, thì bị gia đình hất hủi và nhiều khi bị trừng phạt bằng đuổi ra khỏi nhà hay nhẹ cũng cúp tiền tài trợ hay tịch thu cell phone. Một số thiếu niên vì nghịch cảnh biến tâm lý thành bất thường. Họ theo bạn bè tim quên trong ma túy, nào là Fentanyl, methamphetamine, để quên...và trở thành kẻ nghiện

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

33

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

loại thuốc gây ảo giác và trở thành những kẻ loan trí và hoang tưởng. Để tim quên, họ lại làm quen với các trò chơi trên internet đầy bạo lực như Conan Exiles, Dark Soul III, Dead by Daylight...hoặc có mức cạnh tranh diên cuồng năng lực như Perfect World Void. Ngay từ ấu thơ chúng lại quen với các phim ma quái, rùng rợn như trong hệ thống phim kinh dị Child’s Play (1988) tới Child’s Play 2, Child’s Play 3 và tiếp tục hình ảnh con búp bê Chucky sát thủ với thủ đoạn giết người dã man nhất, đã gieo dầu tuổi trẻ sự hắc ám và bản năng hiếu sát. Lớn lên một chút, nhiều thiếu niên thanh niên quay sang hưởng thụ vật chất với phim sex mời gọi, và cảm thấy mình phải có khả năng dành lấy phương tiện để hưởng thụ. Từ đó kẻ loạn trí đã gây ra án mạng kinh hoàng, cắt đứt những mối dây thiêng liêng liên hệ giữa cha mẹ con cái hoặc anh chị em ruột thịt. Nguy cơ gia đình tan vỡ xuất hiện trước mắt chúng ta. Không biết bao người có tâm huyết đã lên tiếng báo động tình trạng thanh thiếu niên SOS nhưng làm sao cứu nguy? Sự thực bi quan đã xảy ra. Một bi kịch gia đình ở Ontario được xét xử đầu năm 2020 sẽ cho ta tây tình tráng thiếu liên lâm nguy vì bị áp lực là có thực. CÂU CHUYỆN MENHAZ ZAMAN Ở MARKHAM Trong tuần lễ cuối tháng bảy, 2019, một gia đình bốn mạng, gồm cha mẹ, bà ngoại và em gái ở Markham, bỗng nhiên bị cậu con trai nổi hung sát hại. Điều gây kinh hoàng và đau đớn hơn nữa, kẻ phạm tội ác còn nhắn nhủ bạn tham dự trò game trên internet rằng đã giết mẹ, giết bà và đang chờ giết em và sát hại người cha. Hung thủ sau cơn mê giết thân thích, đã

34

HOUSTON

TM

Menhaz Zaman ở Markham viết cả gia đình trong một cơn mê năm 2019

đứng trước nhà, vốn trước đó mấy phút là tổ ấm, chờ cảnh sát giải đi. Báo chí ở Toronto như tờ Sun, tờ Star và National Post... cho biết, một gia đình di dân ở Markham tan vỡ sau tội ác của thủ phạm là con cưng trong nhà, Menhaz Zaman, 23 tuổi. Cậu thanh niên này có dáng thư sinh hiền hòa, từng theo học đại học York nhưng bỏ ngang sau hai năm tới trường và dấn thân vào các trò chơi như Perfect World Void. Menhax ngày thường không lộ vẻ hung hăng hay có lúc trở thành điên dại nhưng mầm hoang tưởng đã chồng chất sẵn trong tâm tư chỉ chờ cơ hội bùng nổ, từ nội tâm trở thành hành động kinh hoàng. Một nguồn tin cho biết, cảnh sát được báo động đã tới một căn nhà trong khu phố cư ngụ trên đường Castlemore Avenue, gần Major MacKenzie Drive East và Markham Road vào lúc 3 giờ chiều ngày chủ nhật 28 tháng bảy, 2019 và bắt giữ một thanh niên có tên là Zaman là thành phần của gia đình, và phát giác tử thi của bốn người, gồm ba nữ và một nam. Họ bị sát hại, máu loang đầy nhà và trút hơi thở cuối cùng trước đó không lâu. Cuộc điều tra bước đầu cho biết bốn nạn nhân có liên hệ mật thiết với Zaman, gồm

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

bà ngoại, cụ bà Firoza Begum, 70 tuổi; người mẹ , Momotaz Begum, 50 tuổi; người cha, ông Moniruz Zaman, 59 tuổi và cô em gái hung thủ, 21 tuổi có tên là Malesa Zaman. Nhờ đâu cảnh sát tới kịp hiện trường vụ án bắt giữ hung thủ Zaman? Chính là nhờ một người bạn tham dự trò chơi Perfect World Void. Nhân chứng “online” này đã kể lại nhận được những tin nhắn kinh hoàng do Menhaz Zaman gửi tới trong khi gây tội ác nên vội báo cảnh sát: “Tôi đã giết mẹ và bà và đang đợi con em trong năm phút và tiếp đó là cha tôi trong một giờ...tôi đã giết sạch gia đình.” Rõ ràng là hành vi của kẻ hành động trong cơn cuồng dại! Bước đầu Menhaz Zaman bị truy tố về tội cố sát bốn mạng người thân yêu nhất đời mình. Trong tương lai gần, Menhaz sẽ vào tù hay vào nhà thương điên, nhưng hậu quả thảm kịch cho dù màn đã buông xuống, không bao giờ kết thúc trong tâm tư, không những của thân thích mà của cả xã hội. Không phải bi kịch gia đình chỉ xảy ra ở Canada mà xảy ra khá nhiều ở Mỹ quốc.

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

35

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

CÂU CHUYỆN CON TRAI GIẾT BỐ MẸ VÀ VẪN TỔ CHỨC TIỆC VUI VỚI BẠN BÈ Năm 2011, vụ án mạng con trai giết chết bố mẹ trước khi tổ chức buổi tiệc với 100 khách mời, gây chấn động thị trấn Port St. Lucia, Florida (Mỹ). Thời điểm gây án, kẻ sát nhân vẫn chưa tròn 18 tuổi nên thoát án tử thành công và nhận về án phạt chung thân không khoan hồng. Trong quá trình điều tra, cảnh sát phát hiện ra nhiều chi tiết trong vụ trọng án, chứng tỏ mức độ máu lạnh của đứa con trai ác quỷ. Vào khoảng hơn 5 giờ chiều ngày 18/6/2011, Tyler Hadley bắt đầu thực hiện kế hoạch giết người bắt đầu bằng việc giấu điện thoại của bố mẹ rồi uống 3 viên thuốc lắc để lấy tinh thần đi vào nhà kho lấy búa. Lợi dụng mẹ đang ngồi làm việc ở phòng khách, Tyler dùng hung khí trên tay đập vào đầu khiến bà chết tại chỗ, chỉ kịp hét lên câu hỏi: "Tại sao?". Nghe tiếng la, bố Tyler từ phòng ngủ hớt hải chạy ra thì thấy vợ đã nằm bất động trên sàn nhà. Đối diện với bố, Tyler giương bộ mặt tỉnh bơ trước khi lấy cán búa hành hung ông đến chết. Sau khi gây án, Tyler kỹ lưỡng lau sạch toàn bộ vết máu trong phòng khách rồi di chuyển 2 thi thể vào giấu trong phòng ngủ. Cùng 1 lúc ra tay giết chết 2 mạng người nhưng Tyler chẳng hề tỏ vẻ sợ hãi hay hối hận. Ngược lại, hắn còn ngang nhiên lên Facebook đăng status rủ rê bạn bè đến nhà tổ chức tiệc với lý do bố mẹ vắng nhà. Tối đó, có hơn 100 người bạn kéo nhau đến dự tiệc nhà Tyler. Chẳng mấy chốc, căn nhà đã chật kín người và bên trong không khác gì bãi chiến trường. Giữa bữa tiệc, Tyler rủ bạn thân Michael Mandell ra một góc khuất để nói chuyện. Tại đây, hắn

36

HOUSTON

TM

thừa nhận bản thân đã giết bố mẹ nhưng người bên cạnh khăng khăng cho rằng bạn mình đang nói đùa, còn bảo phải nhìn thấy tận mắt mới tin. Nghe vậy, Tyler cũng không ngần ngại dẫn Michael vào phòng ngủ, nơi hắn giấu xác bố mẹ. Khi nhìn thấy đôi chân của bố Tyler dưới sàn, Michael mới biết trước đó gia đình bạn mình đã xảy ra chuyện chẳng lành. Thi thể nạn nhân rành rành trước mắt nhưng Michael quyết định không gọi báo cảnh sát, thậm chí còn rủ Tyler chụp bức ảnh "tự sướng". Michael tin rằng đó có thể là lần cuối

đây và ngôi nhà này thuộc quyền sở hữu của hắn. Tyler thừa nhận giết bố mẹ mỗi khi hắn nói chuyện với một người ngẫu nhiên nào đó nhưng tất cả bọn họ đều không tin. Thậm chí, sự thật này còn trở thành trò đùa cho mọi người trong suốt bữa tiệc. Một vài người mượn tạm máy tính của mẹ Tyler phát giác những vết bẩn màu nâu vốn là máu của nạn nhân không được phi tang kỹ lưỡng, nhưng chỉ nghĩ đó là do bia rượu đổ vào. Michael là một trong những người ở lại chơi trễ nhất. Đến rạng sáng ngày hôm sau, hắn mới rời khỏi nhà

Tyler Hadley giết cha mẹ ở Florida năm 2011

anh nhìn thấy bạn mình nên muốn giữ lại bức ảnh kỷ niệm. Dù Tyler đã giết hại bố mẹ nhưng Michael không bao giờ xem bạn mình là kẻ sát nhân. Thái độ bình tĩnh như chẳng hề có chuyện gì xảy ra của đôi bạn thân khiến ai cũng phải rùng mình. Trong suốt bữa tiệc, có rất nhiều người bạn hỏi thăm về bố mẹ Tyler. Tên sát nhân liên tục thay đổi câu trả lời, khi thì nói họ ở Georgia, Orlando, lúc khác thì khẳng định không sống ở

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Tyler và đi thẳng đến đồn cảnh sát để báo cáo về tội ác của cậu bạn thân. Cảnh sát nhanh chóng có mặt tại hiện trường vụ án và tiến hành bắt giữ Tyler sau khi tìm thấy thi thể của 2 nạn nhân. Tại tòa án, Tyler thừa nhận toàn bộ hành vi giết bố mẹ nhưng đổ hết mọi tội lỗi cho tác dụng phụ của các loại thuốc điều trị chứng trầm cảm. Trong quá khứ, Tyler thường bị bố bạo hành và lớn lên thì bị cấm tổ

TM

HOUSTON

chức tiệc tại nhà. Hai tuần trước khi gây án, Tyler về nhà trong tình trạng say xỉn khiến bố mẹ tức giận và tịch thu điện thoại lẫn xe hơi của hắn. Sự căm phẫn chồng chất khiến Tyler nảy ra kế hoạch giết người nhằm thoát khỏi vòng kèm cặp của phụ huynh. Theo lời dì ruột của Tyler, bố mẹ hắn đã để ý con trai bắt đầu có nhiều biểu hiện lạ từ năm 15 tuổi. Thời điểm đó, Tyler thường xuyên bỏ học, giao du với bạn xấu và sa ngã vào con đường nghiện ngập. Trong suốt 2 năm, họ nỗ lực hết sức để cải thiện tình hình, giúp con trai thoát khỏi vũng bùn. Tyler được bố mẹ gửi đến gặp chuyên gia tâm lý, tham gia các chương trình giáo dục về lạm dụng chất gây nghiện và điều trị tâm thần ngoại trú. Vậy nhưng, tất cả đều vô dụng đối với Tyler và sự căm phẫn dành cho bố mẹ ngày một chất chồng của hắn. Do thời điểm gây án, Tyler vẫn

chưa bước sang tuổi 18 nên hắn chỉ phải nhận mức án tù chung thân. Tòa quyết định Tyler không được hưởng ân xá vì cho rằng hắn là thành phần chống đối xã hội đặc biệt nguy hiểm. Trở lại Canada, một cô gái di dân gốc Hoa, Jennifer Pan thuê người giết bố mẹ không chỉ gây rùng mình vì tính tàn độc mà còn được xem là bài học cảnh tỉnh những phụ huynh xem trọng và bị ám ảnh bởi thành tích. Dù biết con cái lớn lên khỏe mạnh đã là phước lành nhưng bố mẹ không khỏi đặt kỳ vọng ở những đứa trẻ, mong muốn chúng học hành thành tài. Thế nhưng, sự mong đợi của bố mẹ vô tình lại trở thành gánh nặng đặt lên vai con cái, khiến chúng cảm thấy áp lực và mệt mỏi vì không thể làm thỏa mãn kỳ vọng của người lớn. Jennifer Pan cũng không ngoại lệ. Từ 1 đứa con gái vàng ngọc với thành tích học cực tốt, Jennifer lại trở thành

tên sát nhân tàn độc, tự lên kế hoạch rồi thuê người giết luôn cả bố mẹ vì không chịu nổi vòng kìm cập của họ.

CHU NGUYỄN

Bậc cha mẹ hiền lương mong con học giỏi, nào ngờ con gái trốn học, dối trá thuê sát thủ thủ tiêu họ để khỏi bị cha mẹ kìm kẹp và để hưởng tiền thừa kế

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

37

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

HOUSTON

TM

Rừng bảo tồn không chủ

R

ừng đặc dụng ((Reserve forest) là loại rừng được thành lập với mục đích chủ yếu để bảo tồn thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái rừng của quốc gia, Bảo vệ nguồn gene sinh vật rừng, nghiên cứu khoa học, bảo vệ di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh phục vụ nghỉ ngơi du lịch kết hợp với phòng hộ bảo vệ môi trường sinh thái. Vậy mà ở Việt Nam, rừng đặc dụng bị tàn phá không thương tiếc… PHÁ RỪNG ĐẶC DỤNG NAM KA

Việc đốn gỗ bất hợp pháp diễn ra tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Ka nằm ở xã Bình Hòa, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk. Khi kiểm tra, người ta đã phát giác rất nhiều cây đã bị đốn hạ, cưa xẻ và chở ra khỏi rừng. Số còn lại đã xẻ và nhiều cây lớn bị đốn hạ chưa kịp xẻ nằm la liệt. Trong rừng phơi bày các gốc cây nằm trơ, một số lượng lóng, hộp gỗ chưa kịp chở đi còn nằm chờ ở bìa rừng, cách Trạm Kiểm lâm số 8 của Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka khoảng 500m. Dọc đường đều thấy

Rừng đặc dụng Nam Kar bị phá

38

SAN HÀ (tổng hợp)

các gốc cây bị chặt hạ lởm chờm. Tại tiểu khu 1023 do xã Bình Hòa, huyện Krông Ana quản lý có khoảng 2m3 gỗ xẻ. Từ đây đi sâu vào rừng, thêm 3 gốc cây có đường kính gốc từ 40-50cm, phần thân cây đã bị xẻ lấy mang đi. Tại tiểu khu 1024, 2 gốc cây bị cắt hạ, đường kính gốc từ 1-1,5m, còn lại là 3 hộp gỗ xẻ 1,5m3. Trong đó, tổng khối lượng gỗ tại hiện trường là hơn 41mét khối gồm: 13 lóng gỗ tròn; 22 hộp gỗ xẻ; 12 gốc gỗ từ nhóm III đến nhóm VIII. Kẻ gian còn để lại 2 máy tời tự chế, dây cáp, dây thừng, dây xích. Thời gian khai thác gỗ xảy ra vào khoảng từ tháng 9 đến tháng 10/2019.

Nhiều cây gỗ lớn bị đốn hạ, cưa xẻ trước khi vận chuyển ra khỏi rừng

MỘT VỤ PHÁ RỪNG, CÔNG AN VÀ KIỂM LÂM BÁO CÁO KHÁC NHAU

Sau khi nhận được tin rừng bị phá, Công an huyện Krông Ana đã phối hợp với Hạt Kiểm lâm huyện và Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Ka cùng đi kiểm tra. Đây là vụ phá rừng nghiêm trọng, phức tạp. Bước đầu cho thấy có khoảng 5 đên 10 người thuộc các nhóm khác nhau ở huyện Krông Ana. Công an huyện cho biết vụ phá rừng có trên 40m3 gỗ tại hiện trường. Thế nhưng trong khi đó, Hạt Kiểm lâm huyện lại nói số gỗ tịch thu chỉ là gần 21m3. Sau khi mở rộng kiểm tra, mới phát giác thêm 4 vụ cất giữ lâm sản phạm pháp, thu giữ thêm gần 8m3. Giải thích về việc báo cáo của 2 đơn vị chênh nhau số lượng gỗ khá lớn, Hạt trưởng cho rằng báo cáo của Hạt Kiểm lâm không sai, chỉ là chưa đầy đủ vì chưa kiểm tra kỹ các điểm phá rừng. “Có thể trong khi lấy lời

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Một cây gỗ lớn vừa bị đốn chưa bị xẻ thành từng hộp gỗ

khai, một số đối tượng đã khai nhận, chỉ thêm các điểm phá rừng khác nên công an sẽ làm kỹ hơn, chính xác hơn”, hạt trưởng nói. Điều đáng nói, báo cáo của cảnh sát huyện Krông Ana lập trước vào ngày 29/11, trong khi báo cáo của Hạt Kiểm lâm huyện lập sau đó, vào ngày 2/12!! NỮ TRUNG TÁ CÔNG AN ĂN QUỴT TIỀN TAXI

Tháng 8/2019, nữ đại úy công an Lê thị Hiền có một trận đại náo phi trường Tân Sơn Nhất khi nói năng thô tục, xúc phạm, lăng mạ nhân

TM

HOUSTON

viên làm thủ tục hàng không, thậm chí còn hành hung nhân viên kiểm soát an ninh hàng không đang làm nhiệm vụ. Tháng 11, thượng úy công an Nguyễn Xô Việt ném xúc xích vào mặt nhân viên và tát  1 nhân viên khác của cửa hàng. Mới đây, lại xảy ra vụ một nữ trung tá công an quỵt tiền taxi, với cùng một thái độ hống hách vô lối! Anh Bùi Đức Hân (sinh năm 1991, ở xã Tự Tân, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) tố cáo nữ trung tá Vũ Thùy Linh, cán bộ phòng Hồ sơ, Công an tỉnh Thái Bình), “quỵt” tiền xe. Anh Bùi Đức Hân kể lại trước đó vào chiều 7-11, anh nhậ‌n được điện thoạ‌i của đồng nghiệp giới thiệu có khách gọi xe tại trung

tâm TP Thái Bình. Khoả‌ng hơn 17h cùng ngày, anh Hân đón một phụ nữ tại nhà hàng như đã hẹn. “Trên đường đi, chị ấy giới thiệu mình là Vũ Th‌ùy Linh, đang công tác ở PV06 Công an tỉnh Thái Bình và bảo tôi chở sang ngã tư Gia Lễ. Sau đó, chị ấy lại bảo tôi chở sang Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định để gặp một số người. Đến quá nửa đêm, chị Linh yê‌u cầu tôi quay lại Thái Bình, đưa chị về nhà và hẹn sáng hôm sau (8-11) đến đón tới cơ quan rồi sẽ thanh toán một thể”, anh Hân trình bày. Theo đó, khoảng 6h20 ngày 8/11, anh đón hai mẹ con chị L. ở đường Minh Khai (TP. Thái Bình), chở cháu bé đến trường học và cơ quan chị ta công tác.

Đoạn hội thoại với tài xế Thắng

Khoảng 9h cùng ngày, anh Hân tiếp tục chở Trung tá Linh từ cơ quan về nhà, sau đó lại chở lên cơ quan. Đến gần 11h, anh đưa người khách này đến nhà hàng ở TP. Thái Bình để đón thêm người đàn ông nữa rồi sang một nơi khác. Đến gần 11h, anh đưa

người khách này đến nhà hàng ở TP Thái Bình đón thêm người đàn ông nữa đi sang chùa. Sau khoả‌ng hai tiếng chờ đợi, anh Hân lái xe chở người đàn ông về lại nhà hàng. Tại đây, nữ trung tá Linh đưa tạm 1 triệu đồng cho anh Hân và yê‌u cầu chở lại về Công

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

39

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

Hình ảnh nữ trung tá quỵt tiền taxi

an tỉnh Thái Bình làm việc. Đến 17h cùng ngày, anh Hân đón nữ trung tá về nhà rồi lặp lại hành trình đến nhà hàng, cùng lên Hà Nội. “20h30 cùng ngày, tôi chở những người khách này lên Hà Nội. Trước khi đi, tôi có nói với chị Linh, tôi chỉ chở chị đến nơi và phải về luôn để đảm bảo sức khỏe sáng hôm sau đi chở khách tiếp. Khi tôi xin tiền xe để về, chị Linh bảo tôi cứ về, mai chị trả sau vì hiện tại chị hết tiền mặt. Chị ấy còn gửi tôi bộ quần áo ngành để mang về cho mẹ chị ở đường Minh Khai”, anh Hân kể lại. Hơn 20 ngày sau, anh Hân vẫn chưa nhận được 2 triệu tiền đi xe mà Trung tá Linh nợ dù rất nhiều lần gọi điện thoại, nhắn tin để đòi nhưng chị Linh vẫn không trả, hồi âm lại bằng những lời thô tục. Khi tài xế này nhắn: “Bây giờ như này chị ạ, một là chị trả tiền em, hai là em ra cơ quan chị”, nữ trung tá còn trả lời thách thức: “Ok, ra thoải mái đi em”. Anh Hân cho biết đã làm

40

đơn trình báo lên Công an tỉnh Thái Bình, nơi bà Linh công tác. Cũng trong chiều 30/11, tài khoản facebook của Trung tá Linh đăng tải dòng trạng thái: “Thằng này tên Hân không biết mình là ai! Láo nháo muốn ăn tiền của người khác, đề nghị hội lái xe tẩy chay. Còn viết đơn tố cáo trong cơ quan công an. Thanh tra công an đang làm việc!”. Cùng với đó là ảnh chụp màn hình tin nhắn đòi tiền qua lại giữa 2 người. Theo nội dung tin nhắn, trong khi anh Hân vẫn xưng chị - em thì từ số điện thoại của Trung tá Linh xưng hô lúc đầu là chị - mày, sau chuyển thành tao – mày. “Mày đừng láo toét, nhà tao không thiếu 2 triệu đồng” là nội dung một tin nhắn. Chiều 30/11, chị Linh thừa nhận có đi xe của anh Hân 27 tiếng và trả 1 triệu đồng. Chị có viết bản tường trình dài 4 trang giấy theo yêu cầu của lãnh đạo cơ quan sau khi có đơn của anh Hân. “Vụ này em không

HOUSTON

TM

để yên được đâu vì đó là tội vừa vu khống vừa làm nhục người khác trên mạng xã hội đấy” – Trung tá Linh bày tỏ. Theo báo cáo của chị Vi Thùy Linh, chị chưa trả thêm 2 triệu đồng nữa vì cho rằng giá thuê xe như vậy là cao. Lãnh đạo một đơn vị Công an tỉnh Thái Bình cho biết, gần đây chị Linh có dấu hiệu mắc bệnh nên đang vận động gia đình đưa chị đi chữa bệnh và “xem xét giải quyết cho hợp tình, hợp lý”. Mẹ chị Vi Thùy Linh cho hay, thời gian gần đây, nữ trung tá có biểu hiện tái phát bệnh rối loạn phân liệt cảm xúc, trong cách ăn nói, cư xử, sinh hoạt có nhiều biểu hiện không bình thường. Bà thay mặt gia đình và con gái xin lỗi, trả tiền cho anh Bùi Đức Hân. Đồng thời bà có đơn cho chị trung tá đi chữa bệnh. Trả lời qua điện thoạ i. Trung tá Linh thừa nhận có đi xe của anh Hân 27 tiếng và trả 1 triệu đồng. Chị có viết bản tường trình dài 4 trang giấy theo yêu cầu của lãnh đạo cơ quan sau khi có đơn của anh Hân. Cũng trong ngày 2-12, một tài xế khác là anh Nguyễn Công Thắng (24 tuổi, trú xã Thụy Sơn, huyện Thái Thụy, Thái Bình), tài xế Hãng taxi Mai Linh ở Thái Bình, tức tối cho biết mình cũng là “nạn nhân” của nữ trung tá Vũ thùy Linh. Theo anh Thắng, vào ngày 16-10, anh có nhậ n đưa nữ trung tá này đi cầu

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Trà Lý và một số nơi khác trong TP Thái Bình thì bị bắn tốc độ. “Ngay lúc đó chị Linh ngồi trên xe bảo tôi đưa 2 triệu đồng để chị ấy xin tổ công tác không giữ bằng lái 2 tháng và tôi đã đưa tiền cho chị ấy, nhưng sau đó chị L. không xin được như đã hứa, tôi vẫn phải nộp phạt bình thường. Tôi nhắn tin, gọi điện để xin lại số tiền 2 triệu đồng thì chị ta không trả, còn thá ch thứ c tôi. Trong lần chở đó, chị ta còn vay của tôi 100.000 đồng tiền mặt” – anh Thắng bức bối kể lại. Hiện anh Thắng cũng đang viết đơn gửi cơ quan công an nhờ can thiệp. Giám đốc Công an tỉnh Thái Bình, cho rằng thời gian gần đây, nữ trung tá Vũ thùy Linh có dấu hiệu tái phát bệnh hoang tưởng, một dạng bện h tâm thần phân liệt. Trước đó trung tá từng bị phát bệnh phải đi điều trị và có sổ theo dõi. “Thỉnh thoảng bện h mới tái phát, còn lại thì chị L. vẫn hoàn toàn tỉnh táo và làm việc bình thường”, cán bộ này cho hay! Với tình hình bệnh tái phát thế này, sẽ yê u cầu đi chữa trị bắt buộc, trong 1 năm nếu không đủ điều kiện sức khỏe theo quy định của ngành sẽ cho xuất ngũ hoặc về hưu sớm. Không hiểu sao một người mắc bệnh tâm thần như vậy mà vẫn làm việc và lên tới chức trung tá. SAN HÀ (tổng hợp)

TM

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

HOUSTON

Thủ tướng Malaysia muốn nắm quyền qua tuổi 95 Thủ tướng Malaysia Mahathir khẳng định chỉ rời ghế sau năm 2020, thời điểm ông bước sang tuổi 95, để thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước. Thủ tướng Malaysia, Mahathir Mohamad cuối tuần qua phát biểu tại diễn đàn kinh tế ở Qatar: “Chúng tôi muốn trở thành nước phát triển toàn diện vào năm 2020. Tuy nhiên, chính quyền mới có thể đi theo hướng khác và thay đổi chính sách nếu tôi rời ghế, khiến mục tiêu không thể hoàn thành. Chúng tôi sẽ tiếp tục cố gắng và đã chuyển thời hạn đạt mục tiêu trên vào giai đoạn 2025-2030”. Thủ tướng Mahathir khẳng định ông chỉ rời chức vụ khi đã giải quyết những vấn đề lớn do chính quyền

Thủ tướng Malaysia Mahathir

tiền nhiệm để lại và không đặt thời hạn cụ thể cho quyết định này. Ông nói thêm: “Tôi hứa sẽ từ nhiệm khi liên minh cầm quyền chọn được ứng viên lãnh đạo phù hợp”.

Thủ tướng Mahathir, 94 tuổi, đã lãnh đạo Malaysia trong giai đoạn 1983-2003 trước khi nghỉ hưu, mở đường cho nội các của cựu thủ tướng Najib Razak lên nắm quyền. Ông trở lại chính trường và đánh bại đối thủ Najib trong cuộc bầu cử thủ tướng tháng 5/2018. Anwar Ibrahim, viên chức được coi là người kế nhiệm Mahathir, từng nhiều lần khẳng định ông sẽ lên làm Thủ tướng Malaysia vào tháng 5/2020, nhưng Thủ tướng Mahathir đã nhiều lần bác bỏ thông tin này. Anwar cũng bị cảnh sát thẩm vấn hôm 12/12 vì cáo buộc quấy rối tình dục một nam phụ tá, bê bối mới nhất trong sự nghiệp chính trị của ông. 

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

41

CHUYỆN BÊN NHÀ

HOUSTON

TM

CHUYỆN Ở QUÊ NHÀ ĐOÀN DỰ ghi chép

NGƯỜI MẸ GẦN 12 NĂM KÊU OAN CHO CON TRAI TỬ TÙ

Bà Nguyễn Thị Loan, 56 tuổi, ở Thủ Thừa, Long An, mẹ của tử tù Hồ Duy Hải, phải bán nhà, gần 12 năm trời ròng rã lên Sài Gòn, ra Hà Nội kêu oan cho con trai đáng lẽ đã bị tử hình vào ngày 5/12/2014 nhưng được cứu xét lại và thoát chết. Nguyên nhân sự việc Theo cáo trạng, Hồ Duy Hải, 24 tuổi, sinh viên Cao đẳng Kỹ thuật Sài Gòn, đã tốt nghiệp và có việc làm tại huyện Thủ Thừa, Long An. Nhà Hải cách Bưu cục Cầu Voi tại xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa khoảng 2 km. Hải có quen với Nguyễn Thị Ánh Hồng, 23 tuổi, nữ nhân viên xinh đẹp tại Bưu cục này, nên lúc nào rảnh thường đến chuyện trò thân mật với Ánh Hồng. Tối 13/01/2008, Hải đến Bưu cục vì đã được Ánh Hồng cho biết tối hôm đó Ánh Hồng trực tại Bưu cục. Cùng trực chung với Ánh Hồng đêm đó còn có cô em họ của Ánh Hồng, 21 tuổi, cũng là nhân viên trong Buu cục và có biết Hải. Ngồi chơi chuyện trò một lúc lâu, thấy Ánh Hồng rất có cảm tình với mình, Hải nảy sinh ý muốn quan hệ tình dục với Ánh Hồng vì anh ta nghĩ có lẽ Ánh Hồng cũng không kháng cự. Nghĩ thế, Hải dùng kế “điệu hổ ly sơn” bằng cách đưa tiền cho cô em họ của Ánh Hồng, nhờ đi mua trái cây về ăn chung với nhau cho vui. Khi cô em họ đã đi khỏi, Hải bèn ôm chầm lấy Ánh Hồng, lôi vào căn phòng bên trong có giường dành cho nhân viên trực. Tuy nhiên, Hải không ngờ Ánh Hồng chống cự mãnh liệt. Sợ Ánh Hồng kêu la cầu cứu mọi người tới can thiệp, Hải bèn bóp cổ

42

Bà Nguyễn Thị Loan mẹ của Hồ Duy Hải

Ánh Hồng. Cô nhân viên chỉ kém Hải 1 tuổi này vùng vẫy, đạp Hải ngã uỵch vào chân tường khá đau. Anh ta tức giận, nhân ở chân tường có con dao phay và chiếc thớt gỗ dựng ở đấy để các nhân viên buổi trưa ở lại thì làm đồ ăn, Hải bèn vớ lấy con dao, chém chết Ánh Hồng. Sát hại cô bạn gái nhân viên Bưu cục xinh đẹp này xong, Hải sợ sự việc bại lộ nên phục kích sẵn, chờ cô em họ của Ánh Hồng đi mua trái cây về, vừa bước vào trong Bưu cục bèn giết luôn cả cô em họ này. Sát hại xong 2 mạ ng người, Hải lục lọi trong túi họ, lấy được 1,4 triệu đồng, lột sạch các nữ trang trên mình họ đồng thời mở hộc bàn, chiếm đoạt toàn bộ 40 chiếc sim điện thoại của bưu điện rồi bỏ về nhà. Từ tháng 12/2008 đến tháng 4/2009, TAND tỉnh Long An và Tòa phúc thẩm tại Sài Gòn đều tuyên án tử hình Hồ Duy Hải. Bà Nguyễn Thị Loan mẹ của Hải và gia đình nhờ luật

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Hồ Duy Hải và em ruột Hồ Thị Thu Thuỷ, con của bà Loan

sư làm đơn kháng cáo. Hai năm sau, tức tháng 10/2011, Viện trưởng Viện KSND Tối cao đã xem xét và quyết định không xử lại vụ án, điều đó có nghĩa Hồ Duy Hải sẽ bị tử hình. Bà Loan và gia đình lại làm đơn lên

TM

HOUSTON

Chủ tịch nước, xin giảm án cho Hải. Tháng 5/2012, Chủ tịch nước bác đơn xin giảm án cho Hồ Duy Hải. Hải bị giam trong phòng biệt giam để chờ bị tử hình. Theo lịch trình, đáng lẽ Hải sẽ bị đền tội vào ngày 5/12/2014. Tuy nhiên, trước khi Hải bị xử tử, gia đình Hải lại có đơn lên Chủ tịch nước xin tạm dừng thi hành án để khiếu oan cho Hải và được Văn phòng Chủ tịch nước đồng ý, yêu cầu thẩm tra lại vụ án. Lòng mẹ thương con Suốt 5 năm qua kể từ năm 2014 nói trên, gia đình bà Loan liên tục kêu oan, cho rằng trong quá trình điều tra, xét xử, các cơ quan tố tụng đã bỏ qua nhiều chi tiết ngoại phạm của Hải và công an có dấu hiệu làm sai lệch hồ sơ vụ án. Những năm đầu, chỉ có một mình bà Loan đi Sài Gòn và Hà Nội để cầu cứu cơ quan chức năng. Bà Nguyễn Thị Ruổi (62 tuổi, chị ruột của bà

Loan) kể: "Có lúc vì quá thương con, Loan gần như phát điên, nói năng không rành mạch, nhiều lần ngất xỉu dọc đường, nên sau đó tôi phải đi theo để chăm sóc nó". Thời gian đầu, do lo sợ Hải bị xử

tử sớm, hai chị em phần lớn đi máy bay, mỗi tháng một lần ra Hà Nội. Sau gần 12 năm theo đuổi việc kêu oan, gia đình bà Loan gần như khánh kiệt. Bà Ruổi nói: "Mấy năm nay, mỗi

Bưu cục Cầu Voi từ sau vụ án đến nay đóng cửa bỏ hoang vì dân chúng không ai dám đến

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

43

CHUYỆN BÊN NHÀ

lần ra Hà Nội hai chị em tôi phải đi xe lửa, loại ghế ngồi cứng ngắc giá rẻ nhứt. Tối đến hai chị em phải nằm dưới sàn tàu mà ngủ cho đỡ đau lưng". Mỗi lần nghe trên tivi có kỳ họp Quốc hội, bà Loan đều bỏ công việc, ngồi nghe đến hết, xem họ có nhắc đến vụ án con mình không (?). "Trời nắng tôi cũng thương con, sợ trong trại nóng quá. Trời mưa tôi cũng thương con, sợ nó bị lạnh. Mỗi lần nghe nói ở đâu có vụ tù nhân chết, tôi như người điên dại, cả ngày không làm được việc gì", bà Loan kể lại. Nửa năm trước, quẫn bách quá, bà Loan phải bán căn nhà, cùng con gái đến ở nhờ nhà người anh thứ tư cách nhà cũ khoảng 500 m, sống bằng nghề may quần áo gia công. (Bà Loan có 6 anh chị em ruột). Bà kể, lần gần nhất được gặp con trai là hôm 14/11/2019, khoảng 20 phút. Cán bộ trại dặn đừng nói gì về vụ án để Hải đỡ mất tinh thần. Hồ Thị Thu Thủy, em gái của Hải, trước đây làm nhân viên kế toán tại bệnh viện huyện, nhưng sau khi vụ việc xảy ra, bị dân chúng chửi quá cô đành phải nghỉ vì không chịu nổi và gia đình các bệnh nhân cũng không ai muốn tiếp xúc với cô khi họ lên đóng tiền viện phí. Đã nhiều lần cô nộp đơn xin đi làm tại các công ty khác nhưng không công ty nào nhận vì biết cô là em gái của của kẻ giết người. Về việc chồng con, Thủy tương đối đã lớn tuổi (năm nay, 2019, 28 tuổi) song các cậu thanh niên và cha mẹ họ đều e ngại, không ai dám tiến tới nên cô vẫn sống độc thân. Hiện nay Thu Thủy sống bằng nghề bóc vỏ hạt điều thuê và suốt ngày im lặng, không dám chuyện trò với ai. Lệnh “điều tra lại” của Văn phòng Chủ tịch nước Ngày 02/12/2019, bà Nguyễn Thị Loan bất ngờ nhận được thông báo của Viện KSND Tối cao về việc cơ

44

HOUSTON

TM

quan này sẽ giám đốc thẩm lại vụ án hình sự mà toà sơ thẩm tỉnh Long An năm 2008 và toà phúc thẩm tại Sài Gòn năm 2009 đều đã tuyên án tử hình Hồ Duy Hải về hai tội giết người và cướp tài sản. Viện KSND Tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán tại TAND Tối cao khi xét xử giám đốc thẩm phải hủy toàn bộ hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm nói trên để điều tra lại, đồng thời đình chỉ thi hành bản án tử hình đối với Hồ Duy Hải. Quyết định giám đốc thẩm của Vi ệ n K S N D T ố i c a o k ý n g à y 22/11/2019 cho rằng, tòa án của hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm nói trên có nhiều nhận định chưa phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án. Các việc thu thập dấu vết tại hiện trường, đánh giá những chứng cứ, tài liệu chưa đầy đủ. Nhiều nội dung cần chứng minh trong vụ án còn mâu thuẫn. Quyết định của Viện KSND tối cao cũng nêu lên rằng lời khai của Hồ Duy Hải có nhiều chỗ mâu thuẫn với nhau, mâu thuẫn với kết quả khám nghiệm hiện trường và khám nghiệm 2 tử thi, nhưng chưa được điều tra, thẩm vấn tại tòa. Thời gian gây án và tiêu thụ tài sản của Hồ Duy Hải cũng có nhiều điểm không hợp lý, không có nhân chứng nào khẳng định rằng Hải có mặt tại Bưu cục Cầu Voi huyện Thủ Thừa. Dấu vân tay thu được tại hiện trường không phải của bị cáo, là của ai cũng chưa được làm rõ. Hai bản án xác định chiếc ghế được thu giữ là công cụ phạm tội, nhưng thực tế sau hai tháng xảy ra vụ án chiếc ghế này mới được thu giữ và không liên quan. Con dao và chiếc thớt cũng được mua mới sau đó, không có giá trị chứng minh đấy là công cụ gây án. Theo Viện KSND Tối cao, những thiếu sót nêu trên đã có ảnh hưởng trực tiếp đến những quy định của

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

pháp luật, có ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết luận về hành vi phạm tội của bị cáo. Những vấn đề này cần phải được khắc phục để bảo đảm việc giải quyết vụ án một cách khách quan, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội cũng như không bỏ lọt tội phạm. Sự mong mỏi hơi sớm của bà Loan Ngày sau khi nhận được thông báo, bà Loan thắp nhang khấn vái trước bàn thờ tổ tiên rồi cùng con gái Hồ Thị Thu Thủy vội vàng đến trại giam của Công an tỉnh Long An, làm đơn xin cho con trai được tại ngoại. Trại giam nhận đơn nhưng nói họ không có quyền quyết định mà phải chờ kết quả của phiên toà giám đốc thẩm chứ Hồ Duy Hải là một bị cáo quan trọng, không ai có quyền cho Hải tại ngoại trước khi xét xử. Bà Loan nói: “Nếu con tôi được về sớm thì tết Canh Tý sắp tới gia đình sẽ vui lắm". Thật ra, do lòng thương con quá lớn của bà Loan nên mới có lệnh “điều tra lại” của Văn phòng Chủ tịch nước, chứ sự thực Hồ Duy Hải giết người hay không giết người đều không ai biết. Cáo trạng bên trên hoàn toàn là do lời khai của Hải khi bị điều tra. Trong xã hội CS, khi đã có lệnh “điều tra lại” của Chủ tịch nước thì thế nào bị cáo cũng được tha dù họ có tội hay không có tội. Chỉ có điều, bà Loan là người hiểu biết, đằng nào Hải cũng được tha mà bà đòi hỏi Hải được tại ngoại trước khi toà xử giám đốc thẩm thì đúng là bà được voi đòi tiên hơi lố. Hải thoát chết là may mắn lắm rồi.

MẸ BÁN TRINH CON GÁI 13 TUỔI CHO BÁC SĨ NHA KHOA

Do cần tiền trả nợ bài bạc, Nguyễn thị Bạch Tuyết lên mạng rao bán trinh tiết của con gái 13 tuổi. Tìm được một bác sĩ nha khoa, người phụ nữ này nhận 15 triệu đồng để gã nha sĩ quan hệ tình dục với bé gái con

TM

HOUSTON

của mụ. Ngày 29/11, Viện KSND TP Hà Nội truy tố Nguyễn Đức Nhân (35 tuổi, bác sĩ nha khoa ở quận Hà Đông, Hà Nội) về các tội “Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi” và “Mua dâm người dưới 16 tuổi”. (Trong Nam trước 1975 và ngay cả hiện nay đều gọi dentist là nha sĩ; ngoài Bắc gọi là bác sĩ nha khoa.- ĐD). Về tội “dâm ô với người dưới 16 tuổi”, Nguyễn Đức Nhân có thể bị tù từ 7 đến 15 năm. Về tội “mua dâm với người dưới 16 tuổi” y có thể bị tù từ 1 tới 5 năm. Như vậy “bác sĩ nha khoa” Nguyễn Đức Nhân có thể bị tù tổng cộng cả 2 tội từ 8 tới 20 năm. (Dâm ô là Nhân đã quay phim, chụp hình khoả thân của cháu N. và các hình ảnh anh ta làm chuyện tình dục với cháu N. rồi đưa lên mạng xã hội). Liên quan tới vụ án, Nguyễn Thị Bạch Tuyết (35 tuổi, ngụ tại quận 6 Sài Gòn) bị truy tố về tội “môi giới mại dâm” theo Khoản 3, Điều 328

Bộ luật Hình sự, khung hình phạt từ 7 đến 15 năm tù. Theo cáo trạng, do cần tiền trả nợ bài bạc nên Tuyết nảy sinh ý định tìm người mua dâm để bán trinh của N.T.T. (sinh năm 2005, đến năm ngoái, 2018 là 13 tuổi, con gái của Tuyết). Cuối tháng 9/2018, Tuyết lên mạng tìm người mua trinh trẻ em. Gặp Nguyễn Đức Nhân, y cho biết mình là bác sĩ nha khoa, 35 tuổi, còn độc thân, muốn tìm người tâm đầu ý hợp để tiến tới hôn nhân, Tuyết bèn bắt liên lạc theo địa chỉ email của Nhân, nói ý muốn bán "cái ngàn vàng" của con gái cho Nhân và ra giá 100 triệu đồng. Nhân sợ vướng vao vòng tù tội vì cô bé mới 13 tuổi nên từ chối nhưng hứa sẽ tìm người có nhu cầu với điều kiện là Tuyết phải gửi hình khỏa thân của bé gái đó để Nhân giới thiệu. Tuyết đồng ý rồi gửi "ảnh nóng" của T. nhưng làm mờ gương mặt.

