HOUSTON 759 Flipbook PDF

HOUSTON 759

---

152 Views
3 Downloads
FLIP PDF 30.9MB

DOWNLOAD FLIP

REPORT DMCA

PUB Agreement N0 40009120

R

ISSUE 759

HOUSTON MAY 28 2021 The Vietnamese Newspaper www.THOIBAO.COM

CÁC NHÀ THỜ TRONG GIÁO PHẬN HOUSTON-GALVESTON CÓ THỂ TRỞ LẠI SINH HOẠT BÌNH THƯỜNG Xem trang

10

Ảnh: archgh.org

TM

HOUSTON

2

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

3

TM

HOUSTON

4

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

THỜI BÁO HOUSTON The Vietnamese Newspaper

ACCOUNTING - KEÁ TOAÙN HN Tax & Financial

Các ý kiến để giúp cải tiến: [email protected]

Biên tập viên & Cộng tác viên: Bùi Bích Hà, Chu Nguyễn, Đoàn Dự, Hà Huyền Chi, Hải Phong, Hoàng Yên Lưu, Huy Phương, Lý Anh, Nguyễn Ngọc Ngạn, B.S. Nguyễn Ý Đức, B.S. Đặng Phú Ân, Nguyễn Tuấn Hoàng, Trùng Dương, Nguyễn Thượng Chánh, Nhị Khê, Nguyễn Mạnh Trinh, Ngythanh, Phan, Phan Hạnh, Soạn giả Nguyễn Phương, Song Thao, Tống Minh Long Quân, Trà Lũ, Văn Quang, Tưởng Năng Tiến

37

P/U - “Nguyeãn Thò Caùch” Thôøi Baùo

ATTORNEY AT LAW - LUAÄT SÖ

11210 Bellaire Blvd, ste. 143 Houston, TX 77072 (Bên trong Việt Shipping)

Thư từ: [email protected] Bài vở: [email protected] Sửa chữa quảng cáo: [email protected] [email protected] Điều hành quảng cáo: Phone: (281) 568- 0632

PRIVATE ANNOUNCEMENT - TANG SÖÏ, HYÛ SÖÏ

Luaät Sö Peter M. Viles

41

Voõ & Phaïm PLLC

55

Thôøi Baùo New Media

AUTO BODY - GLASS - REPAIR Caàn Mua Xe Cuõ

132

Thôøi Baùo-T/B Ñoåi Ñòa Chæ Môùi

130

REAL ESTATE - ÑÒA OÁC

4

Ñöùc Höông Gioø Chaû

43

Ñöùc Phöông Thaïch Cheø

49

Phôû 54

DOCTORS - BAÙC SÓ APEX Cardiology of Houston

132

Espiritus - Trò Ñau Nhöùc

132

Phôû Ñieän

51

Rieâu Cua

53

Töôøng Kyù Fast Food

27

25

My Care Plastic Surgery

31

Nguyeãn Coâng Thöù

17

Airtran Ice Machines & AC

13

Nguyeãn Ñoâng Chaâu

57

All Seasons Mechanics

132

Nguyeãn Xuaân Cöôøng

45

Phan Hoàng Ñöùc

29

Hình ảnh do AFP cung cấp

Tieäm thuoác baéc Nhaân Hoøa

47

Vaïn Hoøa Ñöôøng

27

INSURANCE - BAÛO HIEÅM

- Thoi Bao® is the registered trade mark of Thoi Bao Inc. - Thoi Bao® is not responsible for the advertising content. It is up to the consumers to check and validate the claims in the advertisements. No part of this publication can be reproduced without written consent of the publisher.

1

Houston Cardiology - Ñoã Quang Khuyeân

SERVICES - DÒCH VUÏ

Kingsley Home Care Lam Son Carpet Cleaning

HERBALIST - ÑOÂNG Y

Thể lệ gởi bài cho Thời Báo Bài vở gửi cho Thời Báo xin viết bằng các word processor sử dụng các font chữ Việt Nam của VNI hay Unicode và gửi về tòa soạn qua email address: [email protected]. Tòa soạn không hoàn trả lại bản thảo hoặc hình ảnh dưới bất cứ dạng nào và không chịu trách nhiệm về mọi sự mất mát hay thất lạc. Xin quí vị tự lưu lại một bản sao trước khi gửi. Tòa soạn giành quyền sửa chữa, hiệu đính nếu thấy cần thiết cho phù hợp với Thời Báo. Bài vở muốn có nhuận bút xin ghi rõ nơi đầu bài và cho biết địa chỉ và số điện thoại liên lạc. Thời Báo không đăng những bài vở không có tên tác giả, không có địa chỉ và số điện thoại liên lạc.

1

RESTAURANT-CAFE

DENTURIST - PHOØNG RAÊNG GIAÛ Jimmy Dinh-UT Dental Lab Tech.

3 121

David Huy Nguyen 9

65

Thôøi Baùo Radio-Thoâng Baùo

DENTIST - NHA SÓ Hi-Tech Dental Care

107

Diane Tran Insurance

19

John Milton Nguyeãn

15

59 1

Phong Construction

65

Texair

65

Thanh A/C & Heating

132

Tony - Söûa Ñieän, A/C, Nöôùc

132

Tran’s A/C

132

TT Dòch Vuï Pacific Viet Shipping

53 1

Kim Anh Insurance

4

Kim Ngan Nguyen

47

Leon Vuõ Tieán Laäp-Allstate

21

Phan Pham Insurance

45

Chôï Thaéng Höng

2

132

Chôï Thanh Bình

23

21

Dong Mai Market

33

My Hoa Food Market

63

Thaùi Phaïm Insurance Thoâng Vónh Thaùi

SUPERMARKET - SIEÂU THÒ Ca Mau Food Market

PHARMACY - NHAØ THUOÁC TAÂY Biocare Pharmacy

35

Darcy Pharmacy

29

DB Pharmacy

39

J&I Pharmacy

19

Kimmy Pharmacy

45

Westlake Pharmacy

37

Tieán Höng chôï Ñoàng Khaùnh cuõ

67

7

SUPPLIER - ÑAÏI LYÙ CUNG CAÁP Payless Flooring

7

VIDEO STORE - TIEÄM BAÊNG Phöông My

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

15

5

TIN HOUSTON

TM

HOUSTON

Chủ tiệm kim hoàn bị tình nghi lường gạt khách hàng gần 4 triệu Mỹ-kim Một tiệm bán nữ trang tại thị xã Katy, ngoại ô cách Houston 26 dặm về phía tây, đang bị điều tra về nhiều lời cáo giác của khách hàng nói rằng mình đã bị lừa gạt với số tiền tổng cộng lên đến gần 4 triệu Mỹ-kim. Hồ sơ tòa án cho biết ông Santiago Mora, chủ nhân của cửa hàng chuyên bán các loại đồng hồ quý hiếm và đắt tiền này, đã bị thưa kiện dựa theo một bài tường thuật trên đài truyền hình địa phương KHOU. Cửa tiệm này có tên là ALKU Modern Jewelers đã có rất nhiều khách hàng báo cáo với các cơ quan công lực rằng họ đã bị lừa gạt. Chủ tiệm là ông Mora trước đó đã hứa với một khách hàng là sẽ giao hai chiếc đồng hồ quí hiếm hiệu Rolex Daytona với giá $26,300, nhưng người khách hàng chưa bao giờ nhận được dù đã trả tiền đầy đủ. Một khách hàng khác kể rằng mình đã mua một chiếc nhẫn đính hôn và trả đủ tiền bằng chi phiếu nhưng sau đó cũng chưa hề nhận được chiếc nhẫn.

6

Ảnh: Via Alku Jewelry

Hiện nay khi đến cửa hàng nữ trang này, mọi người đều chưng hửng khi thấy tiệm đã bị đóng cửa và trên cửa kiếng có dán một thông báo tống xuất doanh nghiệp ra khỏi tiệm vì không trả tiền thuê nhà. Do đó, khách

hàng gần như không biết cách nào để liên lạc với chủ nhân của tiệm nữ trang. Câu chuyện có phần ly kỳ hơn nữa với một chi tiết cho biết con gái của ông Mora trước đó đã bị mất tích, nhưng giờ đây

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

được biết hình như là đang bị giam giữ trong tay của một giáo phái nào đó, theo lời thuật lại của ông Sam Adamo là luật sư của ông Mora. Vị luật sư này nói rằng ông Mora là một doanh gia “làm việc rất siêng năng” nhưng gần đây đã lâm vào cảnh khó khăn vì chuyện riêng, trong đó có chuyện ông ta đã phải vào bệnh viện vì bệnh tim. Cơ quan Better Business Bureau hiện đang đánh giá cửa tiệm này với hạng “F”, tức là hạng chót, thất bại.♦

TM

HOUSTON

Thiệt mạng vì đâm xe vào cột đèn sau khi đánh cắp xe

Một thanh niên 18 tuổi đã không may thiệt mạng trong một tai nạn xe hơi sau khi đánh cắp xe và bị cảnh sát rượt đuổi theo. Tai nạn xảy ra vào khoảng 4 giờ sáng thứ Sáu sau khi cảnh sát nhận được báo cáo đến can thiệp một vụ đánh cắp xe tại tiệm bán xe hơi ở khu Xa lộ Eastex 59N gần góc đường Will Clayton Parkway thuộc thị xã Humble. Những kẻ gian không hiểu vì sao đã vào được ngăn

tủ đựng các chìa khóa xe hơi nằm trong bãi đậu xe của cửa hàng bán xe này và thi nhau leo lên nhiều chiếc xe khác nhau để lái đi. Khi đến hiện trường, cảnh sát phát giác một chiếc xe bị đánh cắp là Dodge Challenger đang được chạy về hướng nam nên rượt đuổi theo. Tài xế lái chiếc xe bị đánh cắp này liền tống ga xăng để vọt chạy thật nhanh, có lúc với vận tốc trên 120 dặm/giờ, khiến cho các nhân viên cảnh sát phải bỏ cuộc vì quá nguy hiểm. Liền sau đó không lâu, họ thấy chiếc xe này bị lâm nạn và bốc cháy tại một đoạn đường bên hông của Xa lộ Hardy. Cảnh sát đã tìm cách lôi tài xế ra khỏi xe để đưa đi cấp cứu, nhưng anh ta đã qua đời sau đó không lâu tại nhà thương. Cuộc điều tra sơ khởi cho biết có lẽ tài xế đã gặp nạn khi chạy đến đoạn đường quẹo từ Xa lộ Beltway quay vòng về Xa lộ Hardy theo hướng nam nhưng chạy với tốc độ quá nhanh nên đã lạc tay lái khiến chiếc xe leo lề và tông vào cột đèn trên vệ đường.♦

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

7

TIN HOUSTON

TM

HOUSTON

Ba nhân viên cảnh sát Harris County bị cáo buộc tội lạm dụng tình dục trẻ em

Hai nữ nhân viên thuộc cơ quan cảnh sát Quận I của Harris County đã bị bắt giữ và cáo buộc tội danh tấn công tình dục những trẻ em tại thị xã Alvin, thị xã cách Houston 31 dặm về phía nam, sau khi có những lời kể lại của một viên trung sĩ cảnh sát đã thú tội trước khi nổ súng tự sát. Đó là Christina McKay, nhân viên điều động cảnh sát đến hiện trường và Chonda Williams, một cảnh sát viên, đã bị cách chức bởi ông Alan Rosen, Cảnh sát trưởng Quận I (Constable) và bị bắt giữ bởi Sở Cảnh Sát Alvin.

8

Tỉnh hạt Harris County có các nhân viên công lực làm việc dưới quyền của Trưởng Ty Cảnh Sát có thẩm quyền toàn vùng là Sheriff; ngoài ra cũng còn có nhân viên cảnh sát làm việc trực thuộc từng quận riêng biệt (Precint) dưới quyền một cảnh sát trưởng là Constable. Hai vị Sheriff và Constable được bầu chọn bởi cử tri trong vùng. Riêng thành phố Houston và nhiều thành phố khác cũng có sở cảnh sát riêng, với vị cảnh sát trưởng được bổ nhiệm bởi thị trưởng hoặc quản lý thành phố. Vào t u ầ n trư ớc, bà

McKay nói với thượng cấp rằng Trung sĩ cảnh sát Robert Johnson can tội tấn công tình dục các trẻ em. Sau khi điều tra thêm, cảnh sát Quận I liền thông báo cho Sở Cảnh Sát Houston để thụ lý. Khi biết những việc phạm pháp đã xảy ra tại thị xã Alvin, cảnh sát Houston liền thông báo cho Sở Cảnh Sát Alvin cùng với Sở CPS chuyên bảo vệ trẻ em. Vào ngày 18/5, cảnh sát Alvin và nhân viên CPS đến tư gia của Trung sĩ Johnson để điều tra thêm nhưng không gặp được. Qua ngày hôm

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

sau, bà McKay bỗng gọi cảnh sát và nói rằng bà đang có mặt cùng với ông Johnson tại Liberty County và đang lo sợ cho tính mạng vì ông Johnson đang có dấu hiệu muốn tự sát. Các nhân viên của Ty Cảnh Sát Liberty County được báo động và sau đó đã rượt đuổi theo chiếc xe ông Johnson đang lái. Khi dồn ông Johnson vào một góc cầu, cảnh sát đã điều động một lực lượng SWAT đến hiện trường và cuộc bao vây đã kéo dài trong nhiều giờ đồng hồ với toán chuyên viên đang thuyết phục ông Johnson hãy đừng tự sát. Nhưng ông Johnson đã kể lể hết mọi sự tình và chịu thú tội, sau đó nổ súng tự kết liễu đời mình. Dựa theo những lời kể lể thú tội này, Cảnh sát trưởng Al Rosen đã liền sa thải hai bà McKay và Chonda Williams và cuộc điều tra về vụ này còn tiếp tục bởi Sở Cảnh Sát Alvin và cơ quan FBI.♦

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

9

TIN HOUSTON

TM

Hàng ngàn người biểu tình để ủng hộ dân Palestine Đám đông hàng ngàn người đã biểu tình tại một khu gần ngã tư đông xe cộ qua lại của hai đường Westheimer và Post Oak Blvd thuộc khu thương mại nổi tiếng Galleria ở vùng tây nam vào trưa thứ Bảy vừa qua để bầy tỏ sự ủng hộ với phe Palestine trong bối cảnh cuộc chiến giữa quân đội Do Thái và các phe dân quân Palestine leo thang trong hơn 11 ngày qua, và tạm lắng đọng với một thỏa thuận ngưng bắn giữa đôi bên. Những người biểu tình đã mang theo nhiều tấm biểu ngữ lớn nhỏ với nội dung kêu gọi giải phóng vùng đất Palestine khỏi sự kềm kẹp của chính quyền và quân đội Do Thái. Những người này đã lên tiếng phản đối điều mà họ mà gọi là cuộc tấn

công của Do Thái nhắm vào người dân Palestine. Một trong những người thuộc ban tổ chức cuộc biểu tình có tên là “Houston Đồng Hành với Palestine” là anh Mohameed Nabulsi ước lượng rằng số người tham dự vào cuộc biểu tình vào khoảng hơn 2,000 người. Đám đông tụ tập trên các lề đường tại góc ngã tư rộng lớn này. Hình ảnh video chiếu trên các trang mạng thông tin xã hội cho thấy có lúc đám đông đã tràn qua khỏi hàng rào ngăn chặn của cảnh sát để tràn xuống mặt đường và tiến về khu công viên Gerald D. Hines có thác nước cao được xem là một thắng cảnh nổi tiếng tại khu này. Sau nhiều phút chấn chỉnh lại tình hình đông người và kẹt xe, cảnh sát

HOUSTON

Houston đã có thể vãn hồi lại tình trạng lưu thông bình thường và đám đông biểu tình tiếp tục tuần hành trên lề đường. Nhiều người trong đám biểu tình cho biết cuộc biểu dương này không phải là một cuộc đấu tranh giữa người Palestine và dân Do Thái, mà là một cuộc tranh đấu về nhân quyền, về công bằng cho mọi sắc dân chứ không hề tranh luận về vấn đề tôn giáo.♦

Các nhà thờ trong Giáo phận Houston-Galveston có thể trở lại sinh hoạt bình thường

Tr o n g m ộ t b ứ c t h ư được đăng trên trang mạng Facebook vào thứ Tư vừa qua, Tổng Giám Mục của Giáo phận

10

Houston-Galveston là Hồng Y Daniel DiNardo đã cho biết là tình hình về đại dịch tại địa phương đã cải thiện rất nhiều và do

đó đã mang lại nhiều thay đổi lạc quan hơn trong các sinh hoạt như tham dự thánh lễ của giáo dân bắt đầu từ thứ Bảy vừa qua. Giờ đây, mọi người không cần phải giữ khoảng cách xa 6 feet trong khi tham dự thánh lễ tại nhà thờ, và số người có thể có mặt trong nhà thờ cũng không còn bị giới hạn, mà có thể lên đầy 100% sức chứa. Việc đeo mặt nạ khi đến nhà thờ không còn bị bắt buộc nữa nhưng mọi người vẫn được khuyến khích là hãy

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nên tiếp tục đeo nó. Lệnh tạm ngưng nghi thức trao mình thánh Chúa (khi đặt bánh thánh) lên lưỡi của mỗi giáo dân trước đây bị tạm ngưng vì hậu quả của cơn đại dịch giờ đây đã được rút lại. Mọi giáo dân có thể lựa chọn cách thức này hoặc đưa hai bàn tay ra để đón nhận. Tuy nhiên việc nhận uống rượu thánh từ chiếc bình rượu chung vẫn tiếp tục tạm ngưng cho đến khi có những thay đổi mới.♦

TM

TIN THẾ GIỚI

HOUSTON

Châu Âu trừng phạt Belarus sau vụ không tặc cấp Nhà nước

Nhà báo Roman Protassevitch

Phẫn nộ trước việc Minsk buộc một phi cơ Ryanair hạ cánh để bắt một nhà báo đối lập, tối 24/, cả 27 nước Liên Hiệp Châu Âu đã quyết định trừng phạt mạnh mẽ và cô lập Belarus về hàng không. Sau hai tiếng đồng hồ thảo luận, châu Âu đã đưa ra một loạt biện pháp trừng phạt mới. Châu Âu lên án việc buộc đổi hướng chiếc máy bay của Ryanair và bắt giam nhà báo Roman Protassevitch cùng với bạn gái ông, đòi hỏi phải lập tức trả tự do cho họ. Hai mươi bảy quốc gia thành viên Liên Hiệp Châu Âu còn yêu cầu tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế làm sáng tỏ sự kiện được coi là “chưa từng có và không thể chấp nhận được”. Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng thỏa thuận về các biện pháp trừng phạt mới, nhắm vào những người có trách

nhiệm trong việc làm đổi hướng chuyến bay, và những định chế tài trợ cho chế độ Belarus. Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu khi đến Bruxelles đã nói rõ như trên. Bên cạnh đó, 27 nước còn thông qua nguyên tắc trừng phạt kinh tế - một hành động mạnh mẽ vốn không dự kiến lúc ban đầu. Liên Hiệp Châu Âu cũng đòi hỏi tất cả các hãng hàng không châu Âu tránh không phận Belarus. Theo Eurocontrol, mỗi tuần có gần 2.000 chuyến bay thương mại bay qua lãnh thổ Belarus. Và biện pháp cuối cùng được loan báo, là châu Âu sẽ đóng cửa không phận của mình đối với các phi cơ Belarus. Không đợi đến khi được khuyến cáo, một số hãng hàng không các nước như Air France-KLM, AirBaltic đã ngưng các chuyến bay qua không phận Belarus. Do Minsk là nút giao thông hàng không quan trọng trong nội địa châu Âu cũng như giữa Âu và Á, nên việc cô lập Belarus làm mất thêm thời gian cho chuyến bay và tốn kém cho các hãng hàng không. Belarus nói rằng đã hành động vì lời cảnh báo từ phong trào Hamas là trên máy bay có đặt bom, nhưng phát ngôn viên của Hamas, Fawzi Barhoum, bác bỏ mọi sự dính líu. Theo báo chí nhà nước, đích thân tổng thống Alexandra Loukachenko đã ra lệnh buộc hạ cánh, còn tổng giám đốc Ryanair, Michael O’Leary cho rằng có các nhân viên an ninh Belarus trên chiếc phi cơ. Từ sau cuộc bầu cử tổng thống bị tố cáo gian lận, chính quyền Belarus đã bắt giam hàng ngàn nhà ly khai. 