Ngày 18/10/2018, Nhân báo tin đã tìm được người mua dâm trẻ em và nhắn Tuyết đưa con gái ra Hà Nội để y giới thiệu. Một tuần sau, Tuyết chở con gái từ Sài Gòn ra tới Hà Nội bằng xe gắn máy và đưa con đến gặp Nhân. Cô bé khá xinh, thân hình nảy nở nhưng Nhân nói khách hàng đã từ chối và đề nghị trả 30 triệu đồng để chính anh ta sẽ quan hệ tình dục với cháu T. trong 6 tháng, mỗi tháng 2 lần. Điều đó có nghĩa 12 lần mà chỉ được 30 triệu đồng, tức mỗi lần 2,5 triệu đồng mà con phải ở lại Hà Nội, tốn kém. Người mẹ cho là quá rẻ, không đồng ý, bèn thương lượng chỉ bán trinh của con gái cho Nhân 1 lần với giá 25 triệu đồng. Lại đến lượt Nhân không đồng ý và trả giá 15 triệu đồng/1 lần. Đã ra tới Hà Nội chẳng lẽ lại về không trong lúc đang cần tiền phải chở con bằng xe gắn máy hơn 1600 km, Tuyết đành nhận 15 triệu đồng rồi ép con gái đi theo

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

45

CHUYỆN BÊN NHÀ

Nhân vào nhà nghỉ để anh ta dâm ô và quan hệ tình dục nhiều lượt với nạn nhân, Tuyết chỉ nghe con kể lại nên không làm gì được. Hôm sau, Tuyết lại chở con vượt hơn 1600 cây số về lại Sài Gòn, cô bé vừa đau chỗ bị Nhân xâm phạm vừa mệt mỏi như người chết rồi. Về phần Nhân, thân hình cô bé N. quá tốt, lại quá trẻ trung, mới 13 tuổi nên y đâm … tiếc. Một tuần sau, y gọi điện thoại cho Tuyết, lần này y tự ý tăng giá lên 25 triệu đồng/lần và mỗi lần nếu y “làm” nhiều lượt như lần trước thì sẽ trả thêm 5 triệu đồng, tức tổng số là 30 triệu đồng như trước đây Tuyết đã yêu cầu. Tuyết đồng ý. Vậy là mấy hôm sau người mẹ đam mê bài bạc này lại chở cô con gái tội nghiệp bằng xe gắn máy, vượt hơn 1600 km ra Hà Nội gặp Nhân để kiếm được 25 hay 30 triệu đồng khi Nhân đưa cô bé vào nhà nghỉ thực hiện hành vi đồi bại. Trong mấy ngày mẹ con Nguyễn Thị Bạch Tuyết ở lại Hà Nội, “bác sĩ nha khoa” Nguyễn Đức Nhân đã quan hệ với cô bé 2 lần và trả sòng phẳng cho Tuyết 50 triệu đồng chứ không “làm thêm” lượt nào. Tuy nhiên, cái dại của gã nha sĩ 35 tuổi chưa lập gia đình này là trong lúc quan hệ với cháu T., y cao hứng dùng điện thoại di động quay video clip những cảnh cô bé khỏa thân và cảnh y quan hệ tình dục với cô bé rồi đưa len Internet. Từ đó, anh ta cũng như người mẹ đam mê bài bạc đều bị bắt và bị Viện KSND truy tố ra toà về các tội như đã nói bên trên.

XEM RỒI MUỐN KHÓC

Nụ hôn vĩnh biệt của người vợ trước khi hiến tạng của chồng Cầm tay chồng trước khi các bác sĩ đưa anh vào phòng mổ để lấy tạng, chị Nguyễn Thị Thu Hằng, 26 tuổi, nghẹn ngào cúi xuống hôn lên môi chồng. Đây là nụ hôn cuối cùng đầy nước mắt của chị với người chồng

46

HOUSTON

TM

Nụ hôn cuối cùng của người vợ tiễn biệt chồng

thân yêu trước cảnh biệt ly. Người chồng chị Hằng nằm trên giường bệnh, trên đầu là chiếc máy sinh hiệu đang đo nhịp tim. Đường biểu diễn nhịp đập của tim vẫn còn đang chạy cong lên hạ xuống theo hình sin, nghĩa là tim vẫn còn sống. Tuy nhiên, trên thực tế, anh đã chết não. Và người vợ cùng gia đình đã quyết định hiến tạng của anh để cứu nhiều bệnh nhân khác. Ngày 12 tháng 12-2018 trở thành ngày không thể nào quên của chị Hằng cùng gia đình. Chị hôn chồng lần cuối trong nước mắt, tiễn biệt chồng để các bác sĩ đưa anh sang phòng mổ lấy tạng, tại Bệnh viện Việt Đức, Hà Nội. Sau cái hôn vĩnh biệt của chị, anh được rút ống thở. Chung quanh hai vợ chồng, kíp y bác sĩ đứng cúi đầu một phút mặc niệm. Căn phòng tĩnh lặng, chỉ còn tiếng bíp bíp của chiếc máy sinh hiệu rồi sau đó hình sin duỗi dài thành đường thẳng, nghĩa là tim đã ngừng co bóp mặc dầu rất nhẹ. Chồng chị Thu Hằng trở thành người đầu tiên ở Việt Nam hiến một lúc đến 6 nội tạng. Hơn 50 bác sĩ tham gia cùng lúc, tiến hành 6 ca mổ, trong đó có 1 ca mổ lấy tạng (trái tim, gan, 2 lá phổi, 2 quả thận) và 5 ca ghép cho 5 bệnh nhân. Trái tim, gan, 2 lá phổi, 1 quả thận

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

ghép cho 5 người ngay tại BV ViệtĐức Hà Nội, còn 1 quả thận được chuyển vào Sài Gòn để trong đó ghép cho một cháu bé tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (BV Grall cũ). Để có được các ca ghép tạng thành công như trên, chị Thu Hằng đã phải trải qua những lúc tự đấu tranh với bản thân mới đi đến quyết định hiến tạng của chồng. Lúc còn sống, anh luôn mong muốn được hiến tạng sau khi chết nhưng chưa đăng ký để có thẻ hiến tạng. Chị luôn phản đối ý nguyện này của chồng. Đến khi anh bị tai nạn giao thông rồi bị tai biến mạch máu não và hôn mê sâu, những ngày chăm sóc chồng trong bệnh viện, chị thông cảm với các bệnh nhân. cuối cùng là thay đổi ý kiến, đồng ý với chồng. Thông qua Hội Hồng thập tự tỉnh Thái Bình, chị bày tỏ nguyện vọng hiến tạng của chồng và gọi điện thoại đến Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, nhờ các bác sĩ hoàn thành tâm nguyện của anh. Buổi họp báo ở Bệnh viện Việt Đức sáng 24/12/2019, công bố cả 6 ca ghép tạng ở Hà Nội và Sài Gòn đều thành công, tuy không có mặt chị Thu Hằng nhưng nghĩa cử của người đã qua đời, của chị cũng như của cả gia đình luôn được nói đến. Tại Sài Gòn, cháu bé được ghép

TM

HOUSTON

thận của anh đã đi lại, ăn uống, nói cười trong khu cách ly của Bệnh viện Nhi đồng 2. Mẹ của cháu bé nói là bà rất tiếc không được biết tên người cho thận vì anh đã dặn vợ là giấu, đừng để họ phải mang ơn. Bà bày tỏ: "Anh ấy là cứu tinh của gia đình tôi. Gia đình anh ấy là gia đình thứ hai của con trai tôi". Chị Hằng kể rằng chồng chị tên là Nguyễn Ngọc Khiêm, 30 tuổi, chuyên viên nấu ăn trong một khách sạn lớn cách nhà 30 km. Anh là lao động chính trong gia đình, vì ngoài bố mẹ già, vợ và 2 con gái, anh còn một người anh trai bị thiểu năng trí tuệ. Giữa tháng 5/2019, anh Khiêm không may bị tai nạn giao thông trên đường đi làm về, được chuyển lên Bệnh viện Việt Đức cấp cứu nhưng bị tai biến, hôn mê rồi bị chết não. Kể lại vấn đề hiến tặng mô tạng theo

Chị Thu Hằng và ông Trần Văn Tuấn, người được ghép tim

ý nguyện của chồng, chị Hằng nói rằng từ Bệnh viện Việt Đức Hà Nội, chị gọi điện thoại cho bố mẹ chồng. Mặc dầu đau buồn nhưng ông bà

cũng quyết định hiến tặng mô tạng của anh Khiêm để cứu người. ĐOÀN DỰ

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

47

TẠP GHI HUY PHƯƠNG

HOUSTON

TM

Niềm tin mùa Giáng Sinh HUY PHƯƠNG

T

háng 12-1975, Saigon không có cây thông, đèn ngôi sao, hang đá, không có Ông Già Noel! Gia đình miền Nam nào cũng không còn nguyên vẹn, sum họp như những mùa Đông năm trước. Khi được hỏi vì sao năm nay không có Ông Già Noel, người Mẹ trả lời các con: - “Ông Già Noel đi cải tạo rồi, Ông không đang lội bùn trong tại tù ở Kà Tum, Suối Máu thì cũng cuốc đất ở Long Giao, Tiên Phước!” Chẳng qua vì ông cũng là một sản phẩm của Mỹ Nguỵ, với bộ áo quần màu đỏ viền trắng, thắt lưng da đen, đội chiếc nón đỏ, cứ nhìn cái má phúng phính, mái tóc bạc dầy, với chòm râu dài trắng, mang đôi ủng cao, với cái túi quà tư hữu chất nặng những thứ đồ chơi dành cho bọn tư sản. Trông ông chẳng giống một chút hình ảnh nào với công nông, với thành phần vô sản. Hình ảnh của vô sản phải là một ông già đội nón cối, răng hô, râu lưa thưa, gầy đét, trán vồ, mắt cáo, chân đi dép lốp, cần lội suối thì cái quần cháo lòng lăn lên tận bẹn, với một cái gậy trong tay. Những đứa trẻ đi ngủ với cái bụng đói và với nỗi buồn năm nay không có Ông Già Noel mang quà đến, cũng như bóng người cha trong gia đình bỗng dưng biến mất. Mẹ chúng ngồi bên cái lò nấu khoai luộc, mặt buồn rười rượi, đôi khi còn kéo vạt áo chấm nước mắt. Cả một thế giới, những mơ ước sụp đổ trong một ngày. Ngoài đường, hình như người ta đi lại bất thường, phố xá đỏ rực với những lá cờ lạ, với những khuôn mặt như trên rừng mới xuống và tiếng nói không quen. Người ta không còn những chiếc áo mới, những bộ y phục màu sắc.

48

Thế giới nhuộm một mầu đen tối thê thảm. Người ta giấu đi ý nghĩ, che chắn lời nói, và nuốt những giọt lệ vào lòng. Trong khi bọn trẻ thấy Ông Già Noel biến mất, cùng với ánh sáng và đèn ngũ sắc lấp lánh, gian nhà đầy bóng tối với nỗi buồn và không khí lạnh lẽo, thì người lớn hụt hẫng bởi điều vô lý của cuộc đời, không lẽ kẻ gian tà lại được ân phước, trong khi người ngay thẳng lại bị oan khiên. Vinh danh Thiên Chúa trên Trời không biết có còn không, nhưng bình an dưới thế quả là một điều không còn hiện hữu! Năm nay những đứa trẻ không còn giấc mơ mùa Giáng Sinh, không có hình ảnh Ông Già Noel trong trí tưởng, nhưng những người lớn lạc lõng giữa một cuộc đời xáo trộn, đỗ vỡ không bao giờ nghĩ đến. Mùa Giáng Sinh lại về, ví thử trên thế giới này, không có Ông Già Noel hay Ông Già Noel đã chết, thì niềm vui của trẻ thơ cũng chết theo, niềm vui chết thì niềm tin cũng không còn, và con người vắng niềm tin thì cũng như con người đã chết!

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

- “Ông già Noel có thật không?” Câu hỏi này đã khiến không biết bao nhiêu đứa trẻ trên thế giới này thắc mắc. Tờ The Sun ở thành phố New York, ấn hành cách đây hơn 100 năm (1897,) đã có một bài báo nổi tiếng với tựa đề “Có ông già Noel không?” Năm ấy, một cô bé tên là Virginia O’Hanlon đã viết thư cho tòa soạn The Sun để hỏi rằng ông già Noel có thật hay không. Biên tập viên Francis Church, một phóng viên chiến trường thời Nội chiến Mỹ - người đã chứng kiến trong thời đại ấy, nhiều người đã mất niềm tin và cả hy vọng, đã trả lời câu hỏi này: - “Virginia, các bạn của em đã sai rồi. Họ đã bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa hoài nghi trong một thời đại hoài nghi. Họ không tin nếu họ không tự nhìn thấy. Họ nghĩ rằng những thứ mà tâm hồn hạn hẹp của họ không tiếp nhận được, thì nó không thể tồn tại... Ông già Noel là có thật, Virginia ạ! Ông tồn tại hiển nhiên như là tình yêu, sự rộng lượng và sự thành tâm...” Không ai cho rằng nói dối là điều tốt, nhưng có những lời nói dối không hề hại ai và nhiều sự thật cũng không

TM

HOUSTON

nhất thiết phải nói ra, đặc biệt là với thế giới của trẻ em. Những đứa trẻ luôn tin tưởng vào những phép mầu nhiệm mà những người lớn như chúng ta không hề có. Trẻ em tin rằng nếu chúng ngoan ngoãn, biết vâng lời cha mẹ, biết làm điều tốt thì sẽ nhận được món quà từ ông già Noel. Thế giới ngày nay xẩy ra bao nhiêu điều lừa lọc, gian trá vì con người không tin vào sự trừng phạt hay khen thưởng của một đấng vô hình không nhìn thấy! Sao chúng ta nỡ bóp chết niềm tim trong trái tim non nớt của trẻ thơ. Cách đây không lâu báo chí đưa tin, một cô giáo ở New Jersey (Mỹ) đã nói với một nhóm học sinh lớp 1 của cô rằng ông già Noel không có thật. Trẻ em trong lớp học này trở về nhà với gương mặt ủ rũ thất vọng, vì Ông Già Noel sẽ không còn để đi phát quà cho các em vào đêm Giáng Sinh năm nay. Ngay sau đó, hiệu trưởng trường tiểu học Montville đã gửi thư xin lỗi

phụ huynh vì hành động thiếu suy nghĩ của nữ giáo viên này. Cô giáo đã được cho nghỉ việc, và có lẽ nên đi tìm một nghề khác. Một bà mẹ ở Anh Quốc cũng đã nổi giận thật sự khi nhà trường nói với học sinh “Làm gì có Ông Già Noel!” Bà cho rằng, bà có quyền giữ cho con bà có niềm tin là Ông Già Noel có thật, vì đó là lựa chọn của bà, và không ai có quyền tước bỏ niềm tin đó! Khi chúng ta ở tuổi thơ ấu, chúng ta tin rằng có Ông Già Noel. Khi trưởng thành chúng ta hiểu biết nhiều hơn, nhưng chúng ta vẫn nói với những đứa bé rằng Ông Già Noel là có thật, như thời thơ ấu chúng ta đã nghĩ như vậy! Cuộc đời sẽ đi đến chỗ trần trụi, thô ráp và vô vọng khi chúng ta không có niềm tin. Không có niềm tin thì chúng ta sống bằng gì hở bạn? HUY PHƯƠNG

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

49

GÓC CỦA PHAN

HOUSTON

TM

Cuối cùng cho một tình yêu…

T

ang lễ người bạn cũ đang diễn ra trong nhà quàn. Tôi với người bạn khác cũng đã lâu năm không gặp. Anh kéo tôi ra ngoài để thăm hỏi riêng và tiện thể đốt điếu thuốc. Điều anh không ngờ là tôi đã bỏ thuốc lá và điều tôi cũng không ngờ là anh hút thuốc lại. Bởi hơn hai mươi năm trước, tôi với anh và người bạn quá vãng hôm nay là ba tên bất trị, bỏ việc đang làm để ra ngoài hút thuốc không màng giờ giấc, bất chấp lệnh cấm của hãng là tới giờ nghỉ mới được rời chỗ làm. Chắc chắn là ba anh em tôi không quên được ông sếp Mỹ của chúng tôi năm xưa, vì ông không bao che cho ba tên vô kỷ luật này thì chúng tôi đã bị tống cổ từ lâu… Nhưng đến hôm anh bị đau bụng bất thường trong hãng. Mặt mày anh tái mét, mồ hôi nhỏ giọt giữa mùa đông; anh đau đến không nói nên lời nên hãng phải gọi xe cứu thương đưa anh vô bệnh viện. Bác sĩ quyết định mổ mật ngay cho anh vì sỏi mật quá lớn. Như anh kể, khi anh hồi tỉnh lại sau ca mổ. Ông bác sĩ hỏi anh có

50

PHAN

hút thuốc lá không, hút bao nhiêu thuốc lá mỗi ngày? Anh trả lời bác sĩ là mỗi ngày anh hút chừng hai gói thuốc, tức bốn mươi điếu. Ông bác sĩ nói, “Vậy tôi phải chích cho bạn một mũi thuốc để chận đứng những cơn nghiện thuốc lá, vì bây giờ mà bạn hút thuốc, nhỡ bị sặc một cái, là bung chỉ khâu vết mổ trong bụng bạn…” Sau khi xuất viện, anh bỏ thuốc lá bất đắc dĩ vì vẫn thèm kinh khủng nhưng hút điếu thuốc vào là bị ói ngay; dù không còn mật để ói ra mật xanh mật vàng, thì cứ ói thốc ói tháo hết ra những gì có trong bao tử. Còn nhớ năm ấy, tôi nhờ anh đưa tôi tới gặp ông bác sĩ Mỹ đã mổ mật cho anh vì anh qua Mỹ từ năm 1975 nên nói tiếng Anh lưu loát. Tôi xin ông bác sĩ chích cho tôi một mũi thuốc cai nghiện thuốc lá. Nếu bảo hiểm không trả thì tôi xin trả toàn bộ chi phí. Nhưng ông bác sĩ trả lời không được, vì thuốc đang trong giai đoạn thử nghiệm. FDA chưa cho phép sử dụng rộng rãi. Ông sử dụng trong trường hợp của anh vừa là thử nghiệm loại thuốc cai nghiện thuốc lá mới

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

chế tạo, vừa là trường hợp đặc biệt vì anh nghiện thuốc lá quá nặng, trong khi mới mổ mật thì rất nguy hiểm nếu bệnh nhân bị sặc hay ho. Tôi thất vọng vì ông bác sĩ trưng ra cả giấy anh bạn tôi đã ký tên đồng ý cho ông thử thuốc mới. Thế là anh bạn tôi giã từ nàng tiên khói vì mũi thuốc chích oan nghiệt mà lại là mũi thuốc chích tôi mong muốn không được. Bởi tôi đã tốn rất nhiều tiền mua thuốc dán, rồi thuốc uống để bỏ thuốc lá, nhưng không hiệu quả. Rồi thời gian khiến anh quen đi việc không hút thuốc lá nữa, quen tới quên đi anh đã từng là người nghiện thuốc lá. Rồi thời gian qua đi với thay đổi liên tục trong cuộc sống như con cái lớn lên sẽ đi học xa nhà, ra trường vài năm thì lâp gia đình và sống riêng. Nhà chỉ còn anh với chị nhà thì tuổi già ập tới. Chị đau ốm liên miên tới mất vị giác nên chuyện ăn uống không còn quan trọng với chị; anh không bị bệnh khó trị như chị thì bệnh khó coi vì ăn uống thất thường, cơm đường cháo chợ không thể kéo dài khiến người anh già sọm đi như ông lão gần đất xa trời. Như anh đang tâm sự với tôi, “có lẽ ông bác sĩ lấy đi cái mật làm tôi uống bia không biết say. Trước khi mổ thì tôi đã uống bia thuộc loại có hạng trong anh em mình. Rồi sau khi mổ thì tôi nghỉ làm hãng, mở tiệm tạp hoá sống qua ngày. Tôi uống bia thay nước từ mặt trời mọc tới mặt trời lặn trong cái tiệm grocery của tôi tới đóng cửa tiệm, về nhà thì uống rượu mạnh tới đi ngủ. Nhưng từ hôm nhà tôi trở bệnh nặng hơn, tôi không uống nữa để để dành sức khoẻ lo cho bà ấy; nhưng bà ấy cũng không qua khỏi.

TM

HOUSTON

Từ đó, đi ra đi vào căn nhà mỗi mình tôi. Uống thì vợ chỉ xin trước khi chết là anh đừng uống nữa, vì khi anh đổ xuống thì em đã không còn, không ai lo cho anh được. Bây giờ tôi đi ra đi vào căn nhà không còn ai, ăn thì đã mất hứng thú sau nhiều năm nhà tôi không thể nấu nướng gì được nữa mà tôi lại không thích ăn ngoài; uống thì ảnh vợ trên lò sưởi cứ lừ lừ nhìn tôi nên cũng mất hứng. Chỉ còn điếu thuốc làm bạn cùng thì nó cũng bất trung, hôm khoẻ thì bập bùng chơi cho đỡ buồn, hôm không khoẻ thì nó vẫn hành ói mửa như xưa. Tôi sống vất vưởng như thằng đi tìm cái mật thất lạc…” Tôi nói với anh, “tôi cũng khổ với thuốc lá nhiều vì môi trường xung quanh thay đổi. Từ khi không cho hút thuốc trên máy bay nữa, tôi quên luôn chuyện về Việt nam vì nghĩ tới hai mươi giờ bay khủng khiếp quá! Đến những nơi công cộng ở Mỹ hạn chế hút thuốc tới cấm bặt luôn; đến

lúc căng nhất là hãng xưởng giờ nghỉ, mình ra ngoài bãi đậu xe hút điếu thuốc thì không ai nói, nhưng khi trở vô làm thì nhiều người xung quanh tỏ thái độ. Về nhà, vẫn bà vợ cũ từ ngày nào còn lái xe hơi tay lái nghịch đưa em về dưới mưa ở quê nhà; tay lái xe, tay khẩy tàn thuốc lá chả có vấn đề gì. Nhưng qua Mỹ là thay đổi hết! Không hút thuốc trong nhà. Điều này thì cục đá cũng chấp nhận

liền vì căn nhà Mỹ khép kín, không thông thoáng như căn nhà xưa ở quê ta. Nhưng tới không hút thuốc trong xe... thì xe ai nấy đi. Rồi tới không hút thuốc trước khi đi ngủ, hay sáng sớm thức dậy… thì ngủ riêng. Tới gì nữa ta? Không muốn thấy gói thuốc lá trong nhà… thì mua căn nhà nữa! Tôi vẫn nghĩ là mình không đúng nên cố gắng nhiều nhưng lần nào quyết định bỏ thuốc lá cũng chỉ được

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

51

GÓC CỦA PHAN vài tháng, lần lâu nhất là một năm. Có lần tôi nhớ mãi là chiều thứ sáu tan hãng, tôi định bụng ghé cây xăng mua vài gói thuốc cho thứ bảy, Chủ nhật ở nhà. Nhưng khi đã đậu xe trước cây xăng thì tôi không xuống xe. Tôi đổi ý nên lái thẳng về nhà. Ngồi cởi đôi giày ngoài garage, tôi nhớ lại những lần nửa đêm phải thay quần áo, lái xe ra cây xăng mua gói thuốc trước đó. Tôi quyết định lần này… tới sáng thứ hai mới ra khỏi nhà để đi làm. Tôi chịu trận hết ngày thứ bảy gió mưa và dài như thế kỷ. Sáng chủ nhật thức dậy, tôi không uống được ly cà phê đầu ngày vì thiếu điếu thuốc lá. Đổ bỏ ly cà phê để uống trà vì uống trà mà hút thuốc là không biết thưởng thức trà. Nhưng trà đạo với tà đạo chỉ hơn kém mỗi chữ “r” nên chẳng đâu tới đâu, chẳng vào đâu. Bên ngoài garage thì tuyết bắt đầu rơi, trời lạnh thấu xương… Tôi vô nhà lấy chai cognac ra garage lạnh lùng, ngồi lạnh lùng uống thay cà phê với trà cho tới xỉn để đi ngủ, sẽ không nhớ tới, không cần thuốc lá nữa. Nhưng anh biết không, tôi thức dậy lúc nửa đêm chủ nhật, ngồi nhìn cây kim đồng hồ trên tường tích tắc tới sáng thứ hai như bản án chung thân vì mãi trời không sáng. Trên màn hình tivi thì hãng tôi thông báo đóng cửa vì lý do thời tiết. Tôi mở cửa garage để đánh

52

HOUSTON

TM

giá thời tiết, không một bóng chim trên bầu trời thì nói gì tới bóng xe trên đường. Nhưng xe tôi chạy bố bánh nên tôi không sợ tuyết. Tôi lái ra cây xăng. Vô mua gói thuốc, rồi ra xe đốt ngay một điếu. Tôi không còn biết gì nữa cho tới khi thằng Ấn độ trong cây xăng ra gõ cửa xe tôi. Nó hỏi, mày có sao không? Tôi không biết nói sao về cảm giác sau hai ngày thứ bảy, Chủ nhật không ăn gì ở nhà vì đấu óc chỉ nghĩ tới thuốc lá, lại uống hết một chai cognac, giậm thêm một điếu Marlboro vào sáng thứ hai. Tôi cảm ơn thằng Ấn độ quen vì mua thuốc lá với đổ xăng của nó đã nhiều năm. Tôi lặng lẽ xuống xe, để gói thuốc còn 19 điếu với cái quẹt ga lên thùng báo Dallas Morning News như ai để quên, không phải lo việc có ai cần tới thì dùng… Tôi bái biệt nàng tiên khói vào một sáng mùa đông, tuyết trắng trời. Giờ nghĩ lại cuộc tình từ khi quen biết nhau ở bi da Nguyễn Bỉnh Khiêm - Sở thú đã nửa thế kỷ. Cuối cùng của một tình yêu với nàng tiên khói từ thời “làm học trò không sách vở cầm tay/ có tâm sự đi nói cùng cây cỏ…” rồi tha hương, “nhớ nhà châm điếu thuốc/ khói huyền bay lên cao…” Nên tôi không tin là tôi bỏ được thuốc lá, nhưng khi bỏ được rồi tôi mới hiểu ra sự lệ thuộc vào chất nicotine gây nghiện

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

trong thuốc lá không đến nỗi không bỏ được. Tuy nó có tạo cơn thèm; nhưng làm việc, làm việc, và làm việc… cơn thèm sẽ qua đi. Điều khó bỏ nhất đối với thuốc lá không phải là chất gây nghiện trong thuốc lá mà là thói quen. Thói quen cà phê thuốc lá đi cùng, thói quen ăn xong là đốt điếu thuốc, thói quen chơi bài, uống bia là đốt liên tu bất tận, thói quen sau khi đánh răng rửa mặt sạch sẽ, ra ngoài trời đốt điếu thuốc rồi vô ngủ mới ngon; thói quen đốt điếu thuốc đầu ngày làm cho tỉnh táo, thói quen khi có chuyện khó nghĩ… đốt điếu thuốc; hồi bực tức, đốt điếu thuốc để bình tĩnh lại… Hoàn toàn là những thói quen giả tạo vì mình nghĩ như thế nên nó là như thế chứ bản sự khác hẳn. Nên bỏ thuốc lá là từ bỏ những thói quen không đúng nhưng lập đi lập lại thành chân lý của người hút thuốc. Tôi bỏ được chừng nửa năm liên tục bằng ý chí thay đổi thói quen. Tới hôm ông bạn làm chung ra ngoài hút thuốc, lúc trở lại làm; anh chỉ đi ngang qua tôi thôi chứ không nói gì, vậy mà tôi ngửi được mùi thuốc lá trong không khí. Cảm nghĩ hối hận cao độ lắm khi nghĩ lại bao năm qua mình hôi thuốc lá như vậy đó! Đó là động lực mạnh mẽ nhất để dứt khoát. Và khi dứt khoát rồi thì cả năm sau, một người bạn khác mới đi Việt nam

TM

HOUSTON

về, anh ghé nhà cho tôi cây thuốc lá, nhưng không gặp mặt, nên anh bỏ vô thùng thơ và gởi tin nhắn. Vậy là tôi thử cảm giác sau một năm bái biệt nàng tiên khói. Tôi chơi hết một chai sake của Nhật, nhưng chỉ hút được đến điếu thuốc thứ hai là dụi bỏ, vì không còn cảm giác hút điếu thuốc ngon như xưa, thay vào đó là cảm giác hôi và đắng. Nhưng rất buồn vào sáng hôm sau, khi bỏ hết cây thuốc lá, gom hết quẹt ga ngoài garage vào túi ny-lon để đem vào hãng, cho mấy ông bạn còn chung tình với nàng tiên khói ngoài bãi đậu xe. Nghĩ về cuộc tình nửa thế kỷ với nàng tiên khói bất luận là trời nắng hay mưa, về vùng biển hay lên miền núi, ngày hay đêm đều có nhau cùng… thế mà bây giờ đành hát “tình nghĩa đôi ta có thế thôi”. Hỏi sao không buồn? Trò chuyện thêm với anh bạn lâu ngày không gặp càng hiểu rõ hơn về người nghiện thuốc lá nhưng đã bỏ

rồi khác với người đang hút thuốc lá, nửa đêm hết thuốc cũng thay quần áo để lái xe ra cây xăng mua cho được gói thuốc lá, dù chỉ hút một điếu trên đường lái về nhà là đi ngủ. Còn anh bạn tôi, một tay nghiện thuốc lá mà tôi nể mặt năm xưa. Anh kể. “Một hôm cuối tuần, tôi chạy sang nhà con gái tôi để ăn phở. Sau đó ngồi uống mấy ly vang với thằng rể. Hai đứa cháu ngoại dọn bàn ăn cả nhà đã ăn xong. Chúng cãi nhau vì chia việc không công bằng. Con nhỏ em cứ bắt nạt thằng anh trai để mình làm ít hơn, làm việc dễ hơn… hệt như con gái tôi năm xưa bắt nạt thằng anh nó… khi ấy vợ chồng tôi cũng vào độ tuổi của con gái tôi với thằng rể bây giờ. Thế gia đình ấy nay đâu? Vợ tôi đang làm gì ở cõi khác? Thằng con trai cù khờ như bố đang rửa chén hay lau nhà? Đứa con gái lanh như mẹ… cũng đang ngấm ngầm về phe con gái của nó như mẹ nó khéo léo bênh vực nó khi xưa… Cái gia đình vui vẻ đó

giờ còn mỗi mình tôi với những căn phòng im ỉm đóng. Tôi không muốn nghĩ tiếp nên ra về. Về đến nhà mới tự hỏi… về làm chi? Tôi lái luôn ra cái quán nhậu của Mỹ để một mình, không phải gặp người quen. Tôi uống cognac thả cửa, mua gói thuốc lá đốt lấy khói cho vui… nhưng cũng chẳng vui nên gói thuốc còn tới hôm nay; trời lạnh là cả năm rồi vì hôm mua gói thuốc này thì trời cũng lạnh lắm. Hôm nay đi viếng tang thằng thầy đốt này. Nhớ năm xưa nó đốt còn bậc thầy anh em mình, 15 phút giải lao mà nó đốt ba điếu. Nên tôi nhớ tới gói thuốc đã mua năm ngoái, phải đi tìm mới ra; bỏ túi đi viếng thằng thầy đốt.” Thì ra… Trên đường về tôi cũng muốn ghé cây xăng để mua gói thuốc, vì ngoài điếu thuốc, mọi thư đều bỏ lại người đàn ông một mình… PHAN

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

53

VIẾT TỪ SÀI GÒN

HOUSTON

TM

Thuê người giúp việc

C

ô Bạc Hà sắp ở cữ đứa con thứ hai, thằng con lớn còn đang học lớp Sáu, bà ngoại quá yếu không thể chăm sóc cô như hồi sinh đứa đầu được, nhà nội lại quá xa. Chị em đi làm túi bụi không có thời giờ ghé thăm nói gì đến giúp một tay. Nên chi cô lo đi tìm một người giúp việc nhà. Nhu cầu về người giúp việc ở thành phố ngày càng tăng cao. Ngày xưa chồng ra ngoài kiếm tiền, vợ chỉ chuyên tâm nội trợ nhưng nay hầu hết phụ nữ đều đi làm suốt ngày như nam giới, thành thử việc nhà lắm khi không xuể. Dù số lượng người từ các tỉnh đổ xô về thành phố tìm việc và dân thành phố thất nghiệp khá cao nhưng cung vẫn không đủ cầu. Mục rao vặt trên báo bây giờ ít còn bóng dáng nguồn nhân lực này nữa vì “hút” người. Trước kia từng có một “chợ lao động” nằm trên đường Ba Tháng Hai (Trần Quốc Toản), dân tứ xứ kéo về cứ mỗi sáng nhóm họp hàng chục người để đợi việc, hầu hết là những công việc ngắn hạn kiểu “thời vụ”. Tuy nhiên nhân công những

54

SGCN

nơi này thường làm theo kiểu “cóc nhảy” và có “lý lịch”, “quê quán” không rõ ràng. Thuê làm công việc gì đó bất chợt thì được nhưng ăn ở trong nhà thì không tin cậy lắm. Một buổi nào chủ nhà đi làm về thấy cửa nhà trống rỗng, đồ đạc, tiền bạc không cánh mà bay coi như chuyện đương nhiên. Còn như hỏi ở những trung tâm “cao cấp”, người giúp việc có địa chỉ đàng hoàng, lại được huấn luyện qua vài khóa để thạo việc nhà như một nghề chuyên môn, biết nấu ăn, sử dụng máy giặt, máy hút bụi... biết cách săn sóc người già, trẻ em... thì lương quá cao. Thậm chí đôi khi họ là những người có học, có thể là giáo viên mẫu giáo, tiểu học, nhân viên văn

phòng... thất nghiệp hoặc đến tuổi về hưu nhưng còn sức khỏe và cần việc làm kiếm thêm. Những người này thích giúp việc trong các gia đình ngoại quốc, trí thức... nơi họ không cảm thấy bị phân biệt đối xử. Ngoài ra, thuê người giúp việc thông thường bao giờ cũng là chuyện nhức đầu bởi tính tình không họp. Bởi vậy nhiều gia đình thuê theo giờ. Có gia đình thuê mỗi tuần một lần để lau chùi cửa kính, các tầng lầu... Có gia đình chỉ thuê ban ngày làm chuyện nhà, thuê ban đêm để trông người già bị bệnh, thuê buổi sáng đi chợ, thuê giấc chiều tối khi chủ nhà đi làm về mới mở cửa vào lau dọn nhà cửa, thuê hai tiếng để giặt quần áo... hay thuê

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

làm từng việc riêng rẽ: nấu cơm, giặt quần áo, lau chùi nhà cửa... Nói chung, thuê giúp việc theo giờ theo buổi hay theo loại công việc thì đỡ lo chỗ ăn ngủ và đỡ tốn vì theo lệ thường của thuê tháng, ngoài tiền công dù thấp hay cao, chủ nhà còn phải chi khoản “ăn sáng” cho người làm, không kể vài bộ quần áo và thêm những điều rắc rối khi thêm một nhân khẩu xen vào sinh hoạt chung trong nhà. Vì thế, vấn đề đầu tiên khi thuê người giúp việc là sự tin cậy tối đa rồi mới đến những yêu cầu khác. Cô Bạc Hà đăng ký cùng lúc ở mấy trung tâm tìm việc. Một tuần sau văn phòng trung tâm gọi đến nhận người, mừng quá dẫn về nhà liền khỏi cần “xem chân xem cẳng”. Bé Sáu dưới quê mới lên, chị em đông đúc quá nên học đến lớp Năm nghỉ ở nhà làm cỏ, chằm lá... công xá đã thấp lại chẳng sẵn việc nên theo chị bạn cùng ấp lên thành phố tìm cơ hội may ra đổi đời. Mười chín tuổi nhưng người đen nhẻm, gầy choắt, tóc vàng khô xơ xác, ở mấy tuần tắm xà bông thơm, gội đầu

TM

HOUSTON

Sunsilk óng mượt nhưng đứng gần Bé Sáu vẫn ngửi thấy khét mùi nắng, mùi bùn không gột được. Cô Bạc Hà dẫn người làm mới đi chợ chỉ cách chọn rau, mua cá... xem chừng chẳng tiến bộ bao nhiêu. Bé Sáu chậm quá, không phân biệt được thịt thăn hay nạc dăm... mãi vẫn không nấu được mấy món ăn thông dụng. Gia chánh kể như thua. Chủ nhà ngán ngẩm nhìn đống rác bị quét hất vào góc phòng khách, quần áo giặt vẫn nguyên vết dơ, nồi niêu chén bát rửa xong còn y dầu mỡ... Thấy chủ nhà có máy chụp hình vui quá nên Bé Sáu xin chụp mấy tấm đứng dựa

tủ lạnh, cầm điện thoại ... như người mẫu quảng cáo trên TV để gửi về quê khoe chị em. Chương trình TV thành phố phong phú hay quá chừng, hết phim bộ qua cải lương, ca nhạc “Hát với ngôi sao”... không kể chương trình truyền hình cáp thâu đêm suốt ngày mấy chục kênh nên Bé Sáu coi mê mải, nhịn ăn không ngủ để coi, quên luôn nhà không lau và đậu hũ kho cháy khét bỏ luôn cái nồi. Khi chủ nhà tính may cho mấy bộ đồ bộ thì cô nàng thỏ thẻ nói muốn mặc quần short cho nó... mát. Hoảng hốt vì Bé Sáu vừa vụng vừa lười, mà thành phố phù hoa đầy cám dỗ, tự nhiên

đi rước “hũ mắm” về nhà. Việc nhà vẫn bề bộn, chưa gì lỡ hũ mắm bể ùm chắc chết quá nên chủ nhà vội vã cho cô thôi việc. Người giúp việc khờ quá không xong, việc nhà chẳng đỡ thì chớ lại bày thêm mất công chủ nhà dọn dẹp thêm nên lần này thay đổi “chiến thuật” tìm người. Cô Bạc Hà nhờ chị bán thuốc lá lẻ đầu đường tìm người giúp. Thật gõ đúng địa chỉ! Bởi vì tủ thuốc lá không hẳn chỉ để... bán thuốc lá mà chính là một “trung tâm dịch vụ tổng hợp”. Nơi đây ngoài tấm carton nhỏ được treo lủng lẳng nghuệch ngoạc mấy chữ “mua bán villa, nhà

đất” thì còn có thể tìm chỗ trọ cho sinh viên, cầm đồ hoặc vay nợ lãi suất... cao, mua mỹ phẩm rẻ tiền trả góp... Vô số dịch vụ có tên và không tên được tiến hành hết sức trôi chảy, mau chóng nơi cái tủ thuốc lá nhỏ bé không cần hao tốn phí tổn trung gian thuê mặt bằng, trang trí văn phòng và nhân viên áo dài, cravate làm chi. Dĩ nhiên cũng chẳng cần đăng ký, khai báo, thuế má lôi thôi. Khó kiếm thấy văn phòng dịch vụ nào đơn giản và hữu hiệu hơn tủ thuốc lá đầu đường này. Tìm người làm chỉ là chuyện nhỏ dễ ợt trong số các hoạt động của tủ thuốc lá.

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

55

VIẾT TỪ SÀI GÒN

Quả nhiên hỏi sáng hôm trước, chiều hôm sau chị thuốc lá cung cấp ngay nhân sự theo đúng yêu cầu do chủ nhà đưa ra. Lần này là một chị sồn sồn mập mạp, khỏe mạnh. Con đã lớn nhưng ông chồng nhậu nhẹt quá, chị đi giúp việc nhà vừa kiếm tiền vừa tránh mặt ông chồng nát rượu. Chị Tư có gia đình rồi nên bắt chuyện nhà dễ dàng, biết chăm sóc trẻ em, Ở thành phố lâu năm nên chị có nước da trắng trẻo, mặt mũi tươi tắn dễ coi, mỗi tuần một lần kêu chị làm móng dạo mười lăm ngàn đồng một bộ sơn phết tay chân đỏ chét, lấp lánh kim tuyến, hoặc vẽ hình trái tim. Chị rất nhặm lẹ, mồm miệng xởi lởi, lại sáng ý, chuyện gì dặn qua là làm được ngay. Từng giúp việc nhà nên miễn đừng tiệc tùng cầu kỳ quá, chị có thể nấu ăn khá khéo. Duy có điều tiền chợ ăn bớt dữ quá nên nhiều hôm bữa cơm dọn ra lèo tèo một cách trắng trợn, hoặc thức ăn quá ít hoặc toàn rau đậu như cơm chay. Cô chủ ột ệt quá rồi, không còn thời gian tìm người giúp việc khác, đành nhờ bà chị chủ nhật đi chợ dùm bỏ tủ lạnh cho cả tuần, mặc dù như vậy thực phẩm không được tươi ngon trong khi chợ khá gần nhà. Thôi kệ, cứ mắt nhắm mắt mở lơ đi chứ

56

HOUSTON

TM

sau khi cấm vận chuyện đi chợ, chị Tư xoay qua tích cực nếm thức ăn. Đồ ăn còn đang xào nấu trên bếp, chị thoải mái nếm trước, món nào vừa ý chị nếm tới vẹt cả đĩa. Rồi cô Bạc Hà ở cữ, qua mấy tuần đầu lào xào, y tá đến tắm em, nội ngoại hai bên khách khứa lui tới nườm nượp... nhà cửa dần dần êm ả trở lại. Một buổi trưa vắng lặng, cô xuống nhà tìm chai nước lọc. Nhà thành phố vốn nhỏ nhắn chứ đâu phải biệt thự mà có phòng cho gia nhân nên chị Tư ngủ trên chiếc giuờng nhỏ kê trong bếp. Cô chủ nhìn chăm chăm nhận ra chị giúp việc ngủ sao quá tự nhiên phơi phới như trong phòng riêng, bất chợt cảm thấy không ổn. Cô để ý coi chừng chồng, chắc cũng chưa có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra nhưng sống trong tình trạng rình rập

thế này có ngày lên máu sản hậu chết cấp kỳ để con ai nuôi, ngừa trước còn hơn nên sau khi suy tính kỹ, thầm thì rủ rỉ bàn tính suốt mấy ngày liền với chị em, cô thẳng tay cho chị Tư nghỉ việc, đền bù một bọc quần áo cũ và mấy thứ đồ dùng lặt vặt. Không còn người giúp việc nên bà ngoại lại lụm cụm lo nấu ăn. Chị em chia phiên hết giờ tan sở ghé qua làm đỡ việc nhà. Ông chồng cặm cụi giặt giũ tới khuya. Chuyện này không thể kéo lâu dài được vì ai còn việc gia đình người nấy. Nên chi cô chủ lại phát động một chiến dịch khác tìm người. Lần này không đến trung tâm tìm việc công hay tư, to hay nhỏ, trong công ty hay ngoài vỉa hè mà rỉ tai người quen. Từ gia đình, họ hàng xa gần cho chí bạn đồng nghiệp, bạn học cũ, bạn shopping... thảy

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

đều nhận được lời nhắn thông báo tìm hộ người giúp việc. Sau hơn một tuần tích cực đôn đáo, thúc giục, bạn của cô em chồng giới thiệu một bà giúp việc là dì họ xa của... bên ngoại cô ấy. Tốt quá, dù ngoằn ngoèo chút đỉnh nhưng dây mơ rễ má có vẻ vẫn hay hơn. Dì Chín giúp việc cho một gia đình vừa xuất cảnh nên vừa kịp lúc sang tay. Vừa gặp mặt là chủ nhà ưng ngay vì dì Chín đứng tuổi và ít nói. Thuê người giúp việc chớ chọn choai choai, sồn sồn, mệt mỏi tổn thọ lắm. Chồng đã mất, con cái đều lớn khôn cả, dì Sáu tuy hơi chậm nhưng tính tình kỹ lưỡng, khá sạch sẽ. Thức ăn bao giờ cũng nêm mặn chát, chỉ mỗi cá kho khô là được, nấu ăn không khá vì dì vẫn giữ cái gu ẩm thực miền quê không đổi nên không phù hợp với dân thành phố. Thôi cũng

TM

HOUSTON

cho qua chứ nhân vô thập toàn có ai được tròn vẹn. Dù sao vấn đề mới từ từ nảy sinh. Dì Chín quá đông con cháu nên luôn luôn có việc phải về quê. Đám cưới thằng con trai út hay cháu ngoại đầu, đám giỗ cha ruột hoặc mẹ chồng... đều mau mắn khăn gói ra bến xe ngay. Quê dì xa quá nên dù chỉ lưu lại một hai ngày có đám thì chí ít cũng một ngày đi một ngày về và cứ như vậy đi hoài. Như đa số bà già lớn tuổi, dì Chín luôn luôn thủ trong túi một chai dầu cù là. Chẳng hiểu dì thấy gió máy nóng lạnh ra sao mà luôn luôn đưa chai dầu lên mũi hít bất cứ lúc nào, cơ

hồ vì ghiền mùi dầu hơn vì lý do sức khỏe. Thành thử từ người dì bao giờ cũng tỏa ra chung quanh sực nức mùi dầu cù là. Chắc con bé sơ sinh cũng ghiền cái mùi dầu này nên mỗi lần dì về quê là khóc ngằn ngặt suốt ngày suốt đêm phát ốm làm chủ nhà nóng cả ruột. Dù sao nếu dì Chín không về quê thì bà con lại rủ nhau lải rải lên thăm, ngủ lại để hàn huyên chuyện làng xóm. Chủ cũ là bà con xa nên họ hàng lên thoải mái, chủ mới tuy không phải bà con nhưng lỡ... quen rồi. Dì Chín lớn tuổi nên đương nhiên có lúc trái nắng trở trời. Mặc dù

gia đình cô Bạc Hà có người nhà bác sĩ nhưng dì không chịu Tây y. Bây giờ không còn ông Ba Cầu Bông nữa nhưng mỗi lúc cảm mạo cần cạo gió, giác hơi, chích lể... là dì phải qua bà Năm bên quận Tám, còn đau ốm thì đi ông thầy bùa bên quận Tư. Một niềm tin kiên cố không cách chi lay chuyển cho đến hôm dì kêu chóng mặt nằm bẹp hai ngày liền không nhúc nhích khiến chủ nhà xanh mặt, lỡ triệu chứng tai biến của căn bệnh nào đó thì biết nói năng sao với con cháu của dì đây. Thôi, cám ơn dì nhiều, dì về quê vui vầy cùng con cháu cho khỏe.