WHO có nguy cơ tê liệt hoạt động vì thiếu kinh phí Theo Reuters, Giám đốc chương trình khẩn cấp của WHO Mike Ryan ngày 25/5 cho hay tổ chức này đang thiếu ngân sách để duy trì các hoạt động, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực trên thế giới. Ông Ryan nhắc lại tuyên bố hồi tháng 2 của WHO, kêu gọi các thành viên đóng góp 1,96 tỷ USD trong nỗ lực ứng phó đại dịch Covid-19 trong năm nay. “Ngân sách thiếu hụt 70% đã khiến

tổ chức đối mặt với mối nguy hiểm cấp bách là không có khả năng duy trì các hoạt động cốt lõi để giải quyết những ưu tiên khẩn cấp”, ông Ryan nhấn mạnh. “Tình trạng thiếu hụt có nguy cơ làm tê liệt khả năng của WHO trong nỗ lực hỗ trợ nhanh chóng và linh hoạt cho các nước. Điều này cũng gây ra hậu quả cho các hoạt động hiện tại”, quan chức WHO cho hay. Ủy ban Quốc tế về Chuẩn bị và Ứng phó Đại dịch, một hội đồng

gồm các chuyên gia độc lập do cựu Thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, hôm 12/5 đã công bố báo cáo đánh giá về cách ứng phó đại dịch Covid-19 của WHO. Báo cáo nói rằng, “WHO không phát huy hết năng lực”. Theo báo cáo, WHO lẽ ra nên tuyên bố Covid-19 là vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu sớm hơn thay vì chờ đến ngày 30/1/2020. 

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

11

TIN THẾ GIỚI

TM

HOUSTON

Đài Loan tố Trung Quốc chặn nguồn cung cấp vaccine

Những tuần qua, dịch Covid-19 bùng phát trở lại tại Đài Loan một cách đáng lo ngại. Hòn đảo 24 triệu dân, không thiếu tiền, nhưng vẫn găp nhiều khó khăn để tiếp cận đầy đủ

nguồn vaccine tiêm phòng. Chính quyền Đài Bắc cho rằng nguyên nhân là vì Bắc Kinh đang tìm cách can thiệp, cản trở việc cung ứng vaccine cho Đài Loan để phục vụ mục đích chính trị của riêng họ. Trung Quốc khuyến khích Đài Bắc chấp nhận dùng vaccine Trung Quốc, hiện vẫn bị cấm tại Đài Loan. Đây là cách lợi dụng khủng hoảng, trong lúc mà Đài Loan tuần trước mới nhận được 300 nghìn trên tổng số 20 triệu liều đặt của các hãng dược Moderna và AstraZeneca.

Theo truyền thông Đài Loan, Trung Quốc có lẽ đã hai lần can thiệp vào việc giao vaccine cho hòn đảo theo dự kiến của chương trình Covax của Tổ Chức Y Tế Thế Giới. Hồi tháng Hai năm nay, chính quyền Đài Loan cho biết một hợp đồng ký với Công ty Đức BioNTech đã thất bại vì có sự can thiệp của Bắc Kinh. Để cứu vãn tình hình, giờ đây Đài Loan trông cậy vào đối tác Mỹ. Chính quyền Biden đã hứa phân phối 20 triệu liều từ nay đến cuối tháng 6 cho các nước bị thiếu vaccine. 

Pfizer thử nghiệm tiêm kết hợp vaccine phế cầu khuẩn với mũi vaccine Covid thứ ba Hôm 24/5, Pfizer loan báo khởi sự thử nghiệm cuộc nghiên cứu nơi những người trên 65 tuổi đã được tiêm chủng đầy đủ, sử dụng cộng hợp vaccine phế cầu khuẩn mang tên 20vPnC với liều thứ ba của vaccine chống COVID. Mục đích nhằm xem việc phối hợp này có an toàn hay không, và xem đáp ứng miễn dịch như thế nào sau khi bổ sung thêm vaccine phế cầu khuẩn vào vaccine COVID-19 hiện nay, Pfizer nói. Vaccine 20vPnC đang được phát triển để giúp người trưởng thành chống lại 20 loại huyết thanh gây ra phần lớn các ca bệnh phế cầu và viêm phổi xâm lấn. Cuộc nghiên cứu mới sẽ bao gồm 600 người trưởng thành. Những người này được tuyển mộ từ hai cuộc nghiên cứu giai đoạn cuối vaccine COVID-19 của công ty, sau

12

khi họ được tiêm liều thứ hai ít nhất nửa năm. Vaccine COVID-19 trước đây được khuyến cáo sử dụng một mình. Tuy nhiên căn cứ trên kinh nghiệm với những vaccine không ngừa COVID-19, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho rằng vaccine COVID-19 và các vaccine khác có thể dùng cùng một lúc hay cùng một ngày.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Vào tháng 12 năm ngoái, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chấp nhận xem xét ưu tiên đơn đăng ký giấy phép sinh học của Pfizer cho vaccine 20vPnC ở người lớn trên 18 tuổi và ấn định ngày đưa ra quyết định vào tháng 6 năm nay. Vào tháng 2 vừa qua, Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) cũng đã chấp nhận đơn xin cấp phép tiếp thị của Pfizer cho vaccine 20vPnC. 

TM

HOUSTON

TIN VẮN Israel bổ nhiệm giám đốc Mossad mới. Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahou hôm 24/05 thông báo bổ nhiệm ông David Barnea làm giám đốc cơ quan tình báo Mossad. Là một chiến binh thuộc lực lượng đặc nhiệm 56 tuổi, ông từng phục vụ 25 năm tại Mossad với nhiệm vụ tuyển mộ các nhân viên tình báo trong các hồ sơ liên quan đến Iran và phe Hezbollah ở Liban, trước khi trở thành phó giám đốc năm 2018. FED đặc biệt lo ngại về đồng nhân dân tệ ảo. Giám đốc Quỹ Dự trữ Quốc gia Hoa Kỳ (FED), bà Lael Brainard hôm 24/05 tuyên bố cần theo dõi kỹ việc phát hành các đồng tiền kỹ thuật số, kể cả Trung Quốc ; đặc biệt trong việc thanh toán xuyên biên giới có thể gây tác động đến thế giới. Dù đồng nhân dân tệ kỹ thuật số được thử nghiệm trong thanh toán điện tử nội địa, nhưng Bắc Kinh cũng kỳ vọng đồng tiền này sẽ làm suy yếu vị thế của đồng đô la Mỹ, trong lúc Hoa Kỳ đang chậm chân so với Trung Quốc trong lãnh vực tiền ảo. Núi lửa phun trào ở Congo, 15 người thiệt mạng, hàng ngàn người tháo chạy. Núi lửa Nyiragongo ở Cộng hòa Dân chủ Congo đã phun trào hôm 22/5,

Một khu vực bị tàn phá do núi lửa Nyiragongo phun trào tối 22.5

khiến bầu trời trở nên đỏ rực và phun ra một dòng sông dung nham, nhưng may mắn “dòng sông chết chóc” đã dừng lại trước khi chảy đến Goma, một thành phố 2 triệu dân ở ngay phía nam ngọn núi lửa. Ít nhất đã có 15 người chết nhưng con số này có thể sẽ tăng lên khi các quan chức đến được những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. u

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

13

TIN VIỆT NAM

TM

HOUSTON

Người dân bị lập biên bản vì không đi bầu Tối ngày 23/5, bà Đỗ Lê Na ở phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội bị Tổ bầu cử số 4 của phường lập biên bản về việc bà không đi bầu cử. Bà Na là một người khiếm thị, vợ của ứng cử viên Đại biểu Quốc hội độc lập Lê Trọng Hùng - người bị bắt ngay trước thềm cuộc bầu cử do bị cáo buộc “phát tán tài liệu chống nhà nước”. Theo các video được bà đăng tải, Cảnh sát khu vực ra điều kiện: thứ nhất là bà phải đi bỏ phiếu, thứ hai

nếu bà không bỏ phiếu thì Tổ bầu cử sẽ tiến hành lập biên bản đối với bà. Biên bản về việc vận động cử tri đi bỏ phiếu bầu cử được đánh máy sẵn của Tổ bầu cử số 4 phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng Hà Nội, cho biết đã cấp phát đến bà Na “các tài liệu tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026”. Tuy nhiên, bà là một người khiếm thị, không thể đọc các văn bản này. Một người khác là ông Đinh Văn

Hải ở thôn Ninh Hòa, huyện Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng cũng đưa lên Facebook hình ảnh biên bản về việc Tổ bầu cử mang thùng phiếu di động đến nhà ông để vận động bỏ phiếu nhưng ông từ chối. Một người bất đồng chính kiến khác là ông Phan Vân Bách, từng tham gia ứng cử Đại biểu Quốc hội năm 2016 cũng bị hai người trong Tổ bầu cử Hà Nội đến tận nhà, nhưng ông từ chối cho vào nhà vì lo ngại sự lây lan của dịch COVID-19. 

Các doanh nghiệp Mỹ kêu gọi VN giảm thời gian “cách ly” tập trung

Phòng Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) hôm 24/5 kêu gọi chính phủ Việt Nam giảm bớt thời gian “cách ly” kéo dài đối với những du khách đã tiêm chủng và cho phép khu vực tư nhân giúp mua vaccine chống COVID-19 cho nhân viên của họ ở quốc gia Đông Nam Á này. Việt Nam đã đóng cửa biên giới với bên ngoài ngay khi dịch virus corona mới bùng phát từ hồi tháng 3 năm ngoái và chỉ cho phép công dân hoặc chuyên gia nước ngoài nhập cảnh với điều kiện họ phải trải qua ba tuần “cách ly” tại khách sạn hoặc

14

trung tâm do quân đội điều hành, ngay cả khi họ đã được tiêm phòng. “AmCham khuyến khích các nhà chức trách thực hiện các thủ tục nhập cảnh bớt nặng nề hơn cho những doanh nhân, các chuyên gia nước ngoài và thậm chí có thể là khách du lịch đã tiêm phòng đầy đủ,” Giám đốc AmCham, Adam Sitkoff, được Reuters trích lời cho biết trong một tuyên bố. Bộ Y tế Việt Nam nâng thời gian cách ly tập trung từ 14 lên 21 ngày từ hôm 5/5 với lý do để “đảm bảo an toàn cho cộng đồng” trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19. Việt Nam được cho là thành công trong kiềm chế sự lây lan của đại dịch COVID dù với hệ thống y tế yếu kém và nguồn lực có hạn, nhờ vào các biện pháp quyết liệt như cách ly tập trung, truy dấu nguồn lây nhiễm và xét nghiệm đại trà nhắm mục tiêu. Nhờ vào đó, theo thống kê của Bộ Y tế VN hôm 24/5, Việt Nam, với gần một trăm triệu dân, đã giữ được mức lây nhiễm thấp, 5.404 ca và 44 trường hợp tử vong.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Nhưng đợt bùng phát mới đã làm cho hơn 2.200 người lây nhiễm trong cộng đồng kể từ cuối tháng 4, và thúc đẩy chính phủ Việt Nam đẩy nhanh chương trình tiêm chủng. Cho đến nay mới chỉ có hơn 1 triệu người ở Việt Nam, chiếm khoảng 1% dân số, được tiêm ít nhất 1 liều vaccine chống virus corona. Việt Nam gần đây đã đặt mua thêm vaccine từ một số nhà cung cấp, trong đó có 31 triệu liều từ Pfizer/ BioNTech của Mỹ, và nhận được khoảng gần 1,7 triệu liều vaccine AstraZeneca từ chương trình chia sẻ vaccine toàn cầu COVAX. Các giới chức nói họ hy vọng nhận được thêm vaccine trong năm nay nhưng không đủ để đạt được miễn dịch cộng đồng. Giám đốc AmCham Sitkoff nói với Reuters rằng nhiều doanh nghiệp của Hoa Kỳ sẵn sàng chi trả để tiêm chủng cho nhân viên của họ tại Việt Nam và rằng họ đang có các cuộc thương thảo với chính phủ Việt Nam về việc này. 

TM

HOUSTON

Chống dịch COVID-19: VN chuyển trọng tâm từ công bố lịch trình bệnh nhân sang tìm cách mua vaccine Dịch bệnh COVID-19 đợt thứ tư đang lây lan nhanh ở Việt Nam từ ngày 27/4 đến nay khiến Chính phủ Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận trong việc đối phó với dịch bệnh, từ truy vết, công bố lịch trình bệnh nhân, thành tìm cách mua vaccine để tiêm chủng cho toàn dân. Trang tin của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) hôm 25/5 dẫn lời của Bộ trưởng Y tế VN Nguyễn Thanh Long cho biết, chiến lược của Việt Nam để phòng chống dịch COVID-19 là mọi người dân đều được tiếp cận vaccine phòng COVID-19. Ông Long cho biết Bộ Y tế đã nỗ lực tìm kiếm, đàm phán với các tập đoàn như AstraZeneca, Pfizer/BioNTech, với chương trình

COVAX toàn cầu của WHO để mua vaccine. Bộ trưởng Y tế Việt Nam cho biết, đến cuối năm 2021, Việt Nam sẽ có khoảng 110 triệu liều vaccine phòng COVID-19. Tuy nhiên, nhiệm vụ của Bộ Y tế VN là phải có được 150 triệu liều vaccine để tiêm cho 75% dân số. Ngoài việc đảm bảo đủ liều vaccine cho năm 2021, Việt Nam giờ đây cũng phải tính đến vaccine cho năm 2022. Vì vậy, Chính phủ Việt Nam kêu gọi người dân, đặc biệt là các doanh nghiệp đóng góp trong việc mua vaccine. Vào sáng ngày 25/5, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long cùng lãnh đạo Bộ Y tế đã tiếp nhận hỗ trợ 125 tỷ đồng, 1 triệu USD và 1 triệu liều

vaccine từ các tập đoàn, doanh nghiệp cho việc mua và tiêm chủng vaccine phòng COVID-19. Trong khi đó, Bộ Thông tin và Truyền thông VN hôm 24/5 đã có văn bản gửi Bộ trưởng Y tế, đề nghị không công bố cho báo chí danh tính, chi tiết về lịch trình di chuyển và chi tiết về quá trình tiếp xúc của bệnh nhân COVID-19. Theo Bộ này, việc cung cấp thông tin về lịch trình của bệnh nhân COVID-19 cho báo chí, dù đã góp phần giúp việc dập dịch thời gian qua, nhưng đồng thời cũng xâm phạm đời tư, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của người nhiễm bệnh và cuộc sống, sinh hoạt của gia đình họ. u

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

15

TIN VIỆT NAM

TM

HOUSTON

Quanh vụ danh hài Hoài Linh ‘ôm’ 14 tỷ tiền ủng hộ bà con miền Trung suốt 6 tháng

Kịch sĩ hài nổi tiếng Hoài Linh đang vấp phải phản ứng dữ dội của dư luận sau khi lộ tin giữ số tiền người hâm mộ gửi ủng hộ bà con miền Trung suốt sáu tháng qua. Lý do được Hoài Linh đưa ra là định đi trao trước Tết 2021 nhưng “dịch bùng” nên phải hoãn. Sau đó định đi từ 10-17/5 nhưng lại “dịch bùng”, nên phải hoãn tiếp. Vụ quyên góp tiền cứu trợ đồng bào miền Trung của Hoài Linh ban đầu được nói đến trên mạng xã hội và sau đó được nhiều báo trong nước tường thuật. Tin cho hay Hoài Linh hồi năm ngoái kêu gọi nhiều nhà hảo tâm và người dân đóng góp được số tiền hơn 13 tỉ đồng để cứu trợ đồng bào chịu thiệt hại vì lũ lụt. Nhưng trong nhiều tháng kể từ đó đến nay, số tiền vẫn nằm trong 1 tài khoản ngân hàng của Hoài Linh và đã tăng lên thành khoảng 14 tỉ đồng do được hưởng lãi tiền gửi. Nhiều người trong những ngày gần đây chỉ trích Hoài Linh về việc không phân phát số tiền kể trên đúng lúc, đúng chỗ cho các nạn nhân lũ

16

lụt, làm cho việc quyên góp và lòng tốt của mọi người trở nên vô ích. Họ cũng yêu cầu Hoài Linh giải trình vì sao ông làm như vậy. Do áp lực từ những người chỉ trích, Hoài Linh lên tiếng trên trang cá nhân và báo chí, cho biết rằng “do dịch bệnh Covid-19 bùng phát cộng với quy định giải ngân số tiền cần có xác nhận của các địa phương nên số tiền chưa thể giải ngân được”. Mặc dù vậy, phần đông dư luận vẫn không chấp nhận lời giải thích của ông. Trong khi đó, từ phía nhà nước VN, Bộ Tài Chính VN nói rằng các văn bản pháp lý hiện hành “không có ‘quy định cứng’ về thời gian giải ngân tiền vận động ủng hộ”, theo các bản tin của Dân Trí và Người Lao Động. Hiện Việt Nam chỉ đang áp dụng Nghị định 64/2008 cho các hoạt động quyên góp, phân phát tiền, hàng từ thiện, cứu trợ. Theo Luật sư Hà Huy Sơn, căn cứ vào nghị định nêu trên, nghệ sĩ Hoài Linh có một số sai phạm: “Khoản 3 Điều 5 quy định các cá nhân không được phép huy động,

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

phân phối tiền hỗ trợ những vụ việc thiên tai hoặc bệnh tật. Như vậy, Hoài Linh không được phép làm việc đó. Ngoài ra, theo Điều 7 của nghị định, khi kết thúc việc vận động tiền hỗ trợ, sau 20 ngày, ta phải phân phối cái tiền đó. Rõ ràng là chiểu theo 2 điều đó, Hoài Linh vi phạm Nghị định 64”. Vẫn luật sư Sơn cho rằng việc làm của ông Hoài Linh thậm chí có thể xem là có dấu hiệu “lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản của người khác” xét theo Bộ luật Hình sự, nhưng để đi đến kết luận chính xác sẽ cần phải xác minh thêm, ông Sơn nói. Các bản tin hôm 24/5 của hai tờ báo trong nước Dân Trí và Người Lao Động dẫn lời một lãnh đạo cấp vụ của Bộ Tài chính VN nói rằng bộ đang hoàn thiện một dự thảo nghị định để chính phủ ban hành về việc vận động, tiếp nhận và phân phối, sử dụng tiền ủng hộ thiên tai, dịch bệnh và người có bệnh hiểm nghèo. Tuy nhiên, một vấn đề chứa đựng những rắc rối tiềm tàng giống như vụ Hoài Linh giữ tiền từ thiện quá lâu sẽ chưa có giải pháp rõ ràng, đó là việc một cá nhân có thể giữ tiền trong bao lâu sau khi tiếp nhận thì phải phân phối. Người Lao Động trích lời vị đại diện cơ quan soạn thảo nghị định cho hay rằng chưa có quy định cứng về thời gian phải phân phối số tiền. “Đây là vấn đề thỏa thuận giữa người tiếp nhận và bên ủng hộ tiền”, quan chức này nói.

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

17

TIN VIỆT NAM

TM

HOUSTON

Hoa Kỳ cáo buộc Việt Nam trợ giá vỏ xe hơi qua định giá thấp đồng tiền Bộ Thương mại Hoa Kỳ hôm 24/5 kết luận vỏ xe hơi và vỏ xe xe tải nhẹ từ Việt Nam xuất cảng sang Mỹ đang được trợ cấp không công bằng do đồng tiền định giá thấp. Reuters hôm 25/5 loan tin, dẫn kết quả điều tra từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho biết, vỏ xe hơi Việt Nam được trợ cấp với tỷ lệ từ 6,23% đến 7,89% thông qua việc chuyển đổi USD sang VND với tỷ giá hối đoái thấp hơn giá trị thực của đồng VND. Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, không chỉ Việt Nam, vỏ xe xuất cảng từ Nam Hàn, Đài Loan và Thái Lan cũng đã được bán phá giá ở mức thấp hơn giá thị trường tại Mỹ. Tỷ lệ bán phá giá vỏ xe Hàn Quốc lên tới 27%, từ Đài Loan lên tới

102%, từ Thái Lan lên tới 21% và từ Việt Nam lên tới 22%. Năm 2020, nhập cảng vỏ xe hơi và xe tải nhẹ của Mỹ từ Nam Hàn

trị giá khoảng 1,2 tỷ USD, 373 triệu USD từ Đài Loan, 2 tỷ USD từ Thái Lan và 470 triệu USD từ Việt Nam, Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho biết. 

Trong 5 tháng đầu năm: Thiệt mạng vì tai nạn giao thông ở VN gấp 60 lần số chết vì COVID

Theo báo nhà nước Việt Nam đưa tin ngày 25/5, trong 5 tháng đầu năm 2021, tai nạn giao thông ở VN giảm.

18

Tuy nhiên, số người chết vẫn lên đến 2.650 người. Tin trích đánh giá của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia VN cho hay, trong năm tháng đầu năm (tính từ ngày 15/12/2020 đến 14/5/2021), VN đã xảy ra hơn 5.000 vụ tai nạn giao thông, giảm 326 vụ, khiến 2.650 người chết, giảm 11 người và làm bị thương 3.700 người, giảm 177 người so với cùng kỳ năm ngoái. Ủy ban này cũng cho biết, trong năm 2020, Việt Nam có 6.700 người chết vì tai nạn giao thông và đây là lần đầu tiên trong 10 năm con số này của Việt Nam giảm xuống dưới mức 7.000 người/năm.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Tình hình này được Chính phủ Việt Nam đánh giá là một chuyển biến tích cực nhưng trong con mắt người dân, đây vẫn là những con số thương tâm, cao gấp nhiều lần số thiệt hại về người mà bệnh dịch COVID gây ra. Nhẩm qua có thể thấy, số người chết vì tai nạn giao thông trong năm tháng qua ở Việt Nam cao gấp 60 lần số người chết vì COVID kể từ đầu mùa dịch. Bên cạnh đó, có ý kiến cũng cho rằng việc giảm số vụ và thiệt hại tai nạn giao thông trong thời gian qua cũng một phần là do sự giảm sút các hoạt động kinh tế, xã hội do ảnh hưởng của dịch bệnh. 

TM

TIN HOA KỲ

HOUSTON

Thống đốc Alabama ký luật cấm “thông hành vaccine”

Theo Reuters, hôm 24/5, Thống đốc bang Alabama Kay Ivey đã ký một dự luật cấm các doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức công lập yêu cầu “thông hành vaccine” COVID-19. “Tôi đã ký SB 267! Kể từ khi phát triển vaccine COVID-19, cả Tiến sĩ Scott Harris (nhân viên y tế tiểu bang) và tôi đều nói rằng chúng tôi sẽ không bắt buộc phải tiêm vaccine ở

bang Alabama”, Thống đốc Ivey cho biết trong một tuyên bố hôm 24/5. “Tôi ủng hộ tiêm vaccine tự nguyện và bằng cách ký dự luật này thành luật, tôi chỉ củng cố thêm niềm tin đó”, bà Ivey, một thành viên Đảng Cộng hòa, cho biết. Luật có hiệu lực ngay lập tức và cho biết chính quyền tiểu bang và địa phương không được cấp thông hành vaccine hoặc thẻ tiêm chủng hoặc bất kỳ tài liệu tiêu chuẩn nào khác nhằm mục đích xác nhận tình trạng tiêm chủng của một cá nhân. Các cơ sở giáo dục “có thể tiếp tục yêu cầu học sinh chứng minh tình trạng tiêm chủng để cho đến trường chỉ đối với các loại vaccine cụ thể đã được cơ sở yêu cầu kể từ ngày 1/1/2021, với điều kiện là các

cơ sở đó miễn trừ cho học sinh có tình trạng sức khỏe hoặc tín ngưỡng không hợp với tiêm chủng,” luật có đoạn viết. Cho đến nay tại Hoa Kỳ có khoảng 43% dân số tiêm đủ hai liều vaccine. Chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cũng phản đối ý tưởng bắt buộc phải có thông hành vaccine. Tuy nhiên, có nguồn tin cho biết vào tháng trước rằng Bạch ốc đang thảo luận thêm với các hãng hàng không Hoa Kỳ và các nhóm ngành du lịch khác để cung cấp hướng dẫn kỹ thuật cho thông hành vaccine có thể được sử dụng để tăng cường du lịch bằng đường hàng không quốc tế một cách an toàn.♦

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

19

TIN HOA KỲ

TM

HOUSTON

Nới lỏng quy định về mặt nạ, nhiều người Việt vẫn thận trọng

Một cửa hàng dán thông báo yêu cầu khách hàng vẫn đeo khẩu trang ở Encinitas, bang California, dù những bang khác của Mỹ đã nới lỏng những hạn chế sau chỉ dẫn mới của CDC về việc đeo khẩu trang đối với những người đã tiêm ngừa đầy đủ. Ảnh: REUTERS

Nhiều cơ sở kinh doanh của người gốc Việt ở Mỹ đang tìm cách thích nghi với những chỉ dẫn mới về mặt nạ để ngăn ngừa đại dịch virus corona lây lan trong lúc ngày càng nhiều người được chủng ngừa COVID-19 giúp giảm tỉ lệ nhiễm bệnh. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) tuần trước nói những người được tiêm chủng đầy đủ — những người đã qua hai tuần kể từ khi nhận được liều vaccine COVID-19 cuối cùng — có thể không cần đeo mask khi ở ngoài trời nơi đông người và tại hầu hết các không gian trong nhà và không phải giữ khoảng cách xã hội nữa. Những người đã được tiêm ngừa một mũi hoặc chưa được tiêm ngừa nên tiếp tục đeo mask. Hướng dẫn vẫn kêu gọi đeo mặt nạ ở những nơi đông người trong không gian kín bao gồm xe buýt, máy bay, bệnh viện, nhà tù và nơi tạm trú dành cho người vô gia cư. Nhưng hướng dẫn mới tạo điều kiện cho việc mở cửa trở lại những nơi

20

làm việc, trường học và các địa điểm khác. Nhiều tiểu bang trong những ngày qua đã loan báo sẽ thay đổi những quy định để tuân theo những chỉ dẫn mới của CDC. Tuy nhiên Giám đốc y tế của California hôm thứ Hai vừa qua thông báo rằng bang này sẽ yêu cầu mọi người tiếp tục đeo mặt nạ và giữ cách tiếp xúc trong không gian kín cho đến ngày 15 tháng 6 - ngày mà Thống đốc Gavin Newsom nói gần như tất cả các hạn chế COVID-19 sẽ được bãi bỏ nếu các ca nhiễm vẫn ở mức thấp. Nới lỏng quy định về đeo mask cho thấy chiều hướng tích cực về tình hình dịch bệnh. Một số cở sở kinh doanh của người Việt đang tìm cách thích nghi với những chỉ dẫn mới trong khi vẫn đề cao sự an toàn của khách hàng và nhân viên. Ông Đỗ Nguyễn Quốc Vinh, chủ một cửa hàng bia rượu ở khu vực thành phố Minneapolis thuộc tiểu bang Minnesota, cho biết cửa hàng

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

ông đã gỡ bảng yêu cầu khách phải đeo mặt nạ khi vào tiệm sau khi có chỉ dẫn mới. Ông nói thêm nhân viên của ông có người không đeo mask và cũng có người tiếp tục đeo, tùy theo quyết định của mỗi cá nhân, dù tất cả họ đều đã được tiêm ngừa. “Nhiều doanh nghiệp nhỏ người ta cũng làm giống vậy thì tôi cũng làm vậy thôi. Điều đó tôi thấy là công bằng là tại vì mình không thể ép buộc những người đã chích ngừa tiếp tục đeo, cái đó trái lại những gì mà CDC đã nói,” ông Vinh giải thích. “Nhưng có một điều mà chúng tôi vẫn yêu cầu phải chấp hành: mặc dù nhân viên có thể không đeo nhưng nếu được thì phải giữ khoảng cách [xã hội],” ông nói thêm. “Đối với tôi vấn đề giữ khoảng cách quan trọng hơn vấn đề đeo mask.” Ông Phạm Ngọc Hoàn, chủ nhà hàng Pho Luca’s ở thành phố Richmond thuộc bang Virginia, nói trong suốt đại dịch ông luôn nỗ lực hết sức để bảo vệ khách hàng và nhân viên khỏi bị nhiễm virus, bao gồm việc làm sạch hệ thống ống dẫn không khí và gắn máy lọc bên trong nhà hàng. Dù tất cả nhân viên của ông đều đã được tiêm ngừa, ông nói một số người vẫn không hoàn toàn thoải mái với việc cởi bỏ mask do lo ngại vẫn có thể nhiễm virus. Việc đeo mask vẫn được tiếp tục tùy theo từng cá nhân và sự tiếp xúc của họ với thực khách. “Tùy theo trường hợp, nếu mà trong nhà thì mình cũng khuyên nhân viên nên đeo mask khi ra tiếp khách,” ông nói.♦

TM

HOUSTON

Hai người chết, 12 người bị thương trong vụ xả súng ở bữa tiệc tại nhà Một bữa tiệc tại gia ở New Jersey, Mỹ, đã biến thành hiện trường án mạng với ít nhất 2 người bị bắn chết và 12 người khác bị thương, AP dẫn nguồn tin từ cảnh sát bang cho biết. Giới hữu trách đã tới ngôi nhà ở Fairfield Township vào tối thứ Bảy.

Một người dân điều hành một tổ chức chống bạo lực địa phương cho AP biết ông được gọi đến để hỗ trợ cho các gia đình trong bữa tiệc có chủ đề về thập niên 90. Ông John Fuqua, thuộc tổ chức Life Worth Living, nói khách tham dự tiệc ở đủ mọi lứa tuổi. Cảnh sát bang New Jersey cho biết một người đàn ông 30 tuổi và một phụ nữ 25 tuổi đã bị bắn chết. Có 12 người khác bị thương và đã được

chuyển đến bệnh viện địa phương. Hai anh em sống trong khu vực xảy ra vụ nổ súng cho biết họ nghe thấy tiếng nhạc từ bữa tiệc cho đến sau nửa đêm, sau đó là một loạt tiếng súng, trong đó, có ít nhất là 15 tiếng súng nổ trong chỉ vài phút. Joeron Pierce và James Pierce nói hỗn loạn xảy ra sau đó. Thống đốc Murphy gọi vụ nổ súng là “kinh hoàng”.♦

Hoa Kỳ có số ca nhiễm COVID thấp nhất trong gần một năm Hoa Kỳ tuần qua báo cáo số ca nhiễm COVID-19 thấp nhất trong gần một năm. Tỷ lệ lây nhiễm giảm 26% so với 7 ngày trước, dưới mức 180.000 ca, theo phân tích dữ liệu địa phương và tiểu bang của Reuters. Số người chết vì COVID-19 giảm 5% còn 3.969 người trong tuần lễ chấm dứt vào ngày 23/5, thấp nhất trong một tuần kể từ tháng 3/2020. Tỷ lệ lây nhiễm thấp nhất tính theo dân số là các bang California, Oklahoma và Nebraska. Trên toàn quốc, số trung bình bệnh nhân COVID-19 nằm bệnh viện giảm 14%, tức giảm trong 5 tuần liên tiếp và là con số hàng tuần thấp nhất kể từ tháng 4/2020.♦

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

21

TIN HOA KỲ

TM

HOUSTON

Hoa Kỳ kỳ vọng cuối năm nay có vaccine COVID cho trẻ 4-6 tuổi Hôm 19/5, bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm tại Mỹ, tuyên bố rằng trẻ em từ 4 đến 6 tuổi sẽ có thể được tiêm vaccine COVID-19 trước cuối năm nay hoặc đầu năm sau. Đầu tháng này, Hoa Kỳ chấp thuận cho sử dụng vaccine COVID-19 của Pfizer/BioNTech nơi thiếu niên 12 tuổi trở lên. Ông Fauci cũng nhắc tới nhu cầu cần phải tiêm thêm một liều vaccine tăng cường nữa trong vòng một năm kể từ ngày được tiêm chủng đầy đủ. “Tôi nghĩ chúng ta sẽ hầu như chắc chắn cần một liều vaccine bổ sung trong vòng trên dưới một năm sau khi nhận được liều vaccine chính yếu vì thời gian bảo vệ chống virus corona thường không kéo dài cả đời tương tự như vaccine bệnh sởi”. CEO của Pfizer, ông Albert Bourla, cho biết có thể phải cần tới liều tiêm bổ sung trong vòng từ 8 đến 12 tháng. Vào tháng 4 vừa qua, ông Bourla nói với đài CNBC là mọi người có phần chắc sẽ cần một liều vaccine thứ ba trong vòng 1 năm.♦

Bác sĩ Fauci. Ảnh: REUTERS

Đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần giảm thêm Số người xin trợ cấp thất nghiệp sụt giảm thêm, xuống dưới mức 500.000 trong tuần qua dù, nhưng số người thất nghiệp có tăng hồi đầu tháng. Đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm 34.000 xuống còn 444.000 trong tuần lễ chấm dứt ngày 15/5, theo Bộ Lao động. Đây là con số thấp nhất kể từ giữa tháng Ba năm ngoái và đơn xin trợ cấp thất nghiệp đã duy trì dưới mức 500.000 người trong hai tuần liên tiếp. Đơn xin trợ cấp thất nghiệp có khả năng giảm thêm nữa trong những tuần tới sau khi các thống đốc Cộng hòa tại ít nhất 21 tiểu bang loan báo rằng từ tháng tới sẽ rút khỏi những chương trình trợ cấp thất nghiệp do chính phủ liên bang tài trợ. Những chương đó bao gồm trợ cấp 300 đô la mỗi tuần. Các cơ sở doanh thương nói các khoản trợ cấp đã khuyến khích người thất nghiệp nằm nhà thay vì đi kiếm việc làm.

22

Từ các cơ sở sản xuất cho đến tiệm ăn và quán rượu, giới chủ nhân đang thi nhau tìm mướn nhân công dù hiện đang có gần 10 triệu người chính thức thất nghiệp.♦

Dân chúng chờ đệ đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Frankfort, bang Kentucky. Ảnh: REUTERS

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

Đằng sau vụ trộm lớn nhất ở tỉnh Trà Vinh từ trước đến nay

M

SAN HÀ tổng hợp

ột vụ đột nhập nhà để trộm cắp tài sản lớn nhất từ trước đến nay ở tỉnh Trà Vinh khiến dư luận xôn xao.

Tang vật được thu hồi tại nhà của Tuấn

VỤ TRỘM “KHỦNG” Ở NHÀ NGUYÊN GIÁM ĐỐC SỞ GT-VT TRÀ VINH Ông Phan Thanh Sơn (68 tuổi, nguyên giám đốc Sở Giao thông vận tải tỉnh Trà Vinh) chiều tối đóng cửa nhà đi dự tiệc. Khoảng 21 giờ cùng ngày trở về thì phát giác kẻ trộm đột nhập lấy đi số tài sản lớn. Thủ phạm tên Sơn Thanh Tuấn (31 tuổi, ngụ phường 7, Trà Vinh) có 3 tiền án (1 tiền án hiếp dâm, 2 tiền án trộm cắp tài sản) và nghiện ma túy, chuyên

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

23

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

trộm vặt. Hàng ngày vào các buổi chiều, Tuấn thường đạp xe dạo quanh các khu phố, khi thấy nhà nào vắng chủ sẽ tìm cách đột nhập để ăn trộm. Hôm đó, Tuấn chạ y xe đạ p mộ t mình quanh các con đường từ phường 7 đến phường 6 TP Trà Vinh rình xem nhà nào sơ hở. Khoảng 17 giờ 40, đến khu vực khóm 3, phường 6, trước ngôi biệt thự khóa cửa ngoài của vợ chồng ông Phan Thanh Sơn thì dừng lại quan sát. Thấy không có người trong nhà, Tuấn vòng ra phía sau cạy cửa ngôi biệt thự bằng xà beng nhặt được của chủ nhà, đột nhập bằng cửa sau, phá két sắt để trong phòng ngủ lấ y đi 35.000 USD cù ng 66 lư ợ ng vàng SJC trị giá gần 5 tỉ đồng. Trước khi rời khỏi hiện trường với số tài sản “khủng”, Tuấn đã uống hết 3 hộp sữa của chủ nhà. Chiều 7/5, Tuấn bị bắt giữ khi đang chuẩn bị bỏ trốn. Khám xét chỗ ở của Tuấn thu được 60 lượng vàng SJC. Số tài sản trộm được, lúc bị bắt, Tuấn đã kịp mang đổi toàn bộ 35.000 USD (hiện chưa thu hồi được), bán 6 cây vàng miếng để trả nợ, mua dây chuyền vàng tặng người thân, mua 1 chiếc xe gắn máy mới và tiêu xài. Sau khi kẻ trộm đã bị bắt thì dư luận của người dân lại đặt ra câu hỏi vì sao nhà nguyên giám đốc Sở GTVT tỉnh Trà Vinh lại có tiền và vàng nhiều thế. Vì với lương ông Sơn thực nhận thì không thể có số tài sản lớn như vậy? SỐ TÀI SẢN BỊ TRỘM CÓ NGUỒN GỐC ‘TÍCH CÓP NHIỀU NĂM’ (!?) Giới báo chí đã liên lạc với ông Phan Thanh Sơn để tìm hiểu về số tài sản lớn này nhưng không liên lạc được. Cơ quan điều tra tỉnh Trà Vinh cho biết đã làm rõ nguồn gốc số tài sản trên là do vợ chồng ông Sơn tiết kiệm để dưỡng già. “Số tiền này được vợ chồng ông Sơn tích lũy từ thời tỉnh Trà Vinh và Vĩnh Long còn là tỉnh Cửu Long đến nay. Ngoài ra, vợ chồng ông Sơn còn mua bán, kinh doanh lặt vặt nhiều ngành

24

TM

HOUSTON

Tuyến đường số 1 nhìn từ trên cao

nghề khác, tích cóp mới có được số tiền trên” – một cán bộ cho biết. Thời tỉnh Cửu long là thập niên 80, lúc đó còn khổ lắm mà ông tích cóp được như vậy chắc ông phải mò cua bắt ốc khắp 9 cửa sông Tiền, sông Hậu. Dù sao ông Sơn có tài sản như vậy cũng bình thường thôi, nhiều cán bộ chức vụ nhỏ hơn mà tài sản gấp mấy trăm lần có được do bán thêm trái cây dạo hoặc chổi đót... hoặc ba má ở quê nuôi gà vịt cho làm của. Chắc ông này cũng có thời gian chăn nuôi heo, gà, buôn bán chổi đót, chạy thêm xe ôm. Cũng không hiểu tiền đô mua bán gì mà có. Còn nhớ ở Cần Thơ có dạo người dân mua bán 100 dollar đòi phạt 90 triệu, 35.000 đô thì sao nhỉ, nếu phạt thì có hơn 31 tỉ chứ bao nhiêu! “ĐƯỜNG CONG MỀM MẠI” Tên Phan Thanh Sơn nhắc nhở người dân chính ông nầy cho nắn đường tránh nhà mình thành “đường cong mềm mại” gây bức xúc cho người dân. Cách đây 11 năm (2009), Sở GTVT tỉnh Trà Vinh làm đường số 1 dài 2.200m. Khi làm đường, Sở GTVT đã tự ý thay đổi quy mô, vị trí bằng cách “nắn cong” con đường này vào sát khu đất của nhiều quan chức và doanh nghiệp.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Ngoài ra khi tổ chức đấu thầu, Sở GTVT đã tự ý điều chỉnh giá dự thầu của nhà thầu, chấp nhận cho nhà thầu không đủ năng lực được trúng thầu. Ngay từ khâu lập dự án đến lúc làm, con đường số 1 nội ô thành phố Trà Vinh đã có hàng loạt sai phạm nghiêm trọng. Dù đã 11 năm trôi qua, nhưng tỉnh Trà Vinh vẫn cứ nhùng nhằng, không thể giải quyết dứt điểm vụ này. Hơn 280.300m2 đất của 253 gia đình và 3 tổ chức có đất nằm cạnh đường số 1, thì có hơn 40.700m2 đất thuộc quyền sở hữu của 20 cán bộ và chủ doanh nghiệp trong tỉnh. Riêng Sở GTVT có 8 cán bộ sở hữu hơn 17.000m2 đất. Trong đó, ông Phan Thanh Sơn, Giám đốc Sở khi đó có hơn 7.300m2; ông Trần Minh Hiếu, Phó giám đốc Ban quản lý dự án giao thông có 761m2 và thân nhân ông này có gần 775m2. Hai chủ doanh nghiệp trúng thầu là ông Nguyễn Văn Hai, Giám đốc Công ty TNHH xây dựng Vạn Thành, có gần 29.600m2; ông Trần Kế Lực, Giám đốc Công ty TNHH xây dựng Hồng Lực có hơn 10.700m2… Thanh tra tỉnh xác định, những sai phạm trên có dấu hiệu thông đồng, dàn xếp giữa tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu, chủ đầu tư và các nhà thầu. Cố ý làm trái, gây hậu quả nghiêm trọng.