Chủ nhà thở dài giải thích tại cung Nô của mình tệ quá nên không có tay nuôi người. Bạn bè và người giúp việc tốt hay xấu đều có số cả đấy. Cho nên số này tả phù, hữu bật. Số nọ kẻ này vào, kẻ kia ra. Bé con cứng cáp rồi. Mẹ được nghỉ làm mấy tháng và khi đi làm được đi muộn về sớm cho con bú nên chỉ cần thuê người làm theo giờ thôi. Thằng Cu anh tập quét nhà, lau nhà. Máy giặt mới sắm nên ông chồng chỉ cần phơi đồ thôi. Vậy đó, vậy mà vui, tiết kiệm được chút ít, đỡ rắc rối và nhất là... yên tâm!

SAIGON CÔ NƯƠNG

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

57

GÓC KHUẤT

HOUSTON

TM

Từ kẻ vô gia cư, trở thành tỷ phú đô Mỹ BẢO QUỐC

T

John Paul DeJoria năm 22 tuổi sau khi ra khỏi hải quân

ừng là kẻ vô gia cư, với những cố gắng phi thường, John Paul DeJoria đã trở thành tỷ phú đô Mỹ nổi tiếng, không khác gì chuyện phim “The Pursuit of Happyness” (Mưu cầu hạnh phúc) phát hành tháng 12/2006 với câu chuyện cảm động về hai cha con vô gia cư lang thang khắp đó đây, tìm kiếm một tương lai tươi sáng. Có thể nói, cuộc đời của DeJoria cũng tương tự, thậm chí còn thê thảm hơn chuyện phim nhiều.

THỜI THƠ ẤU

Chào đời ngày 13/04/1944, John Paul Jones DeJoria là con trai thứ trong một gia đình nhập cư, bố là người Ý Đại Lợi, mẹ người Hy Lạp, lớn lên ở Atwater Village trên Garden Avenue, thành phố Los Angeles. Năm lên 2 tuổi, cha mẹ ly dị khiến John Paul phải tự lập từ rất sớm. Ngay khi lên 9 tuổi DeJoria đã phải đi gõ cửa từng nhà để bán báo

58

cũng như thiệp Giáng sinh. Do gia đình không nuôi nổi những đứa con trong gia đình, DeJoria bị gửi tới trung tâm nuôi dưỡng trẻ vị thành niên ở Los Angeles. Phải bươn chải kiếm sống từ sớm lại sống trong trại vị thành niên, DeJoria gia nhập băng đảng đường phố như bao thanh thiếu niên nghèo thời đó. Do sống trong hoàn cảnh toàn những người nghèo và người nhập cư, DeJoria không nhận ra sự tủi nhục khi sống ở tầng lớp thấp nhất xã hội. Thời niên thiếu, DeJoria học tại trường tiểu học Atwater. Lớn lên học tại trường trung học John Marshall. Một lần bị giáo viên dạy toán của trung tâm giáo dục xỉ vả rằng, cậu sẽ chẳng bao giờ thành công ở bất cứ thứ gì trong cuộc sống, DeJoria thay đổi cách sống của mình để chứng minh mình không phải là một kẻ vô dụng.

VẬT LỘN VỚI CUỘC SỐNG

Tốt nghiệp Trung học năm 1962, điều hiếm thấy ở những thanh thiếu niên nghèo đói thời đó, DeJoria quyết tâm làm nên thứ gì đó. Thiếu tiền học tiếp đại học, DeJoria gia nhập hải quân, làm việc ở đó trong 2 năm. Rời khỏi quân đội vẫn tay trắng, nhưng với nhiệt huyết của một chàng trai ngoài 20, DeJoria đã làm rất nhiều nghề để kiếm sống chứ không gia nhập băng đảng hay đi theo con đường tội lỗi. Đó là điều đặc biệt đối với một thanh niên nghèo, sống trong môi

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

trường hỗn loạn của nước Mỹ trong thập niên 1960 với những nhóm người theo băng đảng, buôn rượu lậu, tham nhũng… Trong khoảng thời gian này DeJoria kết hôn cùng một cô gái, hai người cùng thuê một căn nhà nhỏ. Mấy năm sau (1966), cô vợ lấy mất tiền nhà cùng chiếc xe bỏ lại đứa con 2 tuổi. Hai ngày sau đó, DeJoria và con bị đuổi ra khỏi nhà vì không trả nổi tiền thuê nhà. Sau đó DeJoria xin vào làm ở trạm bơm xăng, sửa chữa xe, lao công, bán máy photocopy, bảo hiểm hay thậm chí đi gõ cửa từng nhà để bán sách. Không có tiền nên DeJoria cùng đứa con phải ngủ tạm trong một chiếc xe hơi. Tóm lại, DeJoria là một kẻ vô gia cư. Đây là quãng thời gian khó khăn nhất của DeJoria khi cùng đứa con phải sống vạ vật qua ngày ở trạm xe, nhà trọ hay bất cứ đâu có thể. Tuy vậy, DeJoria vẫn muốn chứng minh mình không phải kẻ vô dụng khi gặp phải thử thách lớn nhất của cuộc đời: Vợ phản bội, tay trắng nuôi con. Bất chấp những khó khăn đó, hai cha con vẫn không gục ngã. DeJoria từng tâm sự: “Tôi ngủ trong xe hơi và tắm rửa tại hồ bơi công viên Griffith Park. Tôi thường đến quán Freeway Café tại Los Angeles mua thức ăn sống qua ngày. Bởi vì, ở đó, chỉ với 99 xu đã có thể mua 1 quả trứng, 1 mẩu bánh mì, 1 miếng xúc xích và 1 cốc nước. Khoảng 4, 5 giờ chiều, tôi hay đến quán El Torido mua 1

TM

HOUSTON

John Paul DeJoria từng là kẻ vô gia cư

cánh gà kèm 1 ly đồ uống chỉ với 0,99 đô Mỹ”. DeJoria cho biết cuộc sống vô gia cư đã giúp ông học cách sống tiết kiệm như thế nào. LẬP NGHIỆP

Sau khi lăn lộn với đủ ngành nghề, DeJoria bắt đầu tìm thấy cơ hội của mình với nghề bán dầu gội đầu. Năm 1971, ông làm nhân viên bán hàng

cho Redken Laboratories. Với tài năng bán hàng, ông dần được nâng lên làm quản lý. DeJoria cùng người con của mình giờ đây đã đủ tiền thuê nhà mà không phải sống vất vưởng nữa, nhưng sự nghiệp của ông vẫn chưa thực sự tỏa sáng. Sau 1 năm rưỡi, DeJoria bị sa thải do nhìn nhận về cách kinh doanh của mình hoàn toàn khác Redken. Ông

tiếp tục bán sản phẩm chăm sóc tóc và dầu gội đầu với một số thành công nhất định. Tuy nhiên, DeJoria chỉ thực sự bắt đầu khi ông cùng người bạn Paul Mitchell thành lập nên hãng John Paul Mitchell Systems vào năm 1980 với vốn vay ban đầu chỉ 700 đô Mỹ. Ban đầu cả 2 kiếm được nhà đầu tư góp được số vốn 500.000 Mỹ kim, nhưng không lâu sau lại từ bỏ vào phút cuối bởi lạm phát thời đó lên đến hơn 12% trong khi lãi suất là 17%. Họ muốn phát triển một dòng dầu gội tiết kiệm thời gian làm tóc hơn cho những nhà thiết kế mẫu tóc. Ban đầu việc kinh doanh không được suôn sẻ và công ty của DeJoria đã gần như phải tuyên bố phả sản ít nhất 50 lần trong năm đầu tiên. Phải sang năm thứ 3, công ty mới đem về 1 triệu Mỹ kim doanh thu. Đến năm thứ 5 là lên 10 triệu. Năm 2015, John Paul Mitchell Systems đạt doanh thu 1 tỷ Mỹ kim.

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

59

GÓC KHUẤT

HOUSTON

TM

Gia đình hiện tại của John Paul DeJoria với người vợ mới

Dẫu vậy, đây không phải thành công duy nhất của DeJoria, ngay sau khi hãng dầu gội đầu của ông thu được lợi nhuận lớn, ông bắt đầu chi tiền cho các hoạt động khởi nghiệp khác: Rượu, năng lượng mặt trời cho đến khí đốt, phim ảnh… Nổi bật trong đó là thương vụ đầu tư vào Patron Spirits chuyên kinh doanh rượu cùng Martin Crowley. Đây là thời điểm thị trường rượu Tequilla bắt đầu chuộng những sản phẩm cao cấp và Patron đã đánh trúng tâm lý khách hàng khi dẫn đầu cho ra các loại rượu hạng sang. Năm 2017, Patron có doanh thu 1,6 tỷ Mỹ kim. Tuy nhiên DeJoria đã quyết định bán 70% số cổ phần của mình trong hãng cho Bacardi với giá 5,1 tỷ tiền mặt. Sau khi trừ các khoản nợ và chi phí, DeJoria thu về khoảng 4 tỷ qua thương vụ trên. Sự thành công và những trải nghiệm của DeJoria được giới kinh doanh cùng nhà đầu tư kính phục. Năm 2013, ông được mời làm khách cho chương trình Shark Tank của đài ABC, rồi trở thành nhà đầu tư chính thay cho tỷ phú Robert Herjavec. Với khoản tài sản 3,1 tỷ Mỹ kim, chưa tính thương vụ Patron, DeJoria là Shark giàu thứ 3 của chương trình mùa đó sau Mark

60

Cuban (3,3 tỷ Mỹ kim) và Richard Branson (5,1 tỷ đô Mỹ). HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT VÀ TỪ THIỆN

Năm 1989, DeJoria đồng sáng lập Công ty Patrón Spirits, sáng lập của chuỗi hộp đêm House of Blues. Năm 2008, DeJoria trở thành thành viên ban cố vấn cho The Beauty Channel; một đài truyền hình làm đẹp và thời trang. DeJoria còn hoạt động trong ngành công nghiệp điện ảnh với tư cách là nhà sản xuất và diễn viên điều hành. Năm 2008, ông từng diễn xuất vai chính trong bộ phim hài “You Don’t Mess with the Zohan”, và trong “The Big Tease” với vai hư cấu John Paul Mitchell. DeJoria cũng xuất hiện trong loạt phim Showtime Weed mùa 2. Ngoài ra ông còn xuất hiện trong một số phim quảng cáo và truyền hình. DeJoria lại kết hôn. Năm 2008, thông qua tổ chức Food for Africa, DeJoria tới vùng hạ Sahara ở Châu Phi cùng với Nelson Mandela trong nỗ lực giúp nuôi sống hơn 17.000 trẻ mồ côi. Cùng trong năm đó, công ty của Paul Mitchell đã giúp cung cấp hơn 400.000 bữa ăn cứu sinh cho trẻ em. Đầu năm 2009,

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Dejoria là đồng sáng lập của Grow Appalachia, một tổ chức giúp thúc đẩy thực phẩm lành mạnh và dạy các kỹ năng canh tác. Năm 2017, một bộ phim tài liệu có tên Good Fortune đã được phát hành mô tả cuộc đấu tranh và hoạt động từ thiện của DeJoria, sau đó đã giành giải Khán giả cho Phim tài liệu hay nhất tại Liên hoan phim Sundance. Năm 2012, bằng cách sử dụng một video, ông đã thể hiện sự ủng hộ của mình đối với Thuyền trưởng Paul Watson của Hiệp hội bảo tồn người chăn cừu biển, khi Watson bị giam giữ ở Đức vì can thiệp vào các hoạt động vây cá mập. Trong một lần nói chuyện với các bạn trẻ, DeJoria nói: “Bạn phải nhiệt tình khi đứng trước cánh cửa thứ 51 dù 50 cánh cửa trước đó không chào đón bạn. Để làm được điều đó bạn phải chuẩn bị cho những lời từ chối, những cú tát vào mặt. Khi đã có sự chuẩn bị, bạn sẽ không bao giờ ngã gục”. Nhà tỷ phú này cũng cho biết đừng nhìn vào quá khứ hay thất bại quá nhiều. Thế giới luôn thay đổi nên hãy luôn hướng tới tương lai, không bao giờ chờ đợi ai cả và hãy bước ra ngoài làm điều gì đó… BẢO QUỐC

Dejoria cùng người bạn Paul Mitchell lập công ty John Paul Mitchell Systems

TM

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

HOUSTON

Cây thông Noel đắt nhất thế giới

Cây thông đắt nhất thế giới - được trang trí bằng kim cương và nhiều món đồ quý giá khác - hiện được trưng bày trong sảnh đườ ng củ a một khách sạn 5 sao sang trọng gần Marbella (Tây Ban Nha). Theo RT, chào đón mùa Giáng sinh 2019, khách sạn Kempinski (Tây

Ban Nha) đã quyết định dựng lên cây thông Noel xa hoa nhất thế giới, được thiết kế bởi Debbie Wingham. Debbie Wingham cũng từng là tác giả của một đôi giày cao gót giá 15 triệu Mỹ kim, và chiếc bánh cưới trị giá 75 triệu Mỹ kim. Dù không có kích thước khổ ng lồ, nhưng cây thông của khách sạn Kempinski được treo đầy đá quý lấp lánh. Trong số đó, có những viên kim cương đen, kim cương trắng, kim cương hồng 3 carat, một viên kim cương đỏ hình bầu dục trị giá 5,5 triệu Mỹ kim, và một viên đá sapphire 4 carat. Ngoài ra, trên cây còn có nhiều trang sức xa xỉ khác từ các thương hiệu như Cartier, Chanel và Van Cleef & Arpels... Người ưa thích phong cách cổ điển

có thể tìm thấy trên cây những món đồ trang trí truyền thống như bông tuyết, nàng tiên… được làm với bụi kim cương, vàng 24 carat, trứng đà điểu… Một số món đồ trang trí có thể ăn được, ví dụ con công 3D bằng sôcô-la. Khách sạn Kempinski dự trù trưng bày cây thông đắt tiền này cho đến ngày 29/12. Hôm 14/12, tổ chứ c Kỷ lục Thế giới chính thức công nhận cây thông của khách sạn Kempinski là cây thông đắt nhất hành tinh, với giá trị lên tới 15 triệu Mỹ kim. Trước đó, kỷ lục thuộc về cây thông Giáng sinh đặt tại khách sạn Emirates Palace ở Abu Dhabi với giá trị khoảng 11 triệu Mỹ kim. 

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

61

CHUYỆN MỖI TUẦN

HOUSTON

TM

Greta Thunberg tại một trong những cuộc xuống đường “Climate Strike”. Photo Reuteurs

Ở

Quanh Nhân vật năm 2019 của Tạp chí TIME

sao cho vừa lòng người, việc chọn lựa Person of the Year củ a tạ p chí TIME năm nào cũng có điều qua tiếng lại. Hồi năm 2016, khi chọn Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump làm nhân vật của năm, TIME đã bị ồn ào chỉ trích. Đặc biệt là vì tờ tạp chí này đã bị Trump phàn nàn khi năm trướ c đó , họ đã bỏ qua ông ta để chọn bà Angela Merkel. Trong hơn 90 năm tính từ năm 1927, năm có Nhân vậ t củ a Năm đầ u tiên đến nay, đã từng có nhiề u lầ n việ c chọ n lự a

62

Person of the Year đã gặp những phản ứng nặng nề. Thí dụ như năm 1938 với nhà độc tài Quốc xã Adolf Hitler, mộ t trong những nhả lãnh đạo xấu xa và bị thù ghé t nhấ t trong lị ch sử thế giớ i. Hoặc năm 1942, với tên đồ tể Cộ ng sả n Joseph Stalin; năm 1957, vớ i N i k i t a K h r u s h e v, l ạ i một trùm cộng sản khác. Rồi phải kể đến Richard Nixon, nhân vật nhiều tai tiế ng nhấ t trong số cá c tổng thống Mỹ (thời chưa có Donald Trump), người sau nà y phả i từ chứ c vì vụ Watergate, nhưng cũng là vị tổng thống Mỹ

đầu tiên phá vỡ tảng băng quan hệ Hoa Kỳ – Trung cộng. TIME chọn Nixon là m Person of the Year hai năm liề n - 1970 và 1971. Sự chỉ trích cũng rất lớn với việc chọn nhà độc tài Iran, Ayatollah Khomeini năm 1979, kẻ đã cầm giữ “Tôi muố n nó i vớ i các cháu của tôi rằng chúng ta đã làm tất cả những gì chúng ta có thể, và chú ng ta là m việc đó cho chúng nó và cho nhữ ng thế hệ tiếp sau.” Greta Thunberg

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

ĐỖ QUÂN

52 con tin Mỹ trong tòa đạ i sứ Hoa kỳ ở Tehran suốt 444 ngày. Thế nên lời ra tiếng vào khi cô bé Greta Thunberg xuấ t hiệ n trên trang bì a của số báo tuần lễ 23 đến 30 thá ng 12 năm 2019 không phải là chuyện lạ. Nhưng tờ TIME công bố việc chọn lựa của họ dựa trên người hoặc điều đã “dù tốt hay xấu, đã có ả nh hưở ng lớ n nhấ t vớ i thế giới,.” Và họ là một tổ chức thông tấn tư nhân, hoạt động theo đường lối của họ, chọn lựa theo các tiêu chí mà họ đề ra. DANH SÁCH CHUNG KẾT CỦA TIME

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

63

CHUYỆN MỖI TUẦN

Greta Thunberg là một trong bốn cá nhân và một tập thể được TIME chọn vào danh sách chung kết – short list, nhân vật của năm 2019 của tạp chí này. Nhữ ng ứ ng viên khá c gồm: Nancy Pelosi: Bà Chủ tị ch Hạ việ n Hoa kỳ Nancy Pelosi cũng là ngườ i đượ c TIME chọ n là mộ t trong 6 lã nh đạ o đã ảnh hưởng nhiều nhất đế n thế giớ i năm 2019 cùng với Chủ tịch Trung cộng Tập cận Bình, Tổng thống Donald Trump, Thủ tướ ng Ấ n độ Narenda Modi, Thủ tướ ng Tân tây lan Jacinda Ardern và Tổ ng thố ng Phá p Emanuel Macron. Năm nay 79 tuổ i, bà Pelosi là một chính trị gia nhà nghề. Được bầu vào Hạ viện lần đầu tiên năm 1987, bà tái đắc cử 17 lần và hiện là người phụ nữ Hoa kỳ đầu tiên giữ một chức vụ dân cử cao nhất trong lị ch sử nướ c Mỹ . Từ ngà y trở thà nh Chủ tị ch Hạ việ n, bà Pelosi đã hợp tác nhưng không nhượng bộ tổng thống, sử dụng một cách đầy thành tạ o quyề n lự c củ a Lậ p pháp để kiểm soát nhánh Hà nh phá p bấ t kham trong khi cũ ng không í t vất vả với các nghị viên đảng Dân chủ của mình. Bà là nhân vật trung tâm trong tiến trình luận tội Tổ ng thố ng Donald Trump mà các điều khoản để luận tội đã được thông

64

HOUSTON

TM

Greta Thunberg. Photo: Evgenia Arbugaeva / TIME

qua, và Hạ việ n sẽ bỏ phiếu vào tuần tới. Donald Trump: Khỏi cầ n quả ng cá o, không ai chố i rằ ng đương kim Tổ ng thố ng Hoa kỳ là người có ảnh hưởng lớn đế n thế giớ i trong năm 2019. Năm nay là năm thứ tư liên tục ông Trump lọ t và o trong danh sách chung kết. Ông đã được TIME chọn làm Nhân vật củ a Năm 2016 lú c ông

đắ c cử , trở thà nh tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Người Thổi còi: Danh sách ngắn của TIME năm nay có viên chức CIA ẩn danh, người đã làm rung chuyển chính phủ Hoa Kỳ với báo cáo nội dung của một cuộ c điện đà m giữ a TT Trump và bTT Zenlensky củ a Ukraine. Bản ghi nhớ dài 9 trang của Người Thổi còi (The Whistleblower) đã đưa

Danh sách chung kết của TIME năm nay

Donald Trump, Person of the Year của TIME năm 2016

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

ra bằng chứng mà ông ta tin rằng Trump đã sử dụng quyền lực của văn phòng tổng thống Mỹ để buộc Ukraine điều tra Joe Biden, đối thủ chính trị củ a Trump trong chiến dịch tái tranh cử. Tiếng còi đã khởi động cuộc điều tra luận tội Tổng thống Hoa Kỳ. Các dân biể u, nghị sĩ Đảng Cộng hòa ở Quốc hội đã kêu gọi công khai danh tính người tố giác. Cách đây 17 năm, một nhóm người thổi còi cũng đã được TIME chọn là m Nhân vậ t củ a Năm. Sherron Watkins của công ty Enron, Cynthia Cooper của công ty WorldCom và Coleen Rowley của FBI đã dũng cảm đưa ra ánh sáng vụ bê bối kế toán lớn tại hai đại công ty Enron và Worldcom và cá ch là m việ c tắ c trá ch củ a FBI dẫn đến vụ tấn công New York ngà y 9 thá ng 11, 2001. Nhữ ng ngườ i Phả n đố i ở Hồ ng Kông: Làn sóng biểu tình đã quét qua Đặc khu hành chính của Trung Quốc để phản ứng với dự thảo sửa đổi luật dẫn độ cho phép chính phủ Hồng Kông giải ngườ i dân sang Trung hoa đại lục, nơi các công dân chỉ cần lên tiếng cũng có thể bị bắt giữ. Những người chỉ trích dự luật coi đây là mộ t bướ c lấ n tớ i của Bắc Kinh nhằm kiểm soát Hồng Kông chặt chẽ hơn.

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

65

CHUYỆN MỖI TUẦN

HOUSTON

TM

Bìa Tạp chí Time số tuần lễ 23 đến 30 tháng 12, 2019

Các cuộc biểu tình đã bắt đầu sôi nổi diễn ra từ tháng 6, khi hơn một triệu người phản đối dự luật trước cơ quan lập pháp của Đặ c khu, đá m đông bị cảnh sát bắn đạn cao su và hơi cay. Dự luật đã bị đình chỉ vô thời hạn, nhưng các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đã tiếp diễn trong nhiều tháng, trong đó có một cuộc đình công vận chuyển và cuộc chiếm đóng sân bay Hồng Kông. Ngườ i biể u tì nh cũ ng đò i hỏ i phả i trả tự do cho gần 5.000 người đã bị bắt cũ ng như phả i có quyền bầu cử phổ quát cho công dân Hồng Kông. “Người Phản đối” từng được TIME chọ n là m

66

Nhân vật của Năm 2011 để đại diện cho các phong trào phản kháng toàn cầu như Mùa xuân Ả Rập và Phong trào Chiếm đóng (Occupy), bên cạnh các cuộc biểu tình ở Hy Lạp, Nga và các nơi khác. Và Greta Thunberg, cô bé 16 tuổi đã được chọn. “SAO CÁC NGƯỜI LẠI DÁM” Hã y trở lạ i mộ t chú t với cô bé Greta Thunber, Nhân vật của Năm 2019 của tạp chí TIME. Tóm tắt những nhận xét của họ về Greta Thunberg và ảnh hưởng của cô với thế giới năm 2019, tạp chí TIME viết: “Thunberg không phải là một người

lãnh đạo của bất cứ đảng phái chính trị hay nhóm vận động nào. Cô cũng không phải người đầu tiên lên tiếng báo động về thảm họa khí hậu, cũng không phải người có đủ trình độ nhất để giải quyết vấn đề đó. Cô bé không phải nhà mộ t khoa học gia, cũng không phải một chính trị gia. Cô không có được các đòn bẩy ảnh hưởng theo kiểu truyền thống: cô không phải là một tỷ phú hay một công chúa, không là một ngôi sao nhạc pop và thậm chí chưa là mộ t người lớn. Cô bé chỉ là một thiếu niên bình thường, người đã thu đủ can đảm để nói thật với quyền lực, đã trở thành biểu tượng của một thế hệ. Qua việ c là m rõ ràng một mối nguy hiểm trừu tượng bằng sự phẫn nộ, Thunberg trở thành tiếng nói có sức thúc đẩy mạnh nhất về vấn đề quan trọng nhất mà hành tinh này đang đối mặt.” “Vì đã gióng lên chuông báo động về mối quan hệ cướ p phá của loài người với ngôi nhà duy nhất chúng ta có, vì đã mang đến cho một thế giới bị vỡ vụn một tiếng nói vượt ra khỏi bối cảnh và biên giới, vì đã cho chúng ta thấy sự việc sẽ như thế nào khi một thế hệ mới lã nh đạ o, Greta Thunberg là Nhân vật của Năm 2019 của TIME.” “Chuyệ n bắt đầu với một loại chuyện mà mọi

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

phụ huynh ở mọi thế hệ ở mọi nơi trên thế giới đã quen thấy: một thiếu niên phẫn nộ và một cuộc nổi loạn bất ngờ. Nó trở thành một trong những điều khó xảy ra nhất và chắc chắn là một trong những người bước nhanh nhất lên vị trí ảnh hưởng toàn cầu trong lịch sử. Trong vòng chưa đầy một năm, một thiếu niên 16 tuổi từ Stockholm đã đi từ một cuộc biểu tình đơn độc trên hè đườ ng bên ngoài Quố c hộ i củ a nước cô, đế n chỗ dẫn đầu một phong trào thanh thiếu niên trên toàn thế giới; từ một họ c sinh họ c chia độ ng từ tiế ng Phá p trong lớp đến cuộc gặp với Tổng thư ký Liên Hiệ p Quốc và những cuộc tiếp kiến với cá c Tổ ng thố ng và Đức Giáo hoàng; từ một người biểu tình đơn độc với một khẩu hiệu vẽ tay (Skolstrejk for Klimatet/ Phản đối vì môi trường) đến chỗ thú c đẩ y đượ c hàng triệu người trên hơn 150 quốc gia để xuống đường vì hành tinh mà chúng ta chia sẻ.” “Một sự thay đổi có ý nghĩa hiếm khi xảy ra mà không có lực thổ i bù ng lên của các cá nhân có ảnh hưởng, và vào năm 2019, cuộc khủng hoảng sinh tồ n củ a trái đất đã tìm thấy một lự c như thế ở Greta Thunberg. Thố ng lã nh cá c cuộ c biểu tình phản đối “Thứ Sá u vì Tương Lai” trên

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

67

CHUYỆN MỖI TUẦN

HOUSTON

TM

Tweet của vị lãnh đạo 73 tuổi gửi cô bé 16 tuổi. Twitter

Từ ngữ của Năm 2019 Các nhà biên soạn từ điển (lexicographer) của những bộ từ điển Anh ngữ lớn và uy tín nhất thế giới có truyền thống chọn một từ quan trọng nhất trong năm. Các nhà từ điển học của Collins Dictionary lập ra danh sách hàng năm các từ mới và đáng chú ý phản ánh một nền văn hóa phát triển không ngừng và mối quan tâm của những người sử dụng những từ đó nó. Năm nay họ chọn từ “climate strike” và định nghĩa: đình công vì khí hậu – danh từ: một dạng phản đối trong đó người ta tự bỏ học hoặc công việc để tham gia các cuộc biểu tình đòi hỏi phải có hành động ngăn chặn sự thay đổi khí hậu. Trong khi đó, Oxford Dictionary chọn từ “climate emergency” – tình huống khẩn cấp khí hậu và định nghĩa đó là một tình huống đòi hỏi phải có hành động khẩn cấp để giảm thiểu hoặc ngăn chặn sự biến đổi khí hậu và để tránh các thiệt hại môi trường không thể đảo ngược được tiềm tàng là hậu quả của sự biến đổi khí hậu.

khắp châu Âu; câu nó i sấm sét “Sao cá c ngưở i lạ i dá m thế !” và o thẳ ng mặ t những người lãnh đạo mạnh nhấ t thế giớ i trong bài phát biểu lan truyền rộng như virus ở LHQ; dẫn đầu khoảng 7 triệu người xuống đường

68

vì khí hậu trên khắp thế giới vào tháng 9 và hàng chục nghìn người nữa ở Madrid vào đầu tháng 12, Thunberg đã trở thành tiếng nói to nhất về vấn đề lớn nhất đối với hành tinh nà y và là hình đại diện của sự thay đổi thế

hệ rộng lớn hơn trong văn hóa của chúng ta hiện đang diễn ra ở khắp mọi nơi từ các khuôn viên học đường ở Hồng Kông đến hội trường của Quốc hội ở Washington.” NHỮNG CHỈ TRÍCH ĐÁNH VÀO CÁ NHÂN Ngay sau khi Nhân vật của Năm 2019 được TIME công bố, Tổng thống Hoa kỳ đã lậ p tứ c chỉ trí ch Greta. Ông Trump có lý do để chỉ trích TIME, và chỉ trích Greta. Ông là người đã được TIME chọn vào chung kết 5 lần, và “đậu” một lần. Trong khi Greta chỉ mới được đề cử lần đầu. Ông là người lãnh đạo cườ ng quố c hù ng mạ nh nhất thế giới, ngày nhậm chức của ông đã có một số lượng người tham dự đông nhấ t lị ch sử (theo chính ông). Ông là người đã ồ n à o chẳ ng nhữ ng trong mà cả ngoà i nướ c suốt nhiều năm – từ 2016 đến nay và chắc chắn còn

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

thêm ít nhất là một năm nữa. Báo chí Hoa kỳ, và cả thế giới săn đón (và soi mó i) từ ng chữ , từ ng lờ i củ a ông. Trong khi con bé đó nói rất ít, và chỉ mới xuất hiện trên các phương tiện truyền thông quốc tế từ năm ngoái. Tuy thế , cá i cá ch mà ông chỉ trích Greta không thể hiện cái tư cách “lớn” của ông. Ông không nhắm và o quan điể m, chí nh kiế n củ a ngườ i bị ông chỉ trích mà nhắm vào cá nhân, và tệ hơn nữa, vào tật bệnh của cô bé. Ông viết trên tài khoản twitter của mình: “Khôi hài. Greta cần phải cố giải quyết vấn đề Kiềm chế sự Nóng giận của cô, rồi đi xem một cuố n phim cũ hay hay với một người bạn! Thoả i má i đi nà o, Greta, Thoải mái đi nào!” Vớ i nhữ ng chữ Kiề m chế sự Nó ng giậ n đượ c viế t hoa, ông muố n á m chỉ các chứng bệnh tâm lý của Greta, gồm hội chứng Asperger, hội chứng OCD và chứng câm có lúc. Nhưng cú tweet củ a ông đã trở thành cú đập lưng ông, nó nhắc người ta nhớ lại chỉ mới một hai ngà y trướ c đó , hôm thứ Tư 11 tháng 12, ông đã đù ng đù ng tung ra mộ t hơi hơn 60 cú tweet chỉ trong 3 tiế ng đồ ng hồ buổi sáng, trút cơn thịnh nộ lên vụ đàn hặc và cơ quan FBI. Đoạn tweet cay cú với Greta cho thấy ông không

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

69

CHUYỆN MỖI TUẦN

HOUSTON

TM

Gia đình Greta Thunberg: Ảnh trái: Beata (em), Greta, Malena Ernman (mẹ) Svante Thunberg (cha) cùng hai con chó Roxy và Moses; Ảnh phải: Greta và Beata ảnh không rõ ngày tháng. Ảnh của gia đình Thunberg-Ernman

bỏ qua mộ t dị p để thể hiện tánh đố kỵ, nhỏ mọn của mình, một người luôn tự hào là vĩ đại. Củ a đá ng tộ i, không phả i chỉ có mì nh ông Trump. Mộ t số ngườ i chố ng đố i Greta cũ ng đã tấn công và o cá nhân cô. Ở Rome, có người đã treo hình nộm của Greta của dướ i mộ t cây cầ u, vớ i tấm biển “Greta là Chúa củ a bạn”. Tại Alberta, tỉnh bang có kỹ nghệ dầu hỏa quan trọng nhất của Canada, cảnh sát đã phải bảo vệ Greta sau khi cô và ngườ i cha bị mộ t số ngườ i la hé t đuổ i theo. Maxime Bernier, thủ lãnh đả ng cự c hữ u People’s Party củ a Canada nó i trên Twitter rằng rõ ràng Thunberg là người “tâm thầ n bấ t ổ n”, “Đây là đất nước củ a dầu mỏ.” (Ông Bernier í t ra cũ ng biết hối, cho rằng Greta chỉ là một con cờ.) Tổng thống Nga Vladimir Putin

70

đã nói: “Tôi không chia sẻ sự phấn khích của mọi người”. Sau khi Greta lên tiếng về vụ giết người bản địa ở Brazil, Tổng thống Jair Bolsonaro đã gọi cô bằ ng một từ nặ ng nề trong tiế ng Bồ đà o nha, “pirralha” - con nhãi. Trên mạng xã hội, người ta chỉ trích TIME về quyết định chọn Greta Thunberg trong khi ngườ i biể u tình ở Hồng Kông được nhiề u phiế u nhấ t trong cuộc thăm dò Person of the Year reader poll của TIME. Trong số hơn 27 triệu phiếu năm 2019, hơn 30% chọn “the Hongkong protestors.” Nhỏ mọn hơn nữa, cò n có nhữ ng kiể u tấ n công và o cá ch ăn mặ c và thân hình của Greta. Nhận xét bên dưới những posting trên các phương tiện truyền thông xã hội về bà i Greta Thunberg, Person of the Year 2019 của TIME, có người viết về những bức ảnh trong

bài: “Không lẽ không tìm cho con bé một bộ quần á o cho đà ng hoà ng hay sao?” Mộ t ngườ i khá c viế t, “Nữ diễ n viên xuấ t sắ c của năm. Greta cần một loạ i giả i thưở ng cho tà i diễn xuất trước một đám đông lớn…” Dĩ nhiên trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội tiếng Việt cũ ng có ngườ i chỉ trí ch Greta và TIME. Họ lặp lạ i nhữ ng chỉ trích (chắc chắn được giới tài phiệt dầu hỏa đưa ra) cho là Greta chỉ biết đọc những “bài phát biểu được soạn sẵn cho đứa trẻ 16 tuổi từ những người lớn khác”, và là một con rối, “của những nước đang trên đường phát triển và những nước thuộc thế giới thứ ba trong những ván cờ chính trị thế giới mà Greta vẫn còn quá trẻ con.” Ngay cả trước khi được vinh dự của TIME tuần lễ này, chẳng những Greta bị

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

chỉ trích nặng lời, cô – và gia đình, còn nhận được nhiều lời dọa giết. Trong những chuyến đi lại của cô, cảnh sát phải thường xuyên bảo vệ. Tuy nhiên, con bé 16 tuổi còi cọc chỉ bằng một đứa bé mới 12 vẫn cứng cỏi, và tự tin – không phải cho thế giới mà cho cuộc tranh đấu của mình. Phải chăng đó là nhờ các hội chứng tâm thần của cô? Tạp chí TIME kể rằng, cô coi cá c phả n ứ ng dữ dộ i khắ p thế giớ i vớ i mình là bằng chứng rằng cá c ngườ i phả n đố i vì khí hậu đã chạm đến một điể m đau, và lạ c quan: “Thự c sự , tôi cho rằng đó là một dấu hiệu tốt. Vì điều đó cho thấy chúng tôi thực sự đang tạo ra mộ t sự khác biệt và họ coi chúng tôi là một mối đe dọa.”

ĐỖ QUÂN

TM

VIẾT TỪ DALLAS

HOUSTON

Chính trị và mua sắm HUY LÂM

N

gười dân Mỹ nói chung thích nói chuyện chính trị. Họ không ngại bày tỏ quan điểm của mình cho người khác biết. Nhìn vào trang cá nhân trên các mạng xã hội thì ta có thể đoán được quan điểm của người đó nghiêng về bảo thủ hay cấp tiến. Hơn thế nữa, theo kết quả một cuộc thăm dò gần đây, người Mỹ còn bày tỏ quan điểm chính trị của họ qua việc chi tiêu mua sắm. Nói cách khác, người Mỹ không chỉ đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử mà họ còn bỏ phiếu tại các cửa tiệm bằng cách chọn thương hiệu của những công ty nào có đồng quan điểm chính trị với họ hoặc chia sẻ chung những giá trị mà họ cho là quan trọng. Các công ty Mỹ cũng biết điều ấy và họ cũng không ngần ngại bày tỏ lập trường của công ty là nghiêng sang tả hay hữu. Điển hình ta thấy có hai công ty Levi Strauss và Wrangler, là hai công ty may mặc nổi tiếng của Mỹ. Levi Strauss và Wrangler bắt đầu khởi nghiệp may những loại quần jeans cho các chàng chăn bò,

các công nhân đường sắt và những tay mạo hiểm thời đi chinh phục miền tây nước Mỹ. Ngày nay, họ là hai công ty đối nghịch nhau trong những quan điểm chính trị không chỉ ảnh hưởng trên lá phiếu của cử tri mà luôn cả cách họ mua sắm nữa. Các dữ liệu nghiên cứu về người tiêu thụ cho thấy cử tri Dân chủ ngày càng mặc nhiều quần áo hiệu Levi’s hơn là

cử tri Cộng hoà. Điều ngược lại cũng đúng với Wrangler và nay thương hiệu này được nhiều cử tri Cộng hoà ưa chuộng. Cho đến nay các nhà nghiên cứu vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng về sự chọn lựa trên của người tiêu thụ. Nhưng có thể một phần là do từ lập trường về xã hội và chính trị mà những công ty kia đã chọn, như công ty Levi’s ủng hộ chính sách kiểm soát súng đạn. Một phần khác có thể có liên quan tới những thay đổi về địa lý ngay trong các đảng phái chính trị, chẳng hạn khu vực nông thôn ngày càng trở thành đất của Cộng hoà và khu vực thành thị thì nghiêng về Dân chủ. Thương hiệu Wrangler được ưa chuộng nhiều ở những khu vực nông thôn thuộc miền tây và trung tây trong khi Levi’s được tiếng hơn với những người sống ở thành thị. Các yếu tố này kết hợp lại đã tạo ra một thứ văn hóa tiêu dùng mới trong đó có mang thêm tính chất đảng phái

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

71

VIẾT TỪ DALLAS của người Mỹ, nơi mà cái lằn ranh xanh (Dân chủ) / đỏ (Cộng hoà) trước đây thường được dùng để xác định sự khác biệt về quan điểm chính trị thì nay đang lấn sang thế giới của các cửa hàng vàkhu mua sắm. Các thương hiệu và các chuỗi hệ thống cửa hàng lớn cũng không thể khoanh tay đứng ngoài. Họ cũng phải nhập cuộc để giữ phần thị trường của họ bằng cách bày tỏ lập trường cho thấy họ có cùng quan điểm với khách hàng của họ. Kể từ cuộc bầu cử năm 2016, nhiều công ty đã bắt đầu công khai bày tỏ quan điểm của họ về những vấn đề chính trị và xã hội mà chỉ một thập niên trước đây họ vẫn luôn ngần ngại, như việc kiểm soát súng, vấn đề di dân và quyền của người đồng tính, một phần là vì họ muốn tạo sự chú ý đối với giới tiêu thụ trẻ thường hay quan tâm đến các vấn đề xã hội. Đồng thời, sinh hoạt chính trị tại nước Mỹ ngày càng trở nên phân cực hơn và tình trạng này làm ảnh hưởng tới những thương hiệu nào chọn đứng ngoài những tranh chấp chính trị có thể sẽ bị mất khách hàng. Thế nên, như công ty Levi Strauss đã lên tiếng ủng hộ những quan điểm cấp tiến như kiểm soát súng và cởi mở đối với di dân. Công ty Wrangler tuy không bày tỏ quan điểm chính trị nhưng đánh bóng hình ảnh “cowboy” cho thương hiệu của họ bằng cách hỗ trợ cho các

72

HOUSTON

TM

sinh hoạt cũng như chương trình thi đua rodeo (cưỡi ngựa, quăng dây bắt bò, v.v…) Và lập trường của hai công ty này đã phản ánh rõ rệt qua thái độ chính trị của các khách hàng của họ. Qua sự phân tích của tờ Wall Street Journal dựa trên kết quả thăm dò người tiêu thụ trong khoảng thời gian 15 năm, từ 2004 đến 2018, số lượng khách hàng căn bản của thương hiệu Levi’s nghiêng về phía đảng Dân chủ thêm 3 phần trăm, trong khi khách hàng căn bản của Wrangler thì nghiêng về phía đảng Cộng hoà thêm 13 phần trăm. Kết quả một cuộc thăm dò hồi năm ngoái do Edelman, một công ty chuyên nghiên cứu về quan hệ khách hàng, thực hiện với một ngàn người Mỹ cho biết có gần 60% nói rằng họ sẽ chọn, đổi, tránh hoặc tẩy chay một thương hiệu dựa trên lập trường của công ty về những vấn đề xã hội. Tỷ lệ này chỉ ở mức 47% năm 2017. Hồi mới đây, hệ thống nhà hàng Chick-fil-A cho biết họ sẽ giới hạn chương trình hoạt động từ thiện của họ trong năm tới và tập trung vào các vấn đề giáo dục, người vô gia cư và cứu đói. Quyết định này được đưa ra sau khi Chick-fil-A bị một số nhóm cấp tiến và khách hàng của họ chỉ trích vì đã quyên tặng tiền bạc cho một vài tổ chức mà trong quá khứ đã từng lên tiếng chống hôn nhân đồng tính. Năm 2016, công ty Levi’s đã tham gia vào cuộc tranh luận về súng

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

sau khi một khách hàng đã vô tình bắn vào chân anh ta trong khi đang thử một chiếc quần jean tại một cửa hàng ở Atlanta. Sự việc này đã buộc Tổng giám đốc Chip Berg phải viết một lá thư ngỏ tới khách hàng và yêu cầu họ đừng mang súng vào trong tiệm của Levi’s. Năm 2018, công ty đã trích ra một triệu từ quỹ và tài trợ cho một số tổ chức bất vụ lợi và nhà hoạt động để họ đi vận động kêu gọi chấm dứt bạo động súng đạn. Levi’s cũng là công ty đã lớn tiếng chống lại luật cấm công dân của nhiều quốc gia Hồi giáo đi vào nước Mỹ mà Tổng thống Trump đưa ra áp dụng vào năm 2017 là vì Levi’s tin rằng việc làm này đi ngược lại tinh thần của nước Mỹ. Chính công ty Levi’s được thành lập bởi một người di dân. Tổng giám đốc Berg nói rằng công ty Levi’s không nhắm vào khách hàng Cộng hoà hay Dân chủ, nhưng chỉ muốn bày tỏ quan điểm đạo đức về các vấn đề mà công ty tin rằng họ đứng về lẽ phải và đi cùng hướng với lịch sử, như khi họ mở một nhà máy không phân biệt chủng tộc tại Virginia năm 1960, bốn năm trước khi Đạo luật Dân quyền được thông qua. Trong khi công ty Wrangler không dính nhiều vào chính trị nhưng lại làm nhiều việc xã hội như quyên tặng tiền cho các nghiên cứu về ung thư vú, hỗ trợ cho các cựu quân nhân và đang cố gắng tạo điều kiện để các xưởng sản xuất của họ không gây nguy hại cho môi trường. Tuy nhiên, chiến lược kinh doanh của họ tập trung vào việc phát huy cái di sản “cowboy” của họ - điều này có nghĩa là Wrangler nhắm vào các khu vực nông thôn là nơi người dân thường thiên về Cộng hoà. Tháng 9 vừa qua, Wrangler tung ra một chiến dịch quảng cáo mới nhằm so sánh việc cưỡi bò cũng giống như những hoạt động đầy tính kích thích khác như lái xe mô tô chẳng hạn. Theo các dữ liệu của công ty nghiên cứu thị trường MRI-Simmons, năm 2004, 41% những người mặc quần áo

TM

HOUSTON

hiệu Levi’s tự xác nhận họ thuộc đảng Dân chủ và 37% là thuộc đảng Cộng hoà, nghĩa là khách hàng Dân chủ của Levi’s nhiều hơn 4%. Đến năm 2018, khoảng cách đó đã rộng thêm: 39% là Dân chủ và chỉ có 32% là Cộng hoà, khác biệt 7%. Với công ty Wrangler thì ngược lại: Năm 2004, 36% khách hàng của Wrangler xác nhận họ là người theo Cộng hoà và 44% là Dân chủ, khác biệt 8% và thiên về Dân chủ; đến năm 2018, 39% khách hàng cho biết họ là Cộng hoà và chỉ có 34% là Dân chủ, khác biệt 5% và nghiêng về Cộng hoà. Quan điểm chính trị của người dân Mỹ nay là một đường vạch xanh (Dân chủ) / đỏ (Cộng hoà) rạch ròi chứ không còn xanh xanh đỏ đỏ lẫn lộn nữa. Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy ngày nay có ít người Mỹ có quan điểm pha trộn vừa cấp tiến lại vừa bảo thủ hơn trước kia. Điều này có nghĩa đã là cử tri Dân chủ thì không có tư tưởng bảo

thủ và Cộng hoà thì không cấp tiến. Trên khía cạnh địa chính trị, ngày càng có nhiều cử tri Dân chủ sống tập trung ở các khu đô thị, nơi mà người dân có khuynh hướng ủng hộ cho những vấn đề thiên về cánh tả như việc kiểm soát súng, và cử tri Cộng hoà thì phần đông sống ở khu vực nông thôn. Theo công ty quảng cáo Connexity, dựa vào số lượng hàng bán trực tuyến trên internet cho thấy một điều rõ ràng sức mạnh của thương hiệu Wrangler là ở trong những cộng đồng thuộc vùng nông thôn, nơi có nhiều cử tri Cộng hoà sinh sống. Cũng theo Connexity, tại những tiểu bang thiên về Cộng hoà như Montana, Wyoming, Oklahoma và Idaho, số lượng hàng bán trực tuyến của Wrangler đổ đồng trung bình đầu người cao hơn nhiều so với những tiểu bang có đô thị lớn như New York và California. Hai tiểu bang này là căn cứ địa của thương hiệu Levi’s.