TM

HOUSTON

Trong vụ này, trách nhiệm chính thuộc về ông Phan Thanh Sơn, Giám đốc sở là đại diện chủ đầu tư. Ngoài ra, ông Nguyễn Trung Hoàng, Giám đốc Ban quản lý các dự án giao thông (cũng là thành viên Tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu) phải chịu trách nhiệm chung về các sai phạm từ chủ trương, quy hoạch, quá trình xét thầu… Sau khi tạm dừng một thời gian, tháng 2/2017, tỉnh Trà Vinh cho bắt đầu lại dự án đường số 1. Doanh nghiệp tư nhân Bình An bỏ vốn ra để làm đường, khi công trình hoàn thành, doanh nghiệp sẽ được giao 34.420m2 đất hai bên đường để thu hồi vốn. Tuy nhiên, khi đường hoàn thành vào cuối năm 2018, Sở TNMT tỉnh Trà Vinh lấy lý do doanh nghiệp vi phạm về đấu thầu, nên không giao đất. Còn doanh nghiệp thì bức xúc đi khiếu kiện. Vụ việc kéo dài nhiều năm, trải qua hàng chục cuộc họp, nhưng đến nay,

vẫn chưa được giải quyết. Dù Thanh tra tỉnh đã chỉ ra nhiều sai phạm, nhưng chỉ có một mình ông Phan Thanh Sơn bị cảnh cáo, những cán bộ còn lại chỉ bị kiểm điểm nhắc nhở, rút kinh nghiệm. Trả lời vấn đề này, ông Lê Văn Đấu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy Trà Vinh cho biết: “Vụ việc đã trải qua rất nhiều năm nên không thể rà soát lại hồ sơ. Lãnh đạo Ủy ban kiểm tra hiện nay đều là những người mới về, nên cũng không nắm được vụ việc”! Khi được yêu cầu làm việc, ông Nguyễn Trung Hoàng (Giám đốc Ban Quản lý các dự án giao thông năm 2009, nay là Phó Chủ tịch tỉnh Trà Vinh đã từ chối trả lời, và cho biết: “Việc này, Thanh tra Chính phủ đang làm, khi nào có ý kiến của Thanh tra Chính phủ sẽ trả lời báo chí”. ĐẠI ÁN BỘ TRƯỞNG CHUYỂN ĐẤT CÔNG CHO TƯ NHÂN Khu đất vàng 6.000m2 số 2-4-6

Hai Bà Trưng được thành phố giao cho Sabeco nhưng bằng các thủ thuật lòng vòng do các cán bộ nhà nước tiếp tay, đã được giao trọn về tay tư nhân… Ông bộ trưởng Bộ Công Thương lẫy lừng Ông Vũ Huy Hoàng sinh năm 1953 tại Hải Phòng. Từng làm Trưởng phòng Dầu khíĐịa chất (Vụ Kế hoạch Công nghiệp nặng), huyên viên Tổ Thư ký Tổng hợp (Ủy ban Kế hoạch Nhà nước), Vụ trưởng Vụ Đầu tư nước ngoài, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ khối cơ quan Kinh tế Trung ương, Chủ tịch tỉnh Hà Tây, Bí thư Tỉnh, Lạng Sơn, được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Đại biểu Quốc hội khóa XIII… Đại án Sabeco Sabeco được giao khu đất số 2-4-6

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

25

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

Khu đất vàng bốn mặt tiền đường, gồm Hai Bà Trưng - Đông Du – Thi Sách và công trường Mê linh

Hai Bà Trưng (diện tích 6.080m2) để sản xuất kinh doanh và nộp tiền thuê đất hằng năm. Ngay từ đầu, nó đã được thông báo rõ ràng đây là đất công, nếu Sabeco cần thì phải xin và trực tiếp sử dụng. Nếu không, phải trả lại cho Nhà nước. Bắt đầu từ việc “đẻ” ra liên doanh Sabeco Land (Công ty cổ phần bất động sản Sabeco) thuộc 100% sở hữu của Sabeco mặc dù không có vốn để trả tiền sử dụng khu đất 2-4-6 với trị giá hơn 1.200 tỉ đồng, đồng thời Chính phủ cũng yêu cầu thoái vốn khỏi ngành kinh doanh không phải chính. Sabeco không có hơn 1.000 tỉ đồng để thực hiện dự án, Bộ Công thương (cụ thể là cựu Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa, hiện đang bỏ trốn), lại có văn bản yêu cầu Sabeco tìm đối tác liên doanh thực hiện dự án. Sau khi giải thể công ty nhánh này, ông Vũ Huy Hoàng, bà Hồ Thị Kim Thoa và ông Phan Chí Dũng (Vụ trưởng Công nghiệp nhẹ) đã thành lập liên doanh Sabeco Pearl với vốn góp chỉ còn 26% và quyền sử dụng khu đất nhằm thực hiện dự án “Xây dựng khách sạn 6 sao, trung tâm thương mại, trung tâm hội nghị, hội thảo và văn phòng cho thuê” tại khu đất trên. Sau khi Sabeco hoàn thành xong các thủ tục pháp lý của dự án, ông Hoàng lại ra lệnh công ty này thoái

26

toàn bộ vốn góp tại Sabeco Pearl thấp hơn giá thực tế.. Ông Hoàng chủ trì cuộc họp quyết định giá sàn để thoái vốn là 13.247 đồng/cổ phiếu khi chỉ còn 10 ngày nữa là nghỉ hưu, trong khi mức giá được Hội đồng thẩm định T.Ư đánh giá là 31.000 đồng/cổ phiếu. Các hành vi trên dẫn tới hậu quả là từ đó chuyển tài sản từ sở hữu nhà nước sang tư nhân, quyền quản lý, sử dụng khu đất 2-4-6 Hai Bà Trưng bị chuyển từ doanh nghiệp nhà nước sang tư nhân, gây thất thoát số tiền hơn 2.700 tỉ đồng. Không đơn thuần cho thuê đất sai nguyên tắc, chính các lãnh đạo đã tự cho phép các liên doanh trong Sabeco Pearl có rất nhiều đặc quyền mà không phải doanh nghiệp nào cũng có được. Đó là được nộp tiền sử dụng đất trước khi có quyết định cho thuê đất. Chưa kể, giá sử dụng cho khu đất rộng hơn 6.000m2 chỉ xấp xỉ 997 tỉ đồng vào thời điểm tháng 4-2015, các cán bộ có liên quan dường như không muốn biết giá trị thực trên thị trường của “đất vàng” lúc này đã không dưới 1 tỉ đồng/m2 đất. Ai được hưởng lợi từ các quyết định ký sai nguyên tắc đã rõ... Đại diện Viện kiểm sát ví von “Nếu ai có đọc tác phẩm Sherlock Holmes của nhà văn Conan Doyles ở miền

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Nam nước Anh, thì sẽ thấy, các bị cáo đã để lại những dấu vết không thể chối cãi, như cái tàn thuốc lá, các dấu chân, các vệt bánh xe. Các bị cáo đã để lại dấu chân trên con đường phạm tội”… “Bê bối” nhân sự ở Bộ Công Thương thời ông Vũ Huy Hoàng Trong thời gian làm Bộ trưởng Bộ Công Thương. Ông Hoàng liên quan đến trường hợp của ông Trịnh Xuân Thanh, Phó chủ tịch tỉnh Hậu Giang, hiện đang bị truy cứu trách nhiệm vì làm thất thoát hơn ba ngàn tỉ tại Công ty cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam ((PVC) thuộc PVN giai đoạn 2011 tới 2013. Điều đáng nói, di sản mà ông Thanh để lại cho PVC là khoản lỗ hợp nhất 3.200 tỷ đồng tại PVC trong năm 2013 (hai năm sau khi tổng công ty này đón nhận anh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới). lúc ông Thanh còn lãnh đạo PVC) cho thấy, PVC tại thời điểm này đã mất cân đối về tài chính, sa lầy vào bất động sản, đặc biệt là có tình trạng đầu tư vốn vào nhiều dự án không đúng mục đích, không theo kế hoạch được phê duyệt... Ông Trịnh Xuân Thanh đã có một thời gian dài làm việc tại Bộ Công Thương với nhiều vị trí khác nhau. Ông Vũ Huy Hoàng bổ nhiệm và điều động con trai làm kiểm soát viên Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam; tham gia HĐQT và giữ chức Phó Tổng giám đốc Sabeco. Năm 2015, Khi làm bộ trưởng Bộ Công thương, ông Hoàng đã bổ nhiệm Vũ Quang Hải 29 tuổi về Sabeco (Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn, là doanh nghiệp thuộc Bộ Công thương quản lý lớn hàng đầu Thành phố) ở vị thế hàm Phó vụ trưởng để đảm đương vị trí chủ chốt là Thành viên HĐQT, đồng thời kiêm chức Phó tổng giám đốc. Đến năm 2016, ông Vũ Quang Hải trở thành tâm điểm của báo chí khi Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) liên tục “tố cáo” những sai phạm trong việc bổ nhiệm ông Vũ

TM

HOUSTON

Vũ Quang Hải, con trai bộ trưởng Bộ Công Thương với những thăng tiến thần tốc

Vũ Huy Hoàng

Quang Hải tại Sabeco. Theo VAFI, trước khi được bổ nhiệm vào các chức vụ trên, ông Vũ

Quang Hải – con trai ông Vũ Huy Hoàng “dù không có thành tích gì đặc biệt” cũng đã từng được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư tài chính Dầu khí (PVFI) nằm trong ngành công thương do ông Vũ Huy Hoàng phụ trách) vào năm 2011 - khi ông mới 25 tuổi. Trong hai năm ông Hải trực tiếp điều hành, công ty có vốn hơn 300 tỉ đồng này đã lỗ liên tiếp. Năm 2011 lỗ 155 tỉ đồng, năm 2012 lỗ 67 tỉ đồng. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho rằng, ông Hải không phải chịu trách nhiệm việc này do PVFI đã lỗ từ thời kỳ trước đó! VAFI cũng đặt câu hỏi, cơ sở pháp lý nào để bổ nhiệm ông Vũ Quang Hải làm thành viên HĐTQ và Phó tổng giám đốc của Sabeco. Ngoài ra, việc Bộ Công Thương bổ nhiệm 2 trưởng phòng chung một “ghế” dưới thời của cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cũng được dư luận nhắc tới nhiều lần. Cụ thể, năm 2013, ông Kiều Nghiệp

được bổ nhiệm vào vị trí Trưởng phòng Phòng Chống hàng giả. Sau đó, ông Thân Đức Công được bổ nhiệm cũng vào vị trí trên mà không có văn bản nào hủy bỏ Quyết định bổ nhiệm ông Kiều Nghiệp. Chính vì vậy, Cục Quản lý thị trường có 2 nhân sự giữ cùng chức vụ Trưởng phòng Phòng Chống hàng giả. Sự việc “lùm xùm” cùng lúc hai nhân sự giữ cùng chức vụ, cùng vị trí tại một cơ quan quản lý Nhà nước là điều chưa có tiền lệ nhưng lại xảy ra khi ông Vũ Huy Hoàng đương chức Bộ trưởng Bộ Công Thương. Dưới thời Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, Bộ Công Thương có 5 đại dự án quy mô 30.000 tỷ đồng, nay đều trong tình trạng thua lỗ nặng nề, nguy cơ phá sản. San Hà (tổng hợp)

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

27

CHUYỆN BÊN NHÀ

TM

HOUSTON

CÂU CHUYỆN VỀ CÁC GIÁO VIÊN THỜI COVID-19 ĐOÀN DỰ (ghi chép)

CÔ GIÁO MẦM NON TƯ THỤC NHỌC NHẰN MƯU SINH TRONG MÙA DỊCH COVID Dịch bệnh Côvid kéo dài, gây nên ảnh hưởng nặng nề về mọi mặt trong đời sống xã hội. Giống như nhiều ngành nghề khác, giáo viên mầm non tư thục gặp phải những xáo trộn rất lớn trong đời sống vỉ nhà trường nghỉ dạy, cô giáo không có lương, nhiều người phải xoay sở đủ cách để kiếm sống nhưng vẫn khó khăn. Đây là tiêu biểu sự sống của một cô giáo lớp mẩm non tư thục ở huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình khi nhà trường ngừng hoạt động... Thất nghiệp kéo dài, không có thu nhập, buộc phải tìm công việc khác để kiếm sống trong hơn 2 tháng qua là tình cảnh chung của nhiều giáo viên tại các cơ sở mầm non tư thục trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Cô Phạm Thị Hồng Nhung, giáo viên Trung tâm giáo dục đặc biệt Thiên

Ân (thành phố Ninh Bình) đã phải nghỉ việc hơn 2 tháng nay. Cô cho biết: Do hoàn cảnh chung là trướng được lệnh nghỉ để phòng dịch, học trò nghỉ, giáo viên không đi dạy nên không có lương. Để có tiền trang trải cuộc sống, tôi phải xoay sở tìm việc. Hàng ngày, tôi đi đến các hộ nông dân, thu mua nông sản, thực phẩm tươi sống và rao bán trên mạng xã hội rồi chở đến giao tận nhà cho khách hàng, dù mới bán nhưng được bạn bè, người thân ủng hộ nên cũng có chút đỉnh thu nhập. Cô Nhung cho biết: Sau khi Trung tâm tạm đóng cửa, chúng tôi phải nghỉ ở nhà chờ ngày đi dạy trở lại. Nhưng tình hình dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, việc mở cửa trở lại của Trung tâm chưa biết đến khi nào, vì vậy tôi đã chủ động làm thêm một số việc để kiếm chút tiền trang trải sinh hoạt hàng ngày. Những giáo viên khác trong Trung tâm nơi

Các cháu bé một trường mầm non

28

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

tôi làm việc cũng xoay sở đủ nghề. Người thì làm đồ ăn vặt như bán chè, bán bánh trên mạng, người thì nhận trông trẻ tại nhà, người lại nhận làm người chở hàng cho các shop bán hàng online... Cô Phạm Thị Việt Hà, đã 8 năm tham gia trông giữ trẻ tại nhóm lớp tư thục trên địa bàn xã Ninh Mỹ, huyện Hoa Lư, với mức lương 5 triệu đồng (khoảng hơn 200 đôla Mỹ/tháng) phải nghỉ dạy nên không có lương. Chia sẻ về cuộc sống trong thời gian này, cô cho biết gia đình cô gồm 5 người - 3 người lớn và 2 trẻ con. Ba người lớn, gồm con trai và con dâu của cô trước đây làm trong nhà máy chế biến thực phẩm, nay đã đóng cửa vỉ không có nguyên liệu. còn cô thì nghỉ việc từ 2 tháng nay, cả gia đình nguồn thu không có, đành sống nhờ vào tiền tiết kiệm trước đây nhưng cũng chẳng được bao nhiêu. Hiện nay cô mua tép về làm mắm chua bán cho bà con trong khu chợ nhỏ gần nhà, con trai háng ngày đi “ship” hàng (chạy xe Honda đi giao hảng cho các tiệm tới nhà người mua) trên thành phố, còn con dâu cô thì đi xâu các loại hạt như hạt sen thành chuỗi cho người ta gửi lên bán tại Hà Nội, nhưng thời buổi này ai cũng tiết kiệm, ít người mua nên việc tiêu thụ rất chậm. Cô Đinh Thị Phong Phú, quản lý tại trường mầm non tư thục An Bình (thành phố Ninh Bình) cho biết, trường có 120 bé các lớp mầm non, khi dịch bệnh Covid-19 xảy ra, cơ sở phải đóng cửa để các bé nghỉ học, tránh dịch. Tuy nhiên, dù rất

TM

HOUSTON

khó khăn nhưng chủ cơ sở vẫn quyết định chi trả 50% lương mỗi tháng cho toàn bộ 15 giáo viên và nhân viên trong trường để chờ ngày cơ sở được mở của trờ lại. Nhóm lớp mầm non tư thục Thúy Hằng (thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư) của gia đính bà Lê Thị Thừa cũng rất chật vật trong việc duy trì cuộc sống, bởi vì thu nhập của cả gia đình đều phụ thuộc vào việc trông trẻ suốt nhiều năm nay. Bà Thừa kể: “Cả ba mẹ con tôi cùng tham gia việc trông giữ và nuôi dạy trẻ gần 10 năm nay ngay tại nhà. Nhưng từ 2 tháng nay, gia đình tôi phải ngừng việc coi giữ trẻ để phòng dịch Covid-19 theo yêu cầu của cơ quan chức năng. Nguồn thu nhập của gia đình tôi không còn nữa, tôi chỉ dám nhận trông 1 bé gần nhà để kiếm chút tiền điện, tiền nước háng tháng mà thôi”. Hiện nay, trên địa bàn toàn tỉnh

Ninh Bình có 7 trường mầm non tư thục và 108 nhóm nhà coi giữ trẻ với khoảng 660 giáo viên không thuộc biên chế nhà nước nên không được ăn lương nhà nước. Các cơ sở này hoạt động theo hình thức “lấy thu để chi” nên khi nhà trường đóng cửa thì các giáo viên không có lương. Hiện chỉ có một số rất ít các trường mầm non tư thục lớn như Thế Hệ, Tràng An Montessori Method (Phương pháp Dạy trẻ Tràng An), IQ School, Hoa Hồng, Việt Thắng, v.v... mới có thể hỗ trợ giáo viên của nhà trường ít nhiều trong lúc nghỉ dạy. Trên thực tế, thời gian qua cho thấy việc học sinh phải nghỉ học, không có nguồn thu khiến các trường tư thục bị ảnh hưởng nặng nề. Tình cảnh ngừng hoạt động kéo dài không chỉ khiến các trường, các cơ sở tư thục nhỏ lâm cảnh khó khăn mà ngay bản thân các giáo viên cũng gặp tình trạng nhọc nhằn, vất vả, không kém.

GIÁO VIÊN MẦM NON “KHÓC RÒNG” VÌ NGHỈ PHÒNG DỊCH Một tuần qua, sau khi Hà Nội cho học sinh tạm ngừng đến trường để đề phòng Covid-19, cô Đặng Thị Mai, giáo viên một trường mầm non tư thục ở quận Hà Đông, chỉ quanh quẩn trong phòng trọ, tranh thủ học thêm tiếng Anh và tìm tòi phương pháp giảng dạy để đợi ngày đi dạy trở lại. Nhớ học sinh, thỉnh thoảng cô liên lạc qua Zalo với phụ huynh để hỏi thăm và muốn nghe giọng nói của các bé. Không được đi dạy tức không có lương, cô Mai không dám về quê ở xã Hát Môn, huyện Phúc Thọ, Hà Nội, vì ở quê có vài F1, em gái cô là F3. Mai lo lắng cho người thân tại quê nhà nhưng bản thân cũng bế tắc. Mỗi tháng, lương của Mai được khoảng 5 triệu đồng (còn kém cả người đi làm ôsin vì họ được ăn cơm

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

29

CHUYỆN BÊN NHÀ và ở nhà chủ không tốn tiền). Nhưng kể từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát vào đầu năm 2020, trường phải đóng cửa cả 2 cơ sở, không có doanh thu, lương của giáo viên bị giảm và chậm. Để có tiền cầm cự, Mai chỉ dám xin nhà trường ứng trước cho mình 1 triệu đồng/tháng, cỏn thì khi nào đi dạy lại sẽ tính sau. Cô và bạn cùng phòng - cũng là giáo viên mầm non - tiết kiệm tối đa trong mỗi lần đi chợ. Những lần nghỉ dịch trước, Mai và đồng nghiệp được hỗ trợ tiền ăn trưa 15.000 đồng một người một ngày khi không có lương, còn lần này thì trường chưa có kế hoạch vì còn nghe ngóng tình hình. Mai cũng vài lần thử kinh doanh online song lại phải thôi do quá ế ẩm. Hôm trước, Mai đăng tin kiếm việc làm thêm trên Facebook nhưng không ai nhận. “Tôi rất áy náy vì đi làm gần 10 năm nay mà chưa biếu bố mẹ được một đồng nào, bây giờ lại phải hỏi xin mẹ giúp đỡ. Nếu kẹt quá thì cũng đành nhờ chứ biết làm sao” - Mai chia sẻ. Cô giáo 28 tuổi này cho hay, hai năm qua dịch bệnh Covid-19 liên miên, trường nhiều lần đóng cửa nhưng cô chưa từng nghĩ đến chuyện đi kiếm việc khác vì ccô thích nghể dạy học. Nếu phải nghỉ lâu và tình hình ở quê đã ổn, cô sẽ về cho bố mẹ yên tâm. Cô nói: “Làng Hát Môn quê tôi có nghề làm giấy tiền, vàng mã, tôi sẽ về phụ với gia đình rồi sẽ tính tiếp chứ cứ ở đây lấy gì mà sống”. May mắn hơn Mai, Thanh Giang, 29 tuổi, có thu nhập thêm nhờ chung vốn với người chị họ mở cửa hàng nhỏ bán hàng tiêu dùng xách tay từ Nhật. Cô giáo quê Thanh Hóa có nhiều người thân kinh doanh tại Hà Nội, nhưng yêu trẻ, muốn gắn bó với nghề nên cô xem kinh doanh như nghề tay trái. Ngoài giờ dạy ở một trường mầm non tại quận Thanh Xuân, Thanh Giang bán hàng trên Facebook và cuối tuần lên phụ chị công việc ở cửa hàng.

30

TM

HOUSTON

Một cô giáo trường mầm non đang dạy các cháu

Lâu nay nghỉ không đi dạy, sáng nào Giang cũng lên cửa hàng đến tối mói về phòng trọ. Thu nhập từ kinh doanh không nhiều nhưng cũng giúp cô bớt khó khăn so với các bạn đồng nghiệp cùng trường. Giang chưa có gia đình, ăn uống đơn giản, lại ít chi tiêu nên không quá căng thẳng về kinh tế. Bố mẹ ở quê ngày nào cũng gọi điện thoại hỏi thăm con gái nhưng Giang không dám về vì nhà xe hay dừng đón khách ở Hà Nam, Giang lo nhỡ đi cùng chuyến với người mắc bệnh sẽ lây nhiễm cho cả làng. (Ghi chú: F0 là người khởi phát dương tính Covid-19 đầu tiên trong vùng. F1 là người bị lây nhiễm từ F0. F2 là người bị lây nhiễm từ F1. Rồi F3, F4 ..vv.., bởi vậy từ một người có thể lây nhiễm cho cả làng nếu không phòng chống dịch.- ĐD). Đợt nghỉ dịch đầu tiên năm ngoái, cô về nhà và khi đi làm trở lại phải vay tiền mẹ chi tiêu. Sau vài đợt nghỉ, bố mẹ muốn Giang về xin dạy tại một trường mầm non công lập gần nhà, ổn định cuộc sống và lập gia đình. Nhưng Giang nghĩ đã ra Hà Nội lập nghiệp thì phải cố gắng chứ trở về quê, xin người ta cho

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

dạy thì xấu hổ lắm. “Tình hình khó khăn chung, tôi chỉ biết chi tiêu chắt bóp và cố duy trì cửa hàng nhỏ bé”, Giang nói. Nhận được thông báo học sinh tạm ngừng đến trường từ 4/5, Thanh Cầm, giáo viên mầm non một trường tư thục ở Mỹ Đình chỉ biết thở dài. Cô đang lo những ngày tới cả gia đình sẽ sống ra sao với đồng lương ít ỏi của chồng là giáo viên công lập nên vẫn được lĩnh lương bình thường. Nghỉ để phòng dịch đồng nghĩa với việc cô không có khoản lương hơn 4,5 triệu đồng/ tháng. Bình thường hàng tháng, nếu con không ốm đau thi thu nhập của nai vợ chồng cũng đủ ăn. Nhưng hai con của Cầm hay bệnh, mỗi lần đi bác sĩ hết mấy trăm nghìn đồng kể cả tiền thuốc, tháng nào các con bệnh nhiều, chi tiêu đội lên khiến chưa hết tháng đã hết tiền. Đợt nghỉ dịch năm ngoái, ba mẹ con cô kéo nhau về nhà nội ở Hà Nam nhờ cậy ông bà. Lần này, quê nội có dịch, ba mẹ con ở lại Hà Nội, nguyên tiền nhà trọ cũng hết hơn 3 triệu đồng/tháng, lấy gì mà trả. Cô muốn tìm việc làm thêm nhưng không ai trông con và cũng sợ lây bệnh. Cầm thắt chặt chi tiêu tối đa,

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

31

CHUYỆN BÊN NHÀ

TM

HOUSTON

Thầy giáo đi “ship” hàng thuê để kiếm sống trong mùa dịch

chỉ mua đồ ăn cho hai đưa con rồi cô “ăn theo” chút đỉnh. Chồng cô cũng nghỉ Covid nhưng có lương do dạy trường công lập. Hàng ngày anh chạy thêm xe ôm đến tôi mới về, buổi trưa mua ổ bánh mì “không người lái” ăn qua loa cho xong bữa rồi uống nước trong chai đem theo. Cô thương chồng lắm. Hồi ba mẹ con về ở nhờ quê nội bên Hà Nam, anh vào kê bàn ngủ nhờ trong trường. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, thành phố có hơn 3.220 đơn vị giáo dục ngoài công lập với gần 46.000 giáo viên và nhân viên. Trong đó, giáo viên nhóm trẻ bé đông nhất với khoảng 27.000 giáo viên; mầm non 10.000 giáo viên; tiểu học 2.700 giáo viên; Trung học Cơ sở (tức Cấp 2) 1.200 giáo viên, và Trung học Phổ thông (tức Cấp 3) 4.500 giáo viên Trong đợt nghỉ phòng dịch đầu năm 2020, 17.580 giáo viên và nhân viên của 1.310 nhà trẻ, trường mầm non, tiểu học, trung học ngoài công lập không được hỗ trợ lương. Trong đó, nhóm trẻ bé chiếm đông nhất hơn 16.000 giáo viên, nhân viên. “NGHĨ CHUYỆN CON LỚP 1 PHẢI HỌC ONLINE, TÔI RẦU QUÁ”

32

“Học sinh ngừng đến trường để phòng tránh dịch bệnh Covid-19 là đúng rồi. Nhưng nghĩ đến chuyện con lớp 1 phải học online tôi rầu quá. Làm sao vợ chồng tôi ở nhà để học cùng con được?”. Chị Nguyễn Thị Thùy, phụ huynh ở quận Bình Thạnh, Sài Gòn, than thở. Chị Thùy cho biết: “Giáo viên

dạy onlie trong giờ hành chánh thì nhiều phụ huynh cũng vậy. Cô giáo dạy online nhưng tôi không có ở nhà thì lấy ai mở máy cho con học? Chưa kể với học sinh lớp 1, phụ huynh phải ngồi kế bên con trong suốt quá trình học online. Nếu không bé sẽ lơ đãng, chạy lung tung chứ không chịu ngồi một chỗ”. Kể khó chẳng bao giờ hết Tâm tư của chị Thùy không phải là cá biệt. “Học sinh lớp 1, 2, 3 không có được sự tự giác, tự chủ như học sinh trung học nên bố mẹ rất cực khi con học online. Không những phải kèm con trong suốt quá trình con học mà còn phải đóng vai giáo viên, giảng bài cho con, hướng dẫn con làm bài tập. Nếu bé đến trường, những việc này cơ bản đã hoàn tất ở trường hết rồi, về nhà con chỉ việc xem bài lại thôi. “Tôi lo nhất là đứa con út đang học lớp 1. Học kỳ I vừa rồi, các bé được học trực tiếp với cô giáo. Cô còn phụ đạo thêm cho những bé yếu mà nhiều lúc các bé vẫn đọc sai, viết sai. Học

Các cô giáo trường Bé Thông Minh bán rau quả ngay tại cổng trường

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

sinh lớp 1 phải học đọc, học viết theo chương trình mới, mà học online thì liệu có hiệu quả không?» - chị Thu Hương, phụ huynh ở quận Tân Bình bày tỏ. Không những thế, chị N.T.H. - phụ huynh có con học lớp 3 ở quận 7 - kể: “Bé nhà tôi học trường tư thục nên đa số phụ huynh trong lớp đều có người giúp việc ở nhà, có thể mở máy cho con học trực tuyến. Tuy nhiên, tôi thấy cách học qua Zoom đối với trẻ tiểu học là không hiệu quả. Bởi các bé còn nhỏ, dễ chán nên chỉ ngồi trên máy được 5-7 phút là không chú tâm đến bài học.  “Có bữa bé nhà tôi tìm cách trốn với lý do... đi vệ sinh, sau đó ngồi lì trong toilet, đợi đến hết tiết mới ra ngoài. Có bữa chị giúp việc ngồi kế bên để canh, bé miễn cưỡng ngồi học nhưng khi cô giáo đặt câu hỏi và kêu tên bé phát biểu thì bé im re, vờ như không nghe thấy. Tôi đã trình bày

vấn đề này với ban giám hiệu nhà trường và đề nghị có hình thức giảng dạy từ xa khác phù hợp hơn đối với trẻ tiểu học”. Cô Nguyễn Thụy Ngọc Diễm trưởng khối lớp 4 Trường tiểu học Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi - cũng chia sẻ: “Khi nghe tin học sinh học online, nhiều phụ huynh đã than với tôi rằng họ không có thời gian để trông nom cho con học.  Có phụ huynh còn kể, buổi sáng đi làm, giao cho con làm mấy bài tập nhưng đến chiều về thì vẫn y nguyên vì bé chưa làm gì cả. Tức quá, mắng con nhưng . bé nói con không làm vì con không biết làm. Khi phụ huynh hướng dẫn thì bé vẫn không chịu nghe theo mà còn nói mẹ dạy khác với cô nên con không hiểu”. Phải tìm lối ra Nhiều phụ huynh cho biết họ không thể ở nhà để mở máy vi tính cho con. Học sinh tiểu học cũng không được

dùng điện thoại di động tự do như học sinh trung học. Cuối cùng, trường chúng tôi đã chọn hình thức giảng dạy thông qua các video clip” - cô Nguyễn Thị Thu Vân, trưởng khối lớp 1 Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, Q uận 1, thông tin. Theo cô Vân: “Giáo viên sẽ soạn bài giảng, quay clip rồi lồng tiếng. Thời gian đầu, cả khối sẽ họp để góp ý cho bài giảng hoàn chỉnh. Bây giờ đã quen việc nên mỗi giáo viên sẽ tự hoàn chỉnh clip bài giảng của mình, đưa lên cho khối trưởng và ban giám hiệu trường thẩm định rồi post lên trang web của trường. Phụ huynh rảnh giờ nào thì mở ra cho con em mình học giờ đó nên khá thuận lợi”. Tuy nhiên, cô Vân cũng thừa nhận: “Khi học từ xa, phụ huynh phải hỗ trợ các em rất nhiều. Nói cách khác, dạy học online không chỉ có giáo viên vất vả mà phụ huynh cũng rất vất vả. Không chỉ dành thời gian

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

33

CHUYỆN BÊN NHÀ nhiều hơn cho con mà còn phải đóng vai thầy cô giáo ở nhà. Riêng với học sinh lớp 1, giai đoạn này các em đã học đọc hết các âm, vần. Bây giờ khi học bài mới, giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh đọc sao cho chuẩn về câu, từ, ngắt nghỉ đúng chỗ. Nhưng phụ huynh cũng đừng quá lo lắng. Giải pháp của trường tôi là sau khi học bài xong, phụ huynh sẽ quay clip con mình đọc bài rồi gửi cho giáo viên, chúng tôi sẽ xem clip và chỉnh sửa cho học sinh». Khi phụ huynh không có máy vi tính nối mạng Cô Ngọc Diễm (Trường tiểu học Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi) cho biết: “Đặc thù của trường là nhiều phụ huynh không có máy vi tính nối mạng. Giáo viên sẽ soạn bài giảng trên Word rồi gửi Zalo cho phụ huynh để dạy con học ở nhà. Đối với những phụ huynh không dùng Zalo thì giáo viên sẽ in sẵn bài giảng rồi phát cho phụ huynh đem về. Với một số bài khó thì chúng tôi cũng làm video clip rồi gửi cho phụ huynh để họ mở ra cho con mình học. Trên thực tế cũng có một số phụ huynh không thể kèm con hoặc không có thời gian, điều kiện để kèm con học online thì khi các bé đi học lại, chúng tôi sẽ phụ đạo để học sinh nắm được bài”. Chia sẻ bài giảng Thạc sĩ Phạm Thúy Hà, phó trưởng Phòng GD-ĐT quận 4, Sài Gòn, nhận định: “Dạy trực tuyến cho học sinh tiểu học phải có nghệ thuật riêng, làm sao để hấp dẫn học sinh từ 6 - 10 tuổi tập trung vào màn hình máy vi tính suốt tiết học là điều không dễ dàng. Chưa kể còn nhiều yếu tố khách quan khác cũng có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng tiết dạy. “Vì vậy, tôi cho rằng với bậc tiểu học thì nên làm những bài giảng, ghi hình thành video clip với kỹ thuật, hình ảnh, âm thanh tạo sự bắt mắt, thu hút đối với trẻ nhỏ. Thời gian

34

TM

HOUSTON

Bé học online ở nhà với máy vi tính có anh hay chị chỉ dẫn

Các cháu bé mong được trở lại trường như trước khi nghỉ dịch

mỗi bài giảng không được quá dài, khoảng 15-20 phút, chứ không nên kéo dài 35-40 phút như 1 tiết học bình thường. Các clip này sẽ được gửi cho phụ huynh bằng nhiều cách khác nhau và họ có thể mở ra cho con em học bất cứ lúc nào thuận tiện. Năm nay do đã có kinh nghiệm dạy học online từ năm trước nên các trường trên địa bàn quận 4 sẽ chọn hình thức chia sẻ bài giảng. Mỗi cụm trường sẽ chọn một giáo

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

viên có sở trường ở một môn học (hoặc bài học) nhất định để giảng bài (thay vì trước đây, mỗi trường phải tự làm video clip của riêng trường mình; trong đó, một số bài giảng chưa đạt được chất lượng như ý). Sau đó, clip bài giảng ấy sẽ được sử dụng chung cho học sinh của cả cụm. Cách làm này sẽ giúp giáo viên có nhiều thời gian hơn để luyện tập, sửa bài và củng cố kiến thức cho học sinh”. ĐOÀN DỰ

TM

THƯ CỦA TIẾN

Lenin & Andropov

HOUSTON

TƯỞ NG NĂNG TIẾ N

T

heo thứ tự alphabetique xin đượ c ghi lạ i đôi dò ng về Andropov trước. Tôi cũng chỉ mới được nghe nhắc đến tên trong tập bút ký (Đồng Bằng) của nhà văn Nguyên Ngọc, qua những trang viết về một địa phương hẻo lánh – có tên là Rạ ch Gố c – nằ m tuố t luố t dướ i cái mỏm đất cực Nam của đất nước mình. “Rạch Gốc chẳng chợ búa gì hết, mọi thứ phải chạy đò lên Năm Căn mua… Một buổi sáng, bước ra trước sân Ủy ban, tôi ngạc nhiên thấy treo cờ tang. Hỏi sao vậy … trả lời: Ông

Andropov chết. Tôi hỏi lại: Ông Andropov là ai thế? Trả lời: Không biết, nghe đài Hà Nội biểu treo cờ tang thì mình treo… Cờ tang cho ông Andropov nào đó treo rất đúng quy cách, chỉ kéo tới nửa cột, thòng kèm một dải vải đen nhỏ phất phơ trong gió biển…” Cá i ông (“Andropov nào đó” ) nghe tên cũng có vẻ hơi quen quen nhưng tôi không nhớ được chính xác là cha nội nào cả. Nhẩy vô google chú t xí u mớ i hế t hồ n, hế t ví a. Té ra đây là đồ ng chí lã nh đạ o (“thứ dữ”) trong Thế Giới Vô Sản, kẻ kế

nhiệ m Leonid Brezhnev, chớ đâu phải thường dân. Dù chỉ tại chức một thời gian rất ngắ n (rồ i qua đờ i vì trọ ng bệ nh) nhưng nhân vật này vẫn rất nổi tiếng vì có … bàn tay sắt: - Andropov là giám đốc KGB đầu tiên trở thành Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô. - Andropov là chính phạm trong vụ đàn áp cuộc nổi dậy của dân chúng Hungary, Tiệp Khắc, và tất cả những hoạt động của giới bất đồng chính kiến tại Liên Xô. - Andropov cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định tiến đánh

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

35

THƯ CỦA TIẾN

TM

HOUSTON

“Bây giờ lịch sử méo mó, nhưng sau này lịch sử sẽ công bằng, bởi không thể khác được. Lịch sử là của số đông dân chúng chứ không phải của một nhóm người tạm thời có quyền lực”- Nguyễn Thông

Afghanistan, vào năm 1979. Hung hăng và hung dữ dễ sợ! Hèn chi mà nhà đương cuộ c Hà Nộ i ra lệnh cho cả nước phải treo cờ rũ, sau khi thằ ng chả chuyể n qua từ trầ n, vào ngày 9 tháng 2 năm 1984. Đúng cái hôm mà Nguyên Ngọc ghé qua Rạch Gốc. Nhà văn củ a chú ng ta cho biế t thêm: “Sau thất bại Nam Kỳ Khởi nghĩa, mấy chục ngư dân Rạch Gốc – Cà Mau đều phải đi tù Côn Đảo … mấy chục người ấy đã có ai biết chút chữ nghĩa gì đâu, ở tù Côn Đảo họ chỉ làm một nhiệm vụ: mỗi khi ông Lê Duẩn, ông Tôn Đức Thắng và các ông đầu lĩnh cộng sản bị mang ra đánh thì các ông xông ra chịu đòn thay.” Vậy mà sau khi cách mạng thành công thì các ông “đầu lĩnh” – kể cả bác Lê, lẫn bác Tôn – đều quên béng cái mảnh đất thấm đậm tình nghĩa (và ơn nghĩ a) nà y. Gầ n mườ i năm sau, sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, Rạch Gốc vẫn chưa có điện nước và “chợ búa gì hết” ráo. Ấy thế nhưng lệnh lạc từ Hà Nội, dù chỉ được truyền đi qua đài phát thanh, vẫ n đượ c chí nh quyề n đị a phương tuân hành răm rắp. Các anh ở trên “biể u treo cờ tang thì mình treo” liền, dù không ai biết Andropov là thằng cha (mẹ rượt) nào cả, vì “có

36

ai biết chút chữ nghĩa gì đâu ” – vẫn theo như lời Nguyên Ngọc. Ngay tại Thủ Đô thì các đồng chí lãnh đạo cấp trung ương còn nhanh nhẩu hơn nhiều. Dù tượng đài của Lenin đã bị đập vỡ đầu, sứt trán ở rất nhiều nơi, và dù đài phát thanh từ Moscow chưa bao giờ nhắc nhở các nước chư hầu phải kỷ niệm cuộc Cách Mạng Tháng Mười (và ca tụng công đức của cha đẻ ra nó) nhưng Hà Nội vẫn nghiêm trang tổ chức lễ lạc đều đặn từ ấy hơn nửa thế kỷ qua. Báo chí vẫn long trọng loan tin: Sáng nay 5-11, tại Hà Nội, 3.500 đại biểu đã tham dự Lễ kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga được tổ chức trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia…Đọc diễn văn kỷ niệm, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: Cách mạng Tháng Mười Nga đã “làm rung chuyển thế giới” phá tan một mảng lớn trong hệ thống chủ nghĩa tư bản, đế quốc, mở ra một thời đại mới trong lịch sử nhân loại.… đã sáng tạo ra một kỷ nguyên mới của nước Nga… Loa, đài vẫn không ngớt tung hô khẩu hiệu: Lenin - Ngọn hải đăng vĩ đại của nhân dân lao động Lenin – nhà tư tưởng vĩ đại Sự kiện này, xem chừng, có khiến

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

cho nhà báo Từ Thức hơi bị phiền lòng: “Cái anh Lenin khát máu của một thời đại tưởng đã thuộc về dĩ vãng đó, tập đoàn cầm quyền Hà Nội đã dựng dậy làm bùa hộ mệnh… Trong dịp tưởng niệm 100 năm Cách mạng Tháng 10, hiện tượng không đâu có, kể cả ở Nga, là cả tập đoàn lãnh đạo VN, không thiếu một mạng, đã kính cẩn xếp hàng tri ân và nguyện sẽ trung thành với chủ nghĩa Lenin.” Cùng lúc, nhà báo Chu Vĩnh Hải cũ ng gử i đế n độ c giả xa gầ n mộ t status ngắn, ghi lại vài dòng tóm lược về cuốn Lenin A New Biography (của Dmitry Volkogonov) với dăm ba tình tiế t tuy không “thú vị ” nhưng khá bất ngờ: “Phân tích những tài liệu chưa từng được xuất bản trước đó, Volkogonov cho rằng rõ ràng lãnh tụ giai cấp vô sản trên thực tế rất khác với chân dung huyền thoại mà những người cộng sản tôn vinh. Một số trong những minh chứng cho kết luận đó là: - Sắc lệnh của Lenin về phá hủy hơn 70.000 nhà thờ Chính thống giáo. - Vào lúc cuối đời, Lenin đã yêu cầu cho xyanua để tự vẫn. - Lenin đã đồng ý nhượng hàng triệu km vuông lãnh thổ, khi Đức đe dọa chiếm đóng Nga nhằm duy trì

TM

HOUSTON

quyền lực bằng bất cứ giá nào. - Đáp lại cuộc tấn công xảy ra năm 1918 nhằm vào ông, Lenin đích thân ra lệnh hành quyết hàng nghìn đối tượng … Cuộc ‘thanh trừng Đỏ’ đó được Stalin tiếp tục cho đến khi ông này qua đời với kết quả là hàng triệu người đã bị thiệt mạng. - Lenin đã ủng hộ việc lập ra GULAG, phát triển hệ thống lao động cưỡng bức và quyết định đuổi trí thức cũ ra nước ngoài, gọi những người này là ‘cứt’ …. Thực sự thì cũng chả cần đến qúi vị nhà văn, nhà báo, sử gia nhắc nhở hay nhắc nhỏ gì đâu. Cứ nghe đồng dao trên hè phố Việt Nam cũng đủ biết là ngay cả đến nhi đồng ở xứ sở này cũng đã tỏ tường về Lenin tự lâu rồi: Ông Lê Nin ở nước Nga Cớ sao lại đứng vườn hoa nước này Ông vênh mặt, ông chỉ tay: Tự do hạnh phúc chúng mày còn xa Kìa xem gương của nước Nga Bảy mươi năm lẻ có ra đếch gì!