Kể ra nếu biết được quan điểm chính trị của người đời được biểu lộ qua thói quen mua sắm thì cũng là điều có lợi, nó có thể giúp ta tránh được một vài chuyện phiền phức. Vì khi đứng trước một người nào đó, nhìn cách ăn mặc bề ngoài của họ và phần nào đoán được người đó ủng hộ cho đảng nào thì ta có thể lựa lời để đừng nói ra những câu không thuận tai họ. Người ta thích nói chuyện chính trị nhưng cũng rất dễ nổi nóng khi bàn về chính trị, nhất là khi phải nghe những quan điểm trái ý họ. Cách hay nhất là cứ tránh trước đi cho êm chuyện. HUY LÂM

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

73

Lá Thư Đi Trước 317 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, ngoài 50, cao 5-3, nặng 120lbs, Công giáo, cần tìm bạn đồng hành (nam / nữ OK). Lịch sự, vui vẻ, chia sẻ hạnh phúc tuổi già. Có kinh nghiệm nhà hàng, thích nấu ăn, yêu mái ấm gia đình, thích làm từ thiện. Ai mến xin được làm bạn. Thư đầu xin gởi về Thời Báo Houston 318 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 50 tuổi, ly dị, cô đơn, có việc làm ổn định, không tứ đổ tường. Cần tìm bạn gái ở Houston, biết yêu mái ấm gia đình Việt Nam, tuổi từ 40-45, độc thân hoặc đã ly dị. Hợp sẽ tiến xa. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 319 - (Trên 4 kỳ)- Nữ, 31 tuổi, đang ở Việt Nam, chưa lập gia đình, có học, có việc làm, trên trung bình mọi phương diện, đạo Phật. Muốn làm quen với bạn nam độc thân thành thật, từ 40 tuổi trở xuống, không tứ đỗ tường, cùng tôn giáo. Xin đừng đùa giỡn. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 321 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, sinh năm 1962, đang làm việc tại Bình Dương, Việt Nam. Sở thích: nấu ăn, đọc sách, du lịch, xem phim … Tính tình hòa nhã, yêu mái ấm gia đình, quan tâm chăm sóc người thân. Hiện đang sống độc thân, không con cái. Mong nhận được thư của các anh, tuổi từ 56-60, không tứ đổ tường, chân thành, cùng sở thích, cùng cảnh ngộ. 322 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 61 tuổi, sống ở Houston - TX, người miền Nam, vần còn đi làm. Muốn tìm nam, góa vợ, tuổi từ 62-72, có học thức, không tứ đổ tường, ngoại hình dễ nhìn, chân thật, yêu mái ấm gia đình, sống ở Houston, để làm bạn, nếu hợp sẽ cùng nhau nương tựa đến hết đời.

74

Rất mong thư. 323 - (Trên 4 kỳ) - Đàn ông, tuổi đã về hưu, độc thân, đang sống một mình. Muốn làm quen phái nữ, tuổi từ 60-66. Góp gạo thổi cơm chung. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 324 - (Trên 4 kỳ) – Nữ, 48 tuổi, tìm bạn gần xa, không phân biệt tuổi tác. Nếu hợp sẽ tiến xa. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 325 - (Trên 4 kỳ) - Cần tìm những người bạn tốt đã về hưu. Thư đầu nhờ tòa soạn Thời Báo chuyển dùm. 326- (Trên 4 kỳ) - Nữ, 55 tuổi, người miền nam, đạo công giáo, chồng chết đã lâu, muốn làm quen, kết bạn với người đồng đạo, thường siêng đi lễ, để giúp đỡ lẫn nhau lúc tuổi già.  Điều kiện: phải vợ chết đã lâu, lớn tuổi hơn, là người thành thật, không vướng bận con cái, không cờ bạc rượu chè, không lăng nhăng, không lừa dối. Nếu hạp sẽ tiến tới. 327- (Trên 4 kỳ) - Nữ, sống tại Houston - TX, 62 tuổi, người miền Nam, độc thân đã lâu, sức khỏe tốt, công việc ổn định, có nhà riêng. Rất mong được làm quen với phái nam, tuổi từ 62-67, có kiến thức, nhân hậu, đế an ủi nhau suốt quảng đời còn lại. Điều kiện: phải là người miền Nam và trong độ tuổi mà tôi muốn tìm (nếu không xin đừng làm mất thời gian của nhau). 328 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, diện mạo trên trung bình, việc làm ổn định, thích nấu ăn, văn nghệ và du lịch. Tìm bạn Nam từ 57-67, nếu là người Công Giáo hoặc người miền Nam thì thật là vui. Xin đừng đùa giỡn. Thành thật cám ơn. 329 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 59 tuổi,

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

HOUSTON

TM

trình độ đại học, việc làm tốt, trên trung bình về mọi phương diện. Thích du lịch và văn nghệ. Không tứ đổ tường. Tìm bạn nam cùng sở thích, ở Houston càng tốt. Xin gửi thư đầu về Thời Báo Houston. 330 - (Trên 8 kỳ) - Thanh Lam, 19 tuổi, quê ở Long Xuyên, đang học đại học năm 2, vui vẻ, dễ nhìn. Muốn kết bạn trai thật lòng, nếu thấy hạp sẽ tiến xa hơn. 331 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, ngoài 50, công dung ngôn hạnh, cuộc sống ổn định. Muốn tìm bạn nam làm nghề đánh cá or đi tôm, ngoại hình dễ nhìn, tuổi từ 52-57, cần thành thật, vui tính và không bị ràng buộc. Xin thư về Thời Báo Houston. 332 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, nấu ăn ngon, sạch sẽ, đẹp hay xấu tùy theo người đối diện. Ly di, sống độc thân đã lâu, kinh tế vững, có nhà riêng, tự do, không vướng bận. Muốn làm quen với các anh từ 50 trở lên. Phải có công ăn việc làm, không tứ đổ tường, chung thủy, thành thật. Nếu hợp sẽ đi hết tương lai còn lại. Cho xin hình và phone để liên lạc. Dù thư đến muộn vẫn hồi âm tất cả. 333 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 64 tuổi, việc làm ổn định, thành thật, không hút thuốc, không rượu chè cờ bạc. Tìm nữ dưới 58 tuổi, sống ở Houston, để làm bạn và chăm sóc nhau tuổi già. Không phân biệt tôn giáo. Cần người thành thật. Thư đầu nhờ Thời Báo chuyển hộ. Xin cho số phone. Cảm ơn! 334 - (Trên 8 kỳ) - Nam, 56 tuổi, người Công giáo, có nhà cửa, công ăn việc làm, không vướng bận con cái. Muốn tìm người 50-56 tuổi, cùng cảnh ngộ. “Áo anh sứt chỉ đường tà, vợ anh chết sớm mẹ già chưa khâu”. Ai thương thì nhờ khâu giùm, ấm êm chăn gối lạnh lùng có đôi.” 335 - (Trên 12 kỳ) - Đàn ông về hưu (công nhân), hiện tại độc thân, muốn tìm phụ nữ người miền nam, cùng hoàn cảnh nghèo, chân thật. Quyết tâm cùng tôi đi tiếp con đường

TM

HOUSTON

còn lại. Điều kiện: tuổi trên 60, so đo, tính toán xin miễn gửi thư. 336 - (Trên 4 kỳ) - Nam 68 tuổi, mới về hưu, sức khỏe tốt, sống tại Houston, TX. Không vướng bận. Có nhà riêng, ở một mình, cuộc sống rất ổn định. Độc thân đã lâu nên muốn có người vợ hiền, nhân hậu, vui tính cùng kết hợp sống chung. Tuổi từ 60 trở lên, thành thật. 337 - (Trên 4 kỳ) - Đàn ông độc thân, người niềm nam, đạo Phật, đã về hưu. Mong tìm bạn gái để tâm sự. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ 338 - (Trên 4 kỳ) - Nữ 55 tuổi, ở Houston, TX. Cuộc sống ổn định, thích giãn dị, trầm tĩnh, rất hiền lành, người Bắc, đạo Công giáo. Cao 5 feet, trông rất trẻ hơn tuổi, dáng người thon nhỏ. Ở góa đã lâu, nay muốn kết bạn nam, nếu có duyên sẽ lâu bền. 339 - (Trên 4 kỳ) - Nam mới về hưu, ly dị, không vướng bận con cái. Hiện sống rất cô đơn ở Houston. Sức

khỏe tốt, không tứ đổ tường. Mong tìm bạn gái tuổi từ 50-62, hiền, chân thật để chia sẻ, giúp đở nhau trong quảng đường còn lại. Xin vui lòng cho số phone. Thank you 340 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, tên Thanh Sang, gần 24 tuổi, trông cũng dễ nhìn, đạo Công giáo, học xong 4 năm đại học, có việc làm. Muốn tìm 1 bạn trai đồng đạo, hơn tuổi mình, chăm chỉ làm ăn, nhìn về tương lai. Xin 1 tấm ảnh và sẽ tặng lại để coi xem có dể nhìn thật không. 341 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 55 tuổi, cư ngụ ở Houston TX, độc thân. Tìm bạn nam, không phân biệt tuổi tác. Nếu hợp sẽ tiến xa. 342 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 66 tuổi, sĩ quan chế độ cũ VNCH, sống chân thành, đạo đức, con cái trưởng thành, không vướng bận. Tìm bạn tri âm nữ, dưới 55 tuổi, hiền, thật lòng nương tựa nhau cuối đời. Tìm con làm dưỡng tử, đỡ đầu, 1 trai, 1 gái, tính hiền lành, chân thành.

343 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 58 tuổi, ở Houston. Góa phụ, không con nên rất cô đơn. Mong mỏi tìm 1 người bạn hoặc anh trên tinh thần, tuổi từ 60 trở lên, thành thật, cùng ở Houston. Thư đầu gửi về Thời Báo Houston xin chuyển hộ. 344 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, ngoài 50, muốn tìm bạn nam hoặc nữ tuổi từ 50-60 để tâm sự cũng như đi nghe nhạc sóng cuối tuần cho đời bớt cô đơn. (Nữ fren only). Cần thành thật, độc thân và dễ tính. Xin thư về Thời Báo nhờ chuyển. 345 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, ngoại hình dễ nhìn, còn đi làm, thích nghe nhạc xưa và du lịch. Mong tìm bạn nam cùng sở thích, tuổi từ 58 trở lên. Mong thư bạn. 346 - (Trên 8 kỳ) - Nam, 58 tuổi, ở Mỹ đã lâu, không vướng bận, không rượu, không cờ bạc. Muốn tìm bạn nữ từ 48-55 tuổi sống ở Housotn hay vùng phụ cận. Cùng nhau đi uống café cuối tuần, chia sẻ buồn vui. Nếu

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

75

LÁ THƯ ĐI TRƯỚC

hợp sẽ tiến xa. Ai mến xin thư về (kèm theo số phone và hình). Xin chân thành cảm ơn!” 347 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 32 tuổi, tốt nghiệp đại học, tính tình hiền lành. Đang sống ở Đà Lạt, là nhân viên văn phòng, 1 lần li dị. Xin được làm quen bạn trai có kiến thức, đạo đức, đạo Phật giáo, người ở Houston càng tốt. Hợp sẽ tiến xa hơn. Xin đừng đùa giỡn 350 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 62 tuổi, sống ở Houston - Texas đã lâu. Đạo Phật, người miền nam, hiền, thành thật, vui tánh, trọng đạo đức, cuộc sống đơn giản, thoải mái, thích đi du lịch, trồng trọt, yêu mái ấm gia đình. Mong tìm bạn trai từ 60-68 tuổi, cùng đạo, cùng lối sống, lịch sự, khỏe mạnh. Hầu giúp đỡ, an ủi nhau và enjoy phần đời còn lại. 351 - (Trên 4 kỳ) - Nữ lưu thường tình, 55 tuổi, sống ở Houston - TX, hiền lành, chân thật, đạo đức, yêu cuộc sống gia đình, trân trọng tình nghĩa. Ước mong tìm gặp các anh tuổi từ 60-70, sức khỏe tốt, có lối sống lành mạnh cho một gia đình hạnh phúc (Không cờ bạc, hút sách, nhậu nhẹt ...). Sẽ trả lời dù thư đến trễ. Xin hình và số phone trước. 352 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 30 tuổi, trung bình về mọi phương diện, đạo Tin Lành, chuyên viên trang điểm cô dâu, sống và làm việc tại Long An, đã 1 lần dang dỡ. Muốn tìm bạn để chia sẽ những lúc vui buồn, không phân biệt tuổi tác, nếu hợp sẽ tiến xa hơn. Thư đầu gửi về văn phòng Thời Báo, xin kèm theo số phone để tiện liên lạc. 353 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, tuổi 65, duyên dáng, đẹp, thành thật, thích âm nhạc. Cần tìm bạn từ 65-70, độc thân, tính tình chân thành, cùng một ý thích. Xin gửi thư đầu về Thời Báo nhờ chuyển. 354 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 63 tuổi, sống ở Katy, Texas, đạo Phật, hiền, dễ thương, đã nghỉ hưu, kinh tế ổn định, có nhà riêng. Tìm bạn bằng tuổi

76

HOUSTON

TM

trở lên, cùng nhau đi du lịch, tập thể dục, góp gạo nấu cơm chung. 355 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 60 tuổi, sống ở Houston, TX. Hiền, chân thành, đạo đức, yêu cuộc sống gia đình. Mong làm bạn với các anh tử 60-70 tuổi. Cần thành thật, không cờ bạc, rượu chè, không đùa giỡn. Nếu cảm mến em thì viết thư gửi về Thời Báo nhờ chuyển. 356 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 68 tuổi, người miền nam, cư ngụ ở Houston. Sức khỏe tốt. Không hút thuốc, cờ bạc hay rượu chè. Sống thanh bạch, giản dị, chân thành, yêu mái ấm gia đình. Mong ước được k1êt bạn với 1 phụ nữ cùng sở thích. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển. 357 - (Kỳ 4/4) - Nữ, 57 tuổi, cư ngụ ở Houston - TX, hiền lành, chân thật, yêu cuộc sống gia đình Ước mong làm bạn với các anh, tuổi từ 60-69, sức khỏe tốt, có lối sống lành mạnh. Sẽ hổi âm dù thư đến trễ. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ THƯ ĐÃ CHUYỂN: T. L e . , P e a r l a n d , T X - M ộ t Người, Cheektowaga, NY - H. Ng., Houston, TX - Ph. D., Houston,

NHẮN CHUNG:

TX (2 thư) - D. Tr., Cheektowaga, NY - H. B., Houston, TX - H. B., Houston, TX - T. PH., Houston, TX - D. T. D., Houston, TX - J., Houston, TX - D., Houston, TX K. Ng., Cheektowaga, NY - D., Houston, TX NY - T. Ng., Kansas City, MO- H. Ng., Cheektowaga, NY - H. Ng., Cheektowaga, NY H. Ng., Cheektowaga, NY - Ch. Ng., Houston, TX - M. D., Houston, TX - L. Tr., Houston, TX - Dore, Houston, TX (6 thư) - Một Người, Cheektowaga, NY (2 thư) - D. Qu., Houston, TX- T. Tr., Houston, TX - Một Người, Houston, TX L. H., Cheektowaga, NY - H. Ng., Cheektowaga, NY - Ng. B., Chicago, IL - Một Người, Cheektowaga, NY- Tr. Ng., Kansas, MO - T. Do, Houston, TX - L., Houston, TX - V. Ng., Maryland, MD - L. Tr., Houston, TX - Th. M., HCM, VN - K. Ng., Cheektowaga, NY- Tr. Le., Houston, TX - Cindy, Houston, TX - Một Người, Houston, TX - Một Người, Houston, TX - Ph. Ph., Virginia B., VA - H. B., Houston, TX - D, Houston, TX - Q. Le, Houston, TX-

- Lời Tìm Bạn xin viết trong vòng 60 chữ trở lại, kèm tên, địa chỉ đầy đủ để giúp việc chuyển thư được nhanh chóng. - Thư Nhờ Chuyển xin bỏ vào phong bì nhỏ hơn và dán kín, KHÔNG CẦN dán tem, tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung thư nhờ chuyển. Bỏ Thư Nhờ Chuyển và lệ phí vào phong bì lớn hơn, và xin nhớ ghi rõ ở mặt sau bì thư (lớn hoặc nhỏ) là muốn chuyển đến số nào. - Thư xin đề rõ: Thời Báo Houston / “Lá thư đi trước” 11205 Bellaire Blvd., #B4, Houston, TX 77072 LỆ PHÍ THAM GIA: - Đăng Lời Tìm Bạn: 10 USD (tối thiểu 4 kỳ báo, Thời Báo Houston được lược bớt nội dung). - Nhờ chuyển thư: 5 USD cho mỗi thư. Xin trả bằng Chi phiếu, chỉ cần ghi trả cho “Thoi Bao”.

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

77

THƯ CỦA TIẾN

HOUSTON

TM

Kẻ sĩ Nam kỳ & thường dân Nam bộ TƯỞNG NĂNG TIẾN

Sĩ khí rụt rè, gà phải cáo. Văn trường liều lĩnh, đấm ăn xôi. Trần Tế Xương

N

guyên Bí Thư Thà nh Ủ y Sài Gòn, Trần Bạch Đằng, qua đời vào năm 2007. Tuy thế, hơn 10 năm sau nhiều vị trí thức ở Thà nh Phố Hồ Chí Minh Quang Vinh vẫn nhất định tụ tập nhau lại để vinh danh ông là Kẻ Sĩ Nam Bộ bằng một tác phẩm cùng tên – dầy tới 400 trang lận. Báo Lao Động cho biết thêm chi tiết: “Nhóm chủ biên đã nhận được sự cộng tác của hơn 50 người đã từng có thời gian gắn bó với ông Trần Bạch Đằng để hình thành nên cuốn sách này.” Thiệt là tình nghĩa và trang trọng hết biết luôn. Chỉ có điều đáng tiếc là công trình trước tác đồ sộ này không có người mua, và cũng không được bao cấp (như Hồ Chí Minh Toàn Tập hay Tuyển Tập Nguyễn Phú Trọng) nên “các tác giả có bài viết trong tác phẩm sẽ được trả nhuận bút bằng

78

sách ” – theo như nguyên văn lờ i tâm sự của T.S Quách Thu Nguyệt (thành viên của ban biên tâp) trên báo Phụ Nữ, đọc được vào hôm 22 tháng 7 vừa qua. Thiệ t là mộ t “tâm sự ” nã o lò ng. Ấy thế mà vẫn còn có chuyện não nề hơn, cũng liên quan đến Trần Bạch Đằng và một “kẻ sĩ” khác (cùng gốc gác Nam Kỳ) theo lời kể của nhà báo Lê Đức Dục: Năm 1997, trên báo Tuổi Trẻ Chủ nhật (nay là Tuổi Trẻ cuối tuần) có đăng bài báo của ông Trần Bạch Đằng (Tư Ánh), có tựa “Kẻ sĩ Gia Định”. Tôi nhớ mãi bài báo ấy vì ông Trần Bạch Đằng có kể câu chuyện về một kẻ sĩ của Sài Gòn bấy giờ là cụ Lưu Văn Lang – kỹ sư bản xứ đầu tiên của người Việt (các bạn cứ “gúc” Lưu Văn Lang thì biết cụ Lang tầm cỡ như thế nào với miền Nam thuở trước).

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Ông Tư Ánh kể năm 1967, nghe tin cụ Lang mệt nặng, khu ủy Sài Gòn cử ông Đặng Xuân Phong (sau này là thượng tá – đã mất) đến thăm vào báo cáo tình hình kháng chiến với cụ Lưu Văn Lang và xin ý kiến của cụ về thời cuộc. Vì hoạt động bí mật, gặp từ khuya, xong còn tìm đường lên cứ, nên anh Phong kể xong hỏi cụ chỉ giáo gì không, nghe xong cụ nói “Mấy anh làm tốt rồi, nhưng coi chừng Trung Cộng”. Thế là dù đã đến giờ giao liên đón, nhưng anh Phong vẫn ngồi lại giải thích cho cụ là TQ đang giúp cho cuộc chiến chúng ta này nọ, viện trợ này kia, bla bla… Mong cụ Lang hiểu được tình hình hữu nghị, vì biết tiếng nói của một trí thức lớn như cụ ảnh hưởng rất lớn đến phong trào… Và sau một hồi giải thích, người giao liên phát tín hiệu phải lên đường,

TM

HOUSTON

không thể muộn hơn, anh Phong nghĩ chắc cụ Lang đã “thấm nhuần” nên chào từ biệt cụ. Bước ra tới cửa, anh quay lui bên cụ lễ phép: Dạ cụ chỉ giáo gì thêm không ạ. Cụ Lang chỉ buông đúng cái câu lúc nãy: “Coi chừng Trung Cộng”! Anh cán bộ Phong, chắc nói theo kiểu chừ là bó tay, nhưng ông Trần Bạch Đằng cực kỳ đắc ý với chi tiết này và cảm khái: Kẻ sĩ Gia Định là như thế đó! Tôi thiệt không hiểu rõ “như thế đó” là “như làm sao” nên làm theo lời khuyên của tác giả Lê Đức Dục (“các bạn cứ ‘gúc’ Lưu Văn Lang thì biết cụ Lang tầm cỡ như thế nào với miền Nam thuở trước”) và biết thêm được ba điều bốn chuyện, cũng hơi thú vị: Lưu Văn Lang (1880- 1969) là kỹ sư người bản xứ đầu tiên của Việt Nam và toàn cõi Đông Dương. Ông là một nhà trí thức yêu nước nổi tiếng ở miền Nam nửa đầu thế kỷ 20…Sau khi Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương ngày 9 tháng 3 năm 1945, ông được vua Bảo Đại mời ra tham gia nội các Trần Trọng Kim để giữ chức bộ trưởng Công Chánh, ông đã từ chối để thể hiện sự bất hợp tác với chính quyền mà ông cho là chỉ là một công cụ của người Nhật… Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tham gia sáng lập phong trào

Hòa Bình đòi thì hành Hiệp định, tổng tuyển cử thống nhất đất nước, được cử làm chủ tịch danh dự. Tháng 11 năm 1954, chính quyền Ngô Đình Diệm đã bắt giam ông cùng một số trí thức lãnh đạo phong trào. Một thời gian ngắn sau đó, chính quyền phải trả tự do cho ông vì áp lực của dân chúng và thiếu bằng chứng buộc tội… Tháng 7 năm 1955, một lần nữa ông cùng Phong trào Hòa bình kêu gọi thi hành tổng tuyển cử. Phong trào bị đàn áp mãnh liệt, nhiều trí thức bị bắt giam, giáo sư Nguyễn Thị Diệu bị ám sát dã man, Phong trào bị chính quyền giải tán. Kỹ sư Lưu Văn Lang tuy không bị bắt giam, nhưng bị chính quyền quản thúc chặt chẽ cho đến tận năm 1958. Thời gian sau đó cho đến tận cuối đời, tuy không trực tiếp tham gia các hoạt động chính trị nữa, nhưng kỹ sư Lưu Văn Lang vẫn có những liên hệ bí mật với Ban Trí vận Trung ương Cục miền Nam và thường xuyên phổ biến các văn kiện của Mặt trận Dân tộc Giải phóng ngay giữa Sài Gòn… Té ra ông kỹ sư là một cán bộ cộng sản nằm vùng nên tuy suốt đời người sống ở miền Nam nhưng luôn hướng vọng về một ông “Bác Kính Yêu,” ở tuốt luốt bên kia vỹ tuyến:

Trái: Trần Bạch Đằng, Kẻ Sỹ Nam Kỳ - Phải: Lưu Văn Lang, Kẻ Sỹ Gia Định

“Bác tự nguyện nhận mình chỉ nêu ra được có tác phong, còn tư tưởng, lý luận thì để cho Mao Chủ tịch. Được lãnh tụ ráo riết giáo dục, (điều lệ thêm câu ‘lấy tư tưởng Mao Trạch Đông làm kim chỉ nam’, điện đảng gửi Đảng Cộng sản Trung Quốc viết Đảng Lao động Việt Nam nguyện học tập Đảng Cộng Sản Trung Quốc, học tập tư tưởng Mao Trạch Đông, tư tưởng lãnh đạo nhân dân Trung Quốc và các dân tộc Á Đông v.v… Từ 1951, tuần nào báo Nhân Dân cũng có vài mẩu của CB (tức Cụ Hồ) phổ biến kinh nghiệm mọi mặt của Trung Quốc… dần dà đảng viên cộng sản Việt Nam lại tìm ra chỗ để tự hào: được làm em của hai nước vĩ đại, Liên Xô anh cả, Trung Quốc anh hai. (Trần Đĩnh. Đèn Cù I. Westminster, CA: Người Việt, 2014). Lưu Văn Lang cương quyết theo bác Hồ. Bác lại “nguyện học tập Đảng Cộng Sản Trung Quốc” rồi “lấy tư tưởng Mao Trạch Đông làm kim chỉ nam,” và chưa bao giờ dấu giếm bất cứ ai về ý nguyện của mình. Thế mà đến lúc lâm chung ông kỹ sư miền Nam lại trăn trối lại rằng: “Coi chừng Trung Cộng.” Thế nà thế lào? Suốt đời Lưu Văn Lang và Trần Bạch Đằng đều quyết tâm đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào để dọn đường cho Tầu vào đất Việt. Đến khi “nhiệm vụ hoàn thành một cách vẻ vang” rồi thì ông này lại vô cùng “cực kỳ đắc ý” và “cảm khái” về sự “đốn ngộ” của ông kia, vào phút lâm chung: “Coi chừng Trung Cộng.” Sao lại ra nông nỗi thế, hả Trời! Đến ngay cả một người Mỹ (BT Mark Esper) vừa chân ướt chân ráo đến VN mà còn biết chuyện Hai Bà Trưng chống quân Đông Hán từ vài ngàn năm trước lận, vậy mà hai “kẻ sỹ” của đất Nam Kỳ mãi cho đến cuối đời mới ngộ ra cái chuyện phải… “coi chừng Trung Cộng.” Tui thiệt đến là bó tay.com luôn với cả hai cha. Cỡ thường dân Nam Bộ (như tui) cũng không đến nỗi ngu kỹ và ngu lâu tới vậy! TƯỞNG NĂNG TIẾN

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

79

DU KÝ

HOUSTON

TM

THÁI LAN (1) SONG THAO

T

ôi tới Bangkok kể là muộn. Các bạn tôi, nhiều người đã tới từ khuya. Nhưng đặt chân tới Bangkok thì tôi lại không muộn. Gần 35 năm trước, vào tháng 6 năm 1985, tôi đã đi tị nạn bằng máy bay, tới Bangkok như tới cửa thiên đàng. Bước chân xuống phi trường từ máy bay VietNam Airline quốc doanh, tôi đã thở phào. Cửa thiên đàng ngày đó chỉ là vài giờ hé mở chờ chuyến bay kế tiếp của hãng British Airway đi Canada qua ngả Luân Đôn. Lần này coi như tôi trở lại cửa thiên đàng xưa. Nhưng tôi không cô đơn. Cùng tới với tôi có Đức Giáo Hoàng Francis I. Cùng tới nhưng không hẹn hò chi. Ngài đi tông du, còn tôi lông bông du. Hai chuyện khác nhau như trời với đất. Điều đập vào mắt tôi là những bức tường của nhiều công sở được trang hoàng bằng những tấm vải nửa vàng nửa trắng, màu cờ của Vatican. Đường phố rợp bóng cờ vàng bên cạnh cờ Thái Lan. Tôi nghĩ họ trang hoàng để đón vị chủ chăn của đạo công giáo La Mã. Nhưng khi tới gần một lá cờ vàng, tôi thấy có huy hiệu hoàng gia được in ở giữa. Vậy chắc màu vàng này dành cho Đức Vua của Thái Lan. Trên các vỉa hè của nhiều con phố, hình Đức Vua được trưng bày uy nghi như trên một bàn thờ. Ban đêm đèn đuốc sáng trưng chiếu rực rỡ chân dung của người đứng đầu hoàng gia. Khách sạn tôi trú ngụ cũng trưng bày chân dung to tổ chảng của vua chạy dài trên nhiều tầng nhà. Bên trong sảnh tiếp tân cũng có bàn thờ vua. Vua Thái còn rất ung dung vì được thần dân tôn phục. Vị

80

Bàn thờ vua trong khách sạn

tân vươngVajirelongkorn, 66 tuổi, vừa đăng quang vào tháng 5 năm 2019, sau khi vua cha Bhumibol Adulyadej thăng hà ở tuổi 88. Có lẽ những gì tôi thấy là những thứ còn lại của ngày hội đăng quang mới xảy ra sáu tháng trước chăng? Tân vương du học tại Anh và Úc, phần lớn thời gian sống ở ngoại quốc nên ít được dân chúng biết đến. Diện mạo của vị vua với tước hiệu Rama X không được điển trai bằng vua cha. Cuộc sống của ông cũng rất lôi thôi. Nhiều người dân coi ông là một playboy. Năm 1977, ông kết hôn với công chúa Soamsawali Kitiyakara, có một con gái. Ông ly dị bà này vào năm 1993. Trong thời gian này ông có 5 con với bà Yuvadhida Polpraserth và chính thức kết hôn với bà này vào

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

năm 1994. Hai năm sau ông lại ly dị bà vợ thứ hai này. Năm 2001, ông lại cưới bà Srisasmi Suwadee. Rồi ly dị vào năm 2014. Ngay sau khi lên ngôi, ông kết hôn với bà vợ thứ tư là bà Sineenat Wongvajirapakdi và ban tước vị Chao Khun Pra, Hoàng Quý Phi, cho bà này. Tôi có thấy hình bà hoàng này được trưng bày trên một công trình đèn đuốc sáng trưng trên vỉa hè một con lộ chính của Bangkok. Người ta đón Đức Giáo Hoàng ở đâu tôi không rõ, chỉ biết Ngài cử hành một thánh lễ tại một vận động trường và một thánh lễ khác tại một nhà thờ. Tôi có ý định tới dự thánh lễ tại sân vận động nhưng bị lỡ bộ vì không có giấy vào cửa. Tại khách sạn tôi ở có khoảng hai chục người Việt Nam sinh sống ở Lào sang đón Đức

TM

HOUSTON

Xe tuk tuk

Thánh Cha. Tôi định theo họ nhưng khi thấy họ đeo lủng lẳng thẻ vào cửa có hình Đức Giáo Hoàng trên ngực, tôi biết mình không được phép. Đó là lần duy nhất tôi thấy có hơi hướm của vị chủ chăn công giáo La Mã tại Bangkok trong thời gian Ngài tông du. Còn thì trong khách sạn, ngoài đường phố vẫn êm ru bà rù, chẳng thấy có dấu hiệu chi của người mà mỗi bước chân được đón nhận nồng nhiệt khắp năm châu bốn biển. Có lẽ vì đây là đất Phật. Bước ra đường là thấy chùa chiền. Từ nơi tôi trú ngụ, bước hướng nào cũng gặp chùa. Có cái to, có cái nhỏ. Nhưng chùa nào cũng mang những dấu vết cổ xưa. Có những chiếc tháp khổng lồ, rêu phong phủ kín, những viên gạch không còn nguyên vẹn nằm ôm nhau có lẽ đã qua nhiều thế kỷ. Có nhiều chùa thu tiền vào cửa, bắt mọi người phải ăn mặc kín đáo khi qua cửa. Phụ nữ mặc váy không kín chân phải đóng tiền cược 100 baht, khoảng 5 đô Canada, để mượn chiếc khăn quấn quanh hạ thể cho tôn nghiêm. Dân Thái sùng Phật một cách lạ thường. Trên lề đường trước cửa khách sạn có một ngôi miếu nhỏ, lúc nào cũng đèn đuốc sáng trưng, hương khói nghi ngút. Người người đi qua đều không quên vái vài cái. Tại một cửa hàng loại sang trong một shopping mall, sáng sớm, ngay sau khi mở cửa, tôi đã thấy các cô bán

hàng quỳ cầu nguyện trước tủ kính trưng bày hàng. Không hiểu ngày nay các thanh niên Thái khi tới tuổi trưởng thành có phải vào chùa tu trong một thời gian không nhưng tôi đã gặp một đoàn tăng trẻ măng, rất vui vẻ, đi thăm ngọn núi có điểm cao nhất Thái Lan tại Chiang Mai. Ngôi chùa nổi tiếng nhất là chùa Phật Ngọc, nằm sát cạnh hoàng cung. Nơi đây có tượng Phật bằng ngọc nguyên khối. Vé vào chùa là 200 baht. Vào hoàng cung phải chi trả nhiều hơn, tới 500 baht lận. Móc 25 đô Canada ra rất đau cái túi vì vật giá rất rẻ nên tiền ở đây có giá trị nhiều bội phần. Nhưng đã tới đây thì phải coi nơi ở của quốc vương ra sao. Vòng ngoài hoàng thành là những kiến trúc kiểu Thái vàng chóe và xanh đậm, với những mái cao vút. Điểm phải coi

nơi đây là một ngôi nhà có trần cao vút, tượng Phật và tường vách đều dát vàng lấp lánh trông rất lộng lẫy. Tiếc rằng nơi đây cấm chụp hình. Cả một quang cảnh nhấp nhô tượng lớn tượng nhỏ, nhà cao nhà thấp. Trông ra rất lộn xộn hoa mắt. Qua phần ngoài hoàng cung, khung cảnh bên trong, chỗ vua ngự và sinh sống, khác hẳn. Vàng chóe xanh rờn đều biến mất. Chỉ có một tòa nhà kiến trúc khá mới, rất tây, khác hẳn phần vành ngoài của cung điện. Sự tương phản làm tôi băn khoăn. Có chăng một cuộc xung đột văn hóa vào thời kỳ người Tây phương qua Thái Lan? Anh lính gác cửa, đứng như tượng, mặc cho thiên hạ ghé mặt vào chụp tấm hình kỷ niệm. Trời nắng chang chang, nhiệt độ khá cao, tôi chỉ phong phanh một chiếc áo mỏng cũng đã muốn điên người, vậy mà chàng lính, áo trong áo ngoài, trông nực nội, đứng nghiêm như trời trồng trong mấy tiếng của ca gác, mồ hôi chảy khắp mặt, vẫn không dám động đậy. Quân phục màu trắng, mũ trắng, trông giống như anh lính gác cổng cung điện bên Âu châu. Kể cũng là điều lạ! Mồ hôi mồ kê nhễ nhại, tôi rời cung điện, bắt chiếc xe tuk tuk gần đó cho nhẹ chân. Tuk tuk là loại xe ba bánh, tựa như xe lam của Sài Gòn ngày xưa nhưng chỉ có một hàng ghế ngồi đủ chỗ cho hai người hoặc ba người nếu nhỏ con. Xe được trang hoàng rất lòe

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

81

DU KÝ

HOUSTON

TM

Một cảnh chùa tại Bangkok

Trang hoàng cho vua hay Giáo Hoàng?

loẹt, rất hoa lá cành, đèn xanh đèn đỏ chớp loang loáng, mỗi xe là một…tác phẩm! Trang hoàng xe là một đặc tính của các tài xế xe chở khách. Ngay những chiếc xe van chở được chừng chục người, trông bề ngoài không có chi khác các xe ở Canada chúng ta vẫn thường thấy, nhưng trần và vách xe bên trong là những hoa văn màu trắng bạc hoặc kim nhũ rất tinh xảo. Cứ như xa mã của vua chúa. Bangkok là nơi du khách không cần phải lo chuyện di chuyển. Ngoài xa tuk tuk, xe van, taxi, còn có loại xe màu đỏ, tôi chẳng biết gọi là xe gì.