“Cho đến trước khi Liên xô sụp đổ đầu óc của bọn mình vẫn bị cầm tù trong sự giáo điều của chủ nghĩa Marx-Lenin”- Phó chủ tịch HĐBT Trần Phương

Tuy không “ra đếch gì” cho dân chúng nhưng lợi quyền mà cuộc Cách Mạng Vô Sản mang đến cho các đồng chí lãnh đạo thì không hề nhỏ. Bởi thế, họ vẫn giữ gìn lá “bùa hộ mệnh” hết sức cẩn thận với khói nhang thờ cúng rất trang nghiêm. Hai thập niên trước, Phó Chủ tịch HĐBT Trần Phương phàn nàn: “Cho đến trước khi Liên Xô sụp đổ đầu óc của bọn mình vẫn bị cầm tù trong sự giáo điều của chủ nghĩa Marx –

Lenin.” Đến nay thì vẫn y như thế chứ nào có khác chi, và đây là “tình trạng chung của cả nước,” chớ chả riêng gì cái đám ngư dân Rạch Gốc. Why? Các anh ở trên cần thêm một con ma xó để giữ ghế cho nó chắc ăn, dù giữa làng Ba Đình đã có một con ma nằm sẵn trong lăng rồi. Ma nhà xem chừng mỗi lúc một kém thiêng nên cần thêm tới ma … quốc tế. TƯỞNG NĂNG TIẾN

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

37

TM

HOUSTON

Người lính già HUY PHƯƠNG chia tay bạn đọc 

VŨ PHẠM YÊN

T

rong hơn 15 năm đến với độc giả Thời Báo, qua những bài tạp ghi, Huy Phương ghi lại những chuyện xảy ra ở quê nhà sau biến cố lịch sử đau thương 1975. Bên cạnh đó, Huy Phương còn đề cập đến những vấn đề thời sự: Chuyện từ thiện ở Việt Nam, cách đối xử với ông bà cha mẹ ở xứ người…. Là nhà giáo, văn phong của Huy Phương mang tính hướng thiện, ca ngợi những mẫu người nhân hậu, nhưng cũng không quên phê phán những điều “trái tai gai mắt” trong đời sống thường nhật. Qua lăng kính của một nhà văn, Huy Phương hồi tưởng lại những kỷ niệm xưa khi còn ở quê nhà, và bày tỏ sự xót xa, trăn trở của một người Việt tỵ nạn xa quê hương trước những nghịch lý bất công trong xã hội Việt Nam dưới chế độ Cộng sản.  Chặng đường Huy Phương trải qua, cũng như những người cùng thế hệ, sinh ra và lớn lên ở miền Nam, đã thăng trầm theo vận nước nổi trôi, biến thiên cùng chiều với dòng lịch sử cận đại của dân tộc… Huy Phương tên thật là

38

Từ phải sang: Nhà văn Phan Nhật Nam, nhà báo, du ca Huỳnh Công Ánh, Huy Phương, chị Huy Phương

Lê Nghiêm Kính, sinh năm 1937 tại Huế, cựu học sinh trung học Khải Ðịnh và trường Quốc gia Sư phạm Saigon. Trước khi nhập ngũ, anh là giáo sư trường trung học Nguyễn Hoàng, Quảng Trị và phụ trách thư ký toà soạn của tờ nguyệt san chuyên đề giáo dục “Sổ Tay Sư Phạm”. Huy Phương khởi đầu nghiệp văn chương rất sớm. Năm 1952, mới 15 tuổi, anh đã có thơ và tùy bút đăng trên tuần báo Ðời Mới phát hành tại Saigon với chủ nhiệm là ông Trần Văn Ân. Ở trong nước, Huy Phương đã xuất bản hai tác phẩm: “Mắt Ðêm Dài” (thơ) năm 1960 và

“ M â y Tr ắ n g Ð ồ n X a ” (truyện) Nha Chiến tranh Tâm lý xuất bản năm 1966.  Động viên khoá 16 Sĩ quan Trừ bị Thủ Ðức, sau một thời gian phục vụ trong quân đội, anh được đề cử đi thụ huấn khoá Sĩ quan Thông tin Báo chí tại Fort Benjamin Harrison, Indiana. Về nước, Huy Phương được bổ nhiệm về Nha Chiến Tranh Tâm Lý, đảm trách vai trò biên tập viên báo chí và phát thanh quân đội, viết kịch bản cho chương trình Dạ Lan, và cùng với Mai Trung Tĩnh và Nhật Trường phụ trách chương trình mang chủ đề “Văn nghệ Chiến sĩ”. Huy Phương là cựu phóng viên của phòng báo chí

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Quân đội và từng giữ vai trò Tổng thư ký Toà soạn hai tờ báo của Quân đội là tạp chí Tiền Phong và Nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hoà. Anh cũng là ký giả của các tờ Tia Sáng, Tiền Tuyến và Diều Hâu trước tháng 4-1975. Những năm cuối cùng trong quân đội, anh mang cấp bậc đại úy, giữ chức vụ Trưởng phòng Chính huấn và Tâm lý chiến tại Trung tâm Huấn luyện Quang Trung. Sau tháng 5/1975, Huy Phương bị lưu đày 7 năm trong các trại tù của Cộng sản ở hai miền Nam Bắc, từ Hoàng Liên Sơn đến Nghệ Tĩnh, rồi về Hàm Tân và định cư tại Hoa Kỳ

TM

HOUSTON

trong muộn màng, cuối năm 1990, theo diện H.O.  Để hội nhập và sống còn, anh đã làm nhiều nghề rất nặng nhọc như bưu tá viên cho nhà băng, bán xăng, vệ sinh cao ốc, công nhân lắp ráp và cuối cùng mới có được công việc tương đối nhẹ nhàng: Nhân viên của hãng Ritz Camera I hour Photo tại Landmark, Virginia và Nam California. Sau nhiều năm bươn chải mưu sinh, năm 2002, Huy Phương quyết định trở lại với nghiệp cầm bút, và đã chiến đấu không mệt mỏi trên mặt trận không tiếng súng trong gần hai thập niên qua. Huy Phương đã thể hiện trọn vẹn tính nhân bản của một người lính Quốc gia, nặng tình với quê cha đất tổ, không hận thù nhưng không khoan nhượng, dứt khoát trước những thối nát, tham nhũng, vi phạm nhân quyền của chế độ Cộng sản hiện đang làm tan nát quê hương, băng hoại xã hội. Tình người, tình quê hương là đặc trưng của văn phong Huy Phương trong suốt những năm anh sinh hoạt văn học. Huy Phương sở trường thể loại Phiếm và Tạp ghi, ghi lại những sự kiện có thật đã và đang xảy ra, không hư cấu.  Là một người lính già lưu vong viễn xứ, một cựu tù nhân Cộng sản, sống sót sau một “Ván cờ dở cuộc”, dù

đã an thân nơi đất Mỹ, Huy Phương không hề quay lưng lại với quê hương, vẫn khắc khoải nhớ về quê nhà.  Huy Phương cũng không quên đồng đội, vẫn thắm tình chiến hữu, và anh đã bền bỉ với chương trình “Huynh đệ chi binh” của đài SBTN trong suốt hơn một thập niên. Anh là cộng tác viên tích cực của Cố nữ trung tá Hạnh Nhơn trong các chương trình gây quỹ cứu trợ Thương phế binh VNCH.   Huy Phương biết ơn và nặng lòng với những anh hùng tử sĩ Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Cuối tháng 3 năm 1975, 3000 quân nhân TQLC thuộc Lữ Đoàn 147 được tập trung tại bãi biển Thuận An chờ tàu Hải quân vào đón nhưng không có tàu đến. Cộng quân truy kích và tàn sát những người lính mũ xanh. Một số tử thương, tự sát, số còn lại bị bắt. Dân làng An Dương, huyện Phú Vang, Thừa Thiên đã vội chôn vùi các thi thể trên bãi biển. Năm 2010 dân làng An Dương cải táng và xây lăng mộ cho 128 hài cốt đã tìm được. Nhờ các thẻ bài còn lại và những thông tin được Huy Phương phổ biến, nhiều gia đình tử sĩ biết được tin của những người lính đã hy sinh. Huy Phương là biên tập viên thường trực của Thời Báo, nhật báo Người Việt, Nam Cali, viết blog cho đài VOA và đã có thời gian cộng tác Viet Nam Radio, Việt Nam nhật báo tại Bắc Cali, Sài Gòn Times tại Úc châu, đại

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

39

TM

HOUSTON

Cộng tác viên Thời Báo, từ phải sang trái: Nhà văn Phạm Tín An Ninh, nhà văn Bùi Bích Hà (thứ ba), nhà phê bình văn học Nguyễn Mạnh Trinh (thứ 6), nhà văn Huy Phương, cố ký mục gia Bùi Bảo Trúc. (Ảnh chụp năm 2008)

diện Thời báo USA ở Cali. Năm 2009, Huy Phương tham dự Ngày Di sản Việt Nam (Vietnamese Heritage Day) do Thời Báo tổ chức tại Ontario Place. Năm 2017, Huy Phương dự tính sẽ có mặt ở Toronto vào ngày 29/10 để giới thiệu với bạn đọc hai tuyển tập tạp ghi mới phát hành: “Quê Hương Khuất Bóng” (2016), “Nước Non Nghìn Dặm” (2017). Tuy nhiên, trước đó 2 ngày, anh phải vào bệnh viện để cắt túi mật nên dự định này đành phải hủy bỏ.  Năm 2015, anh đã phải cắt đại tràng. Trong những năm qua, nội tạng của anh lần lượt giã từ anh, ra đi từng phần.  GA CUỐI ĐƯỜNG TÀU Sau khi trải qua một cuộc giải phẫu ung thư

40

Huy Phương và nhà văn, cựu giáo sư đại học Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh

thập tử nhất sinh ở bệnh viện Kaiser ở Irvine, Huy Phương viết “Thay lời tựa” cho tuyển tập 80 “Ga Cuối Đường Tàu”, được phát hành năm 2018, khi anh bước qua tuổi 80: “Nếu cuộc đời là một chuyến tàu thì cuối cùng, chúng ta ai cũng có một nhà ga để xuống, có điều sớm hay trễ mà thôi. Và đến một tuổi, một lúc nào

đó, chúng ta phải nghĩ là đã đến lúc sắp xuống tàu. Vì vậy, tác phẩm này, hôm nay đến tay bạn đọc, được xem như là một nhà ga cuối, cuộn chỉ thời gian đã kéo gần hết, quỹ thời gian chẳng còn được bao nhiêu!” Trước đó, trong tuyển tập “Những người thua trận”, anh đã nói đến “Chuyến tàu đời”:  

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

“Chuyến tàu đời là chuyến tàu đi một chiều không có lần trở lại. Những nhà ga chúng ta đã ghé qua, dù vui buồn cũng chỉ một lần, khi con tàu đã kéo còi đi về phía trước, không bao giờ để cho chúng ta có cơ hội trở lại những nhà ga cũ, nói ví von là chúng ta không thể nào tắm lại trong dòng sông xưa. Đó là những nhà ga của tuổi thơ dịu dàng, đó cũng có thể là những nhà ga của muộn phiền đau đớn, đó có thể là những nhà ga đem lại cho chúng ta niềm vui hạnh ngộ mà cũng là những nhà ga của xót xa cách biệt mà chúng ta đã để lại ở đó những người thân yêu, mà giờ đây vui buồn “chở mấy toa đầy nặng khổ đau.” Con tàu đời đã dừng lại hàng trăm nhà ga, mỗi nơi ghi nhận thêm những nỗi chia xa. Những người khách mới lên tàu thì xa lạ, chúng ta chưa hề quen biết, nhưng bạn bè và những người thân yêu của chúng ta lại lần lượt từ giã chúng ta, xuống ga. Có những buổi sáng mai thức giấc mới thấy trong toa vắng bóng một người quen, vì đêm qua, họ đã xuống tàu, mà trong cơn say ngủ chúng ta không hề hay biết. Tuổi già rồi sẽ đến như con tàu sẽ dừng lại ở những nhà ga cuối cùng nào đó của riêng ta. Tiếng bánh sắt nghiến trên đường ray mỗi lúc mỗi nặng nề, làn khói tàu theo gió vật vã, phì phào như nghẹn ngào

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

41

TM

HOUSTON

hơi thở và tiếng còi tàu rền rĩ vang xa. Bạn bè mỗi lúc rời toa tàu càng đông, mới hôm qua cười cười nói nói đó, hôm nay đã khuất dạng, tan biến trong không gian, ẩn hiện trong niềm nhớ, nỗi quên của mọi người. Và con tàu vẫn hăm hở, băng băng, vô tư nuốt quãng đường dài, hết ga này rồi đến ga kia, từ một ga nhỏ heo hút, tăm tối ở một ven rừng nào đó, rồi đến ga lớn trong vùng đô thị đầy ánh sáng, và... ga nào là ga cuối cùng của tôi? Mọi người, không trừ ai, trước hay sau đều phải xuống ga. Tiếng còi tàu đã cất lên, con tàu giảm tốc độ, thở những hơi thở dài, chậm rãi vào ga. Nào, có ai dưới ga kia, chờ đợi tôi. Nào có ai trên toa tàu này đưa tiễn, bịn rịn cầm lấy tay tôi hay không? Tôi sắp xuống ga rồi, quy luật của chuyến tàu là chỉ có thể xuống một mình và không thể mang một thứ hành lý nào theo. Xin vẫy tay chào người ở lại, và xin bạn bè, thân thuộc, quen biết hay xa lạ, xuống ở những ga sau. Biết đâu, ở một nơi nào đó, chúng ta sẽ gặp lại nhau!” Cách nay 5 tháng, ung thư thực quản tái phát, di căn, bác sĩ bó tay, đưa anh vào tịnh dưỡng ở “hospice”, trạm cuối của chuyến tàu đời. Ở đó được một tháng, đối diện với cô đơn và không thể thích ứng với không gian buồn tẻ

42

Tuyển tập Huy Phương, tác phẩm cuối đời

của bệnh viện, anh xin xuất viện về nhà với gia đình. Anh cho biết anh không ăn được, mỗi ngày có 3 ly sữa mỗi được đưa vào bụng, cùng với thuốc men do bệnh viện cấp.  Xa xôi, lại thêm dịch bệnh Covid 19 khiến biên giới Mỹ- Canada đóng cửa suốt năm qua, không thể gặp nhau, anh gửi tặng tôi “Tuyển tập Huy Phương”, một tập hợp những bài viết ưng ý của 50 năm cầm bút. Tuyển tập này, được tác giả gửi đến bạn đọc “Như một lời chia tay”: “ L à m ộ t n g ư ờ i Vi ệ t Nam bình thường, chúng tôi cũng đã trải qua những ngày loạn lạc, đói khổ, bom đạn, tù đày, và giờ đây, theo số phận, phải rời bỏ quê hương để làm một người lưu vong, rồi đây đành gửi thân xác nơi đất khách.  Hạnh phúc, giàu sang thì ít, mà nghèo đói, bất hạnh

thì nhiều, ngẫm lại cuộc đời buồn nhiều hơn vui, đành phải tin vào số phận an bài mà vui sống. Tuy vậy, chúng tôi cũng biết mang ơn cuộc đời, đất nước, những người lính, gia đình, bạn bè và trong nửa cuối cuộc đời, chúng tôi mang ơn thêm độc giả, những người đã cho tôi trong cuộc sống văn chương, chữ nghĩa, giúp cho chúng tôi sống hạnh phúc trong quảng thời gian còn lại của cuộc đời lưu lạc”. “Theo luật đời, ở tuổi ngoài 80, chúng tôi đi vào những giai đoạn già yếu, bệnh tật, và mang theo một chứng bệnh nan y, chắc cũng phải đến lúc xuống tàu, giã từ đời sống. Chúng tôi không có của cải, tài sản gì để lại, ngoài “Huy Phương Tuyển Tập”xin gởi đến bằng hữu và bạn đọc như là một món quà chia tay.”

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

“Huy Phương Tuyển Tập” gồm 12 tập Tạp ghi, bút ký, văn và thơ, xuất bản tại Hoa Kỳ: “Nước Mỹ Lạnh Lùng” (2003), “Ði Lấy Chồng Xa” (2006), “Ấm Lạnh Quê Người.”(2007),“Nhìn xuống Cuộc Đời” (2009), “Hạnh Phúc xót Xa” (2010), “Những Người Muôn Năm Cũ” (bút ký 2010), “Quê Nhà Quê Người (2011), “ Những Người Thua Trận (2012), “Ngậm Ngùi Tháng Tư (2014), “ Chúc Thư Của Một Người Lính Chết Già” (2014), “Chân Dung H.O. và Những Cuộc Đổi Đời”viết chung với Võ Hương An, (biên khảo -2015), “Quê Hương Khuất Bóng” (2016), “Nước Non Nghìn Dặm” (2017), “Ga cuối đường tàu” (2018), Sóng vỗ bèo trôi (2019). Xin trích dẫn vài nhận định tiêu biểu của các bằng

TM

HOUSTON

hữu viết về Huy Phương: “Huy Phương viết rất chừng mực, lối viết của một người nhân hậu, của một nhà giáo, với những nhận xét thật sâu sắc để người đọc phải suy nghĩ”, nhà văn Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh, nhận xét về “Nước Mỹ Lạnh Lùng” và “Đi Lấy Chồng Xa”. “Trong Ấm Lạnh Quê Người”, Huy Phương tỏ ra bình tĩnh, thanh thản hơn và từ đó nhẹ nhàng hơn, bao dung hơn, độ lượng hơn, khéo léo hơn nhưng thâm trầm hơn, kể cả đối với những người một thời đã góp phần vào việc hành hạ ông, các bạn ông và cũng như cả dân tộc ông… Huy Phương đã không nặng nề lên án, không cay đắng, thù hận mà chỉ viết lên sự tiếc nuối của mình…Chính vì thế mà Huy Phương cuối cùng vẫn là người chống Cộng qua hầu hết các bài viết về quê nhà của ông”, giáo sư Phạm Cao Dương. “Chân đi xa nhưng trái tim vẫn ở bên nhà. Đó là Huy Phương. Những bài viết của ông đều về đời sống chúng ta đang sống, những việc đang xảy ra, những việc bất cứ người Việt nào cũng đã từng chứng kiến tận mắt, từng đã kinh nghiệm. Đó là chân đi xa. Nhưng Huy Phương cũng có trái tim bên nhà. Ông nhìn đời sống ở nước Mỹ bằng những con mắt rất ưu tư, rất băn khoăn, có khi phẫn nộ nhưng chừng mực”, Cố ký mục gia Bùi Bảo trúc.

“Huy Phương đã ẩn mình sau trang giấy để kể chuyện quê nhà thời hậu chiến, và không thể thoát ra những nỗi buồn như thế. Văn chương của Huy Phương hay và quyến rũ tới mức, tôi có cảm giác rằng khi mình buông tay rời cuốn sách ra, nước mắt có thể đang chảy ràn rụa. Đó là những trang giấy rất buồn… Đó cũng là những dòng văn rất đẹp, viết từ một người đã trải qua những chặng đường cực kỳ gian nan của lịch sử quê nhà, một chiến binh may mắn sống sót sau một cuộc chiến. Tuy viết từ một giọng văn rất buồn, tuyển tập tạp bút “Nước Non Nghìn Dặm” của Huy Phương vẫn nồng thắm tình yêu thương con người và quê hương, đầy sức mạnh thu hút sự chú ý của người đọc”, ký giả Phan Tấn Hải, chủ bút Việt Báo. CHÚC THƯ CỦA NGƯỜI LÍNH GIÀ Người lính lưu vong Huy Phương, trên sân “ga cuối đường đời”, cho biết: “Tôi không có điều gì hối tiếc trong thời gian tại ngũ, dù không là người lính tác chiến nhưng tôi cũng đã làm tròn nhiệm vụ và bổn phận của một quân nhân đối với tổ quốc và trong những năm tháng tù đày, tôi không làm bất cứ điều gì để phải hối hận. Từ năm 80 tuối, tôi đã chuẩn bị ngày phải ra đi khi xuất bản “Ga cuối đường tàu”. Tuyển tập Huy Phương” hy vọng

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

43

TM

HOUSTON

Thắng hay thua thì cũng vẫn can trường. Không phải chỉ chịu ơn người đã chết Tôi như còn mang món nợ nước non. Chết không nghĩa là đã tắt hơi thở Sống đôi khi cũng có nghĩa chết mòn. Khi tôi chết ván hòm xin đậy nắp Có vui chi nhìn người lính chết già Hổ thẹn đã không tròn ơn nước Tiễn tôi chi, thêm phí một vòng hoa. Hãy quên tôi, người lính già lưu lạc Ðừng phủ lá cờ tổ quốc cho tôi Anh em tôi trong những giờ tuyệt lộ Nằm lại bờ lúc chiến hạm ra khơi. Huy Phương ra mắt sách tại California

sẽ là món quà cuối cùng chia tay với độc giả vì sẽ không còn sống bao lâu nữa. Là người viết, tôi rất buồn khi biết mình sẽ không còn có dịp đưa đến độc giả những bài viết của mình.” Người lính lưu vong Huy Phương, lúc cuối đời, cho biết, anh vẫn trăn trở với tình trạng tiếng Việt hiện nay bị hủy hoại bởi chữ nghĩa trong nước tuy nhiên anh nhìn nhận, dù đã nhiều lần kêu gọi, nhưng bất lực vì sức người có hạn. Anh không quên cám ơn chị “Tạ ơn em (Chị Huy Phương) đã cho đời anh bóng mát”. Chị là chinh phụ, là người vợ lính lặn lội thăm chồng, nuôi con trong những năm anh bị tù đày, là “cô cò” đọc lại, sửa lỗi những bài viết của anh trong 20 năm qua và chăm lo anh trong những ngày cuối đời. Huy Phương cho biết anh đã chuẩn bị tất cả cho việc hậu sự. Anh đã viết sẵn cả Cáo phó và dặn dò gia đình để anh ra đi trong thanh thản. Huy Phương đã viết trước “Chúc thư của người lính già”. Anh xin đừng phủ lá cờ tổ quốc khi anh qua đời vì hổ thẹn đã không trả được nợ nước non. Chúc thư Tôi người lính già ở xa tổ quốc Xa chiến trường lưu lạc tới đây Nơi quê người sương pha tuyết đổ Mang nỗi đau con ngựa lạc bầy. Ngày tôi bỏ đi, bạn bè đồng đội Vẫn hiên ngang cho đến phút sau cùng Ðã tự hiến thân mình cho tổ quốc

44

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Chiến hữu tôi chết đầu sông cuối biển Ngày tan hàng đành nằm lại quê hương Không ai trổi cho khúc kèn truy điệu Không có ai phủ giúp ngọn cờ vàng. Hãy phủ cờ lên nấm mồ tử sĩ Xác bị xới đào trong nghĩa trang xưa Hãy rải hoa trên con đường thấm máu Phút lui binh phải gãy súng buông cờ. Anh là ai, mang ngọn cờ tổ quốc Nhân danh ai, đứng phủ lá quốc kỳ. Chúng ta là những con người bỏ ngũ Quên anh em nằm lại, để ra đi.   Ta lành lặn để bao người thương tật

Huy Phương lúc du học về báo chí tại Hoa Kỳ

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

45

TM

HOUSTON

Ta sum vầy đành để bạn chia phôi Ta đến bến để bao người chết biển Dù ấm êm cũng thương nhớ một đời. Danh dự này dành cho người đã chết Ðã hy sinh để giữ vững ngọn cờ Không phải tôi, người lính hèn bỏ ngũ Ðể sống còn trong lúc bạn sa cơ… Hy vọng của anh “Thấy quê hương, dù phút cuối một lần” chắc sẽ không còn có cơ hội thực hiện: “Còn chút lửa, cha tiếp con tay đuốc Hãy đốt lên, cùng triệu triệu con người. Cha đã nhiều lần rủa nguyền bóng tối Thì phần con – Hãy thắp sáng cho đời! Để hy vọng, còn có ngày trở lại Thấy quê hương, dù phút cuối một lần. Với quá khứ cha đã đành cúi mặt Thì đời con – Đừng thẹn với tiền nhân. Hãy chuyển lửa về quê nhà mong đợi Thắp yêu thương cho hàng triệu con người. Để những người đã hy sinh nằm xuống Dù bên kia thế giới cũng ngậm cười. (Lời Phi Khanh – Huy Phương) Nhìn vóc dáng anh tiều tụy, gầy mòn, chống gậy, tôi xót xa, thấy thương anh vô cùng. Còn đâu một Huy

46

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Bên bờ tử sinh vẫn nở nụ cười

TM

HOUSTON

Phương ngày trước, lúc nào cũng với trang phục chỉnh tề, đúng tác phong của một nhà giáo, hơn là nhà binh. Những ngày đón anh ở thị trấn Irvine và sau này ở thành phố Anaheim, Nam California, để cùng anh rong ruỗi trên đường Bolsa, rồi ghé vào một quán phở hay bún bò Huế. Những ngày vui đó giờ chỉ còn trong ký ức, đã xa rồi. Từ nay về sau, sẽ thiếu vắng thiệp mừng năm mới anh gửi một khi Tết đến. Anh là một người chí tình với bạn bè, hàng năm đều gửi quà mừng Xuân đến bằng hữu bốn phương. Đó là lý do khi hay tin lâm bạo bệnh, bạn bè không ngại dịch Covid-19, cùng nhau lần lượt đến thăm viếng anh. Trong lúc còn nhìn thấy nhau này, nói chi cũng thừa, chỉ biết cầu chúc huynh trưởng của tôi, người lính cùng xuất thân từ trường Bộ binh Thủ Đức, dù ở hay đi, cũng luôn nở một nụ cười thanh thản, không hối tiếc, lòng nhẹ nhàng vì đã trả được phần nào món nợ lương tâm. Ga cuối đường tàu rồi ai cũng sẽ phải đến anh Huy Phương ơi. VŨ PHẠM YÊN

Huy Phương và phu nhân- Giáng Sinh 2020

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

47

TM

Huy Phương

HOUSTON

TRÊN SÂN GA CUỐI ĐƯỜNG TÀU PHẠM TÍN AN NINH

Đ

ể thay lời tựa cho tuyển tập 80 “Ga Cuối Đường Tàu” trình làng vào tháng 4/2018, nhà văn Huy Phương đã gởi đến bạn bè, độc giả bốn phương những lời tâm huyết:

“Nếu cuộc đời là những chuyến tàu thì cuối cùng, chúng ta ai cũng có một nhà ga để xuống, có điều sớm hay trễ mà thôi. Và đến một tuổi, một lúc nào đó, chúng ta phải nghĩ là đã đến lúc sắp xuống tàu. Vì vậy tác phẩm này, hôm nay đến tay bạn đọc. được xem như là một nhà ga cuối, cuộn chỉ thời gian đã kéo gần hết, quỹ thời gian chẳng còn được bao nhiêu!” Tuyển tập 80 này ra đời, khi anh Huy Phương vừa qua tuổi 80 và cũng vừa trải qua một cơn bệnh thập tử nhất sinh. Một hôm tôi đến thăm anh tại bệnh viện Kaiser ở Irvine. Sau một cuộc giải phẫu nhiều giờ, anh nằm bất động, nhưng khi mở mắt nhìn tôi, anh nở nửa nụ cười, khoe là “tớ vừa mới từ cõi âm trở lại, cứ tưởng lần này là đi đứt rồi!” Tôi đùa “mái tóc trắng của anh vẫn bồng bềnh, anh còn đẹp lão, sức mấy mà mấy bà cho anh đi, hơn nữa anh bỏ đi thì lấy ai thay anh để viết tiếp tạp ghi đây!”Anh nhoẻn miệng cười méo mó. Tuần sau đó, trước khi trở lại Bắc Âu, tôi gọi thăm và chia tay anh. Anh cho biết đang tiếp tục điều trị và tịnh dưỡng tại nhà. Nghe giọng nói, biết anh còn yếu, đang mệt lắm, nhưng tôi không mấy lo âu, bởi tin chắc là một người khí khái, có nhiều nghị lực và sống chí tình với bè bạn như anh, không dễ gì mà “đi đứt” được. Hai tuần sau, khi đang ở Na Uy, thấy anh xuất hiện trên chương trình “Quê Nhà Quê Người” với cô cháu Ngọc Lan, dù vóc dáng có hao gầy, nhưng thần thái và giọng nói vẫn phong độ như ngày nào. Tôi mừng cho anh và cả cho tôi. Từ lâu, chúng tôi khá thân tình, xem nhau như anh em. Bẵng đi một thời gian, anh bận rộn chuyện dọn nhà.

48

Lâu nay vẫn ở nhà thuê, giờ nghe nói anh chị và vợ chồng cô con gái mua được ngôi nhà khá mới, rộng rãi khang trang trong một khu yên tĩnh. Được anh báo tin kèm theo địa chỉ mới, tôi mừng cho anh chị và hứa sẽ ghé lại thăm và mừng “tân gia”. Nhưng rồi con Coronavirus đến nhanh hơn chiếc xe Honda Accord đời 2003 cũ kỹ của tôi. Cả California có lệnh “mang khẩu trang và giản cách xã hội.” Không đi đâu được, cả ngày phải ở trong nhà, quá ngột ngạt với không khí dịch bệnh và chính trị rối ren của nước Mỹ, tôi rất thèm một chút không khí yên ả ở xứ Bắc Âu, quê hương thứ hai của tôi, nên đã mua và đổi vé máy bay đến mấy lần mà vẫn không về được.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Bỗng một buổi trưa, nghe tiếng điện thoại reo, đầu dây bên kia là giọng “rất Huế” của anh Võ Ý, người anh cả của Phi Đoàn Bắc Đẩu ở Pleiku, từng bao vùng, gọi khu trục yểm trợ cho đơn vị tôi trong suốt mùa Hè 1972 ngập đầy khói lửa. Anh cũng là bạn thân, cùng Khóa 17 VB với nhà văn Song Vũ, ông anh trung đoàn trưởng nỗi danh “thao lược, dễ thương” của chúng tôi ngày ấy: -Moa và Huy Phương đang ở quán “Huế Ơi” đây. Nhớ chạy ra liền nghe. Huy Phương muốn gặp toa. Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu: Tình trạng Covid dầu sôi lửa bỏng như thế này mà hai ông anh gốc Huế còn dám đi tìm dư hương xứ Huế? Chưa kịp tìm ra câu trả lời thì nghe tiếng anh Huy Phương: -Ê! Nhớ chạy ra gấp nghe! Lần này mà không gặp thì xem như không bao giờ còn gặp nữa đó! Giọng nói trầm và yếu ớt này, cho tôi biết không phải là đùa.Tôi hỏi lại: -Ông anh nói cái gì mà nghe “khẩn trương” quá vậy? Đã sợ Covid mà còn hẹn nhau ra quán. -Covid mà nhằm nhò gì. Moa bị ung thư tái phát, di căn rồi. Bác sĩ bó tay, bảo về nhà nghỉ ngơi. Toa có nhớ cách nay mấy năm, toa có đến thăm moa ở Kaiser không, lần ấy giải phẫu thành công, tưởng chết đi sống lại, nhưng

không ngờ nó trở lại. Thời gian của moa chỉ còn vài tháng, mà cũng có thể vài ngày nữa thôi! Tôi thoáng lo âu và cảm động, muốn chạy ra gặp anh ngay, nhưng vì phải trông hai đứa cháu ngoại nhỏ đang học online, nên đành phải nói lời xin lỗi, mà trong lòng thấy ưu tư, áy náy. Không gặp nhau, nhưng anh đã nhờ anh Võ Ý chuyển đến biếu tôi “Tuyển Tập Huy Phương”. Đọc lời đề tặng và cả trong lời tựa “Gởi đến bạn như một lời chia tay”, lòng tôi chùng xuống, bâng khuâng: “Theo luật đời, ở tuổi ngoài 80, chúng tôi đi vào những giai đoạn già yếu, bệnh tật, và mang theo một chứng bệnh nan y, chắc cũng phải đến lúc xuống tàu, giã từ đời sống. Chúng tôi không có của cải, tài sản gì để lại, ngoài “Huy Phương Tuyển Tập,”xin gởi đến bằng hữu và bạn đọc như là một món quà chia tay.” Mấy tuần sau, anh Võ Ý gọi báo tin: anh Huy Phương giờ yếu lắm, và rủ tôi đi thăm cùng với anh và anh Phan Nhật Nam. Anh sẽ ghé đón. Rất tiếc, khi ấy tôi đang ở trên nhà cô con gái út, khá xa Little Saigon, nên chỉ nhờ anh Võ Ý chuyển lời thăm, và hẹn sẽ gặp anh Huy Phương khi về lại Little Saigon. Tuần trước, về lại nhà, tôi cùng anh Trần Huy Bích

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

49

TM

đến thăm anh. Biết anh mệt và có một số bạn bè thân tình thăm viếng, nên tôi gởi tin nhắn đến điện thoại của chị Huy Phương, xin chị chọn một thời điểm thích hợp. 11 giờ 30 trưa hôm sau, chúng tôi đến. Ngôi nhà của anh chị nằm trong một khu thật yên tĩnh ở thành phố Anaheim. Tôi bấm chuông với một chút lo âu, chuẩn bị tâm trạng trước những tình huống không vui, nhưng chị Huy Phương mở cửa đón chúng tôi với một nụ cười, vồn vã, làm chúng tôi thấy tự nhiên hơn. Anh Huy Phương từ trong phòng bước ra, tay phải chống một cây gậy. Vẫn mái tóc bạc trắng như tuyết bồng bềnh, với một nụ cười thân thiện cố hữu, nhưng vóc dáng anh trông tiều tụy, nếu không nói là da bọc lấy xương. Bắt tay anh, nở nụ cười, mà lòng dạ xốn xang, thấy thương và tội nghiệp anh. Tôi cảm động hơn khi anh kéo tay bảo hai anh em tôi đến ngồi bên cạnh anh, chung cái ghế sofa để nói chuyện cho vui, vì chẳng còn có nhiều dịp được ngồi bên nhau nữa. Anh cho biết chẳng ăn gì, chỉ uống đúng 3 ly sữa mỗi ngày, cùng với mớ thuốc men do bệnh viện cấp. Tôi và anh Bích nhắc lại vài kỷ niệm xưa, đặc biệt mấy lần gặp anh chị tại Oslo- Na Uy, khi anh chị sang đây thăm vợ chồng người bạn thân, là giáo chức đồng nghiệp cùng anh dạy ở trường Trung học Nguyễn Hoàng, Quảng Trị, trước khi anh nhập ngũ. Tôi đùa, bảo lúc ấy ông thầy Lê Nghiêm Kính đẹp trai, chắc cũng từng làm khổ bao nhiêu cô học trò Quảng Trị. Mấy hôm nay có cô nào xin phép bà chị đến thăm anh Huy Phương? Cả anh chị cùng cười. Anh bình thản kể chuyện đã chuẩn bị tất cả cho việc hậu sự. Đã viết cả Cáo Phó và dặn dò vợ con để anh ra đi trong bình thản. Thấy anh vui, tôi bảo “Năm nay anh đã 84, thuộc hàng đại thọ rồi. Em cũng chỉ mong sống đến như vậy là phúc đức trời cho rồi. Từng là lính chiến, bị tù đày rồi vượt biển mà không chết, bây giờ sắp tuổi 80 em thấy được hưởng bonus của ông trời, nên đã mãn nguyện lắm rồi. ” Anh Trần Huy Bích tiếp lời: “Anh em mình bây giờ đang xếp hàng, kẻ trước người sau. Mai mốt rồi cũng sớm gặp lại nhau thôi.” Tôi bỗng nhớ tới bài thơ “Chúc Thư” của anh Huy Phương viết đã khá lâu, tôi rất tâm đắc: (Bài thơ khá dài, xin trích đoạn) Tôi người lính già ở xa tổ quốc Xa chiến trường lưu lạc tới đây Nơi quê người sương pha tuyết đổ Mang nỗi đau con ngựa lạc bầy. ….. Không phải chỉ chịu ơn người đã chết Tôi như còn mang món nợ nước non. Chết không nghĩa là đã tắt hơi thở

50

Sống đôi khi cũng có nghĩa chết mòn.

HOUSTON

Khi tôi chết ván hòm xin đậy nắp Có vui chi nhìn người lính chết già Hổ thẹn đã không tròn ơn nước Tiễn tôi chi, thêm phí một vòng hoa. Hãy quên tôi, người lính già lưu lạc Đừng phủ lá cờ tổ quốc cho tôi …. Anh em tôi trong những giờ tuyệt lộ Nằm lại bờ lúc chiến hạm ra khơi. Chiến hữu tôi chết đầu sông cuối biển Ngày tan hàng đành nằm lại quê hương Không ai trổi cho khúc kèn truy điệu Không có ai phủ giúp ngọn cờ vàng. Hãy phủ cờ lên nấm mồ tử sĩ Xác bị xới đào trong nghĩa trang xưa Hãy rải hoa trên con đường thấm máu Phút lui binh phải gãy súng buông cờ. Anh là huynh trưởng của tôi, sau khi tốt nghiệp Khóa 16 Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, anh đã phục vụ

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

trong ngành Tâm Lý Chiến cho đến ngày phải tan hàng, vào tù theo vận nước. Trong binh nghiệp, anh cầm bút nhiều hơn cầm súng. Tôi đã buông súng, nhưng anh thì chưa hề buông bút. Anh là một trong những người lính chiến đấu bằng ngòi bút cho đến giây phút cuối cùng, đã để lại cho đời, cho chiến hữu, bạn bè cùng thế hệ con cháu những “chiến tích” rất đáng được trân trọng, tự hào, như anh đã viết trong lời tưa cho Tuyển Tập cuối cùng: Chúng tôi không có của cải, tài sản gì để lại, ngoài “Huy Phương Tuyển Tập,”xin gởi đến bằng hữu và bạn đọc như là một món quà chia tay.” Khi nhận được tuyển tập “Ga Cuối Đường Tàu” và đọc những dòng tâm tình của anh, tôi liên tưởng tới lời xưa của cụ Phan Bội Châu: “Con chim sắp chết hót tiếng bi thương, Con người sắp chết nói lời tâm huyết” Cụ Phan Bội Châu viết lời này trong Lưu Cầu Huyết Lệ Tân Thư năm 1903. Mãi ba mươi bảy năm sau (1940), Cụ mới qua đời tại Bến Ngự trong cảnh bị giam lỏng. Ông anh xứ Huế của tôi vừa bị định mệnh lên án treo. Anh có được ân xá và diên trì sự sống một thời gian dài như Cụ Phan? Trong viễn ảnh Phật giáo mà anh là một tín đồ, tiếng gọi về ngay hay lệnh hoãn không nhất thiết

là tốt hay xấu, chỉ là duyên nghiệp trong luật tử sinh chung. Và việc ở hay đi nào có gì quan trọng, nếu người ta sống xứng đáng và yêu thương tới giờ phút cuối cùng. Tôi tin anh Huy Phương đã quan niệm và hằng sống theo chí hướng ấy. Thấy anh đã thấm mệt, chúng tôi xin cáo từ. Anh kéo chúng tôi ngồi sát lại anh hơn, ôm vai hai chúng tôi, bảo cô con gái chụp mấy tấm hình kỷ niệm. Thấy anh cố gắng nở nụ cười, chúng tôi cũng cười theo. Anh viết tặng anh Trần Huy Bích tuyển tập cuối cùng của anh. Nét chữ run run. Anh Bích nhận món quà với nhiều cảm xúc. Chúng tôi chỉ biết cám ơn chị và cháu mà không thể chia sẻ được điều gì, ôm anh thật chặt trước khi bước ra cửa, trong lòng lẫn lộn những nỗi niềm, khó tả. Xin cầu chúc anh, dù ở hay đi, vẫn luôn nở những nụ cười, thanh thản, mãn nguyện. Hẹn gặp lại anh ở một sân ga cuối đường tàu. PHẠM TÍN AN NINH Ngày 10 tháng 5 năm 2021