82

Loại xe này chạy rảo rảo đầy đường, thấy ghi trên hông giá 30 baht một người. Xe có hai hàng ghế dọc như xe lam Sài Gòn, ngồi được khoảng 10 tới 12 người. Chẳng biết lộ trình của chúng ra sao nhưng cứ vẫy là xe ghé vào, mặc cả giá, đi tới đâu họ cũng OK hết. Trước cửa khách sạn luôn luôn có đủ loại xe túc trực. Họ chào mời một cách nồng nhiệt. Muốn đi tới chân trời góc biển nào cũng được hết. Bangkok còn có phương tiện chuyên chở trên kênh nước. Đó là những con thuyền chứa được khoảng vài chục người, chạy trên hệ thống kinh lạch

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

chỉ rộng chừng chục thước. Họ có những bến đậu được kè bằng những chiếc vỏ xe hơi cũ. Thuyền cặp bến, dập dềnh chao đảo, chỉ nối với đất liền bằng một dây thừng cột nhẹ vào chiếc cọc bê tông trên bờ. Khi cặp bến, người phụ thuyền, phần đông là phái nữ, đầu đội mũ rộng vành có miếng vải che kín xuống tới cổ để tránh nắng, nhảy xuống bờ, kéo chiếc dây thừng trên thuyền, quấn vội vài vòng vào chiếc cột. Hành khách leo lên rất khó khăn, nghiêng ngả như say rượu, gieo mình xuống những hàng ghế thấp lè tè trên thuyền. Thuyền di chuyển trên dòng nước đen kịt, mùi hôi chẳng kém gì kênh Tàu Hũ. Bên mạn thuyền có tấm bạt ni lông trong, có dây kéo lên kéo xuống cách nhau chừng hơn một thước. Khi tàu cặp bến, bạt được hạ xuống cho khách trèo lên, khi chạy hành khách nào ngồi đúng chỗ có dây kéo phải kéo bạt lên để tránh nước bắn vào người, nhất là khi hai tàu xuôi ngược làm làn nước đục ngầu xô lệch hắt những bọt nước lên tàu. Nhưng so với chuyến ca-nô chở tôi từ Pattaya ra tới đảo San Hô (Coral Island) tắm biển thì chẳng thấm vào đâu. Ca-nô có ráp máy Yamaha. Tôi không vượt biên nên không rõ mấy lốc. Viên tài xế chạy văng mạng trên một quãng biển dài, gió thổi rít rát bên tai, người người mặt xanh lè, có người đã cầu nguyện. Ôi! Sao không vượt biên mà cứ như là vượt biên. Chuyến đi và chuyến về đều mang một nỗi sợ như nhau. Sở dĩ các anh tài xế chạy bạt mạng như vậy là vì phải chạy nhanh cho kịp đón khách chuyến khác. Nghe người ta nói tắm biển ở Pattaya thì tôi cũng tắm biển. Nhưng bãi biển ngay tại thành phố thì đông đảo và xô bồ. Bãi biển ngoài các đảo cũng xô bồ không kém. Dây phao an toàn trên biển cho người tắm chỉ quy vào một vùng nhỏ bé. Ngay bên cạnh là bãi đáp của skidoo, tiếng máy kêu điếc tai nhức óc. Váng dầu trên mặt biển loang loáng dưới ánh mặt trời chiếu xuống gắt gao. Trên bãi cát, ghế ngồi san sát

TM

HOUSTON

nhau. Phần lớn khách là người Ấn Độ. Đảo chỉ có vài nhà hàng ăn thì đã có một nhà hàng Ấn Độ! Nhưng khách Việt Nam có lẽ cũng không ít. Bữa tôi tới chỉ gặp một gia đình người miền Bắc Việt Nam. Nhưng nơi bảng chỉ tới toilet và nhà thay quần áo thì lại có tiếng Việt chen giữa tiếng Thái, tiếng Hoa và thứ chữ ngoằn ngoèo của Thái Lan và Ấn Độ. Đã nói tới các phương tiện giao thông thì nói cho hết. Đáp máy bay từ Bangkok tới Chiang Mai chỉ mất hơn một tiếng đồng hồ. Vậy mà hãng máy bay Bangkok Air lại cho ăn đàng hoàng. Món ăn nóng với đủ nước uống và tráng miệng. Máy bay vừa bình phi là các tiếp viên vội vã dọn ăn. Khi các tiếp viên vừa thu dọn xong thì tiếng máy vi âm yêu cầu hành khách thắt nịt để đáp xuống. Thiệt…văn minh! Chẳng bù cho các chuyến bay ở Bắc Mỹ. Bay sáu tiếng mà muốn có chút chi bỏ vào bụng đều phải móc hầu bao. Mặc cả là chuyện du khách phải làm khi mua hàng. Họ nói rất thách, có khi gấp đôi, gấp ba giá bán. Đó là chuyện buôn bán ngoài đường. Còn trong các shopping mall thì tùy nơi tùy chỗ. Có những tiệm sang, có bảng giá đàng hoàng thì không có chuyện mặc cả. Nhưng không nhất thiết như vậy. Có khi mặc cả vẫn có lợi. Hầu như chuyện mua bán tại Bangkok đều diễn ra trên vỉa hè. Đường phố nào cũng có những khu chợ chồm hổm. Chợ thường có hai loại hàng chủ yếu: hàng ăn và sập bán trái cây. Nói chuyện ăn trước cho yên cái bụng. Thức ăn đường phố rất ngon. Món chi cũng vừa miệng. Từ món chân truyền pad Thai cho tới các món cơm, món nước, món nào cũng như được nấu đúng gu ăn uống của người Việt Nam. Chỉ có tội món nào cũng cay xè. Dân yếu ăn cay như tôi khi nào cũng phải dặn trước để họ đừng bỏ ớt vô. Tôi nghĩ nếu không có ớt dân Thái chắc chết! Ớt chủ yếu là ớt khô tràn đầy trên quầy hàng hoặc bàn ăn. Món ăn đã cay trời ơi đất hỡi

Thuyền chở khách trên kinh lạch

mà họ vẫn còn để nguyên từng tô ớt khô cho khách hàng có thể múc thêm ớt vào chén. Món gỏi đu đủ Thái là món tôi rất thích mỗi khi đi ăn tiệm Thái tại Montreal nhưng chịu không thể ăn tại Bangkok. Họ ném khoảng năm bảy trái ớt khô vào cối giã với tôm khô và các thứ phụ gia khác. Sau đó mới trộn vói đu đủ và vài con ba khía mặn chát trước khi rưới nước sốt lên trên. Trông thì hấp dẫn nhưng rất ngại cho chiếc lưỡi có nhiều nguy cơ bị quắn tít! Món nướng có lẽ là thứ làm khổ lỗ mũi của khách qua đường nhất. Họ nướng thịt bò thịt heo, thịt gà và đủ thứ lòng ruột heo gà thơm lừng một cõi. Giá cả rất dễ chịu. Chỉ khoảng 30 tới 70 baht một món. Khoảng 1 đô rưỡi tới 2 đô rưỡi tiền Canada. Rẻ như bèo. Nhưng nếu so với đĩa thức ăn ở Bắc Mỹ thì đĩa thức ăn ở Thái ít chỉ bằng nửa. Giá cả trái cây ở Thái chỉ là bèo so với Montreal chúng tôi. Quá bèo là đằng khác! Ngày đầu đi chợ trái cây, tôi thấy họ để giá bằng vẻn vẹn con số 32 trên rổ xoài. Trái nào trái nấy bự tổ chảng trông rất muốn cắn. Nghĩ là 32 baht một trái, so với Montreal đã quá rẻ, chỉ 1 đô rưỡi, tôi lựa. Bà hàng đưa cho chiếc túi nhựa. Cầm trái xoài ưng ý bỏ vào, tôi móc tiền trả. Bà hàng ra hiệu lấy thêm. Tưởng bà kèo nài mua

thêm, chọn thêm một trái nữa. Bà vẫn lắc đầu chỉ tay bảo thêm nữa. Cuối cùng mới hiểu ra 32 baht một kí! Chúa mẹ ơi, rẻ chi mà rẻ vô hậu! Trái cây rẻ như bèo nên dân ta kĩu kịt vác về từng chục kí, tưởng có thể ăn trái trừ bữa. Đang mùa ổi, bòn bon, măng cầu, thanh long, nhãn, chôm chôm, bưởi, mít, cóc. La liệt trên có trời dưới có trái cây. Có một thứ trái ăn chua chua bùi bùi mà tôi chưa từng thấy ở Việt Nam nhưng dân miền Trung rất thích là trái me keo. Trái trông như trái me nhưng màu sắc xanh và hồng đẹp một cách mong manh. Tôi chỉ hẩu ổi, mãng cầu, táo, nhãn và thanh long nên ăn mệt nghỉ. Ổi ở Bangkok trông rất mát mắt, ăn vừa ngọt vừa thơm vừa giòn. Cũng ổi Thái Lan nhưng thứ nhập khẩu ở Montreal vừa mắc vừa lạt lẽo. Hay tại vì mắc nên lạt lẽo để khỏi phải mua thêm! Mãng cầu không lai căng bình bát hay mãng cầu xiêm nên trái nhỏ, vỏ ngoài có mắt cũng nho nhỏ, ăn vào thì chỉ có kêu trời. Ngọt lừ. Ăn ba bốn trái một lúc cũng chưa thấy ngán. Nhãn cũng ngọt hết xẩy! Trái mọng rất bắt mắt và cùi dễ tróc khỏi hạt. Ăn một trái lại muốn bóc trái thứ hai. Chẳng mấy chốc đã bay cả chùm bự thù lù. Táo Thái Lan có hai loại. Loại vỏ ngoài có máu tím

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

83

DU KÝ

HOUSTON

TM

tía và xanh là trái táo tầu ăn không ngon bằng loại trái nhỏ chỉ thuần một màu xanh. Ăn vào làm tôi nhớ tới những trái táo ngày xưa khi tôi còn nhỏ ở Hà Nội. Ngày đó nhà tôi có cây táo cao to rất sai trái. Muốn hái phải leo lên cây. Thân con nít làm sao mà trèo. Nhờ những trận gió, táo rụng như sung, tha hồ lượm ăn. Ăn táo ngày nay nhớ tới táo ngày xưa, trái cây kể ra cũng có tình! Thanh long ở Bangkok có đủ hai loại ruột trắng và đỏ. Thứ ruột đỏ ăn ngọt và thơm hơn. Chỉ tội ăn ngày hôm trước, hôm sau tàn dư được thải ra đỏ màu máu. Nếu nghễnh ngãng không nhớ thứ mình ăn hôm trước, lo toát mồ hôi. Bòn bon Thái Lan là thứ các bà rất khoái. Vị chua chua ngọt ngọt. Cùi khá dày và dễ tróc ra khỏi hột. Thực ra chúng hầu như không có hột, ăn vào giòn tan. Bòn bon đang rộ mùa nên la liệt trên các sạp. Ngay đêm đầu tiên tới Bangkok, ngao du phố Tàu, thấy bòn bon, nhiều bà như gặp người

Trước điện vua ngự

thân. Bà bán hàng bên lề đường đòi giá 150 baht một kí. Mới tới nên chưa thông thạo tình hình giá cả, trả giá một hồi được bớt xuống 130 baht với điều kiện phải mua chục ký. Chục ký, chuyện nhỏ. Các bà chụm lại dư sức qua cầu chục ký. Có bà sung sướng chơi luôn ba bốn ký. Hớn hở vừa đi

vừa nhai bòn bon. Ngày hôm sau, chung quanh khách sạn nhan nhản bòn bon. Chỉ có 40 baht một ký! Phe ta thua nặng. Lòng bảo lòng lúc nào cũng phải cảnh giác với…China! (Còn tiếp) SONG THAO

12/2019

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Thế giới có công ty 2.000 tỉ đô đầu tiên Tập đoàn Saudi Aramco của Saudi Arabia chính thức trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giớ i có giá trị thị trường cán mốc 2.000 tỉ Mỹ kim. Cổ phiếu của tập đoàn Saudi Aramco tăng 10%, đạt 10,32 Mỹ kim/cổ phiếu trong phiên giao dịch ngày 12/12, giúp công ty này trở thành doanh nghiệp có giá trị thị trường 2.000 tỉ Mỹ kim đầu tiên. Giá trị của công ty này đã tăng gần 300 tỉ Mỹ kim kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán Riyadh hôm 9/12, trong một vụ niêm yết lớn nhất lịch sử. Tính đến thời điểm hiện

84

tại, Saudi Aramco là công ty có giá trị lớn nhất trên thế giới, vượt qua Apple tập đoàn có giá trị khoảng 1.200 tỉ Mỹ kim. Saudi Aramco là tập đoàn dầu mỏ quốc gia Saudi Arabia được thành

lập vào năm 1993. Tập đoàn này được coi là trọng tâm trong chiến lược của Thái tử Mohammed bin Salman nhằm phục hồi nền kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích tại trung tâm

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nghiên cứu Bernstein cho rằng, đạt giá trị thị trường 2.000 tỉ Mỹ kim chưa nói lên được gì nhiều trong bối cảnh thị trường dầu nhiều biến động. Họ cho rằng, cổ phiếu của Saudi Aramco quá đắt đỏ so với cổ phiếu của các ông lớn cùng ngành như Exxon hay Royal Dutch Shell. Các chuyên gia cũng chỉ ra, hơn 98% nhà đầu tư của tập đoàn vẫn là nhà đầu tư trong nước, tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài không bao nhiêu. Chuyên gia của Bernstein cho rằng, giá trị thực của Saudi Aramco chỉ khoảng 1.400 tỉ Mỹ kim. 

TM

HOUSTON

Thủ tướng Đức là người phụ nữ quyền lực nhất năm 2019

Bà Angela Merkel

Tạp chí Forbes vừa công bố danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất năm 2019, theo đó, bà Angela Merkel chiếm vị trí đầu bảng. Đây là năm thứ 9 liên tiếp nữ thủ tướng Đức được tạp chí Forbes bầu chọn là người phụ nữ quyền lực nhất thế giới. Theo danh sách này, các vị trí từ 2 đến 10 lần lượt là: chủ tịch Ngân hàng Tr u n g ư ơ n g c h â u  u Christine Lagarde, chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, tổng giám đốc

hãng sản xuất xe hơi Mỹ General Motors (GM) Mary Barra, vợ của tỉ phú Bill Gates - bà Melinda Gates, chủ tịch Công ty Fidelity Investments Abigail Johnson, chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn tài chính và tín dụng Santander Ana Patricia Botin, giám đốc điều hành Công ty IBM Ginni Rometty và chủ tịch kiêm CEO công ty quốc phòng hàng đầu thế giới Lockheed Martin Marilyn Hewson. T h e o t h ô n g t ấ n x ã Sputnik (Nga), trong khi

ái nữ của Tổng thống Trump, cô Ivanka Trump có mặt trong danh sách này ở vị trí số 42 thì đệ nhất phu nhân Melania Trump không có trong danh sách. Cô Ivanka Trump từng lọt danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới lần đầu năm 2017. Tuy nhiên có một số ý kiến của cư dân mạng cho rằng việc cô Trump được đưa vào danh sách này không hẳn vì những thành tựu của cô, mà là vì chiếc ghế tổng thống của cha cô. Năm nay bà Nancy

Pelosi, chủ tịch Hạ viện Mỹ, được xếp vị trí thứ ba, vị trí cao nhất bà từng có ở danh sách này kể từ lần đầu tiên bà có mặt trong danh sách năm 2015 (năm đó bà xếp thứ 38). Những nỗ lực quyết liệt của bà Pelosi nhằm mở cuộc điều tra luận tội Tổng thống Donald Trump chính là một phần nguyên nhân chính khiến bà được Forbes xếp hạng cao như vậy trong năm nay. Trong số 23 gương mặt lần đầu tiên xuất hiện trong danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới 2019 có nhà hoạt động môi trường 16 tuổi người Thụy Điển Greta Thunberg. Tạp chí Forbes bắt đầu công bố danh sách thường niên 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới từ năm 2004. Việc xếp hạng danh sách này của họ dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá như tài sản ròng, mức độ được nhắc tới trên truyền thông và tầm ảnh hưởng của người phụ nữ đó trong lĩnh vực hoạt động cụ thể của họ. u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

85

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

HOUSTON

TM

Một thị trưởng Pháp cấm Ý di tản 54.000 người người dân chết vào cuối tuần để gỡ bom Thế chiến II

Thị trưởng một thị trấn của Pháp đã đưa ra quyết định khá kỳ quặc là cấm người dân chết vào thứ bảy, chủ nhật và các ngày lễ vì thiếu bác sĩ trong khu vực. La Gresle là thị trấn gồm khoảng 850 người ở ngoại ô Lyon, Đông Nam nước Pháp. Như nhiều cộng đồng nông thôn trên khắp nước Pháp, La Gresle ở trong tình cảnh thiếu bác sĩ và y tá trầm trọng. Vấn đề này trở thành bi kịch vào đầu tháng 12 sau khi không thể tìm thấy bác sĩ nào làm giấy chứng tử cho một người già qua đời trong viện dưỡng lão. Thị trưởng La Gresle, bà Isabelle Dugelet, nói: “SAMU (văn phòng dịch vụ y tế khẩn

cấp địa phương) đã từ chối gửi bác sĩ cho chúng tôi và yêu cầu cảnh sát địa phương giải quyết theo trách nhiệm hành chính”. Bà cho biết thêm cuối cùng một bác sĩ phải lái xe từ khu vực lân cận sang để giải quyết tình huống này. Sau sự việc, bà Dugelet đã ra sắc lệnh phi lý trên để đáp trả lại “sự phi lý của hệ thống y tế”. Văn phòng thị trưởng cũng thừa nhận rằng lệnh “cấm chết” chỉ là chiêu trò nhằm thu hút sự chú ý đến “tình trạng y tế thảm họa” của thị trấn. Trong khi đó, nếu cư dân của thị trấn này sang thị trấn hoặc thành phố khác điều trị, họ sẽ bị chính phủ cắt trợ cấp y tế. 

Khoảng 54.000 người ở thành phố Brindisi, miền nam nước Ý, hôm 15/12 đã phải di tản để các chuyên gia tháo gỡ quả bom dài khoảng một thước sót lại sau Thế chiến II. Theo báo Corriere della Sera, đây được xem là hoạt động di tản thời bình lớn nhất ở Ý khi hơn 60% cư dân thành phố Brindisi được yêu cầu rời khỏi “vùng đỏ” có bán kính 1,6km tính từ nơi phát giác quả bom. Quả bom chứa 40kg thuốc nổ do Anh chế tạo, dường như được thả xuống thành phố này năm 1941. Nó được tình cờ phát giác vào tháng trước trong khi cá c công nhân tu sửa một rạp chiếu phim. Phi trường, nhà ga, hai bệnh viện và một nhà tù ở Brindisi cũng phải đóng cửa và di tản. Việc gỡ bom hoàn tất sau vài giờ. Hơn 10.000 người dân ở thành phố Turin, miền bắc Ý , hồi đầu tháng cũng phải sơ tán khi các chuyên gia giải quyết một quả bom 200kg từ Thế chiến II. 

Lễ rước thuyền của vua Thái Lan kết thúc nghi lễ lên ngôi hoàng gia Nhà vua và hoàng hậu Thái Lan tham gia lễ rước thuyền hoàng gia trên sông Chao Phraya, chính thức kết thúc toàn bộ chương trình đăng cơ theo nghi lễ truyền thống. Nhà vua Maha Vajiralongkorn, còn gọi là vua Rama X, đã lên ngôi từ hồi tháng 5, trong buổi lễ kéo dài 3 ngày theo nghi thức truyền thống. Thế nhưng, lễ rước thuyền diễn ra hôm 12/12 mới là sự kiện cuối cùng trong quá trình lên ngôi của tân vương. Theo nghi lễ, nhà vua ngự trên chiếc thuyền trung tâm của một

86

đội gồm 52 chiếc thuyền dát vàng, được trang trí lộng lẫy. Chiếc thuyền này tên Suphannahong, dài 46m và được đóng năm 1911 dưới thời vua Vajiravudh. Ba chiếc thuyền cổ khác ở trung tâm là thuyền Anantanakkharat,

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

thuyền Anekkachatphuchong và thuyền Narai Song Suban. Tổng cục Du lịch Thái Lan cho biết lễ rước thuyền huy động 2.200 người chèo thuyền mặc trang phục truyền thống. Đoàn thuyền di chuyển khoảng 3,4km trên sông Chao Phraya trong khoảng 45 phút. Đi cùng thuyền với nhà vua là hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana và hoàng tử 14 tuổi, Dipangkorn Rasmijoti. Hai người con gái của vua Thái ngồi trên một chiếc thuyền khác. 

TM

HOUSTON

Facebook, Google rớt khỏi danh sách 10 nơi làm việc tốt nhất

Từng là một trong những nơi làm việc đáng mơ ước trên thế giới nhưng Facebook và Google vừa trượt khỏi danh sách 10 nơi làm việc tốt nhất tại Mỹ. Theo bảng xếp hạng Top-10 nơi làm việc tốt nhất tại Mỹ năm 2019 vừa được Glassdoor công bố, Facebook và Google đã không còn được nhắc đến. Thay vào đó, vị trí số 1 năm nay thuộc về HubSpot, một công ty nhu liệu điện toán đám mây. Một số đại diện khác của Silicon Valley như DocuSign và Ultimate Software lần lượt giành được hạng ba và tám. Facebook, được đánh giá là nơi tốt nhất để làm việc 3 lần trong 10 năm qua, thì đến nay chỉ xếp hạng 23. Đây cũng là vị trí thấp nhất kể từ

khi công ty này lần đầu tiên vào danh sách năm 2011, với tư cách là nơi làm việc được xếp hạng cao nhất. Facebook có trụ sở tại Menlo Park, California, năm ngoái vẫn còn hạng 7. Google, nơi làm việc tốt nhất tại Mỹ năm 2015 và liên tục có mặt trong Top10 suốt 8 năm qua, nay chỉ đứng ở vị trí thứ 11 trong danh sách Glassdoor. Apple, từng có mặt trong Top-15 thì hiện xếp hạng 84. Amazon, công ty chưa bao giờ được biết đến với văn hóa nội bộ tích cực, đã thất bại trong việc được điểm danh trong danh sách những nơi làm việc tốt nhất năm thứ 12 liên tiếp. Microsoft là công ty công nghệ lớn duy nhất thăng hạng - từ hạng 34 năm ngoái lên hạng 21. Danh sách nơi làm việc

tốt nhất tại Mỹ hàng năm được thực hiện dựa trên đánh giá của nhân viên về các mặt như phúc lợi, bồi thường, văn hóa tổ chức và quản lý cao cấp. Nhiều công ty công nghệ lớn, bao gồm Facebook và Google, đã bị chỉ trích trong năm nay vì vô số nguyên nhân. Thậm chí, trong một số trường hợp, nhân viên của họ đã công khai phản đối các quyết định điều hành. Tại Google, các nhân viên đã phản đối công ty về một số vấn đề, bao gồm cả việc “hăm dọa” các tổ chức nghiệp đoàn. Kết quả thăm dò nội bộ của công ty được Bloomberg đề cập hồi tháng 2/2019 cho biết, có ít nhân viên được truyền cảm hứng từ Giám đốc điều hành Sundar Pichai so với một năm trước đó. Đồng thời, số nhân viên tin tưởng ban giám đốc có thể

dẫn dắt công ty thành công trong tương lai cũng giảm đi. Google cũng giống Facebook về một số đặc quyền cho nhân viên như bữa ăn miễn phí, dịch vụ vận chuyển và giặt ủi. Tuy nhiên, một số nhân viên của công ty cũng bất đồng quan điểm với ban lãnh đạo về một số chính sách, chẳng hạn như quyết định không kiểm duyệt các quảng cáo chính trị. u

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

87

HOUSTON

TM

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương!

T

ôi đọc báo trên internet: “Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương” Sáng 08/11/2019, Hội sân khấu TPHCM tổ chức thảo luận: Trích tin đăng internet ngày 07/11/2019: “Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Saigon - 1955 – 1975”. Dự cuộc thảo luận có các đạo diễn Trần Minh Ngọc, Trần Ngọc Giàu, Thanh Hạp, Nguyễn Hồng Dung, Ca Lê Hồng, Các soạn giả Đức Hiền, Đăng Minh, Vương Huyền Cơ, tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng, tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, các nhà báo Nguyễn Chương, Đỗ Dũng, các nghệ sĩ Thanh Tuấn, Kim Tử Long, Lê Tứ, Lê Trung Thảo, nhà sưu tầm hơn 6000 dĩa hát xưa Nguyễn Lê Hiếu. Có 10 bài tham luận xoay quanh những thành tựu vượt bực của giai đoạn vàng son của cải lương tại Saigon từ năm 1955 – 1975. - Tổng kết bước đầu về nhân tố thành tựu sân khấu cải lương Saigon giai đoạn 1955- 1975 (Huỳnh Quốc Thắng) - NSND Nguyễn Thành Châu - Từ “Thật và Đẹp đến “Tứ Quý” (Đỗ Quốc Dũng) - Điểm qua hoạt động và phong cách nghệ thuật của một số đoàn cải lương tiêu biểu Saigon – 1955 – 1975 (Đăng Minh) - Vài dấu ân ghi nhận tôn chỉ các đoàn hát (Nguyễn Chương) - Hai trường phái của biểu diễn của cải lương miền Nam 1954 – 1975 (Việt Thư); -“Ông Bầu Long và đại Công

88

SOẠN GIẢ NGUYỄN PHƯƠNG

TY Kim Chung” (soạn giả Nguyễn Phương); -“Các tác giả và tác phẩm nổi tiếng từ 1955 – 1975” (Khổ Gia Trường) -“Vai trò của dĩa hát trong sự phát triển cải lương” (Dương Kiều ); -“Từ vọng cổ nhịp 32 nghĩ về vài vọng cổ và nhớ về những tài danh vọng cổ cải lương (Thanh Hạp) Đọc bản tin internet, tôi thấy Hội Thảo đăng bài tham luận về ông Bầu Long và để tên tôi là tác giả, tôi điện thoại hỏi Hội Sân Khấu và than phiền việc tự động dùng tên của tôi trong cuộc Hội thảo ở Việt Nam (trong khi đó thì mười lăm năm rồi tôi không có về Việt Nam, thời gian có Hội Thảo đó tôi đang ở Montréal). Một nghệ sĩ đàn em (yêu cầu tôi không nói tên) trả lời: “Các tài liệu

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

về nghệ sĩ và nghệ thuật sân khấu cải lương của chú đăng trong quyển Ngũ Đại Gia của sân khấu cải lương và các bài viết đăng trên Thời Báo Toronto, Thoibao online, trong trang web Nam Kỳ Lục Tỉnh, trên đài Á Châu Tự Do. Đài RFI và đài SBS radio Úc Châu bên nầy chúng cháu sưu tầm. Chúng cháu lấy nguyên bài của chú đã đăng Thời Báo chớ không có thêm bớt gì…. Tôi nói: “Tôi nói đến hội thảo đó vì các anh đưa bài viết và tên của tôi vào Hội Thảo mà không hỏi ý kiến của tôi. Nếu các anh thật sự muốn Học Người Xưa về những thành tựu của cải lương Saigon từ năm 1955 đến năm 1975, tôi sẽ viết trên Thời Báo nguyên nhân đưa đến thành tựu trong thời kỳ vàng son của cải lương Saigon và tại sao thời

Đoàn Dạ Lý Hương tuồng Kiếm Hiệp

TM

HOUSTON

Đoàn HMT - Tuồng Tình Sử tân cổ giao duyên

Xã Hội Chủ Nghĩa, sân khấu cải lương lại thất bại.” Đề mục thảo luận đã là một bài học quan trọng mà các anh phải học, đâu cần tìm tài liệu gì ở đâu xa. Các anh nói thời hoàng kim của cải lương Saigon từ năm 1955 - đến năm 1975 vì các anh không dám nhắc: từ năm 1955 đến năm 1975 là thời kỳ của chánh phủ Việt Nam Cộng Hòa, mà nhắc đến Việt Nam Cộng Hòa thì người ta nhớ thời đó mọi người được “Tự Do Tư Tưởng”, “tự do sáng tác”. Các văn nghệ sĩ, soạn giả không bị buộc phải theo định hướng chính trị Xã Hội chủ nghĩa của đảng Cộng Sản VN. Thời Việt Nam Cộng Hòa, người có tiền, thích sân khấu có quyền bỏ tiền ra làm bầu gánh. Người bầu gánh thích tuồng Tàu thì lập gánh hát hát tuồng Tàu như bà Bảy Phùng Há, cô Bảy Nam…Người thích tuồng dã sử Việt Nam và tuồng xã hội như bà Bầu Thơ, ông Bầu Xuân thì lập gánh hát, cho hát tuồng xã hội hay tuồng dã sử. Bầu Bảy Cao Hoa Sen thì tuồng chiến tranh cắc bùm, bầu Long Kim Chung thì tuồng ca kịch diểm huyền… Bầu gánh biết khả năng của nghệ sĩ đoàn mình giỏi hát theo loại nào và khán giả thích xem nghệ sĩ nào, thích xem tuồng hát loại

nào thì chọn loại tuồng đó để hát, đó là “tự do kinh doanh”. Có tự do sáng tác, có tự do kinh doanh nên tác giả mới sáng tác nhiều tuồng hay, đa dạng, nói lên được nhiều tâm trạng nhân vật, nhiều hoàn cảnh xã hội, nhiều cuộc tình đẹp hoặc bi thương làm cho khán giả xem mà thương cảm 1/ - TẠI SAO SAU 1975, KHÁN GIẢ CẢI LƯƠNG CÀNG NGÀY CÀNG ÍT ?

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975. tất cả các đoàn hát tư nhân bị giải tán. Trong toàn miền Nam lúc đó chỉ có những gánh hát của chánh phủ miền Bắc lập ra thay thế tất cả các đoàn hát cải lương, kịch nói, các tổ chúc ca nhạc của miền Nam. Đó là những Đoàn Văn Công, Đoàn hát cải lương tập thể, đoàn ca múa Bông Sen. Sở VHTT chọn đảng viên Cộng Sản cho làm Trưởng đoàn hát Văn Công, đoàn hát tập thể do sở văn hóa thông tin lập ra. Trưởng đoàn hát chọn lựa tuồng theo định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa tức là tuồng có nội dung tuyên truyền cho đảng Cộng Sản. Soạn giả cũng phải là đảng viên CS, viết tuồng theo định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa thì mới được Hội Đồng Kiểm Duyệt cấp giấy phép cho hát. Khán giả mua vé xem hát, không

được bỏ ra về nửa chừng vì chê tuồng có nội dung tuyên truyền cho đảng CS. Khi đoàn kéo màn hát thì Trưởng rạp khóa cửa rạp hát, khi sắp vãn hát mới mở khóa ra. Đến khi cháy rạp hát Lệ Thanh A ở Chợ Lớn, 11 khán giả bị đạp chết, 36 khán giả bị thương, Sở VHTT mới bỏ lịnh khóa cửa rạp khi đoàn hát. Đây là lý do sau 1975, khán giả không thích xem cải lương vì họ không muốn bị nhốt trong rạp hát buộc phải xem hết tuồng không thích. Ngoài ra đời sống của dân chúng miền Nam càng ngày càng lâm vào cảnh đói khổ sau các đợt đổi tiền, đánh tư sản, hợp tác hóa sản xuất. Hãng xưởng đóng cửa, công nhân viên lương thấp, thất nghiệp nhiều, hàng vạn người mất nhà, tiêu tan của cải vì bị đưa lên rừng làm kinh tế mới, không gạo thóc, dân phải ăn bo bo thay cơm, thịt heo mỗi gia đình chỉ mua được 100g một tháng, đời sống đói khổ, không tương lai, làm sao có tiền để mua vé hát để nghe Văn công tuyên truyền ? 2/- ĐỂ TRIỆT ĐỂ CẤM TỰ DO TƯ TƯỞNG, TỰ DO SÁNG TÁC KHÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, NHÀ CẦM QUYỀN CỘNG SẢN ĐÃ:

a - tịch thu 44 rạp hát dành cho cải lương và Hát Bội ở Saigon, Chợ Lớn và Gia Định: 1- Rạp Hưng Đạo, 2- rạp Nguyễn văn Hảo, 3- rạp Thành Xương, 4- rạp Quốc Thanh, 5- Rạp Khải Hoàn, 6- rạp Aristo, 7- rạp Thống Nhứt, 8 - rạp Cao Thắng quận 3, 9- rạp Đại Đồng quận 3, 10- rạp Long Vân, 11- rạp Hòa Bình, 12- rạp Thăng Long, 13- rạp Quốc Tế (gần chợ Thái Bình), 14- rạp Olympic, 15Rạp Kinh Thành (Cầu Ông Lãnh), 16- rạp Kim Châu (Cầu ông Lãnh), 17- rạp đình Cầu Muối, 18- rạp Thái Hưng đình Cầu Quan, 19- Rạp Long Phụng, 20- rạp Lao Động B, 21rạp Cẩm Vân (Cầu chữ Y), 22- rạp Oscar (quận 5), 23- rạp Hào Huê,

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

89

HOUSTON

TM

Đoàn Huỳnh Long - hình chụp tại Phù Dung Tự , Bạc Liêu

24- rạp Đông Vũ Đài trong Đại Thế Giới quận 5), 25 - rạp Lệ Thanh B (Chợlớn), 26 - rạp Thủ Đô, 27 - rạp Kinh Thành (ngang chợ Kim Biên), 28 - rạp Bến Củi, 29 -Rạp Kinh Thành (Tân Định), 30 - rạp Cẩm Vân (Phú Nhuận), 31- rạp Cây Gõ, 32 rạp Quốc Thái, 33 - rạp Cao Đồng Hưng, 34 - rạp Đại Đồng (Gia Định), 35 - rạp Hốc Môn, 36 - rạp Gò Vấp, 37 - rạp đình Tân An, 38 - rạp đình Tân Kiểng, 39 - rạp Đình Phú Hòa, 40 - rạp Thuận Thành DaKao, 41rạp đình Lý Nhơn quận 4, 43 - rạp đình Minh Phụng (Chợ Lớn), 44 - rạp đình Dọn Bàn Tân Định. Đến năm 1984 chỉ còn rạp Hưng Đạo, (Saigon), Thủ Đô (Chợ Lớn) còn cho các đoàn cải lương mướn để hát. Sở VHTT đã lấy Rạp Kim Châu (Cầu Ông Lãnh) cho đoàn ca nhạc Bông Sen làm trụ sở, nhà ở cho cán bộ công nhân viên; Rạp Thăng Long làm Trường dạy Nghệ Thuật sân khấu; Rạp Quốc Thanh

90

làm restaurant cho mướn tổ chức tiệc đám cưới; rạp Lao động B cho Năm Cam mướn làn casino tổ chức bài bạc; rạp Cây Gõ, rạp Cao Đồng Hưng, rạp Kinh Thành được dùng làm nhà bán sách và bán quần áo trẻ em, Các rạp Đại Đồng quận 3, Đại Đồng - Gia Định, rạp Hốc Môn, Gò Vấp, Thủ Đức đóng cửa, bỏ hoang phế. Tất cả các đoàn hát Bội, đoàn hát Hồ Quảng bị giải tán, Sở VHTT thành lập đoàn Hát Bội Thành Phố ở rạp Long Phụng đường Gia Long (cũ). Sân khấu các đình Cầu Quang, đình Tân Kiểng, đình Cầu Muối, đình Minh Phụng ChợLớn, đình Lý Nhơn quận tư, các đình ở vùng Dakao đều bỏ hoang phế. Đây là Nghị quyết của đảng CS về Định hướng chính trị khi viết và diễn tuồng hát hay sáng tác văn thơ dưới sự lãnh đạo của các đảng bộ địa phương, do anh Lê Duy Hạnh, Hội Trưởng Hội Sân Khấu thành phố phổ biến cho các soạn giả dự trại sáng tác

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

do Sở VHTT thành phố tổ chức:: Nghị quyết số 23 – NQ/TW của Bộ Chính Trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới được ban hành: Nghị Quyết khẳng định và xác lập tính chiến đấu của văn nghệ sĩ - là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng… Bên cạnh đó, nghị quyết cũng khẳng định các hội văn học nghệ thuật là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, có sự định hướng, được đầu tư kinh phí hoạt động… b - Cấm tất cả các soạn giả miền Nam hành nghề trong 10 năm. Các soạn giả phải viết tự kiểm, nhận khuyết điểm, sai lầm hay tội lỗi trong sáng tác dưới chế độ Mỹ - Ngụy, phải cải tạo tư tưởng, học tập đường lối cách mạng XHCN và thể hiện trong tác phẩm những chủ trương đường lối, chánh sách, chỉ thị của nhà cầm quyền. Qua nhiều khóa học tập cải tạo tư tưởng, qua nhiều trại sáng tác, 10 năm qua không có tác phẩm nào

TM

HOUSTON

Đoàn Thanh Minh Thanh Nga - Tuồng Xã Hội

của soạn giả chế độ cũ được Ban kiểm duyệt cấp giấy phép cho hát. Các soạn giả bị cấm hành nghề 10 năm có: soạn giả Nguyễn Thành Châu, Năm Nở, Duy Lân, Bảy Cao, Tư Thới, cô Bảy Nam, Trần Văn May, Thiếu Linh, Nguyễn Phương, Lê Khanh, Mộc Linh, Hà Triều Hoa Phượng, Kiên Giang, Hoàng Khâm, Thanh Cao, Viễn Châu, Ngọc Văn, Hoài Ngọc, Vân An, Nhị Kiều, Nguyễn Huỳnh, NGọc Điệp, Phương Ngọc, Nguyễn Liêu, Thế Châu, Quy Sắc, Thái Thụy Phong, Minh Nguyệt, Hoa Lư, Yên Ba, Loan Thảo, Hoàng Việt, Nguyên Thảo, Yên Hà, Thiên Hương, Lâm Tồn, Vinh Sang, Quang Phục, Viễn Hùng,

Đoàn NC - Tuồng Tây Thi Gái Nước Việt

Nguyễn Đạt. Một số ca sĩ, nghệ sĩ bị bắt đi tù cải tạo 7 năm: ca sĩ Thành Công, danh ca Chính Sớm, soạn gỉả Mộc Linh, soạn giả Ngọc Điệp, soạn giả Phan Hương… Ngày 1/ 4/1976, đại tá CS Huỳnh Bá Thành (tức họa sĩ Ớt) ngụy tạo ra “Vụ án Hồ con Rùa”, trong vòng một tháng từ ngày 02/4/1976 đến 28/4/1976, bắt giam trong tù cải tạo 61 thi sĩ, văn sĩ, nhà báo, họa sĩ, đạo diễn phim ảnh, dịch giả, chủ nhà sách: Nhà văn Dương Nghiễm Mậu, Doãn Quốc Sĩ, Trần Dạ Từ, Nhã Ca, Lê Xuyên, Nguyễn Mạnh Côn, Thế Viên, Thái Thủy, Mặc Thu, Vũ Hoàng

Chương, Duyên Anh, Nguyễn Sĩ Tế, Hồ Hữu Tường, Hoàng Hải Thủy, Nguyễn Thụy Long, Tú Kếu, nhà báo Đằng Giao, Chu Thị Thủy và đứa con mới sinh được vài ngày, Hồng Dương, Thanh Thương Hoàng, Văn Kha, Hồ Nam, Đào Xuân Hiệp, Như Phong, Nguyễn Văn Minh, Trịnh Viết Thành, Anh Quân, Xuân Sơn, Cao Sơn, Đặng Hải Sơn, Lê Hiền, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, Tô Ngọc, Uyên Thao, Lý Đại Nguyên, Vương Hữu Đức, Mai Thế Yên, Tô Kiều Phương, Lê Văn Vũ Bắc Tiến, Mai Đức Khôi, Lê Trọng Khôi, Nguyễn Tú, nhạc sĩ Minh Kỳ, Thục Vũ, đạo diễn điện ảnh Hoàng Vĩnh Lộc, Hoàng Anh Tuấn, Thân Trọng Kỳ, Minh Đăng Khánh, soạn giả cải lương Mộc Linh, Phan Hương,Ngọc Điệp. Các nhà phát hành sách Nam Cường, Đồng Nai, Khai Trí, Yiểm Yiểm thư trang, họa sĩ Tạ Tỵ, họa sĩ Choé (Nguyễn Hãi Chí), dịch giả Nguyễn Hữu Hiệu, Nguyễn Hữu Trọng. Năm 1984 bắt thêm thi sĩ Phạm Thiên Thư và Nguyễn Hoạt. Văn nghệ sĩ trong quân đội VNCH bị bắt đi tù cải tạo: Thanh Tâm Tuyền, Mai Trung Tĩnh, Dương Hùng Cường, Hà Thượng Nhân, Phan Lạc Phúc,

Đoàn Thống Nhất và rạp Olympic 63

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

91

HOUSTON

TM

Tô Thùy Yên, Văn Quang, Thảo Trường, Duy Lam, Phan Nhật Nam, Huy Vân, Đặng Trần Huân, Hoàng Ngọc Liên, Diên Nghị, Giang Đông, Vũ Đức Nghiêm, Thế Uyên, Vũ Thành An, Dương Kiền, Đinh Tiến Luyện, Nhật Bằng… Sau năm 1975 đến năm 2015, bốn chục năm qua mà nhà cầm quyền CS không đào tạo được tới 10 người soạn giả trẻ có tay nghề vì các soạn giả đó cũng bị trói tay trong cái định hướng XHCN khi sáng tác tuồng cải lương. Dưới đây, tôi trích đăng bài của nhà báo Đỗ Dũng đăng trên Báo Sân Khấu Thành Phố, số 648 ngày 23/6/2003, tựa Vì sao khán giả xem cải lương sụt giảm? “Hàng năm, mỗi tỉnh đầu tư từ 450 – 700 triệu đồng cho đoàn cải lương của tỉnh nhà, có tỉnh chi cả tỷ đồng như Long An, Tiền Giang, trong đó có dự toán chi cho kế hoạch dựng vở từ 2– 3 vở mới, chi phí cho mỗi vở mới từ 40 - 70 triệu đồng. Riêng thù lao cho tác giả lại vô chừng, thường thường ở các đoàn, thù lao cho tác giả kịch bản được xếp thành ba loại: loại 1: 8 triệu đồng, loại 2: 7 triệu đồng, loại 3 : 5 triệu đồng. (lảnh một lần như bán đứt bản quyền). Có những trường hợp tế nhị giữa tác giả và trưởng đoàn, khi nhận thù lao kịch bản, tác giả phải tặng lại cho trưởng đoàn “phần trăm” như tác giả chỉ nhận 4 triệu đồng nhưng ký biên nhận 7 triệu; thù lao 5 triệu đồng ký biên nhận 8 triệu đồng. Có nơi tiền thù lao đoàn phải trả 2, 3 lần mới xong. Hội sân khấu Đồng Bằng sông Cữu Long cho biết tác giả kịch bản cải lương ở tỉnh phần đông là cán bộ lãnh đạo ngành văn hóa hoặc Hội Văn Nghệ. Các tác giả đảng viên thường không được đầu tư nhưng khi dự trại hay sáng tác kịch bản cho tỉnh nào thì phải sáng tác theo ý lãnh đạo của tỉnh đó. Khán giả chỉ thích các vở nội dung tình cảm lâm ly đời thường

92

hơn là viết theo “định hướng”. Theo tác giả Trần Vương (An Giang) lãnh đạo các tỉnh duyệt phúc khảo vở diễn rất khó, kịch bản nào chống tiêu cực đụng tới lãnh đạo hay phê phán nội bộ cơ quan thì khó thông qua, còn ca ngợi một chiều thì rất dễ được duyệt nhưng khi ra mắt công chúng, chỉ diễn vài suất là khán giả rúr lui. Đứa con tinh thần khi ra đời bị chê nhiều hơn khen, thậm chí chỉnh sửa theo lãnh đạo, đứa con tinh thần trở thành méo mó . (Ngưng trích) Đa số soạn giả miền Nam đều có theo dõi tin tức qua báo chì và đài phát thanh, chúng tôi biết số phận đau thương của những văn thi sĩ miền Bắc qua việc họ bị đấu tố, bị tù tội vì đã viết bài trong tờ Nhân Văn Giai Phẩm đòi được Tự Do Sáng Tác, đòi trả văn nghệ về cho văn nghệ sĩ.. Họ bị ghép tội phản động vì bị cho là từ chối sự lãnh đạo của đảng CS trong văn nghệ. Những văn thi sĩ, họa sĩ tài danh của đất nước như Văn Cao, Nguyễn BÍnh, Nguyễn Hữu Đang, Phùng Quán…đều bị cấm hành nghề, bị đày đọa đến đói rét cùng cực,

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

trong một thời gian hơn ba mươi năm và cũng chưa biết bao giờ mới chấm dứt. Các soạn giả thấy ngay việc bắt bớ tùy tiện, cấm hành nghề tất cả soạn giả miền Nam và đầu năm 1976, bắt giam hơn sáu chục văn thi sĩ nổi tiếng dù họ không làm gì phạm pháp, chúng tôi nghĩ là phải thoát khỏi sự cai trị của CS thì mới có tự do sáng tác, mới có cuộc sống đích thực của mình chớ không sống tùy theo sự điều khiển của kẻ khác. Chúng tôi đã bàn với nhau chuyện vượt biên ra nước ngoài. Đến năm 1978 thì các bạn Thiếu Linh, Hoàng Khâm, Kiên Giang, Hoa Phượng, Vạn Lý và tôi đã có con vượt biên thành công. Nếu cuộc Hội Thảo muốn gầy dựng lại được thời hoàng kim của cải lương thì tôi nghĩ không cần bàn luận lôi thôi gì cả, chỉ cần được Tự Do Sáng Tác, Tự Do Kinh Doanh thì nhứt định cải lương sẽ phát triển mạnh. Cải lương sẽ tìm lại được thời hoàng kim như trong thời Việt Nam Cộng Hòa (1954 – 1975). SOẠN GIẢ NGUYỄN PHƯƠNG

12/2019

Phụng Nghi Đình

TM

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

HOUSTON

Melania Trump trong

Bạch cung Ba năm kể từ khi bước chân vào Bạch cung, bà Melania Trump vẫn là một trong những đệ nhất phu nhân Mỹ kín tiếng, bí ẩn nhất, lúc ấm áp, lúc lại lạnh lùng, nhưng sau đó là một quyền lực ngầm.

G

iống những người tiền nhiệm, Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump cũng phải ra sức để cân bằng giữa đời sống trước công chúng với cuộc sống cá nhân. Có người chồng nổi tiếng, bà Melania đối mặt với định kiến rằng bà là một người xa cách và thậm chí “mắc kẹt” trong Bạch cung, tới nỗi trên mạng xã hội xuất hiện hashtag như #FreeMelania (Trả tự do cho Melania). Nhưng Melania cũng cho thấy bà biết làm thế nào để kiểm soát hào quang, coi sự “im lặng là vàng” khi là phu nhân của một trong những tổng thống gây tranh cãi nhất trong lịch sử Mỹ. Những góc cạnh về đời sống riêng tư của Đệ nhất phu nhân Melania đằng sau cánh cửa Bạch cung đã phần nào được hé lộ trong cuốn “Free, Melania, The Unauthorized Biography” của tác giả Kate Bennett. Cuốn sách vừa ra mắt vào hôm 3/12. KHÔNG GIAN RIÊNG

Theo nội dung cuốn sách, bà Melania có phòng ngủ riêng trong Bạch cung. Nơi ở của tổng thống Mỹ không hề nhỏ, khoảng 2.800m2 trong tổng diện tích gần 5.200m2 của Bạch cung. Tuy nhiên, có lẽ đó sẽ chỉ là cảm nhận của người chỉ sống ở đó trong thời gian ngắn. Với gia đình tổng thống, họ thậm chí không được phép mở cửa sổ khi chưa có sự đồng ý của cơ quan Mật vụ, họ cũng không thể tự ý dạo quanh bãi cỏ khi chưa được bảo đảm an ninh.

Điều mà bà Melania Trump có được chính là không gian cho riêng mình. Theo một số nguồn tin, vợ chồng Tổng thống Trump không phải lúc nào cũng ngủ chung giường và Melania thích không gian riêng trong một căn phòng lớn ở một tầng khác. QUYỀN LỰC TRONG BẠCH CUNG

Bà Melania Trump được cho là quyền lực hơn và cũng có sức ảnh hưởng đến Tổng thống Trump nhiều hơn mọi người nghĩ. Năm ngoái bà Melania đề nghị sa thải Mira Ricardel, một trong những cố vấn an ninh quốc gia cấp cao của chồng, vì làm rối loạn đội ngũ nhân viên của bà trong chuyến công du châu Phi. Khi Tổng thống Trump tỏ ra chần chừ, chậm trễ thực hiện đề nghị này, bà Melania đã đích thân ra thông cáo - một điều chưa từng có tiền lệ với một đệ nhất phu nhân. Thông cáo nêu rõ: “Quan điểm của Văn phòng Đệ nhất phu nhân là bà Ricardel không còn xứng đáng phục vụ trong Bạch cung”. Một ngày sau đó, bà Ricardel bị sa thải. Cuốn sách dẫn nguồn thạo tin cho biết, bà Melania cũng cho thấy bà có thể xốc lại đội ngũ nhân viên ở Cánh Tây Bạch cung, hay thường tham gia vào các quyết định của chồng cả về vấn đề chính trị và nhân sự. Bà thường xuyên giữ ý kiến của mình trong các cuộc thảo luận với chồng và thường thảo luận với chồng ít nhất một lần mỗi ngày qua điện thoại. Không chỉ ở Cánh Tây, bà Melania được cho là cũng có

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

93

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

Bà Melania Trump trong chuyến thăm Phi châu hồi tháng 10/2018

Đệ nhất phu nhân Melania và con gái Ivanka là hai người phụ nữ có tầm ảnh hưởng nhất với Tổng thống Trump. (Ảnh: Reuters)

tầm ảnh hưởng ở Cánh Đông Bạch cung. Chính bà Melania đã quyết định cho thôi việc đối với một nhân viên do cựu Đệ nhất phu nhân Michelle Obama tuyển trước đó.

HOUSTON

TM

cho là “lạnh nhạt”. Khi mà Ivanka bắt đầu lấn át và nắm giữ những vai trò quan trọng trong chính quyền Donald Trump. Câu chuyện bắt đầu từ khi tổng thống Donald Trump chính thức tiếp nhận Bạch cung. Khi đó, các đệ nhất phu nhân sẽ dành thời gian để giới thiệu những công việc cần làm. Đồng thời thành lập một văn phòng tại Bạch cung. Tuy nhiên, thay vì chuyển tới Washington DC cùng chồng. Bà Melania lại dành phần lớn thời gian sống tại New York với cậu con trai 11 tuổi, Barron. Trong thời gian này, Đệ nhất phu nhân cũng tận hưởng những chuyến nghỉ mát ở Mar-a-Lago vào cuối tuần. Bà cho biết, sở dĩ bà ở lại New York là vì muốn cậu con trai út có thể hoàn thành hết năm học ở đây. Trong khi mẹ kế vẫn đang ở New York. Ivanka đã cùng chồng và ba con “nhanh chân” chuyển đến tới Washington DC. Ngay sau đó, Ivanka cho biết cô sẽ đóng vai trò như cố vấn không chính thức trong chính quyền Trump. Đặc biệt, cô được ưu ái cho một văn phòng làm việc riêng trong Bạch cung. Sự xuất hiện thường xuyên của Ivanka bên cạnh ông Trump và tham gia vào các cuộc họp quan trọng khiến có người cho rằng Ivanka mới là “đệ nhất phu nhân”. Trước những tin đồn về rạn nứt tình cảm. Đặc biệt mối quan hệ không mấy mặn mà với Ivanka, Melania Trump lên tiếng phản bác. Đệ nhất phu nhân tiết lộ mối quan hệ thân thiết với các con riêng của chồng. Trong một cuộc phỏng vấn với Harper’s Bazaar. Bà Melania cho biết, hiện nay các con riêng của chồng đều

CHUYỆN GIỮA HAI NGƯỜI PHỤ NỮ QUYỀN LỰC

Cuốn sách dẫn nguồn tin từ bạn bè và các cựu nhân viên Bạch cung cho biết mối quan hệ giữa bà Melania với con gái riêng của chồng là Ivanka Trump không hòa thuận như trước kia kể từ khi bước chân vào Bạch cung. Cách bước ra ánh hào quang khi không có người kia bên cạnh đều cho thấy những rạn nứt trong mối quan hệ giữa hai người phụ nữ thân cận nhất và có ảnh hưởng nhất với Tổng thống Trump. Trước đó, chuyện mẹ kế – con chồng và mối quan hệ giữa Melania Trump và Ivanka Trump liên tục được “khai quật”. Trong một bài viết về mối quan hệ giữa tổng thống Trump và đệ nhất phu nhân. Tờ Vanity Fair cũng đã nhắc tới mối quan hệ giữa bà Melania Trump và ái nữ của chồng. Theo đó, mối quan hệ của hai người được

94

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

đã trưởng thành: Donald Jr., 38 tuổi, Ivanka, 34 tuổi, Eric, 32 tuổi và Tiffany, 22 tuổi. Bà chia sẻ: “Tôi là bạn của các con, không phải mẹ của chúng. Tôi đã gặp các con khi chúng còn là thanh thiếu niên. Tôi đã cùng họ đến các trường trung học và tham dự lễ tốt nghiệp đại học của họ. Vì vậy chúng tôi biết nhau trong một thời gian dài. Tôi là bạn của các con và tôi ở đây khi các con cần”. Đặc biệt, cũng trong một cuộc phỏng vấn khác với Vanity Fair. Trợ lý thân cận với Ivanka Trump cho biết mối quan hệ của cô và mẹ kế tốt đẹp. Stephanie Grisham – Giám đốc truyền thông của bà Melania Trump cũng khẳng định. “Cô Ivanka và Đệ nhất phu nhân Melania Trump có rất nhiều nét tương đồng. Họ luôn chia sẻ cùng nhau và có mối quan hệ gần gũi. Điều đó vẫn tiếp diễn tốt đẹp cho tới nay”. Ivanka cũng có lần lên tiếng bảo vệ và khen tính kiên định của mẹ kế Hồi năm 2008, Melania Trump gặp phải một scandal khó giải quyết. Bà bị cho là đạo bài phát biểu của Michelle Obama tại Đại hội đảng Dân chủ năm 2008. Trước sự phải đối của dư luận, Melania Trump không có phát biểu nào cho tới tuần cuối cùng của cuộc bầu cử này. Trong khi bà Melania bị dư luận và truyền thông chỉ trích, ái nữ nhà Trump đã lên tiếng bênh vực mẹ kế. Cô chia sẻ: “Đệ nhất phu nhân là một người phụ nữ rất thông minh. Bà ấy có một tấm lòng cao cả. Tôi luôn cảm thấy ấm áp khi ở bên cạnh phu nhân”. Không chỉ khen ngợi sự thông minh, Ivanka còn dành nhiều mỹ từ khi nói về mẹ kế. Đặc biệt, cô ngưỡng mộ phong cách làm việc và chăm sóc gia đình của bà. Ivanka chia sẻ rằng, cách bà chăm sóc và bảo vệ gia đình thực sự rất “ấn tượng”. Mẹ kế là niềm cảm hứng tuyệt vời của cô khi đặt gia đình là mối quan tâm và ưu tiên hàng đầu.

ông Donald và bà Melania Trump, để chứng minh cách Hiến pháp phân biệt giữa quyền lực của một vị vua và một tổng thống. “Hiến pháp nói rằng không thể có danh hiệu quý tộc nào. Vì vậy, trong khi tổng thống có thể đặt tên cho con trai mình là Barron, ông ấy không thể biến cậu bé thành một nam tước”, bà Karlan nói với các Hạ nghị sĩ. Cách chơi chữ thú vị giữa “Barron” (tên con trai út của vợ chồng ông Trump) và “baron” nghĩa là nam tước của bà Karlan, khiến phòng điều trần của quốc hội bật cười. Tuy nhiên, Đệ nhất phu nhân Mỹ đã có phản ứng mạnh mẽ ngay sau đó Bà Melania Trump nói rõ đây không phải là một vấn đề gây cười. “Một đứa trẻ vị thành niên xứng đáng có quyền riêng tư và nên được bảo vệ khỏi những vấn đề chính trị. Pamela Karlan, bà nên xấu hổ vì hành động công kích của mình khi sử dụng một đứa trẻ để làm việc đó”. Sau đó, Tổng thống Donald Trump cũng đăng lại dòng tin của vợ lên tài khoản có hơn 67 triệu người theo dõi của mình. Sau phản ứng bảo vệ con trai hoàn toàn hợp lẽ của vợ chồng tổng thống, bà giáo sư Karlan đã phải nhanh chóng đưa ra lời xin lỗi. “Tôi rất tiếc vì những gì đã nói trước đó về con trai của tổng thống. Tôi thật sự đã sai khi làm điều đó”, bà Karlan nói. D.V (tổng hợp)

KHI ĐỆ NHẤT PHU NHÂN BẢO VỆ CON

Chuyện bà Melania không bước vào Bạch cung ngay mà đợi tới khi cậu con trai hoàn tất niên học đủ thấy bà yêu thương con như thế nào. Cho nên không lạ gì khi bà công khai chỉ trích một học giả của Đại học Stanford vì đã dùng tên cậu con trai 13 tuổi của bà để nêu quan điểm trong phiên điều trần luận tội chống lại Tổng thống Trump. Theo South China Morning Post ngày 5/12, giáo sư luật hiến pháp Pamela Karlan của Đại học Stanford đã viện dẫn “Barron Trump”, tên cậu con trai 13 tuổi của

Bà Melania và con trai

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

95

THẾ GIỚI QUANH TA

HOUSTON

TM

Đường Yaowarat Road ở khu Phố Tàu của Bangkok

Món pad

Thái

có phải của người Thái ? “Ôi trời,” cô gái người Mỹ sống ở Thái Lan thốt lên và khinh khỉnh nhìn khi nghe tôi nói tôi đến Bangkok để viết về món pad Thai, tức là món phở xào có thể tìm thấy ở gần như bất cứ nhà hàng Thái nào trên thế giới. Tôi hiểu thái độ phản ứng của cô. Pad Thai là món mà hầu như ai cũng thử trước tiên khi lần đầu đến với ẩm thực Thái.

Đến Bangkok để tìm món pad Thai hoàn hảo đối với những dân ghiền đồ ăn Thái thì giống như là mặ c mộ t cái áo thun có in hình ca sĩ vậy. Không có gì hay ho cả. Nhưng pad Thai là món Thái đầu tiên mà tôi ăn, khoảng 20 năm trước, và tôi đã mê nó ngay. Tôi thích cái hương vị của đậu phộng giã nhuyễn kết hợp với tôm và cọng bánh phở. Tôi chưa từng

nếm qua món gì giống như vậy. Kể từ món pad Thai đó tôi đã nếm qua nhiều món ăn Thái khác nhưng tôi vẫn muốn sống lại cảm giác khi tôi nếm món ăn Thái đầu tiên cho dù nó không có gì là hấp dẫn cả. CÂU CHUYỆN CUỐN HÚT Bên cạnh đó, đằng sau những sợi bánh phở xào đó là một câu chuyện rất cuốn

Chùa Wat Arun ở Bangkok

96

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

hút. Câu chuyện đó kể rằng pad Thái, món ăn quốc hồn quốc túy của người Thái, có lẽ không hề thật sự đậm chất Thái cho lắm. Điều này càng làm cho tôi thấy hiếu kỳ và muốn tìm hiểu về món ăn này. Tôi không chỉ muốn tìm nơi có món pad Thai ngon nhất ở Bangkok mà tôi còn muốn tìm hiểu sự thật về lịch sử của món ăn phổ biến này. Tôi bắt đầu từ Sa La Rim

Quán ăn vỉa hè ở Bangkok

TM

HOUSTON

Trên sông Chao Phraya, Bangkok

Naan, một nhà hàng cao cấp do khách sạn Mandarin Oriental quản lý và nằm đối diện khách sạn phía bên kia bờ sông Chao Phraya – một con sông rộng đục ngầu lúc nào cũng đầy ghe thuyền đánh cá và tàu chở khách. Một người bạn của bạn tôi nói với tôi rằng Prathan Phanim, bếp trưởng ở đó, chế biến món pad Thái. “Tôi làm món pad Thai rất truyền thống,” Phanim nói và dẫn tôi vào căn phòng trong phía trong bếp. Tôi thấy ông xào sơ tôm, sau đó đập một vài quả trứng vào chảo, đảo qua đảo lại cùng với đậu hũ, cuối cùng ông cho bánh phở vào xào. Bánh phở này đã được ngâm nước trong nhiều giờ. Sau đó ông chế hỗn hợp gia vị bao gồm ớt, đậu nành và hành củ vào. Rồi ông tiếp tục cho vào tôm khô, một hỗn hợp pha chế giữa me và nước mắm. Sau cùng ông múc ra đĩa và đặt lên trên ngò tươi, lát chanh, đậu phộng, giá và một miếng lá chuối. Khi nhìn chăm chú vào đĩa pad Thai đầy màu sắc với nào là cọng ngò xanh, miếng ớt đỏ và miếng lá chuối màu vàng xanh, tôi

nhận ra rằng món pad Thai của Phanim trông rất khác với những món pad Thai mà tôi đã từng thấy. Nó trông gọn gàng hơn, trình bày bắt mắt hơn, có thể nói như vậy. Ít nhất cho đến khi tôi cầm nĩa lên và trộn mọi thứ lại với nhau theo cái cách mà những ai ăn pad Thai thường làm. Về hương vị, món pad Thai này được nêm nếm hài hòa và cân bằng. Tất cả mọi hương vị cần thiết đều có và không cái nào lấn át cái nào. Có vị ngọt của sốt, vị chua của chanh, vị mặn của nước mắm và cái cay nồng của ớt. BÍ QUYẾT Ở NƯỚC SỐT Tôi hỏi Phanim cách làm pad Thai của ông ấy khác với những đầu bếp khác như thế nào. “Một trong những điều khiến món pad Thai này khác biệt là nước sốt,” ông nói. “Mỗi người đều có công thức pha chế riêng và sử dụng lượng nước sốt khác nhau. Đó luôn là một bí quyết.” “Nói về bí quyết,” tôi đáp, “ông có nghĩ là món pad Thai thật sự là mang nét Thái?”

“Nó hoàn toàn của người Thái,” ông đáp. Nhưng không phải ai cũng đồng ý, trong số đó có bếp trưởng Sirichalerm Svasti, người thường được gọi là Bếp trưởng McDang. Là người Thái sống ở Anh và Mỹ, ông là một đầu bếp nổi tiếng đến từ Bangkok và là một thành viên hoàng tộc Thái. Khi tôi nhờ dẫn đến nơi có món pad Thai mà ông ấy thích nhất, ông gợi ý nhà hàng Hot Shoppe, chỉ cách nhà ông ở khu Thonglor khoảng 20 mét. DO NGƯỜI HOA MANG ĐẾN ? “Nền văn hóa chúng tôi là cơm gạo,” McDang nói. “Bánh phở và cách xào – hai thành phần cơ bản của pad Thai – đã theo chân những di dân người Hoa đến Thái Lan vào khoảng 250 năm trước.” “Vậy là theo ý ông thì món pad Thai, món ăn dân tộc của Thái Lan, thật sự có nguồn gốc từ Trung Hoa?” tôi hỏi. Ông gật đầu. “Không chỉ là cách chế biến món ăn,” ông nói. “Hãy nhìn vào nguyên liệu: đậu hũ, bánh phở, tôm khô,

đó chỉ là mới một vài thứ. Trong số đó có cái nào đặc trưng của người Thái không? Không!” Ông ấy ngừng một chút rồi nói: “Nhưng điều làm cho món ăn này mang tính Thái là nước sốt và mắm đặc. Còn mọi thứ khác đều là của người Hoa.” Khi món pad Thai mà chúng tôi gọi được dọn ra, McDang cắm nĩa vào, cuộn các sợi bánh phở lại với nhau và đưa vào miệng. “Đúng vậy,” ông nói, “món pad Thai ở đây rất ngon.” Ông ấy nói đúng. Nó rất ngon mặc dù nó hơi ngọt hơn một chút so với khẩu vị của tôi. “Vấn đề với đồ ăn Thái,” McDang nói, “là nhiều món ăn phải được từ trên đưa xuống. Các thương gia châu Âu đã xuất hiện tại Thái Lan từ nhiều thế kỷ trước; họ đem đến những loại nguyên liệu hay món ăn nào đấy. Nhưng trước khi mỗi thứ đó được phổ biến thì nó phải được sự đồng ý của Nhà vua trước đã. Nếu Nhà vua thích thì Ngài sẽ là người phổ biến nó ra rộng rãi.” Pad Thai cũng không phải là ngoại lệ. Vào cuối thập niên 1930, Thủ tướng

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

97

THẾ GIỚI QUANH TA

Plaek Phibunsongkhram muốn hiện đại hóa và thống nhất đất nước để tạo ra cái gì đó đặc trưng của người Thái. Sau khi đổi tên nước từ Xiêm thành Thái Lan, ông muốn tìm một món ăn dân tộ c. Không có nhiều tư liệ u về việc tại sao Phibunsongkhram lại chọn pad Thai – mộ t số sử gia cho rằng món này nổi lên từ một cuộc thi tài nấu ăn do ông cho tổ chức – nhưng đột nhiên món ăn này xuất hiện ở mọi nơi trên khắp đất nước. TINH THẦN DÂN TỘC THÁI Penny Van Esterik, tác giả của cuốn sách Materialising Thailand, cho rằng pad Thai là món ăn nấu tiên có công thức được chuẩn hóa của Thái Lan nhờ vào cách truyền lại một cách có hệ thống và tinh thần dân tộc xung quanh món ăn này. Tuy nhiên ngày nay cách chế biến món ăn này có nhiều sự khác biệ t: nó có thể có lá chuối đặt một bên, nó có thể ngọt hơn hay chua hơn và nước sốt trộn vào có thể có nhiều ớt hơn. Chặ ng dừng chân kế tiếp của tôi là đến gặp ông Jarrett Wrisley, một đầu bếp sinh ra ở Mỹ có mộ t nhà hàng Thái nằm ở Bangkok có tên gọi là Soul Food Mahanakorn. Nhà hàng của ông đã nhận được nhiều giải thưởng. Ông nói chúng tôi nên đi đến quán Thip Samai mà dân gian hay gọi là Pad Thai Phratu Phi, tức là món Pad Thai cạnh cổng các hồn ma do quán nằm gần mộ t đài hỏa táng.

98

HOUSTON

TM

Không may cho chúng tôi là nhà hàng Thip Samai đóng cửa vào hôm đó. Do đó chúng tôi quay trở lại nhà hàng Soul Food Mahanakorn và bắt đầu bằng một dĩa pad Thai của Wrisley. Khác với món pad Thai ở nhà hàng Sa La Rim Naan, món pad Thai ở đây không được cân bằng về hương vị cho lắm và điều này là có chủ đích. “Tôi ghét pad Thai quá ngọt,” Wrisley nói, “do đó tôi cho thêm chanh vào.” Nhưng mùi vị tổng thể thì rất tuyệ t nhờ vào những nguyên liệ u hảo hạng mà ông chọn và cọng bánh phở được xào cho đến khi chúng săn lại chứ không phải cho đến khi chúng mềm như món pad Thai ở hầu hết những nơi khác. NƠI DÂN ĐỊA PHƯƠNG TÌM ĐẾN Sau đó chúng tôi băng sang phía bên kia đường để thử pad Thai ở nhà hàng Hoy Tod Chaolay, một nơi được nhiều dân địa phương tìm đến. Chúng tôi gặp bà Chawadee Nualkhair ở đó. Bà đang viết một cuốn sách hướng dẫn về ẩm thực đường phố Bangkok. “Nơi này được chọn đưa vào sách của tôi bởi vì nó có món pad Thai rất được ưa thích,” bà nói với tôi. Tuy nhiên tôi thấy pad Thai ở đây quá khô. Không có me. Nó cũng quá ngọt và không ngon như những món pad Thai khác mà tôi đã thử qua. “Vấn đề là,” Nualkhair nói, “chất lượng đặc trưng

Pad Thai cuộn trong trứng rán của quán Thip Samai, hay còn gọi là quán Pad Thai Phratu Phi, tức là món Pad Thai cạnh cổng các hồn ma do quán nằm gần một đài hỏa tángs

Pad Thai tại quán Hoy Tod Chaolay

của món ăn thì thay đổi theo thời gian do tiến trình toàn cầu hoá. Bởi thế giới trở nên nhỏ bé hơn, hương vị món này ở đây đang chuyển sang giống với những thứ có ở các nhà hàng quốc tế và các chuỗi cửa hàng ăn nhanh.” Vẫn hiếu kỳ muốn hiểu rõ hơn nữa, trong ngày gần rời Bangkok, tôi nhảy lên xe taxi và nói tài xế chạy tới quán Thip Samai, nơi mà tôi đã cùng Wrisley đã tìm đến nhưng đóng cửa. Tôi tới vào lúc 5 giờ chiều, với hy vọng sẽ không phải xếp hàng kỳ công. Bầu không khí ẩm ướt khiến tôi chảy mồ hôi ròng ròng. Thế nhưng tôi vẫn háo hức chờ món pad Thai huyền thoại. Chẳng lâu sau mộ t đĩa pad Thai được dọn ra. Nó được cuộn trong trứng tráng.

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Tôi cắm nĩa vào và cắn một miếng. Hương vị hài hòa hoàn hảo. Vị chua, ngọt, mặn, tất cả đều thấm đẫm, lại phảng phất thêm mùi khói than. Tôi thêm vào chút ớt để làm tăng thêm hương vị. Nhưng sau khi ăn đến khoảng bảy món pad Thai khác nhau trong vòng ba ngày, tôi bắt đầu thấy ngán. Có lẽ đó là do bối cảnh xung quanh, mùi than cháy, tiếng còi xe inh ỏi, mùi cây cỏ thoang thoảng bên đường. Nhưng tôi vẫn ăn hết với cảm xúc lẫn lộn. Đó là lần cuối cùng tôi ăn pad Thai nhiều lần trong thời gian ngắn như vậ y, nhưng tôi không muốn khoảnh khắc đó chấm dứt. David Farley/BBC

TM

KHOA HỌC ĐỜI SỐNG

HOUSTON

Keo siêu dính dùng dưới nước

L

oại keo đặc biệt mới được Nhật Bản phát minh có thể gắn kết các vật liệu gồm thủy tinh, kim loại và đá ở môi trường nước biển chỉ trong vài giây. Chất kết dính này tạm gọi là hydrogel, hoạt động bằng cách khai thác lực hút tĩnh điện giữa các phân tử để bám vào bề mặt, tương tự như cách chúng ta chà xát bề mặt một quả bóng bay để nó tạo ra một điện tích và bám dính trên trần nhà. Phương pháp này được cho là sẽ kết dính chặt chẽ và bền hơn các loại keo "không thấm nước" trước đây. Các loại keo này tựa như chất kết dính tự nhiên được tìm thấy trong các động vật biển như con hà. Điểm hạn chế là các loại keo này thường nhanh chóng bị oxy hóa, khiến chúng mất đi độ bám dính. Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Hokkaido (Nhật Bản) đã phát triển hydrogel từ các chuỗi phân tử polymer, sử dụng lực

Ảnh: Nature Communications

tĩnh điện giữa các phân tử này để chất keo bám vào các bề mặt mang điện tích âm. Những bề mặt này có thể là vật liệu bằng thủy tinh, đá và kim loại. Họ cũng tìm ra cách để các phản ứng tương tác điện này diễn ra thuận lợi trong môi trường nước chứa muối như nước biển. Nhóm nghiên cứu đã thử keo trên khối thủy tinh nặng 500g. Sau 5 giây họ đã có thể nâng khối thủy

tinh lên khỏi nước. Trên thực tế, độ bền của keo có thể đạt tới khoảng 60 kilo pascal - gần với áp suất trong cabin các máy bay thương mại. Công bố trên tạp chí Nature hôm 12/11, nhà nghiên cứu Jian Ping Gong cho hay vật liệu kết dính này rất dễ sản xuất, chi phí thấp và tính ứng dụng cao. Nó có thể hoạt động giống như chất siêu kết dính trong môi trường có nhiều ion như nước biển, khắc

phục các vấn đề hạn chế trong chất kết dính dưới biển hiện nay. "Hydrogel mang tính ứng dụng rất cao. Nó có thể dùng để vá những lỗ hổng, rò rỉ ở đáy tàu thuyền, kết dính cát để bảo vệ môi trường biển, dính các khối bêtông xây dựng dưới biển hoặc trục vớt vật thể từ đáy biển lên trên", nhà nghiên cứu Jian Ping Gong cho biết. Nhóm nghiên cứu cũng hy vọng phát

minh này sẽ tạo cảm hứng cho các nhà khoa học thế giới tìm tòi nghiên cứu loại keo tương tự hoạt động trong các môi trường khắc nghiệt khác. 

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

99

THỂ THAO

HOUSTON

TM

Vòng tranh vô địch bóng bầu dục đại học 2019-20 HUY VŨ

T

rước khi những trận vô địch bảng vùng (conference championship) của bóng bầu dục đại học diễn ra trong ngày thứ Bảy 7/12, nhiều người tiên đoán có thể có một số trận đấu với kết quả sát nút có thể tạo ra hỗn loạn trong việc xếp hạng các đội cho vòng tranh vô địch. Tuy nhiên, đến sáng hôm Chủ Nhật, khi uỷ ban tuyển lựa tuyên bố danh tánh của bốn đội sẽ vào vòng tranh vô địch năm thì lại không gây ngạc nhiên hay tranh cãi nào hết. Tất cả ba đội hàng đầu – Ohio State, Louisiana State và Clemson – đã tiếp tục thắng và đứng đầu bảng vùng của họ. Một câu hỏi duy nhất đối với ba đội chưa thua trận nào ở vòng loại này là họ sẽ đứng ở vị trí nào trong bảng xếp hạng. Uỷ ban tuyển lựa đã xếp Ohio State là đội đứng đầu trong năm tuần lễ trước đó, nhưng đã đẩy đội này xuống hạng nhì sau khi họ chơi không mấy xuất sắc trong trận vô địch bảng vùng Big Ten. Ohio State bị đội số 8 Wisconsin dẫn trước hơn 42 phút của trận đấu trước khi họ vượt lên để thắng với tỷ số 34-21. Trong khi dàn công của đội LSU đi được 481 yards trong cuộc đụng độ với dàn phòng thủ được xếp hạng tư của đội Georgia để thắng với tỷ số 37-10 và đã qua mặt Ohio State để đứng đầu bảng xếp hạng. Ohio State State sẽ đụng số 3 Clemson, là đội vẫn giữ nguyên vị trí sau khi nghiền nát đội Virginia với tỷ số 62-17 để thắng vô địch bảng

100 |No 684 - Dec 20 2019 |

vùng Atlantic Coast lần thứ năm liên tiếp và cũng là trận thắng thứ 28 liên tiếp của đội. Đội LSU sẽ đụng số 4 Oklahoma, là đội đã nhảy từ số 6 lên sau khi đánh bại số 7 Baylor với tỷ số 30-23 để thắng chức vô địch bảng vùng Big 12 và chứng kiến cả hai đội số 4 Georgia và số 5 Utah bị tụt hạng sau khi cả hai đội cùng bị thua khá đậm. Mặc dù năm nay, bảng xếp hạng cho bốn đội vào bán kết không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng nó cho thấy dường như một xu hướng mới đang làm thay đổi bộ môn bóng bầu dục đại học: Ba trong số bốn quarterback chính của vòng tranh vô địch là những cầu thủ chuyển về từ những đội khác. Người ta nhận thấy con số các cầu thủ bóng bầu dục đại học chuyển

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

trường đã gia tăng khá nhiều sau khi hiệp hội thể thao đại học NCAA đã cho sửa đổi lại quy định hồi năm ngoái để tạo sự dễ dàng hơn cho các cầu thủ nào muốn chuyển trường. Và trong số các cầu thủ chuyển trường, không có vị trí nào nổi bật hơn là vị trí của quarterback. Đây là vị trí mà tài năng nếu không sử dụng sẽ bị mai một hoặc không được ai chú ý đến khi cứ phải đứng đằng sau những cầu thủ quarterback chính khác. Đội Oklahoma lấy về được Jalen Hurts sau khi cầu thủ này bị đưa xuống làm phụ cho Tua Tagovailoa của Alabama. Justin Fields đến đầu quân cho Ohio State trước khi mùa bóng bắt đầu sau khi anh không giành được vai trò chính từ Jake Fromm của đội Georgia. Trong khi Joe Burrow chuyển về đội LSU từ năm 2018 sau

TM

HOUSTON

khi cảm thấy thất vọng vì cứ phải lần lượt chơi phụ cho hai quarterbacks khác của Ohio States. Xu hướng chuyển trường này bỗng dưng khiến cho quarterback Trevor Lawrence của Clemson trở thành một loài giống hiếm hoi của bóng bầu dục đại học. Năm ngoái, Lawrence giúp Clemson giành được cúp vô địch khi anh là cầu thủ sinh viên năm thứ nhất. Năm nay anh là quarterback có nhiều kinh nghiệm nhất ở vòng tranh vô địch. Vòng tranh vô địch năm nay cũng cho thấy đội LSU là đội mới duy nhất trong số bốn đội chơi bán kết. Trở ngược lại Tháng 11, tình hình lúc đó cho thấy có khá nhiều đội có khả năng lọt được vào danh sách bốn đội đầu bảng xếp hạng. Cả hai đội Minnesota và Baylor đều có tỷ số các trận thắng thua ở vòng loại là 9-0, trong khi Utah ngày một leo cao hơn trong bảng xếp hạng với dàn phòng thủ rất mạnh của họ. Nhưng rồi Minnesota đánh mất hy vọng với hai trận thua Iowa và Wisconsin trong hai tuần cuối của vòng loại. Cả hai đội Utah và Baylor đều được vào chơi trận vô địch bảng vùng của họ, nhưng số 5 Utah bị thất bại nặng nề dưới tay số 7 Oregon, thua với tỷ số 37-15 trong trận vô địch bảng vùng Pac-12, và số 7 Baylor không thể ngăn cản được Oklahoma mặc dù dẫn trước tỷ số hơn nửa trận. Bước vào tuần lễ của các trận vô địch bảng vùng, có vẻ như chiếc vé thứ tư của vòng tranh vô địch sẽ được quyết định ngay tại trận đấu trên sân vận động

quarterback Burrow

Mercedez-Benz, là nơi đội Georgia đụng đội LSU trong trận vô địch bảng vùng Southeastern (SEC). Nếu Georgia thắng có nghĩa đây là năm thứ hai bảng vùng SEC sẽ được gửi đi hai đội để chơi tại hai trận bán kết. Điều này có thể đúng trên lý thuyết, tuy nhiên có sự khác biệt khá lớn về chiều sâu và sức mạnh của lịch trình thi đấu trong năm bảng vùng mạnh nhất (Power Five), và một trận thua ở bảng vùng SEC có thể không bị mất nhiều điểm như một trận thua ở những bảng vùng khác. Và đó là trường hợp của Utah và Baylor, là hai đội thua những trận sát nút với những đối thủ khá mạnh trong bảng vùng của họ nhưng vẫn không thể vượt lên để được xếp là một trong bốn đội đứng đầu, trong khi Georgia bị thua đội South Carolina khá yếu ngay trên sân nhà và vẫn có hy vọng lọt vào vòng tranh vô địch cho đến khi bị thua LSU. Cuối cùng, Georgia đã không gặp may mắn và đã bị đè bẹp bởi LSU với quarterback Burrow. Kết quả của trận đấu có thể nói đã cho thấy trước ngay trong sáu phút đầu khi mà quarterback Fromm của Georgia ném không thành công ba trái bóng và bị đốn ngã (sack) một lần, và Burrow đã đáp lại với tám lần đi bóng được

75 yards và cú làm bàn touchdown và cho LSU dẫn trước tỷ số trong suốt trận đấu. Hàng ngàn người hâm mộ Georgia mặc hai màu đen và đỏ đã tràn ngập sân Mercedez-Benz, biến sân bóng này thành sân nhà của đội Georgia, nhưng đến giữa quý ba của hiệp hai thì hầu hết đã rời khỏi sân trong sự thất vọng khi màn đêm ở Atlanta buông xuống với các cầu thủ LSU vui mừng nhảy múa trong cơn mưa hoa giấy xanh vàng ngập trời. Có thể nào các cầu thủ LSU lại được vui mừng nhảy múa thêm một lần nữa sau trận chung kết năm nay? *** Vòng tranh vô địch năm nay với hai trận bán kết sẽ diễn ra trong ngày 28/12: Trận bán kết Peach Bowl giữa Oklahoma và LSU chơi trên sân Mercedez-Benz, Atlanta. Trận bán kết Fiesta Bowl giữa Ohio State và Clemson chơi trên sân University of Phoenix, Phoenix. Hai đội thắng sẽ gặp nhau trong trận vô địch diễn ra ngày 7/1 trên sân Levi’s Stadium, Santa Clara, California. HUY VŨ

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

101

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

T

Độc chất trong nhà

hưa đây không phải là “rung cây nhát khỉ”, hù dọa để bán sản phẩm đặc chế, kiếm lợi nhuận làm giầu, mà là sự thực một trăm phần trăm. Trong căn nhà thân yêu mà ta đang ở chứa đủ loại hóa chất có thể đưa tới dị ứng, nhức đầu, mất khẩu vị, mất ngủ, suy yếu hệ miễn dịch, bệnh nhiễm do vi khuẩn, nấm độc... Ấy là chưa kể những rủi ro trầm trọng hơn như ung thư, sinh con khuyết tật. Ðúng vậy, hàng năm, tại Hoa Kỳ có tới hơn 2 triệu trường hợp trúng độc được báo cáo trong số đó trên 90% là do tiếp xúc với hóa chất nguy hại ngay tại nhà ở của dân chúng. Nguyên nhân tử vong thường thấy nhất từ chất độc trong nhà là hơi carbon monoxide. Ðây là một loại hơi không mùi không mầu phát ra từ bếp lò, bếp gas, xe hơi. Mỗi năm có tới 500 người chết vì hơi độc này, nhất là vào mùa đông tháng giá. Từ hơn một nửa thế kỷ vừa qua, có trên 75,000 hóa chất tổng hợp được ghi danh với cơ quan Môi Trường Hoa Kỳ để phụ vào việc chế tạo đồ gia dụng. Trong số các chất này, chỉ có một số rất ít được phân tích coi xem có gây ra rủi ro cho sức khỏe hay không. Ý thức được sự trầm trọng của vấn đề, ngày 16 tháng 9 năm 1961, Quốc Hội Hoa Kỳ đã biểu quyết chọn tuần lễ thứ ba của tháng Ba hàng năm là Tuần Lễ Phòng Chống Ðộc Chất (National Poison Prevention Week). Mục tiêu của tuần lễ là nhắc nhở mọi người lưu tâm tới rủi ro gây ra do hóa chất có hại để cùng nhau giảm thiểu bệnh hoạn, thương tích, tử vong vì trúng độc cũng như giảm chi phí y tế và tạo ra một cộng đồng an toàn. Theo Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh

102 |No 684 - Dec 20 2019 |

HOUSTON

TM

Hoa Kỳ (CDC), mỗi người Mỹ ở mọi lứa tuổi đều mang một lượng đáng kể của 148 hóa chất, trong đó có vài hóa chất đã bị cấm từ hai thập niên về trước vì có tác dụng nguy hại. Các chất tổng hợp có hại như PVC có trong hầu hết đồ gia dụng như thuốc trừ sâu bọ, chất tẩy rửa, xăng nhớt, chất hòa tan và cả trong dược phẩm. Nếu đi thanh tra một vòng trong nhà, ta thấy hóa chất có hại hiện diện khắp các phòng. Ở trong bếp là các dung dịch lau chùi bếp, bàn ghế, chậu rửa chén bát, xà phòng rửa nồi niêu soong chảo, chén bát. Các dung dịch này thường có các hóa chất như sodium hypochloride trong chất làm trắng; chlorine có thể gây khó khăn cho sự hô hấp; phenol hoặc cresol trong dung dịch sát trùng gây tiêu chẩy, chóng mặt, xỉu; amoniac lau kính làm cay mắt, nhức đầu. Trong buống tắm, nhiều mỹ phẩm có chứa các hóa chất có hại. Nghiên cứu công bố trên New England Journal of Medicine ngày 1 tháng 2 năm 2007 mới đây cho biết mỹ phẩm gội đầu có tinh dầu thảo mộc lavender gây ra

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

B.S NGUYỄN Ý ĐỨC

chứng to vú đàn ông (gynecomastia). Mỹ phẩm gội đầu thường có cresol, formaldehyde, glycol; kem mềm da có phenol, glycols; trong keo xịt tóc có butane, nhựa formaldehyde. Mới đây, chất Sudane trong kem đánh răng xuất xứ Trung Hoa cũng được nhắc nhở tới. Các chất này đểu gây rủi ro cho sức khỏe. Màn cửa, vải bọc ghế tại phòng ngủ, phòng khách có chất nhựa formaldehyde để khỏi nhăn nheo. Thảm lót nhà làm bằng sợi hóa chất đã được xịt thuốc trừ nấm, sâu bọ. Bàn ghế làm bằng gỗ ép có xịt thêm hóa chất formaldehyde cho cứng, bền. Nhà để xe thì “hầm bà lằng” đủ các loại hóa chất từ bình xăng cho máy cắt cỏ, xăng dầu máy xe hơi, sơn, nước làm lỏng sơn, khói xe hơi, chất trừ muỗi

TM

HOUSTON

kiến, phân bón hoa bón cỏ...và thùng rác. Ngoài ra, gạch men bóng có chất chì, chromium, manganese dioxide trong sơn mầu, gạch mầu, glycol ether trong các sản phẩm về ảnh, sơn mài... đều có thể gây rủi ro cho sức khỏe. Ðộc chất xâm nhập cơ thể qua da, qua hô hấp hít thở, qua đường tiêu hóa. Với trẻ em, hậu quả trúng độc trầm trọng hơn vì nhiều lẽ: • Trẻ em thở nhanh hơn người lớn và số lượng không khí vào phổi nhiều hơn • Kích thước bé nhỏ của các em sẽ chịu nhiều hậu quả hơn người lớn với cùng một số lượng hóa chất. • Hơi độc thường nặng hơn không khí, tập trung nhiều ở phía dưới, mà các em lại thấp nên lãnh đủ • Các em chưa đủ khả năng loại bỏ độc chất trong cơ thể như người lớn • So với trọng lượng cơ thể, các em ăn nhiều hơn, uống nhiều hơn, hít thở nhiều hơn, hấp thụ qua da nhiều hơn nên mang vào nhiều độc chất từ thực phẩm, không khí ô nhiễm Chẳng hạn như với kim loại chì: một lượng nhỏ chì có thể gây ra khó khăn học hỏi cho em bé mà không có ảnh hưởng gì tới người trưởng thành. Chỉ với 10mg chì trong 10 ml máu của một em bé 2 tuổi là đủ để làm giảm chỉ số thông minh của cả người lớn lẫn trẻ em. Phụ nữ có thai cũng có rủi ro sinh con khuyết tật khi nhiễm các hóa chất trong nhà.

Người già, cơ thể yếu cũng bị nhiều hậu quả không tốt. GIẢM THIỂU RỦI RO DO HÓA CHẤT 1- Mua sản phẩm - Hiện nay, trên thị trường có nhiều sản phẩm gia dụng không có hóa chất nguy hại mà ta có thể lựa chọn. Thay vì dùng các chất tẩy rửa có thể gây rủi ro như chlorine, nên thay thế với washing soda và borax, vừa rẻ mà cũng vừa có công hiệu Mua chất lau chùi đa dụng, tức là có thể lau chùi nhiều đồ dùng khác nhau, để giảm thiểu số lượng hóa chất trong nhà. - Khi mua, cần đọc kỹ thành phần hóa chất và hàng chữ cảnh báo trên nhãn hiệu như: - Ðộc chất (TOXIC) là những chất gây độc hại rất cao - Hiểm nghèo (DANGER) là những chất rất dễ cháy, ăn mòn và độc - Cẩn thận (CAUTION, WARNING) có độc tính trung bình - Mua vừa đủ số lượng cần dùng và dùng trong một thời gian ngắn. - Tránh sản phẩm chứa trong bình có áp suất cao (aerosol) vì bình có thể nổ và bụi hóa chất rất nhỏ, dễ hít vào phổi. - Khi mua sơn, chọn loại sơn nước thay vì sơn dầu 2- An toàn khi dùng • Giữ trong bình nguyên thủy với nhãn hiệu • Mang thiết bị bảo vệ: kính che mắt,

quần áo chống thấm, bao tay • Dùng ở nơi thoáng khí. Nếu dùng trong nhà, mở cửa sổ và chạy quạt để xua đẩy hơi độc ra ngoài. Trong khi làm việc, nên thường xuyên ra ngoài trời hít thở không khí trong lành • Không dùng quá số lượng chỉ dẫn của nhà sản xuất • Không pha trộn hai ba chất với nhau trừ khi có hướng dẫn của nhà sản xuất. • Không ăn uống, hút thuốc lá nơi làm việc có hóa chất. Một chút hóa chất dính trên ngón tay có thể vào miệng. • Nếu đang mang thai, không nên tiếp cận với hóa chất độc hại để tránh hậu quả xấu cho thai nhi. • Không nên mang kính sát mắt (contact lenses) khi làm việc với chất hòa tan, vì hóa chất có thể ngấm vào nhựa của kính. • Dùng bình phun nước tay (pump spray) hơn là bình phun dưới áp suất (aerosols). Aerosol tạo ra bụi nước dễ hít vào phổi cũng như tỏa ra nhiều hóa chất bay hơi trong không khí, gây ô nhiễm • Lau rửa sạch sẽ dụng cụ, nơi làm việc sau khi dùng 3- Cất giữ • Ðể chất độc hại trên chỗ cao, có khóa, xa tầm với của trẻ em • Cất trong đồ chứa nguyên thủy với nhãn hiệu gốc • Không cất giữ chất có hại trong bình thực phẩm • Ðậy nắp thật kín, tránh bốc hơi, đổ ra ngoài • Ðể riêng rẽ những chất kỵ nhau, chất dễ cháy xa chất làm hao mòn. • Giữ bình đựng hóa chất nơi khô ráo, tránh sét gỉ. • Cất chất dễ cháy xa nơi có nhiệt hoặc tia lửa. • Không để hóa chất cùng chỗ với thực phẩm, nước uống. 4- Vứt bỏ Dùng không hết thì phải vứt bỏ. Mà vứt bỏ cũng phải hợp lý, hợp pháp để tránh chất độc làm ô nhiễm môi trường. Chẳng hạn, khi ta vứt bỏ một bình

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

103

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

HOUSTON

TM

thuốc diệt sâu bọ vào thùng rác. Rác này sẽ được mang ra khu phế thải. Chất độc có thể ngấm vào lòng đất và làm ô nhiễm một mạch nước. Nên tìm hiểu quy luật tại mỗi địa phương về việc vứt bỏ các chất có hại, chứ không nên bỏ hết vào thùng rác. VÀI CHẤT ĐỂ LAU RỬA Trước khi có các hóa chất gây hại, con người đã tận dụng các chất ít độc để lau chùi nhà cửa, đồ đạc, như là: - Baking soda, giấm, xà phòng gốc thực vật đều rất tốt, có thể dùng thay cho chlorine và phosphate. Baking soda là sodium bicarbonate, có thể dùng để lau bóng mà không xây xát đồ vật, và có thể để khử mùi hôi ở thảm, tủ lạnh - Nước trái chanh có chất acid citric, rất tốt để tẩy mùi hôi và để chùi kính, tẩy vết dơ trên quần áo, đồ nhôm và đồ sứ. Nước chanh cũng làm trắng vải khi phơi ra nắng. - Giấm chứa acid acetic, có thể dùng để loại bỏ chất béo, vết sét gỉ, nấm mốc; đánh bóng đồ kim loại, tẩy mùi hôi, lau gạch đá - Washing soda là chất sodium carbonate decahydrate được dùng để chùi rửa chất béo dính trên lò nướng thịt cá, bếp lò - Borax là một khoáng chất hòa tan trong nước. Borax có thể dùng để loại bỏ mùi hôi, diệt nấm mốc, tăng công dụng của xà phòng, tẩy vết sơn, làm chất dụ khị kiến, gián để tiêu diệt. - Alcohol isopropyl là chất khử trùng rất tốt - Xà phòng thường là chất rửa sạch rất tốt để tắm rửa, gội đầu, giặt quần áo... - Dầu olive, dầu hạt lanh (safflower) để làm da mềm, ướt - Ðánh răng bằng muối hoặc baking soda - Gội đầu bằng nước bồ kết, tóc vừa mượt vừa thơm. Với các chất kể trên, ta có thể chế biến thành dung dịch tẩy rửa, chùi bóng, giặt giũ khá an toàn mà lại rẻ tiền với nhiều công dụng khác nhau. Như là: • Dầu thực vật pha thêm vài giọt

104 |No 684 - Dec 20 2019 |

nước chanh lau bàn ghế rất bóng • Pha giấm với nước lã để át mùi hôi trong bếp tốt hơn là các chất có mùi thơm bán trên thị trường. • Giấm pha với nước lã lau cửa kính rất sạch • Lau chùi bàn trong bếp: pha nửa ly giấm, nửa ly amoniac, hai thìa baking soda và hai lít nước là có dung dịch lau chùi rất sạch. • Vết sắt gỉ trên quần áo: thấm vết dơ với dung dịch gồm 1 thìa nước chanh, ½ thìa muối rồi phơi nắng • Bát đĩa sứ có vết dơ: trộn baking soda với nước cho nhão, quệt lên đồ sứ để một lúc rồi rửa sạch • Trừ kiến: rắc chút bột ớt ở chỗ kiến ra vào là đủ tiêu diệt kiến • Ðinh ốc sét gỉ: dùng nước uống có hơi như coca cola để rửa cho sạch • Lau sàn nhà: một ly giấm pha với hai gallon nước là dung dịch rất tốt để lau nhà, vừa thơm vừa duy trì gạch men sáng bóng. • Lau bóng bàn ghế với dung dịch gồm hai phần dầu thực vật và một phần nước trái chanh. • Trừ mốc meo trong phòng tắm, bếp: xịt với hỗn hợp 50cc giấm, hai thìa cà phê muối pha trong 100cc nước lã • Lau bếp lò: hai thìa xà phòng + 2 thìa borax + 100cc nước ấm • Bàn chải sơn dính cứng: ngâm trong nước giấm nóng • Vết mồ hôi trên áo giặt sạch bằng baking soda • Mùi hôi trong tủ lạnh: để một hộp

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

baking soda mở nắp trong tủ lạnh • Rửa bồn cầu tiêu: Hòa lẫn Borax và nước trái chanh thành nhão như thuốc đánh răng. Bôi hợp chất lên vòng dơ ở bồn cầu, để như vậy trong hai giờ, rồi cọ cho sạch. • Bồn tắm, đá hoa: nước ấm pha nửa ly baking soda, nửa ly giấm • Lau chùi đồ bằng đồng: trộn nước chanh và baking soda thành hợp chất nhão, bôi lên đồ đồng rồi rửa sạch với nước sau năm phút. • Vết rượu vang trên khăn bàn: muối pha với chút nước • Giặt quần áo: xà phòng thường là đủ sạch, vì đa số quần áo mặc một lần rồi thay, nên không dơ bẩn lắm. Chất tầy (detergent) có hóa chất dầu, phosphates có thể gây dị ứng. • Nếu có thể, nên phơi quần áo ngoài trời, vừa tiết kiệm nhiên liệu vừa không mau hư quần áo. Cứ nhìn những sợi vải trong máy sấy: đó là từ quần áo mà ra, do đó quần áo mau hư khi sấy. Vào mùa đông, rũ cho quần áo hết nhăn rồi phơi. Hơi nóng từ máy sưởi sẽ làm quần áo khô đồng thời trong nhà cũng có hơi nước từ quần áo bay ra. • Giới hạn dùng chất tẩy (bleach). Nếu cần làm trắng quần áo, dùng chất không có chlorine. • Mua quần áo không cần giặt khô. Dry clean dùng hóa chất perchlorethylene có thể gây ra ung thư. • Nên tránh gói thực phẩm bằng tờ nhựa mỏng làm bằng PVC vì thực phẩm có thể hút hóa chất PVC. Nên gói

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

105

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

HOUSTON

TM

bằng giấy thường hoặc để thực phẩm trong đồ đựng bằng sứ. • Nếu có thể, dùng thực phẩm trồng bón bằng chất hữu cơ để giảm thiểu hóa chất vô cơ có hại. • Rửa sạch rau trái để loại bỏ hóa chất từ phân bón hoặc hóa chất diệt sâu bọ. • Ðừng nấu thực phẩm đựng trong đồ chứa bằng nhựa trong lò vi ba, để tránh hóa chất lẫn với thực phẩm. • Theo các nhà chuyên môn, không nên dùng xà bông có chất tiêu diệt vi khuẩn để tránh sự nhờn thuốc của vi khuẩn. Chỉ cần rửa tay với nước và xà bông thường là đủ rồi. • Không nên dùng ống đo nhiệt độ cơ thể có chất thủy ngân, để tránh vỡ ống, gây ngộ độc • Không dùng thuốc nhỏ mắt, nước rửa kính mắt sát tròng, thuốc xịt mũi có chất “thimerosol”, là một loại thủy ngân • Tạo thói quen bỏ giày dép ngoài cửa trước khi vào nhà. Giày dép mang nhiều hóa chất như thuốc trừ sâu bọ.

Ðể một miếng thảm trước cửa để chùi chân. Theo kết quả nghiên cứu của CDC, có tới 34 loại hóa chất có hại dính trong giày dép rồi mang vào thảm trong nhà • Hút bụi thảm và sàn nhà thường xuyên để loại các hóa chất nằm sâu dưới thảm CẤP CỨU Sau đây là vài phương thức có thể áp dụng khi chẳng may trúng hóa chất có hại 1- Chất độc lên da - Cởi bỏ quần áo dính hóa chất, xả nước lạnh trên da khoảng 10 phút. Sau đó nhẹ nhàng rửa sạch với xà phòng và nước. 2- Chất độc bắn vào mắt - Xả nước ấm vào mắt nhiều lần. Yêu cầu nạn nhân chớp mắt liên hồi trong khi xả nước để rửa sạch hóa chất dính trong mắt. Ðừng dụi mắt cũng như lấy ngón tay banh mi mắt ra. 3- Hít thở hóa chất - Lập tức dời nạn nhân ra nơi thoáng khí, mở rộng cửa sổ và cửa ra vào. Nếu nạn nhân không thở,

áp dụng hô hấp nhân tạo. 4- Nuốt phải chất độc - Ngoại trừ khi nạn nhân bất tỉnh, lên cơn kinh phong hoặc không nuốt được, cho họ uống ngay một ly sữa hoặc nước rồi kêu cấp cứu hỏi coi có cần làm cho nạn nhân ói mửa hay không. Trong nhà nên luôn luôn có một lọ 30 cc thuốc gây ói mửa Syrup ipecac và chỉ cho nạn nhân dùng sau khi hỏi ý kiến bác sĩ hoặc trung tâm chống độc chất. KẾT LUẬN Thực là nghịch lý khi nói rằng có hóa chất độc trong căn nhà ấm cúng mà mọi người đang trú ngụ tới 60% thời gian của mỗi ngày. Nhưng xin thưa đó là điều có thật. Người viết đã nêu ra một số bằng chứng. Rất mong các nhà chuyên môn khoa học đồng hương góp ý thêm để bà con người Việt mình tránh được những rủi ro gọi là “không đâu” này. B.S NGUYỄN Ý ÐỨC

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

Ed Sheeran là “Nghệ sĩ của thập kỷ”

Ca sĩ Ed Sheeran

Ca sĩ Ed Sheeran nhận danh hiệu “Nghệ sĩ của thập kỷ” nhờ thành công về mặt thương mại trong làng nhạc Anh. Official Charts Company - tổ chức điều hành các bảng xếp hạng âm nhạc uy tín nhất nước Anh - tuần qua công bố danh hiệu “Nghệ sĩ của thập kỷ” thuộc về Ed Sheeran. Martin Talbot - giám đốc tổ chức

106 |No 684 - Dec 20 2019 |

- nhận xét Ed Sheeran thống trị làng nhạc từ năm 2010 đến 2019. Ca sĩ này có 12 bản thu đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc Anh, hơn tất cả nghệ sĩ khác. Sheeran có tổng cộng 79 tuần đứng đầ u các bảng xếp hạng album và đĩa đơn bán chạy trong thập kỷ qua. Ed Sheeran cũng có 3 ca khúc trong danh sách 5 ca khúc thành công nhất nước Anh trong thập kỷ qua. Shape Of You là ca khúc được yêu thích nhất, đứng 14 tuần ở vị trí đĩa đơn bán chạy với tổng doanh số 4,5 triệu bản. Hai ca khúc còn lại là Thinking Out Loud (hạng ba) và Perfect (hạng năm). Tuần trước, công ty phát nhạc trực tuyến theo yêu cầu Spotify cũng công bố Ed Sheeran là nghệ sĩ được nghe nhiều nhất tại Anh và đứng thứ hai toàn cầu, sau rapper người Canada Drake.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Hồi tháng 10, tạp chí Heat công bố Ed Sheeran là ngôi sao dưới 30 tuổi giàu nhất nước Anh với khối tài sản ròng khoảng 170 triệu bảng, tăng gần gấp đôi năm ngoái (khoảng 94 triệu bảng). Năm qua, Sheeran chủ yếu kiếm tiền nhờ lưu diễn. Tháng 8, chuyến lưu diễn Divide của Sheeran lập kỷ lụ c doanh thu toàn cầu với 736 triệu Mỹ kim sau khoảng một năm rưỡi. Ed Sheeran, 28 tuổi, hiện là ca sĩ, nhạc sĩ hàng đầu thế giới. Anh gia nhập làng nhạc từ năm 2004, gây chú ý với khả năng sáng tác và được nhiều nghệ sĩ tìm đến. Năm 2011, anh phát hành đĩa đơn đầu tay The A Team, lập tức nổi tiếng toàn cầu. Tính đến nay, Ed Sheeran phát hành 4 album, đều đứng đầu bảng xếp hạng trên hai thị trường Anh và Mỹ. Nam ca sĩ cũng giành 4 giải Grammy, 2 giải VMAs và 4 giải Billboards. 

TM

GÓC ĐỜI SỐNG

HOUSTON

Những thực phẩm nên dùng chung với mật ong

M

ật ong được mệnh danh là “thực phẩm dinh dưỡng hoàn hảo nhất trong tự nhiên” và người Hy Lạp cổ đại coi mật ong là một “món quà trời ban”. Sự kết hợp của mật ong và 4 loại thực phẩm dưới đây có thể chữa một cách hiệu quả các bệnh nhỏ và nuôi dưỡng sức khỏe.

Mật ong + Lê

Mật ong nấu với lê giúp điều trị ho vô cùng tốt. Lê gọt vỏ, thái miếng nhỏ hoặc để cả quả, ngâm lê vào nước muối 5 phút. Sau đó cho lê vào chén sạch và đổ mật ong vào, ướp từ 20-30 phút cho mật ong ngấm vào lê. Cuối cùng hấp cách thủy trong vòng 30 phút.

Mật ong + Sữa

Mật ong giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa, và canxi có trong sữa rất phong phú. Kết hợp cả hai loại thực phẩm với nhau, có tác dụng làm đẹp da, tăng cường hệ thống miễn dịch, ngừa loãng xương. Trước khi đi ngủ uống sữa tươi mật ong còn giúp ngủ ngon hơn.

cho cơ thể tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa nhiều bệnh và nguy cơ nhiễm trùng. - Chữa trị ho và viêm họng Gừng đã được sử dụng rộng rãi để giúp hạ sốt, làm ấm cơ thể, trị buồn nôn, giảm đau tai, làm dịu đau họng, và nó giúp giảm bớt ho và viêm phế quản. Mật ong nguyên chất cũng có tính chất dược liệu chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng. Nó phủ lên cổ họng để làm giảm đau họng. Mật ong cũng là chất kháng khuẩn và chống nhiễm trùng cho toàn bộ cơ thể. Nó rất giàu vitamin B, C, D, và E và chất làm tăng cường hệ thống miễn dịch. - Hỗ trợ tiêu hóa Gừng mật ong có hàm lượng cao protein trợ giúp trong quá trình tiêu hóa, và nó cũng kích thích sự bài tiết mật, giúp hòa tan chất béo. Hơn nữa, nó kích thích sự tăng trưởng của vi

khuẩn đường ruột, giúp tăng tốc quá trình tiêu hóa và tạo điều kiện đi tiêu thích hợp. - Cải thiện lưu thông máu Các hợp chất được tìm thấy trong gừng như gingerols và zingerone được biết đến để giúp làm ấm cơ thể, do đó cải thiện lưu thông máu. Các axit amin trong gừng giúp tăng lưu thông và làm giảm khả năng của các bệnh tim mạch. Cháo mật ong

Sau khi nấu cháo trắng, thêm lượng mật ong vừa phải cháo và khuấy đều. Món cháo này không chỉ ngon mà còn có thể nhanh chóng bổ sung năng lượng, loại bỏ mệt mỏi và điều hòa lưu thông máu. 

Mật ong + Gừng

Gừng tươi thái sợi, ngâm với khoảng 300ml nước sôi trong 10 phút, sau đó thêm một lượng mật ong thích hợp vào cốc nước gừng và khuấy đều. Tác dụng của nước mật ong gừng: - Tăng cường hệ thống miễn dịch Do cả mật ong và gừng có chứa chất chống oxy hóa, kháng sinh, kháng khuẩn và chống viêm nên giúp No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

107

GÓC ĐỜI SỐNG

HOUSTON

TM

Phim khiêu dâm tàn phá sức khỏe người xem ra sao?

T

heo The Conversation, người xem nội dung khiêu dâm, phim sex có thể phải chịu hậu quả về sức khỏe tâm thần và đời sống tình dục: rối loạn cương dương, trầm cảm, lo âu, thích tình dục cực đoan, bạo lực tình dục, loạn luân… Từ khi internet ra đời, các nội dung khiêu dâm đã tăng vọt. Pornhub, trang web khiêu dâm miễn phí lớn nhất thế giới, có hơn 33,5 tỉ lượt truy cập năm 2018. Về lâu dài, nội dung khiêu dâm có thể gây rối loạn chức năng tình dục, đặc biệt là rối loạn cương dương, khiến người ta không đạt cực khoái với bạn tình ngoài đời thực. Để giải thích những hiệu ứng này, một số nhà khoa học đã rút ra sự tương đồng giữa tiêu thụ nội dung khiêu dâm và lạm dụng chất gây nghiện. Thay vì cùng đối tác thỏa mãn tình dục, người khoái phim sex, theo bản năng, lại tiếp cận với điện thoại, máy tính khi có ham muốn, do họ thường đạt cực khoái hay thỏa mãn khi xem khiêu dâm. Bác sĩ tâm thần Norman Doidge nói với The Conversation rằng cảnh khiêu dâm, giống như các chất gây nghiện, là tác nhân kích thích quá mức dẫn đến mức độ tiết dopamine cao bất thường. Điều này có thể làm hỏng hệ thống khen thưởng dopamine và khiến nó không phản ứng với các nguồn vui tự nhiên. Đây là lý do tại sao người dùng bắt đầu gặp khó khăn trong việc đạt được kích thích với đối tác thật. Ngoài rối loạn chức năng tình dục, khiêu dâm còn tàn phá gì? Theo The Conversation, các nghiên cứu phát giác, những thay đổi trong truyền dopamine có thể tạo điều kiện

108 |No 684 - Dec 20 2019 |

cho trầm cảm và lo âu. Những người xem khiêu dâm có các triệu chứng trầm cảm nặng hơn, phẩm chất cuộc sống thấp hơn và sức khỏe tinh thần kém hơn so với những người không xem khiêu dâm. Người đã xem khiêu dâm còn muốn và cần thêm nội dung khiêu dâm nhiều hơn, mặc dù họ không thật thích nó. Sự mất kết nối giữa mong muốn và ý thích này là một đặc điểm nổi bật của rối loạn điều hòa hệ thống khen thưởng. Các nhà nghiên cứu tại Viện Max Planck ở Berlin (Đức) nhận ra rằng việc sử dụng khiêu dâm cao hơn tương quan với việc kích hoạt não ít hơn để đáp ứng với hình ảnh khiêu dâm thông thường. Điều này giải thích tại sao người xem khiêu dâm có xu hướng dần tiến tới với các hình thức khiêu dâm cực đoan và trái với tập tục hơn. Tình dục thông thường đang bị giảm sự quan tâm và được thay thế bởi các chủ đề như loạn luân và bạo lực. Tỉ lệ các vụ việc trong đời thực có thể leo thang do sự duy trì nội dung bạo lực tình dục trực tuyến. Một số nhà khoa học gán mối quan hệ này với hoạt động của các

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

neuron gương. Các vùng não hoạt động khi ai đó đang xem phim sex là các vùng não hoạt động trong khi người đó có quan hệ tình dục thật. Marco Iacoboni, giáo sư tâm thần học tại Đại học California (Mỹ), suy đoán rằng hệ thống này có khả năng lan truyền hành vi bạo lực vì “cơ chế phản chiếu trong não cho thấy chúng ta tự động bị ảnh hưởng bởi những gì chúng ta nhận thức”. Mặc dù mới chỉ là suy đoán, mối liên hệ giữa khiêu dâm, tế bào thần kinh gương và tỉ lệ bạo lực tình dục gia tăng là cảnh báo đáng ngại. Xem nội dung khiêu dâm liên quan đến sự xói mòn vỏ não trước trán vùng não điều hành các chức năng như đạo đức, ý chí và kiểm soát xung lực. Cấu trúc này vốn còn kém phát triển trong thời thơ ấu, do đó, trẻ em phải vật lộn đấu tranh để điều chỉnh cảm xúc và xung động của chúng. Tổn thương vỏ não trước trán ở tuổi trưởng thành được gọi là hypofrontality khiến cá nhân có hành vi cưỡng chế và đưa ra quyết định kém. Nói cách khác, xem phim khiêu dâm làm não chuyển về trạng thái vị thành niên.

TM

TỬ VI TUẦN

HOUSTON

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Theo lịch thư của Tống Thiều Quang thì trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 âm lịch sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi (trùng với 21-12 dương lịch) các ngày âm lịch sau đây được kể là các ngày tốt nên làm các việc quan trọng: 30/11, 02/12. Còn các ngày âm lịch sau đây bất lợi cho mưu sự nên thận trọng 27, 28/11.

Tuổi Tý: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Tý hy vọng giảm hao tài và sự nghiệp có chiều hướng thay đổi khả quan. Đối với nam giới: Sự nghiệp biến chuyển giúp hoàn tất một số việc trước cuối năm. Có nhiều cơ hội hội họp, bàn bạc kế hoạch tất niên hay chung vui. Phòng rủi ro về chân tay như bị phỏng hay té ngã. Có cơ hội du lịch, thăm viếng. Tài chính trong tuần kém ổn định vì khoản chi cho lễ hội, mua sắm tăng cao. Đối với nữ giới: Tình cảm êm đềm. Gia đạo hòa thuận. Dịch mã động, di chuyển nhiều, thay đổi nhiều, bận rộn nhưng sôi động, hy vọng việc làm có hướng mới. Tiền bạc căn bản ổn định nhưng có dấu hiệu chi tiêu rộng cho quà cáp, mua sắm, nên hạn chế đầu tư hay đỏ đen. Đối với giới cao niên: Một tuần thân tâm tạm bình ổn, nhiều cuộc vui và tiệc tùng. Có tin vui về đoàn tụ. Tuổi Sửu: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Sửu có áp lực về công việc và tài chính ở tình trạng gặp chút khó khăn. Đối với nam giới: Sự nghiệp bấp bênh, rảnh rỗi hơn nhưng thu nhập giảm và khoản mua sắm tăng. Có cơ hội mở rộng giao tế, gặp gỡ bạn bè mới. Phòng gia đạo có mâu thuẫn cần giải tỏa. Sức khỏe tốt, có quyết định quan trọng về đổi cũ thay mới, mua bán hay đầu tư nhưng nên thận trọng. Đối với nữ giới: Sức khỏe tốt. Sự nghiệp có chuyển biến nhưng chưa bớt áp lực nên bình tâm và thích ứng cho tới cuối năm. Tiền bạc có dấu hiệu hao thoát hay phải chi tiêu nhiều khoản cho lễ lạt, quà cáp, giao tế, mua sắm và chỉnh trang. Đề phòng vì nóng nảy, vội vàng nên gây thêm hao thoát tài chính. Đối với giới cao niên: Có có cơ hội du ngoạn hay nghỉ ngơi. Bỏ bớt chất kích thích để thân tâm bình hòa và đạt được mục tiêu “nhàn, lạc.”

Tuổi Dần: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Dần có tin vui về tài chính và sự nghiệp nhưng sự an khang phải lo phòng giữ. Đối với nam giới: Tài chính tạm vượng, có thể đầu tư chừng mực và mua sắm hay ăn tiêu vừa phải dù có cơ hội hay vì mục tiêu giao tế. Nên đề phòng hỏa hoạn hay tai nạn khi di chuyển. Tình cảm có vướng mắc trong gia đình hay với bạn bè, hàng xóm hoặc với người cộng tác, cần giải tỏa và có cơ hội làm việc này. Đối với nữ giới: Sinh hoạt hay di chuyển nên coi chừng rắc rối vì rủi ro. Có thể đi làm răng hay đau nhức. Quản trị và chi tiêu cho thận trọng sẽ gặp thuận lợi về tài chính nhờ được tài trợ hay có ngoại tài. Áp lực việc tuy chưa giảm nhưng thành quả tăng. Đối với giới cao niên: Được quan tâm, nhận tặng vật và dịp tiệc tùng nhưng cần điều độ trong ẩm thực và di chuyển nên thận trọng. Tuổi Mão: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Mão tài chính hanh thông nhưng sự nghiệp có áp lực cần kiên tâm đối phó. Đối với nam giới: Việc làm có biến chuyển và ít nhiều thử thách nhưng giải quyết được một vướng mắc do tuần trước để lại. Tiền bạc tuy chưa khả quan, kể cả nguồn phụ nhưng chi những khoản cần thiết cho lễ hội nên chỉ gây chút áp lực lên tinh thần. Có tin vui từ xa. Coi chừng bị đau răng hay thương tích tay chân do té ngã. Phòng tranh cãi gây xích mích với thân thích hay bạn bè. Đối với nữ giới: Di chuyển nên thận trọng nhất là lúc ra ngoài khi thời tiết khắc nghiệt. Có việc cần thiết phải hoàn thành trong tuần, nhưng có cơ may hay do óc sáng tạo phát huy nên thành quả khả quan. Tài chính tạm ổn định dù mua sắm nhiều, giải trí hay tiệc tùng. Vẫn cần chi tiêu cho chừng mực và dành ngân khoản cho kế hoạch cuối năm. Đối với giới cao niên: Có tin vui ngoài cộng đồng hay việc xã hội có mình tham dự. Được tín nhiệm và được săn sóc, nhận quà cáp. Nhưng chú ý phòng cảm cúm.

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

109

TỬ VI TUẦN

HOUSTON

TM

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Tuổi Thìn: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Thìn gặp không ít áp lực về công việc nhưng tài chính tạm ổn định. Đối với nam giới: Không nên đi xa vì di chuyển bất lợi hoặc vì sức khỏe kém ổn định hoặc phòng rủi ro. Cần quyết định quan trọng về việc làm nhưng nên đắn đo suy nghĩ. Cần kiên tâm giữ kế hoạch cũ dù có thử thách vì tương lai gần có cơ may gỡ rối. Tài chính ổn định dần dù nhu cầu mua sắm tăng cao. Đối với nữ giới: Nhún nhường, tránh phô trương để giảm khẩu thiệt thị phi. Tài chính tuy chưa như ý nhưng nhờ chi tiêu, mua sắm có chừng mực nên tạm ổn. Kết quả việc làm được tán thưởng nhưng áp lực gia tăng vì công việc bề bộn và thời gian hoàn thành lại quá gấp. Phải tu bổ nhà cửa hay máy móc, quà cáp và cho thân thích. Đối với giới cao niên: Nên thư giãn thân tâm dù di chuyển khó khăn khi cảm thấy đau nhức hoặc lúc thời tiết khắc nghiệt. Gia đình thêm người hay nhận tin đoàn tụ. Tuổi Tỵ: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Tỵ cảm nhận sự nghiệp và tài chính chưa như ý, sức khỏe cần theo dõi và gìn giữ thận trọng. Hy vọng một tin mừng tới sớm giúp phấn chấn tinh thần. Đối với nam giới: Sự nghiệp có tin vui về một việc xã hội có mình tham dự kết thúc tốt đẹp. Tiền bạc tuy chưa vượng nhưng thanh toán dược một số nhu cầu dành cho lễ hội và giao tế hoặc tân trang. Phòng hỏa hoạn hay rủi ro trong sinh hoạt hay lúc ra ngoài. Bỏ bớt chất kích thích, coi chừng công việc hay mưu sinh gây thêm áp lực lên thân tâm. Đối với nữ giới: Coi chừng bệnh đường ruột hay bài tiết. Hy vọng có dịp hội họp, tiệc tùng gặp gỡ, giải trí cải thiện giao tế nhưng vẫn cẩn chừng mực trong ngôn ngữ vả cảm xúc dù gặp hoàn cảnh sinh hoạt nhiều trở ngại. Có thể thực hiện dự án quan trọng với sự giúp đỡ của một người thông cảm và có khả năng. Đối với giới cao niên: Có tin mừng từ xa. Cần thư giãn và thư thái vì “sức khỏe là vàng.”

110

Tuổi Ngọ: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Ngọ về tài chính có dấu hiệu hao hụt và việc làm tiến triển chậm nhưng có thành quả tạm khả quan. Đối với nam giới: Cần quản trị chặt tài chính vì có các khoản chi tiêu chưa cần thiết vì cuối năm còn có nhu cầu cho một dự tính quan trọng. Trong nhà có tin vui, nhưng sự nghiệp có chút áp lực cần đối phó, tốn nhiều thời gian vì công việc bề bộn. Có nhiều di chuyển ích lợi như du lịch hay đi xa, tiếp thị… Đối với nữ giới: Thận trọng trong mọi sinh hoạt nhất là lúc di chuyển bên ngoài. Có tin yên tâm về sự nghiệp như có sự bắt đầu thay đổi dù chưa ưng ý nhưng diễn tiến tạo hy vọng. Tiền bạc khoản chi tiêu cần thiết tăng cao cho lễ lạt nhưng bản thân phải dự liệu dành cho kế hoạch cuối năm. Hy vọng, có quà tặng hay phần thưởng trong tuần. Đối với giới cao niên: Giao tế bên ngoài có dịp cải thiện, nhờ hội họp, tiệc tùng, tăng mối cảm thông với thân thích. Có tin vui về con, cháu. Phòng áp huyết không ổn định. Tuổi Mùi: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Mùi cảm nhận sự nghiệp khó ổn định và tiền bạc còn hao thoát. Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Đối với nam giới: Cần thận trọng sức khỏe hay khi di chuyển. Một tuần giao tế bên ngoài nhiều xáo trộn và trong gia đình có rắc rối. Có hao thoát về tiền bạc, do mua sắm quá mức, đầu tư thua thiệt, nợ khó đòi, vay mượn gặp khó khăn, nhưng nên bình tâm tĩnh trí, tránh đỏ đen và nóng lòng…ném tiền qua cửa sổ trong một tuần bất lợi. Việc làm chưa có người giúp đỡ và kết quả khó mỹ mãn. Đối với nữ giới: Việc làm kém hanh thông vì không có quý nhân phù trợ, hay cơ may trong tầm tay, thời gian lại hạn chế và thân tâm có phần mệt mỏi. Tiền bạc thì nguồn chính chỉ tạm ổn, nợ khó đòi, nguồn tài trợ vắng bóng, nên tránh đầu tư khoản bấp bênh và chi tiêu nhiều cho giao tế. Đối với giới cao niên: Chi tiêu nhiều trong tuần vì tiền thuốc men hay hiếu-hỷ hoặc mua sắm vì có dịp. Nên tri túc, tri nhàn và gìn giữ sức khỏe.

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Tuổi Thân: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Thân còn hao thoát về tài chính và sự nghiệp chưa biến chuyển theo hướng tạo nguồn tin tưởng và

hưng phấn. Đối với nam giới: Tài chính hao thoát trong dự liệu cho tân trang, sửa chữa và mua sắm hoặc quà cáp. Nơi làm việc có đổi mới tạo thêm lao tâm, lao lực nhưng hy vọng có tin vui trong nhà và sự thông cảm trong giao tế bên ngoài, giúp tinh thần phấn chấn giải quyết hoàn cảnh bế tắc tạm thời. Đối với nữ giới: Tiền bạc có nhiều khoản chi tiêu cho nhu cầu mua sắm cho lễ hội và cuối năm, kể cả thanh toán nợ nần và trợ cấp, biếu xén cho thân thích…, nên cần thận trọng trong quản trị. Sự nghiệp khó ổn định, thành quả công việc bình thường và việc làm cần thêm cố gắng và kiên trí, Tình cảm đẹp, được thông cảm và khuyến khích nhưng cần tự chế. Đối với giới cao niên: Nên khoan dung và hòa giải và tránh kiện tụng hay khẩu thiệt thị phi vì gây áp lực tinh thần. Tiếp tục khống chế bệnh cũ. Hoàn cảnh vật chất chưa như ý nhưng đừng quên “nhàn vi quý.”

Tuổi Dậu: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Dậu chỉ tạm bình ổn về công việc và chưa cảm thấy hưng phấn về tiền bạc như dự kiến. Đối với nam giới: Sự nghiệp có hướng mới cần phát huy trí sáng tạo, sự cố gắng và thời gian hoàn thành. Có khoản chi tiêu cho sửa sang nhà cửa hay xe cộ hay cung cấp cho thân thích hoặc thuốc men hay quà cáp trong giao tế. Tình cảm khó êm ả, cần sự thông cảm và quan tâm nhưng vắng bóng tri âm. Đối với nữ giới: Cần hòa giải mâu thuẫn với người thân và giữ vững tinh thần trước áp lực ngoại cảnh. Có nhiều biến dịch như đổi việc hay nhận việc mới hay đổi nơi cư trú hoặc thay đổi một quyết định sắp thực hiện. Một tuần tài chính khó ổn định và chỉ có thể mua sắm hay giải trí với tinh thần “liệu cơm gắp mắm.” Đối với giới cao niên: Di chuyển nên thận trọng và tránh lo nghĩ những chuyện ngoài sức mình. Có tin buồn từ họ hàng hay bè bạn.

Tuổi Tuất: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Tuất cảm nhận sự nghiệp chỉ tạm ổn định nhưng tài chính còn chi nhiều khoản trong kế hoạch và khó

tránh hao thoát. Đối với nam giới: Gia đình thêm người hay vợ chồng hòa hợp nhưng có áp lực về tài chính. Có kế hoạch phải gác sang năm mới vì nguồn tài chính suy thoái, nhân lực thiếu thốn, chi tiêu cho giao tế lại khó hạn chế. Đề phòng có kẻ gièm pha hay cạnh tranh bất chính. Nhìn chung sự nghiệp khó thăng tiến. Đối với nữ giới: Di chuyển nhiều, việc làm khó có kết quả như ý, bản thân phải vất vả và bận rộn trước những trù liệu cuối năm. Một tuần nhiều hoạt động trong việc công ích và giải trí, kể cả thăm viếng, thư tín, trao nhận tặng vật, hoặc du lịch và du ngoạn… Đối với giới cao niên: Nên thư giãn thân tâm vì có cơ hội được săn sóc, nhận tặng vật hay có nguồn vui đoàn tụ…Phòng ho suyễn hay té ngã.

Tuổi Hợi: Trong tuần chuyển tiếp từ tháng 11 sang tháng 12 âm lịch năm Kỷ Hợi người tuổi Hợi sự nghiệp hanh thông hơn nhưng coi chừng chưa đắc tài, đắc lợi và khó tránh vất vả hơn tuần trước. Đối với nam giới: Trí sáng tạo cao, việc làm trôi chảy nhưng bận rộn và mệt mỏi. Giao tế có nhiều rắc rối, tình cảm cho nhiều hơn nhận, lại khó tạo mối cảm thông. Tránh khẩu thiệt thị phi và nên giữ hòa khí trong nhà và với bạn bè. Chưa thể đổi việc cũ vì chưa thuận lợi, quyết định chỉ tốn thêm tâm lực vô ích. Đối với nữ giới: Tài chính chưa ổn vì kế hoạch tiêu pha quá mức dự chi cho lễ lạt trong khi nguồn thu giảm. Thiếu cộng tác viên và người chỉ huy giúp đỡ hữu hiệu nên việc làm khó trôi chảy gây áp lực lên thân tâm Tình cảm có sóng gió gây nhiều mối băn khoăn và nhiểu lúc cảm thấy mình cô độc. Đối với giới cao niên: Sức khỏe kém ổn định nhưng có cơ hội thư giãn, nghỉ ngơi và chung vui với thân thích. Nên hòa đồng với hoàn cảnh.

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

111

BẠN GÁI NHỎ TO

HOUSTON

TM

Cái phao êm ái! HỎI: Tôi 46 tuổi. Anh 52. Cả hai đều có một cuộc hôn nhân bất như ý. Phía tôi thì đã dứt khoát. Phía anh chắc không có lối ra, một phần vì lý do tôn giáo, một phần vì họ có nhiều tài sản chung và một đứa con tàn tật cần săn sóc hầu như suốt đời. Cách đây 7 năm, anh là người phỏng vấn khi tôi nộp đơn xin việc ở công ty. Tuy lấy được job do khả năng của mình nhưng tôi vẫn giữ lại ấn tượng và nhớ ơn người phỏng vấn vì phong cách lịch sự và chuyên nghiệp của anh. Thời gian đầu mới nhận việc, tôi và anh thường gặp nhau trong cafeteria vào giờ ăn trưa. Chúng tôi nói với nhau đủ thứ chuyện. Ban đầu anh hỏi thăm tôi có thoải mái về công việc tôi mới làm hay không? Tôi

112

có điều gì cần anh hướng dẫn để mọi sự được suôn sẻ thì cứ cho anh biết v.v... Tôi ngỏ lời cám ơn anh về cuộc phỏng vấn cho tôi kết quả như mong muốn, ngoài ra, tôi chưa gặp khó khăn nào cả, ‘so far so good’. Trong những lần ăn trưa sau, chúng tôi nói về chuyện ăn uống lành mạnh, chuyện nấu nướng. Anh cho biết nhà anh thường không nấu nướng mà ai thích gì ăn nấy và mỗi người tự lo cho mình. Buổi chiều tan sở, anh ghé qua phố mua ‘to go’ món nào mình thích, về nhà chỉ hâm nóng lại rồi ăn. Món nào bà xã anh cũng thích, mà gặp lúc thì bà cùng ăn và ăn xong thì dọn dẹp sạch sẽ liền, thức ăn thừa đổ thùng rác nên tủ lạnh nhà anh chỉ chứa nước uống và trái cây, không bao giờ có thức ăn ngoại

trừ trứng và lạp xưởng. Với thời gian, câu chuyện trao đổi trở nên thân cận hơn, có hôm anh ngần ngại hỏi tôi có vui lòng kho giùm anh một soong cá nục hay một chút thịt ram mặn không? Anh nói thấy tôi ăn toàn thức ăn ‘home made’, ngon quá, làm anh nhớ lại những món ngày xưa mẹ anh hay nấu. Thậm chí món rau muống luộc chấm tương anh cũng rất thèm mà không biết làm cách nào? Tôi nói anh có thể ghé chợ Việt Nam, mua rau muống về luộc, rất dễ. Tôi dặn anh chờ cho nước sôi hãy bỏ rau vô nồi thì rau mới xanh. Anh lắc đầu, trả lời: “Thú thật với chị, tôi nghĩ lên sao hỏa dễ hơn công thức bếp núc chị ra”. Một hôm đi chợ, thấy rau muống mới về tươi xanh, cọng nhỏ, tôi sực nghĩ tới anh, nên mua thêm một bó. Về nhà, tôi lặt hết bó rau, rửa sạch, để ráo nước rồi cho vô Ziplock kèm một trái cà chua. Tôi sẻ tương Cự Đà vô cái hộp nhỏ đủ cho một lần ăn, nêm sẵn chút đường. Bữa sau đi làm, tôi đưa tất cả cho anh và dặn anh chỉ cần đun nước sôi, coi chừng rau chín là được. Trái cà chua thì anh lấy đũa khìa ra để nước luộc rau thành canh, nếu nhà anh có dưa món, ăn cũng rất ngon. Khi đưa, tôi thẳng thắn hỏi anh đem những thứ này về nhà có gì phiền nhiễu không thì anh sốt sắng trả lời: “Bà xã tôi không bao giờ chú ý cái gì hết! Sinh nhật tôi, có người tặng cái sơ mi mới, tôi mặc

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

chình ình trước mắt mà bà chẳng thắc mắc chi cả, có lẽ cũng không biết là cái áo lạ nữa”. Cứ vậy. Dần dần tôi kho cá, kho thịt giùm anh. Anh đòi trả tiền tôi đi chợ nhưng tôi nói đùa: “Đâu được, tiền công kho nấu nữa chi?” Nói xong, sợ bị hiểu lầm, tôi tiếp liền: “Giỡn với anh vậy thôi! Tôi sống một mình, nấu món nào cũng chút chút, ăn không hết bỏ tủ đá thành ra lâu lâu cứ phải ăn đồ ăn cũ, có anh ăn giùm, tôi cám ơn, anh khỏi trả tiền”. Nghe vậy, anh cũng giỡn lại để trả đũa: “Dzậy là eng hổng hết đổ cho chó eng tắc đèng đi ngủ đó he!” Hết chuyện vui đùa, anh lần hồi nói tới gia cảnh. Anh cho biết có một cháu gái bẩm sinh bị chứng liệt não, hiện phải gởi ở nơi săn sóc đặc biệt. Vì biến cố này, bà xã anh đau buồn rồi sanh ra nghĩ lẩn quẩn, đổ lỗi cho anh, cho gia đình anh thiếu phúc đức. Gia cảnh trở nên lục đục, bỏ nhau không được, ở lại cũng không xong, cãi vã triền miên, rồi không ai nói với ai nữa. Hai đứa con còn lại xong trung học là vội vàng ra sống riêng ngay, dù một đứa chưa tự túc được và vẫn cần cha mẹ chu cấp. Vợ chồng anh mỗi người mải miết làm công việc của mình để quên bớt sự bất hạnh nhưng không thể nào quên được. Tôi thành thực khuyên anh nên thông cảm với

TM

HOUSTON

người mẹ có đứa con tật nguyền mà cố gắng vượt qua sự oán trách vô căn cứ của người mẹ ấy, đền bù cho bà nhiều hơn khả năng thực sự của anh vì tuy là cha của đứa bé, anh cũng khổ đau không kém người mẹ nhưng anh là đàn ông, mạnh mẽ hơn, có thể sáng suốt và bình tĩnh hơn, anh cần bảo bọc không những người vợ yếu đuối mà bảo bọc cả cái tổ ấm của 4 người đang rất cần có cuộc sống bình thường. Những lời khuyên nhủ của tôi thay vì thêm sức mạnh cho anh để chống đỡ nghịch cảnh thì lại làm cho anh thấy tôi là nơi dựa dẫm tinh thần cho anh và đưa tới một nghịch cảnh khác khi anh bày tỏ tình yêu với tôi. Thành thực mà nói, anh là người đàn ông có nhiều ưu điểm để làm một người tình hay một người chồng trong tầm ngắm của nhiều phụ nữ, trong đó có thể có cả tôi nếu như anh không bị ràng buộc. Điều kiện căn bản để tiến xa hơn không có, tôi biết giới hạn phải dừng lại cho dù trong đáy lòng, thú thật với chị, tôi cũng cảm thấy bị cuốn hút rất mạnh trong mối liên hệ với anh, vì một thúc đẩy kỳ lạ, không cắt nghĩa được, nên tôi nghĩ nó cũng không xa mấy với tình yêu. Không muốn làm rối rắm thêm đời mình và đời người khác, tôi xin nghỉ việc mà không báo cho anh biết. Giấy tờ tới tay anh, anh nổi giận đùng đùng và không cho tôi giải thích.

Câu nói cuối cùng của anh với tôi là: “Em đã quyết tâm bỏ đi, em cứ đi. Mai kia, em làm ơn đừng diễn lại vở tuồng nhân đạo nửa chừng như em đã diễn với anh, tội cho người ta”. Tôi chưng hửng, không ngờ sự thể kết thúc một cách xấu đi như vậy. Tại sao anh không hiểu tôi phải lấy một quyết định khiến tôi chịu nhiều hy sinh và mất mát chỉ là để tránh trước một tình huống sẽ gây nhiều khó khăn cho mọi người sau này, mà lại nỡ nặng lời với tôi như vậy? Tôi đã làm gì sai chăng? Liệu tôi có nên nói cho anh biết tôi luôn chân tình trong mọi cư xử đối với anh, quá khứ, hiện tại và cả tương lai, nếu có khi nào anh cần tôi như một người bạn tin cậy được và dù tôi thương yêu anh cách mấy thì cũng không có con đường nào cho cả hai trong hiện tình của đôi bên nên tôi phải xóa mình đi? Mong chị rộng lòng đọc hết lá thư dài của tôi và cho tôi ý kiến coi tôi phải làm gì để ra khỏi sự trớ trêu bất ngờ khiến tôi quá buồn tủi cả tuần lễ? Tạ ơn chị và chúc chị nhiều sức khỏe. Người giấu tên TRẢ LỜI: Có lẽ tôi không có đủ sự khôn ngoan, kinh nghiệm sống cũng như sự tế nhị so với các thế hệ đi trước để nhận định và góp ý với Người Giấu Tên trong trường hợp của chị, nên

tôi xin mượn hoặc ngạn ngữ của người xưa để thưa cùng chị, như mấy câu này: “Thương người để lụy tới thân”, “Ách giữa đàng mang vào cổ”; hoặc, tôi xin mượn thơ Xuân Diệu để chị tự ngẫm nghĩ thêm: “Đường êm quá, ai đi mà nhớ ngó, đến khi hay gai nhọn đã vào chân”. Về phía chị, tôi đoán rằng câu chuyện gia đình của ông ấy cộng với cuộc sống có nhiều vấn đề thương cảm của ông ta đã đánh động vào bản năng tháo vát và thích che chở của chị, nên khởi đi từ sự lưu tâm tình cờ ban đầu đó, chị tiến dần tới ý muốn đồng hóa mình với vai người vợ trong cái gia đình này để giúp ông ta giải quyết mọi khó khăn; từ đấy chị cảm giác như chị gắn bó và yêu người đàn ông mà chị muốn cứu vớt. Về phía ông, có thể trong hoàn cảnh cô đơn, buồn khổ, ông ấy hướng về chị như con thuyền gặp bão hướng về ngọn hải đăng, song cũng có thể ít nhiều chị đã cư xử như thể chị là cái phao an toàn, êm ái cho ông ấy bám vào để vượt thoát. Chuyện ông tỏ tình với chị hẳn nhiên sẽ đi kèm với những hệ lụy của nó khiến chị giật mình nhìn vào thực tế, như chị nói, không có lối thoát cho cả hai nên chị bỏ chạy. Tôi lại xin dẫn một câu khác của ông bà xưa: “Đem con bỏ chợ”. Chị không rõ ràng với mình và với người, nên lâm vào một cảnh ngộ không giống ai, khiến

người thì hận, mình thì giận, đôi bên đều bẽ bàng. Đàng nào thì mọi sự cũng đã xảy ra một cách đáng tiếc rồi, âu cũng là số phận muốn chị trả cái giá nhẹ thôi vì tâm chị lành, chịu chút hiểu lầm rồi cũng sẽ qua đi hơn là chị cố đưa vai gánh vác chuyện giữa đường của người mà gánh không xong. Về câu hỏi: “Tôi đã làm gì sai chăng?” của chị, tôi thực sự không dám đưa ra lời phê phán vì chị nhìn sự thể kết cuộc thấy tùm lum là chị tự hiểu rồi. Thời buổi khó khăn này, quit job là một quyết định chẳng đặng đừng, chị đã “đền cái tội” vô cớ mà vương mang, xin rút ra bài học cho tương lai rồi quên hết đi. Cầu nguyện cho gia cảnh ông ấy và cũng tự tha thứ cho mình. Thế kỷ này, không ai chết vì thiếu người tri âm cả và sự hiểu lầm không lúc nào không xảy ra, nhiều như bụi sẽ bay đi dưới nắng mặt trời. BÙI BÍCH HÀ

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

113

PHỤ NỮ

HOUSTON

TM

Lớp nền trang điểm mốc, làm sao? Lớp trang điểm bị mốc hay còn gọi là cakey khiến cho khuôn mặt bị khô, sần sùi và nứt nẻ các lớp phấn. Những lúc này khi đứng dưới nơi có ánh sáng, các khuyết điểm sẽ xuất hiện rõ rệt, đồng thời lớp trang điểm cũng nhanh xuống tone hơn. Vậy đâu là nguyên nhân và cách đánh kem nền đúng nhất để khuôn mặt trở nên hoàn hảo nhưng vẫn tự nhiên.

Nguyên nhân da mặt bị cakey Nếu lớp nền trang điểm của mình bị nổi mốc (cakey), không tự nhiên, chắc chắn bạn đã có thiếu sót vài điều trong chu trình làm đẹp hằng ngày. Những nguyên nhân thường gặp là do da quá khô, cách đánh kem nền quá dày hoặc sai trình tự trang điểm. Cụ thể là bạn đã chọn các loại kem hay phấn có độ che phủ cao và kết

114

cấu dày, trình tự trang điểm bị lẫn lộn như đánh phấn trước lớp nền, quên thoa kem lót… đều dẫn đến tình trạng làn da không đủ độ ẩm nên sần sùi. Thời tiết quá lạnh cũng làm cho da trở nên khô hơn và dễ bị mốc phấn. Hãy thử thay đổi một số thói quen làm đẹp hằng ngày, thực hiện theo một số gợi ý dưới đây để dần cải thiện tình trạng cakey khi trang điểm.

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Làm gì để lớp nền không bị mốc? Dưỡng ẩm nhiều hơn Nếu vẫn dùng các sản phẩm dưỡng ẩm nhưng vẫn gặp phải hiện tượng này thì nguyên do là các thành phần đó không có khả năng cung cấp đủ độ ẩm cần thiết cho da. Nên đổi sang loại có chứa hợp chất cấp ẩm nhiều hơn trước. Đồng thời, thường xuyên tẩy da chết, tập trung vào việc dưỡng ẩm đầy đủ không những giúp da không mốc khi trang điểm mà còn giúp làn da trở nên tươi trẻ, căng mọng hơn.

Làm lỏng kem nền trước khi sử dụng Đừng nghĩ rằng đánh kem nền càng dày thì sẽ càng che phủ được nhiều khuyết điểm hơn. Thực ra, chỉ cần một lớp nền mỏng, nhẹ, hợp với màu da đã đủ giúp cho khuôn mặt trở nên tự nhiên và rạng rỡ hơn

TM

HOUSTON

nhiều. Hãy làm lỏng kem bằng cách kết hợp với một chút serum dưỡng ẩm thông thường theo tỉ lệ 2:1, sau đó tán đều lên mặt bằng cọ hay bông phấn. Đồng thời, hãy thử tán kem nền bằng tay, hơi ấm từ cơ thể sẽ giúp lớp kem thẩm thấu nhanh và đều hơn bình thường. Đặc biệt sau khi dưỡng ẩm, để cho lớp nền được đẹp hơn hãy chờ kem thẩm thấu ít nhất là 15 phút để đạt hiệu quả tốt nhất. Làm ẩm mút trang điểm

Hãy thử cho một ít nước xịt khoáng vào bông mút, đợi một chút cho khô, còn ẩm nhẹ và bắt đầu trang điểm như bình thường. Việc làm này không những giúp cho lớp nền được ẩm, mượt mà dụng cụ mút tán cũng vệ sinh và sạch sẽ hơn. Đánh phấn phủ mỏng, nhẹ Phấn nền dày cũng là một nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lớp trang điểm bị cakey nghiêm trọng. Hãy thử đổi từ loại phấn dạng nén sang loại bột và dùng cọ. Sản phẩm này không những có khả năng kiềm dầu mà còn có thể giữ cho lớp nền lâu trôi hơn. Làm gì để “chữa” lớp nền cakey? Khi trang điểm xong thì thấy phấn nền bị cakey, hãy thử một số cách “chữa cháy” tạm thời. Dùng giấy thấm dầu Tình trạng cakey sẽ thường xuyên xuất hiện ở người da dầu. Vậy nên khi thấy lớp nền cakey hãy dùng giấy thấm dầu để lấy đi lớp bã nhờn ở

mũi, cằm…sau đó phủ nhẹ nhàng lại bằng một chút phấn phủ không màu. Việc này sẽ giúp cho lớp trang điểm trở nên mới và đẹp hơn. Nhúng bông tẩy trang vào nước Khi thấy khuôn mặt có dấu hiệu nứt phấn thì hãy nhúng một miếng bông tẩy trang vào nước, sau đó vắt thật khô và dặm nhẹ nhàng lên những vùng da bị mốc. 

GÓC ĐỜI SỐNG

Ăn uống lành mạnh làm giảm nguy cơ mất thính giác Nghiên cứu được công bố trên chuyên san American Journal of Epidemiology cho thấy một chế độ ăn uống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ mất thính giác. Các nhà khoa học thuộc Bệnh viện Brigham & Women’s (Mỹ) nhận thấy những phụ nữ có chế độ ăn uống lành mạnh như Dash, Địa Trung Hải giảm 30% nguy cơ suy giảm thính giác so với nhóm ăn uống kém lành mạnh. Chế độ ăn Dash gồm ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ, thịt gia cầm, cá, các chế phẩm từ sữa ít chất béo và giảm đường, thịt đỏ, muối. Chế độ ăn Địa Trung Hải chủ yếu nhiều hạt, cá, dầu ô liu, trái cây, rau củ như cà chua, cà tím, chanh, rau xà lách, đậu lăng, song ít thịt cùng các chế phẩm từ sữa. Các nghiên cứu trước đây cho thấy bổ sung một số thực phẩm và dưỡng chất cụ thể như beta-carotene và beta-cryptoxanthin (có trong bí đỏ, cà rốt, cam cùng nhiều rau củ quả khác) giúp giảm nguy cơ mất thính lực.  No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

115

TRUYỆN DÀI TRUYỆN DÀI

HOUSTON

TM

Thân phận dư thừa Nhật Tiến dịch theo

 Tiếp theo kỳ trước Chương 30 Nha trang, tháng Ba năm 1981 Bãi biển lúc xế chiều nom tối đi hơn dưới bầu trời nặng trĩu mầu xám. Trời không có gió nên những gợn sóng lăn tăn vỗ lười biếng lên cát. Cái cảng, vừa mới đây còn đầy thuyền bè náo nhiệt, bỗng trở nên vắng hoe sau khi cá đã được chuyển lên bờ và mang ra chợ. Một bầy hải âu lươn. vòng trên bãi cát ướt hãy còn loang lổ máu cá để kiếm bữa ăn chiều. Tiếng kêu oang oác của chúng vang inh ỏi trong bầu trời u ám nghe như　đoạn cuối của một bản nhạc truy điệu áo não. Hôm ấy tôi đi làm một mình, không mang theo em gái, vì tới lượt Jimmy phải trông nom nó. Kh ô n g có b é Ti, tô i chẳng cần vội vã về nhà. Tôi thủng thẳng cuốc bộ dọc theo bãi biển để ngắm cảnh hoàng hôn. Đâu đó

116

THE UNWANTED của Kiên Nguyễn

phía chân trời, một dẫy những hòn đảo nhỏ nối nhau chạy xa tới cuối tầm mắt đã cắt đôi nền trời với mặt biển thành hai phần rõ rệt. Mặt trời đã lặn, nhưng những mảng sáng mầu cam vẫn còn ánh qua bầu trời giống như có ai cất dấu những mảnh than hồng sau những đám mây. Khi tôi tiến lại gần mặt nước, đôi chân trần của tôi chạm vào vùng đất mát rượi., làm tiêu tan cái mệt rũ trên người. Tôi hít một hơi thở thật sâu, dang hai tay ra hai bên. Không khí đượm mùi mặn của biển cả ùa vào hai lá phổi. Không nhìn thấy ai, tôi bèn giả bộ như mình đang lái một chiếc máy bay, cái trò mà từ nhiều năm qua tôi không còn chơi nữa. - Kiên, chờ Kim với. Tôi nghe thấy tiếng của Kim ở đâu đó sau một lùm những cây dừa nhỏ. Giọng nàng lảnh lót, xoáy vào tai tôi nghe chói tai như tiếng của bầy hải âu. Hai má tôi nóng bừng lên. Sự xấu hổ vì bị bắt quả tang đang

chơi trò con nít khiến tôi ngượng chín cả từ đầu đến chân. Kể từ cuộc cãi lộn giữa bà Ba Quì và mẹ tôi, đây là lần đầu chúng tôi gặp lại nhau. Tôi vui, một phần vì được gặp nàng, một phần vì chẳng có ai khác ở ngoài bãi biển dòm ngó chúng tôi. Tôi quay lại nhìn thẳng vào Kim, vừa gãi tai vừa nói: - Chào. Cô chạy qua bãi cát để tới gần tôi, hỏi: - Em gái của Kiên đâu? - Hôm nay tôi đi làm một mình. Bé Ti ở nhà với em trai tôi. - À ra thế... Kim đang chờ... Cô chợt ngưng lại câu nói và nhìn tôi Sự im lặng làm chúng tôi lúng túng. Tôi yếu ớt lẩn tránh mắt nàng. Chúng tôi đứng đối diện nhau và ngoài kia, biển cả, với những làn sóng tọc mạch, quan sát chúng tôi. Cuối cùng, tôi phá vỡ sự im lặng - Kim vẫn khoẻ chứ? - Vẫn thế. Cám ơn anh. Nàng dang tay rờ vào

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

mái tóc của tôi. Mùi lá sả hoà với mùi bột phấn trên da dẻ mịn màng của nàng, tất cả tạo thành một thứ hương vị mát rười rượi. Đột nhiên tôi nhận thấy rõ cái mùi hôi hám vì cá ươn của tôi, và tôi thụt lùi lại, tránh ngón tay nàng. Dường như đọc được ý nghĩa của tôi, Kim nói: - Anh có muốn đi tắm biển cùng với Kim không? Tôi đang còn ngơ ngác thì nàng đã trút bỏ lớp quần áo ngoài và đứng trước mặt tôi với hai mảnh áo tắm nhỏ xíu. Lớp vải đỏ chật ép sát vào làn da ngà óng lên, làm nẩy nổi những đường cong như chính nàng đang khoả thân trước mặt tôi vậy. Hay đó chỉ là trí tưởng tượng của tôi mà thôi? Tôi cũng chẳng phân biệt được nữa, tôi cố cưỡng lại sự khát khao nhìn ngắm thân hình nàng. Kim chạy xuống biển. Tóc nàng bay tung lên trong gió. Bộ đùi mịn màng, thuôn, dài của nàng ngập vào trong nước. Rồi nàng quay về phía tôi. Dưới ánh sáng mầu bạc, biển cả, bầu trời và nàng hầu như cũng tan loãng vào nhau. Nàng vẫy vẫy ra hiệu cho tôi bơi theo. Tôi cởi chiếc áo sơ mi và nhẩy xuống nước đuổi theo nàng. Chẳng bao lâu, chính tôi, tôi cũng cảm thấy tan đi trong cái mờ ảo mông muội lạ thường. Tôi bơi cách xa Kim, không muốn nàng nhìn thấy tôi kỳ cọ dưới nước. Nàng đứng một chỗ, nhưng mà mắt không rời nhìn tôi. Qua lớp sương mỏng bốc

TM

HOUSTON

lên từ mặt nước, tôi ngắm từng đợt sóng vỗ vào cái eo thon thả của nàng. Hai cánh tay nàng khoanh lại trước ngực như thể nàng vừa bất chợt nhận ra rằng phần trên của cái áo tắm mới bé nhỏ làm sao! Tôi rửa ráy thật mau rồi lặn xuống nước, bơi về phía Kim và trồi lên thở khi mũi của tôi chỉ còn cách đùi của Kim chỉ có khoảng nửa gang tay. Kim nhận xét: - Anh bơi khá lắm. Tôi gật đầu, hãnh diện: - Tôi sinh trưởng ở đây mà. Hễ rảnh rỗi thì tôi lại đi tắm biển. - Ước gì Kim cũng bơi giỏi như anh. Tôi dang hai tay ra: - Muốn tôi dạy cô không? Tôi làm huấn luyện viên giỏi lắm đó. Nàng lắc đầu, lùi lại một bước. Tôi quả quyết: - Tin tôi đi, dễ học lắm mà. Vẻ mặt sợ hãi của nàng làm cho tôi thèm muốn thấy nàng khóc. Mỗi lúc tôi nghĩ đến ông ba Quì, cha của nàng, với đôi bàn tay bẩn thỉu, vô học, cùng với bản chất Cộng Sản, đã từng vuốt ve mẹ tôi, là tôi lại điên tiết. Tôi với lấy bàn tay Kim và khi bắt được ngón tay lạnh giá, thì tôi túm lấy chặt hơn. Cô rút tay lại, nói: - Hôm nay không được đâu. Giọng tôi đùa giỡn cốt ý che giấu sự nghiêm trọng của mình: - Hôm nay được chứ. Tốt hơn là cô chạy ngay đi. Vì tôi sẽ túm được cô và lôi cô

xuống nước sâu đấy. Coi sự hăm doạ của tôi chỉ là đùa bỡn, nàng chạy thốc lên bãi cát, la lối và cười ngất. Tôi lao lên sau. Cánh tay tôi đó, đói khát như những đợt sóng, quàng lấy hai bên eo mảnh mai của Kim và nhấc bổng nàng lên khỏi mặt đất. Má tôi tì lên một bên ngực nàng. Mùi da thịt nàng mát rượi, thơm phưng phức như mùi da con nít. Tuy thế, tôi vẫn còn luẩn quẩn nghĩ đến cha nàng và tính toán việc trả thù. Kim giẫy giụa hai chân trên không và van nài tôi ngừng lại, đặt nàng xuống - Ha ha. Thằng Mỹ lai vớ được con bồ Cộng sẻng! Ở trên lối đi có lát ván, một đám con trai đứng quây thành nửa vòng tròn đang vẫy và la lên nhạo báng chúng tôi. Đó là những thằng đồng nghiệp của tôi vừa đổ xong thúng cá cuối cùng và đang trên đường trở về nhà. Câu nói thô bỉ của bọn chúng làm tôi đứng ngay lại. Tôi buông lỏng tay mình và Kim tuột khỏi ngực tôi. - Thằng lai giống chơi con đĩ Cộng sẻng. Cái lỗ dơ dáy của nó có răng đấy. Hèn chi mà thằng lai giống bị cắn mất c... Gió cuốn những lời giễu cợt lan trong không gian trống trải, mỗi một lời của chúng như xát thêm muối vào vết thương của tôi. Kim quơ lấy đống quần áo trên cát rồi kéo tay tôi: - Thôi mình đi, Kiên. Đừng để ý đến chúng nó làm gì.

Tôi muốn đẩy nàng ra nhưng không còn hơi sức nào nữa. Trong ánh chiều tà, tôi nhìn Kim mặc lại quần áo. Khi xong xuôi, nàng trao cho tôi cái áo sơ mi, tôi bèn nhét ngay vào túi quần đùi vải ka ki của tôi. Nàng hỏi: - Chúng nó chọc thế có xúc phạm anh không? Tôi trả lời ngay, nhanh như máy: - Sức mấy! Tôi quen rồi! Kim nhìn thẳng vào mắt tôi, hỏi: - Em hỏi anh một câu. Anh có thấy khó chịu vì em là dân Bắc kỳ không? Thay vì trả lời Kim thẳng thắn, tôi hỏi nàng dồn dập: - Tôi không biết. Thế Kim có thấy khó chịu vì tôi nghèo mạt rệp và lại còn lai giống nữa không? Và

đừng quên là cha của cô đang tán tỉnh mẹ của tôi. Kim lắc đầu: - Không. Mấy chuyện ấy không quan trọng. Điều quan trọng là em thích anh. Em nghĩ anh là người đáng quí nhất trên bãi biển này. Ấy là chưa nói đến sự anh còn dễ thương nhất. Tôi nói đùa, lòng cảm thấy nhẹ nhõm hơn: - Ngoài mấy thằng mắc dịch đó ra, biển này chỉ có một mình tôi là thằng con trai duy nhất, so sánh gì kỳ vậy? Kim cười, nắm lấy tay tôi: - Mình về đi kẻo tối - Sợ mọi người trông thấy

¬¬ Xem tiếp kỳ sau

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

117

GIA CHÁNH

HOUSTON

TM

Gỏi Ổi Tai Heo

Món gỏi ổi tai heo ngon, giòn sần sật và thanh mát này sẵn sàng chống ngấy cho các bữa ăn nhiều dầu mỡ vào dịp lễ. Như nhiều món gỏi khác, bạn nên dùng thêm bánh phồng tôm ăn kèm để làm nổi bật hương vị của gỏi. Tuy hơi lạ nhưng chắc chắn sẽ làm hài lòng ngay cho những người khó tính khi nếm thử

Nguyên liệu:

20 ml giấm

1 cái tai heo

20 ml nước cốt chanh

1 trái ổi (chọn loại ít hạt)

1/2 muỗng cà phê muối

1/2 củ cà rốt

2 muỗng canh nước mắm

1/2 củ hành tây

3 muỗng canh đường

1 ít rau răm

1 muỗng cà phê tương ớt

1 trái ớt sừng

1 muỗng cà phê tỏi bằm

10 gram hành phi

1 muỗng cà phê ớt bằm

10 gram đậu phộng 1 củ gừng

1 muỗng cà phê gốc ngò rí bằm nhuyễn

Cách làm: A - Rửa sạch tai heo với giấm. Sau đó, cho vào nồi 500ml nước, cho gừng cắt lát và muối luộc chín tai heo.

B - Gắp tai heo cho vào tô nước đá lạnh đến khi tai heo nguội. Mục đích cho tai heo vào nước lạnh là để tai heo giòn và trắng hơn, không bị xỉn màu. Cắt tai heo thành từng miếng mỏng.

C - Bạn cắt ổi ra thành từng lát mỏng. Tiếp theo gọt vỏ cà rốt rồi cắt sợi. Còn lại hành tây cắt mỏng và rau răm cắt nhỏ.

D - Pha nước mắm, đường cho hòa quyện với nhau. Thêm tương ớt, tỏi bằm, rễ ngò rí bằm, ớt bằm và nước cốt chanh rồi khuấy đều.

E - Trộn tai heo, nước mắm gỏi vào trộn đều để các nguyên liệu thấm với nước mắm. Rắc đậu phộng, hành phi lên trên mặt để làm món gỏi ngon hơn và đẹp mắt

118

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

RAO VAËT CAÙ NHAÂN - THÖÔNG MAÏI

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

119

RAO VAËT CAÙ NHAÂN - THÖÔNG MAÏI

120

| No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

TM

HOUSTON

RAO VAËT CAÙ NHAÂN - THÖÔNG MAÏI

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

121

GIA CHÁNH

HOUSTON

TM

Sườn Heo Nướng Kiểu Hawaii

Thịt heo nướng kiểu Hawaii thơm lừng, hòa cùng một chút thanh ngọt của trái thơm sẽ là một gợi ý khá hấp dẫn cho những bữa tiệc mà không cần tốn nhiều thời gian Nguyên liệu: 400 gram sườn heo 1 trái thơm 1/2 muỗng cà phê muối 1/4 muỗng cà phê tiêu sọ 1/2 muỗng cà phê ớt bột paprika vài lá bạc hà (pepper mint) 1 củ hành tím Cách làm: A - Sườn heo mua về rửa sạch để ráo nước. B - Gọt bỏ vỏ trái thơm. Cắt lấy một khoanh tròn dầy ở giữa trái dứa, khoét bỏ lõi dứa. Phần còn lại bào nhuyễn hoặc cho vào máy xay nhuyễn. Hành tây cắt hạt lựu nhuyễn.

C - Ướp sườn heo với muối, tiêu, thơm bằm, và hành tây xắt nhỏ, ít nhất 30 phút.

E - Làm nóng lò nướng đến 180 ° C trước 10 phút. Sau đó cho sườn heo đã chiên vào lò nướng thêm 10 phút

F - Trút phần nước thơm ướp thịt vào cùng cái chảo vừa áp chảo thịt và thơm. Xào đều tay, thêm ớt bột, một ít đường và nấu cho đến khi thơm chín. Tùy khẩu vị mặn ngọt, bạn nếm thử sốt và gia giảm hay thêm cho phù hợp với khẩu vị

D - Cho chảo chống dính lên bếp, vặn lửa vừa. Phủi bớt phần dứa nghiền trên sườn heo. Cho thịt heo vào áp chảo cho đến khi vàng nâu cả hai mặt. Chiên luôn lát dứa cho đến khi có mùi thơm.

G - Rưới lớp sốt dưới đáy dĩa trước, sau đó đặt sườn heo lên và cuối cùng là lát thơm. Rắc lá bạc hà xắt nhỏ lên trên cùng, vậy là có thể dọn lên để thưởng thức

122

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

H

SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG

HOUSTON

HỘI THẢO VỀ QUỐC TẾ NHÂN QUYỀN LẦN THỨ 71

ôm 8/12, lúc 2 giờ chiều, tại trung tâm sinh hoạt cộng đồng người Việt quốc gia Houston và vùng phụ cận, đảng Việt Tân tại Houston đã tổ chức buổi hội thảo về ngày Quốc Tế Nhân Quyền lần thứ 71. Có rất đông thân hào nhân sĩ, thân hữu và đồng hương tham dự và có 3 hội luận viên trẻ - Lưu Giang, Nguyễn Liêm và Lê Hải, bình luận đưa ra quan điểm của tuổi trẻ về nhân quyền với mục đích là hỗ trợ cho phong trào đấu tranh trong

nước và đánh dấu ngày công bố bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền ngày 10/12 cũng như để nâng cao sự quan tâm qua sự hỗ trợ của cộng đồng người Việt quốc gia tại thành phố Houston về tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Ngày 10/12 hằng năm được tôn vinh là ngày quốc tế nhân quyền, được các nước trên thế giới kỷ niệm là ngày Liên Hiệp Quốc công bố Bản tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948.

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

Dù phát vé miễn phí, sân vận động tổ chức buổi diễn của Cardi B cũng không thể lấp đầy một nửa. Mới đây, Cardi B đã tổ chức một chuyến lư diễn ngắn ngày tại Ghana và Nigeria. Dù nữ rapper đã hợp tác với các nhãn hiệu lớn để quảng cáo trước nhiều tháng nhưng lượng vé bán ra lại vô cùng ít ỏi, chỉ chiếm khoảng 20% tổng số vé phát hành. Lo ngại vắng khán giả, Cardi B đã quyết định phát miễn phí toàn bộ số vé còn lại, nhưng mọi nỗ lực của nữ rapper cũng không thể lấp đầy một nửa sân vận động. Trước khi buổi diễn bắt đầu, rất nhiều khán giả đã bày tỏ sự phẫn nộ với Cardi B bằng cách ném rác lên sân khấu rồi bỏ về. Nguyên nhân là do cách đây một tháng, nữ rapper đã từng chia sẻ trên Instagram rằng cầu mong cho mẹ của những người ghét mình bị nhiễm HIV.

BẠCH CÚC

Cardi B bị khán giả ném rác

Hành động này trước đó cũng khiến Cardi B bị tẩy chay. Bên cạnh đó, các nghệ sĩ địa phương biểu diễn cùng Cardi B trong chuyến lưu diễn cũng phàn nàn về vấn đề phân chia lợi nhuận không minh bạch. Cardi B là một trong những nữ rapper thành công nhất thế giới với nhiều ca khúc dẫn đầu các bảng âm nhạc lớn. Nữ ca sĩ cũng nổi tiếng với tính cách thẳng thắn, không ngại lời qua tiếng lại với các ‘anti fan’. Trong quá khứ Cardi B từng bị cáo buộc tội tấn công hai nữ nhân viên pha chế rượu tại một câu lạc bộ thoát y. Hay mới đây, cô đã la lối và ném cả giày vào Nicki Minaj ngay tại một sự kiện do tạp chí Harper’s Bazaar tổ chức. Cardi B cũ ng thườ ng có nhữ ng hành động gây chú ý. Với thu nhập trong năm qua là 28 triệu Mỹ kim, nữ ca sĩ này không ngại chi tiền

cho hàng hiệu, siêu xe, nhà sang và những trò chơi ngông. mới đây ca sĩ rapper này gây sốc khi mang bao tải tiền mặt 500.000 Mỹ kim tới buổi tiệc mừng sinh nhật lần thứ 28 của chồng mình - Offset. Họ mời rất nhiều bạn bè tới dự buổi tiệc vui vẻ này, tổ chức tại một hộp đêm tại Los Angeles. Offset và Cardi B mới hàn gắn tình cảm sau thời gian ngắn rạn nứt. Đôi vợ chồng trẻ đã có với nhau 1 cô con gái 17 tháng tuổi. 

Cardi B

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

123

SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG

HOUSTON

TM

Buổi tiệc trưa của người cao niên Á châu

H

ôm 6/12, tại Ocean Palace vùng Southwest, Houston Hiệp Hội người cao niên Á châu (ASC) tại Houston đã tổ chức buổi tiệc trưa lần thứ 20 cho các cụ cao niên Á Châu trong dịp mừng Giáng sinh và đón chào Năm mới. Đến tham dự có rất đông cao niên của nhiều sắc dân, không phân biệt tôn giáo, như Việt Nam, Trung Hoa, Ấn Độ , Đại Hàn, Phi Luật Tân, Miên, Lào, Thái Lan… cùng các vị dân biểu và các chức sắc Hoa Kỳ. Hàng năm cứ đầu tháng 12 là hội ASC tổ chức tiệc trưa chiêu đãi các cụ, sự kiện này được thành lập bởi các thành viên hội đồng Gordan Quang vào năm 2000, được tổ chức liên tục cho đến ngày nay với sự hỗ trợ của các công ty, tổ chức, các cá nhân cao cấp trong các cộng đồng và chính quyền nhà nước sở tại. BẠCH CÚC

124 |No 684 - Dec 20 2019 |

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Lễ húy nhật cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Hộ Giác

H

ôm 7/12, tại chùa Liên Hoa tọa lạc tại đường Howell Sugarland, đã tổ chức lễ húy nhật Cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Hộ Giác. Chủ trì buổi lễ do Hòa thượng Thích Huyền Việt cùng các chư tăng ni tụng niệm. Sau nghi thức đọc kinh cầu nguyện rất long trọng và trang nghiêm, Hòa thượng Thích Huyền Việt phát biểu về hành trang và di sản tinh thần của bậc cao tăng PGVN đương đại là cố Đại lão Hòa Thượng Thích Hộ Giác . Thế danh là Ngô Đức Đạt, sinh năm 1928, cố Đại lão Hòa Thượng nhận chức vụ Tổng thư ký đầu tiên của Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy VN và thành lập Phật Học viện Pháp Quang- nơi đào tạo hơn phân nửa số lượng Tăng của Giáo Hội Phật Giáo Nguyên Thủy tại VN. BẠCH CÚC

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

125

RAO VAËT CAÙ NHAÂN - THÖÔNG MAÏI

126

| No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

RAO VAËT CAÙ NHAÂN - THÖÔNG MAÏI

TM

HOUSTON

C01 : Nhà Bán Bán Appartment

Apparment địa điểm tốt Downtown Houston. Bán warehouse 3600 sqf, dễ sửa thành 8 phòng cho thuê trên 3 lots 15,525 sqf nằm giũa Đại học Houston và Community College giá bán $530,000. Bên cạnh 2 lots 10,350 sqf cùng với nhà gổ nhỏ bán giá $340,000. Liên lạc Mr. Đoàn 281-797-4253

C03 : Phòng Share/Thuê Cho Share Phòng

Nhà gần Nhà Thờ, Freeway, Trường Đại học, cần nữ du học sinh đến share phòng, điều kiện dễ dàng. Bao điện nước, internet. Ưu tiên người Phúc Hải, Biên Hòa. Xin gọi: 713-541-4197 or 713-304-6539 Share Phòng

Nhà rộng rãi, sạch sẽ, khu Antoine & 249, gần nhà thờ La Vang, dư phòng cho share giá $300/tháng, sẵn sàng dọn vào. Điều kiện: nữ, có việc làm. Xin gọi bà Phong: 281-272-6441 (home) or 281-248-3134 (cell)

Cho thuê phòng

Nhà mới, khu Việt Nam (Bellaire & Hwy 6), dư 3 phòng cần tìm nữ cho share, giá: $350 - $450 - $500. Có wifi, máy giặt sấy, tủ giường đầy đủ. Xin gọi or nhắn tin Lisa Ngọc: 281-935-9252

C09 : Sang Tiệm Sang tiệm Washateria

giặt

Tiệm gần Hong Kong 4, rộng 3600 sqf, 87 máy giặt sấy lớn nhỏ. Rent $5,500/tháng. Sang lại giá $185K. Xin gọi Mr Mười: 832-781-7463

C11 : Cần Bán Bán Tiệm Tóc

Tiệm tóc Venus Salon trong khu Kim Sơn Bellaire, income rất ổn định. Tiệm có 4 thợ full time, cho thuê 1 station, 8 ghế gội, 2 ghế làm màu, 2 ghế hấp tóc, 2 phòng wax & facial. Vì không người trông coi cần sang lại, giá cả có thể thương lượng, ai thật lòng muốn mua xin gọi: 832-353-0988 or 832-484-2001

D08 : Điện Lạnh - Sưởi - Bếp Long A/C & Appliance

Commercial & Residential Chuyên sửa máy lạnh, máy heat (sưởi), tủ lạnh, máy giặt sấy, lò nấu ăn, bình nước nóng. Có license & bảo hiểm: TACLA44251C. Mọi sửa chữa có bảo đảm. Có kinh nghiệm làm ở Sears. Liên lạc: 713-505-7534

D09 : Diệt Gián - Chuột Chuyên Môn Diệt Gián

Chuyên môn diệt gián cho tư gia, cơ sở thương mại và nhà hàng, rất hiệu nghiệm, được bảo đảm 1 năm cho tư gia. Việc làm kỹ lưỡng, uy tín, trên 30 năm kinh nghiệm. Giá cả hợp lý Xin gọi Sơn Nguyễn: (home): 346-400-9805 & 832-762-6641

G11 : Cần Thợ Nails / Tóc Cần gấp thợ Tóc

Tiệm tóc ở: 6804A Hwy 6 S, Houston, TX 77083, cần gấp thợ tóc có kinh nghiệm, fulltime / parttime. Bao lương hoặc ăn chia. Tip cao. Xin gọi: 281-814-9888 Cần Thợ Nails

Cần thợ bột kinh nghiệm và tay chân nước. Bao lương. Full time or weekend. Tiệm ở Northwesr 290 & Đường 43, trong khu shopping Ross, đối diện chợ Kroger. Liên lạc Uyên: 832-512-4364

I06 : Dạy Lái Xe Dạy Lái Xe (Xe 2 Thắng)

An toàn, kinh nghiệm, tận tâm. Học và thi bằng viết tiếng Việt. Nhận đưa đón phi trường. Nhận thông dịch. Xin gọi John: 346-714-6717

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

127

BƯỚC LÃNG DU

HOUSTON

TM

Venise

huyền thoại của một thành phố nổi

Đ

ược dựng lên giữa vùng đ ầ m l ầ y, thành phố nổi này đã quy tụ nhiều sang giàu và vinh quang hơn bất kỳ thành phố nào sau đó muốn bắt chước nó. “Venise là thành phố vinh quang nhất và được quản lý tốt nhất” – đại sứ Pháp Philippe de Commynes đã thốt lên như thế vào năm 1495. Thành phố luôn mê hoặc các du khách ngày nay cũng như những thương nhân trước kia. Tất nhiên 118 hòn đảo nhỏ được nối liền bằng 400 chiếc cầu là một kiểu mẫu đô thị lạ thường. Nhưng nếu Bruges (tên khác của Venise) giống với một thành phố nổi tiếng hơn là Venice ở California chính bởi vì kiến trúc sẽ không là gì cả nếu thiếu tính năng động về thương mại, chính trị và văn hóa. Phải cần 1.000 năm đầy tài năng và nghị lực để biến đổi ngôi làng chài trên bờ biển Adriatic đó thành ngọn hải đăng của nền văn minh. Vào thời kỳ La Mã, vịnh

KTNN

biển này là nơi trú ngụ của một số cư dân sống bằng nghề đánh cá, làm muối và và hàng hải cận duyên. Địa điểm chẳng lấy gì làm thuận lợi: một vùng nước mặn bao la với nhiều đảo nhỏ, hầu như tách biệt với biển khơi bởi một dãi cát. Vào thế kỷ 5 và thế kỷ 6, nạn ngoại xâm đã biến cải vùng đất khó khăn này thành một lợi thế có tính cách quyết định. Nhiều kẻ giàu có ở các phần đất trồng trọt phì nhiêu bên trong nội địa đã di tản đến các ngôi làng ven biển. Dần dần những túp lều lát và gỗ đã nhường chỗ cho các kiến trúc vững chãi hơn.

128 |No 684 - Dec 20 2019 |

“Vị thế của Venise nhờ vào vài mỏm đá nhô lên – nhà sử học Philippe Braunstein giải thích. Nhưng nền móng này cũng không đủ để dựng lên một thành phố thực sự nên phần còn lại phải được tạo mới hoàn toàn.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Người ta đóng những cây cọc dài 2m cách nhau khoảng 60cm. Trên phần nền đó, người ta lại dựng lên một thứ bè gỗ rồi đổ móng bằng các tảng đá vôi. Như thế, thành phố đã được xây dựng trên hàng triệu cây cọc”.

TM

HOUSTON

Thành phố nổi này đã kháng cự lại mọi sự xâm lấn vũ trang. Kể cả người Lombard xâm lăng nước

Ý vào năm 568 cũng như các đạo quân của Charlemagne vài thế kỷ sau đó cũng không thể áp

đặt uy quyền lên thành phố. Trái ngược với đất liền vốn bị liên kết với một đế quốc La Mã-Đức, vùng này vẫn tiếp tục tùy thuộc vào Byzance. “Nằm giữa 2 thế giới, vào năm 1000, Venise phải hoàn toàn lệ thuộc vào sự tiếp tế về ngũ cốc và củi đốt. Ngược lại, nó cung cấp muối, cá, cả tơ lụa, gia vị và trầm hương đến từ phương Đông. Số phận thương mại của Venise dường như đã rõ ràng: quay mặt ra Địa Trung Hải, vịnh biển của nó cũng nối liền với mỏm núi Alpes bởi các dòng sông của đồng bằng Lombardie. Tuy nhiên sự độc lập và trù phú của thành phố nhờ vào con người nhiều hơn là địa dư. Để đạt được ưu thế về hàng hải, trước tiên Venise tổ chức những cuộc chinh phạt các đối thủ trên vùng duyên hải và nhanh chóng kiểm soát

vùng biển Adriatique. Bảo đảm các quyền lợi của đế chế Byzance trong vùng này, Venise được hưởng những đặc quyền thương mại tại Constantinople trong khi vẫn tiếp tục việc trao đổi với các nước thuộc Đức. Là kẻ bảo vệ hòa bình và thương mại, Venise trù phú thêm và dần dần giải phóng. Vào thế kỷ 12, thành phố là sức mạnh hải quân chủ yếu ở vùng Đông Địa Trung Hải, và khi những đạo thập tự quân cần đến hải quân của nó để tiến vào Đất Thánh, Venise chấp thuận. Chính quyền thành phố đề nghị đi đường vòng để chế ngự Constantinople, và sự chinh phục này thể hiện bằng một chiến lợi phẩm đáng giá: nhiều cửa tiệmk inh doanh mới trên biển Egée, 3/8 thành phố và kiểm soát eo biển Bosphore. Ở phía Đông

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

129

BƯỚC LÃNG DU

HOUSTON

TM

mở ra vùng biển Đen cùng các con đường đến Trung Hoa mà anh em nhà Polo đã đi tiên phong vào giữa thế kỷ 13. Đã từ lâu thành phố nổi đó không còn nằm dưới sự bảo bọc của Byzance nữa. Sức mạnh hàng hai và thương mại của Venise cho phép nó vượt ra khỏi những mối dây phong kiến và phát triển một quan niệm cộng hòa về quyền lực đáng kinh ngạc vào thời Trung cổ. Trong khi mọi vua chúa ở phương Tây đều cho rằng quyền uy là đến từ Trời, vị tổng quản Venise lại xem uy quyền của ông là từ dân chúng. Việc lãnh đạo thành phố không phải là một chức vụ cha truyền con nối. Được chỉ định bởi các dòng họ tiếng tăm, ông ta tuyên thệ phải hành động vì quyền lợi chung dưới sự kiểm soát của một hội đồng. Cũng giống như một quốc gia tân tiến, vị tổng quản ký kết những thỏa ước, quy định công việc thương mại và đóng tàu thuyền. Ông ta khuyến khích kinh doanh, nhưng vẫn để hoạt động kinh tế tùy thuộc vào sáng kiến cá nhân. Venise ít có cảnh bất đồng và tranh chấp cá nhân hơn bất kỳ thành phố nào khác ở châu Âu. Quả thật, những quyêt định đều được đưa ra vì quyền lợi chung. Điều gì có lợi cho hàng

130 |No 684 - Dec 20 2019 |

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

hải và thương mại đều tốt cho mọi người dân. Sau sự kiện khám phá ra châu Mỹ, trọng tâm của các sự trao đổi dần dần chuyển từ Địa Trung Hải đến Đại Tây Dương. Cho dù Venise bị cạnh tranh, nhưng sức mạnh thương mại của nó vẫn rất đáng kể. Hơn nữa, từ đấy thành phố đã khai thác các vùng đất canh tác ở bên trong và có nhiều hãng xưởng quan trọng nhất nước Ý. Vào đầu thế kỷ 18, Venise không còn là một vùng đất hùng cường về kinh tế và chính trị nữa, nhưng ảnh hưởng văn hóa của nó lại lớn mạnh hơn bao giờ hết. Thành phố của Vivaldi và Canaletto đã tạo hứng khởi cho nhiều nhà soạn nhạc, họa sĩ hay kiến trúc sư. Người dân Venise rất ham thích lễ lạt, hội hè. Đến năm 1797, đạo quân của Napoléon đã kết thúc 13 thế kỷ độc lập của Venise, nhưng không làm suy suyển được uy tín của nó.

KTNN

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

131

HOUSTON

TM

132

|No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

133

HOUSTON

TM

134 |No 684 - Dec 20 2019 |

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 684 - Dec 20 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

135

www.dshopping.ca

Tel: 1.866.898.6925

www.thoibao.com

-

Printed in Canada - Giá bán ngoài Houston: $3