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

51

GÓC CỦA PHAN

TM

HOUSTON

THÁNG NĂM… PHAN

1. Mưa tháng Năm Tháng Năm không giống tháng nào khác trong mười hai tháng của năm vì mỗi người có cảm nhận riêng về tháng năm, cũng có những cảm nhận tương đồng về tháng năm giữa người này với người khác, có lẽ vì ai cũng từng đi học nên ai cũng có kỷ niệm về tháng vào hè; để từ đó tháng Năm lặng lẽ đi vào ký ức mỗi người về một thời cắp sách tới trường, những bữa tiệc học trò chia tay nhau về nghỉ hè với bánh kẹo và nước ngọt là hai món ưa thích nhất của tuổi thơ, tuổi hồn nhiên vui chơi suốt năm học, nhưng tháng Năm vào hè thì tùy tuổi vu vơ… cho đến tháng Năm ngồi nhìn những hạt mưa vỡ oà trên khung cửa ở một nơi rất xa trường cũ, xa tít thời hoa mộng thì những gương mặt thân quen vẫn hiển hiện về với nhiều dáng vẻ, cá tính khác nhau. Có mối hận xưa trong lớp học thì giờ chỉ nhoẻn miệng cười chuyện trẻ con khi nhớ ra thằng bạn từng giộng mình bầm mắt. Vậy mối thù và lòng quyết tâm đợi dịp giộng lại nó chảy máu mũi để trả thù đã biến đi đâu? Thằng bạn trời gầm ấy chắc cũng có lúc ngồi một mình như gỗ mục, xoè bàn tay ân oán mỉm cười. Mưa tháng Năm nhắc mối tình không sông biển nào lớn hơn được, vậy mà bụi thời gian đã lấp đầy những kẽ tay lỏng lẻo nên lạc mất nhau. Mưa tháng Năm tạt về cố thổ làm ướt cánh con dế thầy chùa mà đá thắng dế lửa, dế than, làm cả ngôi trường làng náo động với thầy chùa lửa, thầy danh trấn giang hồ trường làng cho tới hôm bị kiến thui trong cái vỏ hộp quẹt diêm, giấu sâu trong học bàn

52

học ở lớp nên hôm ấy ra về đã quên thầy, hôm sau vào lớp thì thầy đã tịnh… không toàn thây, làm giang hồ đồng đạo ai cũng tiếc thương thầy hết biết. Mộ thầy chôn sau cửa sổ lớp, dưới gốc cây bạch đàn hoa vàng… Mưa tháng Năm trong veo những gịọt trời làm nhớ con cá lia thia kịch chiến đến hơi thở cuối cùng, lia thia chỉ nhỏ bằng nửa con cá xiêm nhưng ra đòn sấm sét như trởi giáng, làm khiếp vía bỏ chạy biết bao nhiêu cá xiêm hung hãn. Hôm đó lia thia đã quá già, râu dài đến đuôi nên xoay trở chậm, lại bị đánh lén gãy kỳ nên lia thia trút giận tan tành con cá xiêm chơi xấu, lia thia trút hơi thở cuối cùng, cùng chìm xuống đáy chậu cáp độ với con cá xiêm đã bị lia thia đánh chết nhưng lia thia vẫn ngoạm mang nó mới ghê… có chú bé bước qua tuổi học trò đem theo tất cả, rời quê nhà hoang hoải bước tha hương, nhưng còn lại gì ngoài những hạt mưa tháng năm vỡ òa trên khung cửa

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

mịt mù cố thổ… Tháng Năm ở quê nhà trời thường nhiều mây và những cơn mưa bất chợt nên trời thấp như vói tay tới được, nên chẳng ai còn giữ được cụm mây tháng Năm vì tin mình có thể khi cần tặng ai đã nhớ nhớ quên quên như mây tháng Năm trời thấp thật gần nhưng vói hoài không tới đến muôn đời không hiểu vì sao trong tay người ta thường có những thứ không cần và thứ cần không có như mây tháng năm và những mùa hè cổ tích chỉ còn lại hạt mưa ngoài khung cửa đã có từ khi con người biết dựng nhà ở để che nắng che mưa, lỗi của tờ lịch trên tường bảo là tháng năm hay trong lòng người không ngày tháng cũng nhận ra mưa tháng năm khác hết mưa những tháng khác trong năm vì mưa tháng năm ở trong lòng. 2. Câu trả lời thú vị… Gần nhà tôi có hai thương hiệu ngẫu nhiên ở cạnh nhau như ngẫu

TM

HOUSTON

nhiên chúng trở thành một phần đời xa quê trong tôi. Đó là tiệm bánh donut của người Đại hàn đã có từ ba bốn mươi năm trước, khi hai đứa con còn nhỏ, chúng ăn sáng trước khi đi học cũng là những món Mỹ có sẵn trong tủ lạnh, chỉ lấy ra hâm microway chóng vánh là ăn cho kịp xe buýt vàng rước chúng đi học. Nên ngày cuối tuần, thằng con nhỏ giống cha là dậy sớm chứ không ngủ muộn như thằng anh. Hai cha con thường đi mua donut về ăn sáng cho đỡ ngán, cho khác ngày thường ăn

thức ăn nhanh, uống ly sữa là xong buổi sáng của đời sống Mỹ. Ngày ấy, lái xe từ xóm nhà ở tới ngã tư đường có tiệm donut không xa nhưng như về quê vậy, ba phía ngã tư còn là ruộng là rừng, chỉ một góc ngã tư có tiệm donut và vài cửa hàng nhỏ như tiệm cắt tóc, tiệm giặt… Bà chủ tiệm donut dĩ nhiên là người Hàn, bà luống tuổi rồi nhưng nhanh nhẹn, vui vẻ, hiền hậu lại tốt bụng. Hầu như lần nào sau khi tính tiền, bà cũng cho thêm con tôi một cái bánh nào đó nó thích để ăn trên xe, trên đường

về nhà. Hình ảnh bà cứ mỗi tuần một lần như cố tình nhắc nhở tôi còn mẹ ở quê nhà. Mẹ không còn buôn bán nữa vì tuổi tác đã cao nhưng những năm sau hoà bình thì mẹ cũng vất vả thức khuya dậy sớm như bà cụ non, bà lão trẻ này… Mẹ không đợi được con về là dấu mốc thứ nhất của đời tha hương; dấu mốc thứ hai cũng lạnh lùng đến khi con không đợi được cha chở đi mua donut thì nó tự lái xe đi mua. Nó lái xe ngày càng rành thì càng đi xa hơn… nên càng ít về nhà. Cha không hảo ngọt nên ngày xưa đi mua donut là mua cho con, nên nhiều năm tôi mới quay lại tiệm donut như tìm lại kỷ niệm xưa thì phải xin lỗi con gái bà chủ tiệm vì lỡ hỏi thăm bà nhưng bà đã quy tiên. Giờ căn tiệm donut vẫn còn với chủ tiệm là đời thứ hai. Căn tiệm thu mình lại với dáng dấp cổ xưa, nhỏ bé bên cạnh những công trình thương mại được xây dựng to lớn, hiện đại. Ngã tư đường có ba phía

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

53

GÓC CỦA PHAN là ruộng và rừng đã mọc lên không biết bao nhiêu cửa hàng to lớn, tạo thành một ngã tư thương mại sầm uất, sáng chiều đều kẹt xe như cố tình cho người ta đừng đi qua cuộc đời này vội quá, hãy nhìn lại thời gian. Thời gian tròn như cái bánh donut dán trong cửa kính của tiệm, ba mươi năm trước nó lộng lẫy màu sắc, bắt mắt tới nhìn thôi đã muốn ăn. Nay nó bạc màu mưa nắng, bạc màu thời gian, làm bạc cả lòng người khách quen năm cũ mỗi chiều kẹt xe… Ngẫu nhiên như nhiên bên cạnh tiệm donut lại mọc lên tiệm cà phê Starbucks to lớn, mang dáng vẻ hiện đại khi nó được xây dựng, nhưng cũng chính thời gian đã làm cho nó trở nên cũ kỹ so với những cửa hàng, tiệm ăn to lớn khác được xây dựng sau nó. Thôi hãy nhớ người khi người còn trẻ đẹp, nhớ nhà khi còn đủ ông bà, cha mẹ và anh chị em vì đến một lúc nào đó người thương thầm trộm nhớ đã thay đổi; một lúc nào đó, người thân trong nhà đã kẻ ở người đi, nhớ nhà ắt nghĩ đến những người thân đã sinh ly tử biệt, nỗi nhớ nhà khôn nguôi lại thêm đau lòng âm dương cách biệt… Nhớ bạn bè mỗi chiều đi làm về vì đều ngang qua tiệm donut và cà phê Starbucks. Những người bạn làm chung ngày xưa vui biết chừng nào vì chẳng kể già trẻ, nam nữ, có gia đình hay chưa… Trong hãng cứ chia phe cá độ banh cà na để hôm sau tan hãng, mọi người ghé Starbucks mới mở để uống ly cà phê không phải trả tiền hay uống một ly cà phê nhưng phải trả hai ly nếu phe mình thua. Mỗi người bạn đều có hoàn cảnh, cuộc sống khác nhau, nhưng giống nhau ở điểm cố tử tế với mình một chút trong hoàn cảnh chung là đời sống Mỹ. Ai cũng thức dậy là đi làm, chiều về chúi mũi vô bếp lo bữa ăn tối cho gia đình. Sau đó là chẳng còn sức lực gì nữa nên tắm rửa, đi ngủ để mai lại đi làm. Nên trong hoàn cảnh có thể, anh chị em làm chung cùng nhau đi uống ly cà phê thì cũng không ai nghèo, không ai

54

TM

HOUSTON

hụt giờ với gia đình vì chỉ chừng nửa tiếng đã giải tán. Thế rồi nay thì sao? Vài người bỏ việc đi hãng khác, vài người đã về hưu, rất khó gặp lại. Vài người đã về trời, vài người đã về Việt nam sống luôn vì không muốn chết ở đất khách quê người… cái quán cà phê Starbucks thì ở đâu chả có, lúc nào muốn ghé chả được; nhưng một đoạn đời được vui, những người bạn vui cùng sở thích đã đi qua đời nhau, và rất may mắn là chỉ để lại trong nhau tiếng nói giọng cười vui vẻ, những câu chuyện hài hước, tếu lâm đến khó quên… Đó là những gì mưa tháng Năm đưa tôi tới cà phê Starbucks gần nhà, chỉ định ngồi đó với cơn mưa bất chợt cho vơi bớt hoài niệm quê xưa, nỗi nhớ bạn bè hợp tan như mây khói trong đời. Không ngờ mới cụp dù che mưa, bước vào quán quen mà lạ vì những người phục vụ xưa đã vắng bóng hết rồi, không ngờ còn người khách xưa gọi tên tôi. Là cô em có mặt trong những bữa chung độ cà phê Starbucks năm xưa. Đã lâu không gặp nhưng kỷ niệm với cô em thật khó quên với những hôm thời tiết xấu thì ngủ dậy đã thấy tin nhắn của cô em đại loại nếu hôm nay không đi làm không được thì anh ghé đón em đi với nha, em không dám lái xe trời tuyết; thỉnh thoảng lại có cái tin nhắn ngoài mong đợi, ngày mai anh khỏi giỡ cơm trưa… nghĩa là cô ấy đã nấu món gì đó ở nhà, ngày mai giỡ hai phần đi làm cho ông anh ăn ké. Thời gian ném nhau vào dĩ vãng cố

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

quên. Không ngờ gặp lại em ở quán quen, quá xưa, nơi chúng ta thường cá độ banh cà na vào một cơn mưa tháng năm đẹp như mơ, em cũng tìm về nơi chúng ta thường gặp để nhắc mình đừng quên. Tạ ơn em. Dù cái lý do em đi uống cà phê một mình thật khó tin thì anh cũng cố tin trong đời vội vã. Em tôi có lý do dễ thương chưa từng thấy, “tiệm donut bên cạnh chỉ bán tới mười giờ là đóng cửa, nên em mua donut không cần đi sớm. Chín giờ rưỡi mới mua… em được mua một tặng một. “Rồi”. Trời mưa quá nên che dù qua Starbucks, ngồi nhớ hồi làm chung hãng sao vui quá. Bây giờ mỗi người một nơi, ai cũng chạy theo đồng lương cao hơn nên bỏ hãng cũ, tới ngộ ra cái được không bằng cái mất là anh chị em thật lòng với nhau mà mình đã vô tình…” Tạ ơn em lần nữa với câu trả lời thú vị khi chia tay, “Điều em ước cả cuộc đời là mình được hạnh phúc, nhưng em không rõ ràng vì em thay đổi theo hoàn cảnh. Hồi thất nghiệp thì ước trúng số, hồi làm ngoài giờ mờ mắt thì ước được nghỉ thứ bảy, chủ nhật; hồi nghe bạn làm neo kiếm tiền dễ hơn ăn cơm thì muốn bỏ hãng… Nhưng cuối cùng. Em hay ngồi một mình ở quán cà phê này khi có thể vì em hiểu ra hạnh phúc nhất là đừng có gì thay đổi khi mình bắt gặp…” Mưa tháng Năm cũng biết tạnh nhưng hạnh phúc là đừng thay đổi khi mình bắt gặp… PHAN

TM

HOUSTON

NGƯỜI VIẾT RONG

Memorial Day

V

NGUYỄN THƠ SINH

e lại sắp kêu. Đó là tâm trạng của nhiều người khi tháng năm (May) bước qua tuần cuối cùng. Vâng, tháng năm lại về. Nó sắp sửa kết thúc. Và thông thường thứ hai (Monday) cuối cùng của tháng năm, nước Mỹ dành riêng ra để tưởng nhớ những tử sĩ đã xả thân hy sinh vì tổ quốc. Tiếng Anh gọi đó là ngày Memorial Day. Người việt Hải ngoại mình quen gọi đó là ngày Chiến sĩ Trận vong. – Một

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

55

NGƯỜI VIẾT RONG

ngày để người ta thắp hương bày tỏ lòng tưởng niệm những đứa con xả thân bảo vệ lý tưởng tự do dân chủ – những anh hùng đã giúp Mỹ liên tục tiên phong giương cao ngọn cờ đấu tranh cho chân lý như một ngọn hải đăng của thế giới. Giữa lúc đó, cỏ năm nay bỗng xanh mượt một cách khác thường. Gần cuối tháng năm, vậy mà màu xanh mượt màu của cỏ đâu đâu cũng thấy. Mưa thuận gió hòa, cỏ được mùa, không cần tưới tắm nhiều, không cần tung phân, thế mà sức sống của chúng vẫn hừng hực toát lên, tuồng như sau trận bão tuyết lạnh thấu xương kéo dài bốn ngày (13-17 hồi tháng 02) khiến nhiều cây cối xanh lá quanh năm (evergreen) tưởng “đứt bóng” luôn – Nay thiên nhiên bỗng dịu dàng hiền hòa một cách bất ngờ đến độ khó tin. Thông thường mùa hè chính thức bắt đầu vào ngày 21 tháng 06, nhưng với nhiều người Mỹ (cả người Việt cũng thế) cuối tháng 05 thường được coi là đã vào hè, đặc biệt những năm thời tiết nóng sớm, có năm mới cuối tháng 03 đã thấy nóng chảy mỡ, nóng đến lột da người. Như một thói quen mang tính định kỳ, Memorial Day được coi là cột mốc bán-chính-thức đánh dấu mùa hè lại trở về trên đất Mỹ. Dưa hấu thấy bày bán khắp các chợ. Mùa dưa năm nay ngon. Ba lần ăn dưa đầu mùa, không biết có phải gặp hên hay không mà lần nào bổ ra trái nào cũng đỏ lịm, thịt dưa ngọt mát, thơm lựng, cắn miếng nào đã miếng nấy, ai cũng tấm tắc khen: Trái dưa này ngon thiệt. Còn dâu tây thôi khỏi nói, trái nào cũng mọng căng, đỏ hực một cách hấp dẫn. Bắp ngọt tươi (sweetcorn)

56

TM

HOUSTON

đổ đống trong các chợ; giữa lúc chợ búa cái gì cũng lên giá, vậy mà trong chợ Wal-Mart (tại Texas) thấy bán 33 xu/trái. Nhìn vô đống bắp thấy đã luôn. Mua về luộc hoặc hấp lò vi-ba, quỡn thì bào ra nấu súp cua, nấu chè bắp gạo nếp có bỏ nước cốt dừa sánh đậm, hoặc bỏ vô nồi luộc chung với crawfish… Một tuần trước ngày Memorial Day đã thấy cờ xí trang hoàng rực rỡ khắp nơi. (Có lẽ do) tâm trạng người Mỹ năm nay cuối cùng bão hòa với hung tin Covid-19. Người ta biết nó vẫn còn đó, song sự hiện diện của thứ lưỡi hái chẳng mấy ai hoan nghênh ấy vẫn lởn vởn ám ảnh như khuôn mặt hãm tài chường ra thách thức một cách hết sức trơ trẽn. Ấn Độ thôi khỏi nói. Xác người lăn ra như ngả rạ, người lăn ra chết vì Covid-19 như chém chuối. Tại Mỹ cũng thế, tuy nhiên nỗi lo tinh thần của người dân đã bị điều-kiện-hóa, họ đã quen, đã lờn nhiều với nó, đặc biệt hơn 130 triệu dân Mỹ đã chích ngừa xong đợt II. Tính đến giữa tháng 05, số người tại Mỹ chết vì Covid-19 chính thức vượt ngưỡng 600.000 người. Tuy nhiên những ngày gần cuối tháng 05 số người chết vì Covid-19 giảm hẳn xuống. Tổ chức CDC (United States Centers for Disease Control and Prevention) cho biết người chích ngừa lần II không cần thiết phải đeo khẩu trang khi ra đường. Không biết đây có phải đòn tâm lý tung ra để khuyến cáo những ai còn lưỡng lự hãy nhanh chân ghi danh chích ngừa. Tuy nhiên nhiều cơ quan (công lẫn tư) vẫn tiến hành kế hoạch yêu cầu đeo mask. Có lẽ họ triệt để áp dụng chính sách “cẩn tắc vô ưu”, cứ đeo mặt nạ cho nó lành, ít nhất ráng đợi thêm một thời gian

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nữa coi xem Covid-19 đã được chế ngự một cách chính thức. Memorial Day năm nay… Những lá cờ Mỹ nhỏ cắm trên vườn cỏ. Những lá cờ lớn hơn treo trước nhà. Rồi những lá cờ lớn hơn nữa treo trên cột tại những cơ quan công, các văn phòng tập đoàn lớn, các trụ sở hành chính, các siêu thị xe hơi… tất cả hừng hực toát lên không khí mang đậm dáng dấp của tự hào, dáng dấp của cảm giác biết ơn những anh hùng dân tộc vô danh, những tình cảm chan chứa ấm áp đầy lòng ngưỡng mộ. Có thể nói trong tâm tưởng người có lòng với đất nước, với dân tộc, sự hy sinh của những người lính Mỹ xả thân vì lý tưởng dân chủ tự do không bao giờ bị quên lãng. Theo TIME For Kids (một ấn bản của tờ Times dành cho các em nhỏ) định nghĩa ngày Memorial Day (nguyên văn) như sau: Memorial Day honors people who have served our country. Như vậy Memorial Day là ngày dành riêng cho các tử sĩ, người đã phục vụ Mỹ trong sứ mệnh bảo vệ tự do dân chủ và trả giá bằng chính mạng sống của họ. Còn vào ngày 11 tháng 11 hàng năm, Mỹ dành riêng một ngày khác tôn vinh những cựu chiến binh (Veteran Day) nên Memorial Day là ngày tưởng niệm trang trọng dành cho các tử sĩ, một điều hết sức đáng làm. Tìm hiểu về lịch sử ngày Memorial Day, ngược dòng thời gian, người lớn kể lại cho người nhỏ nghe, Tướng John A. Logan, một vị lãnh đạo của Quân đội miền Bắc (Union Army) trong thời gian Nội chiến Mỹ đã đưa ra sáng kiến chọn ngày 30 tháng 05 (năm 1868) trang hoàng cho phần mộ

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

57

NGƯỜI VIẾT RONG

của các tử sĩ tham chiến trong cuộc nội chiến “nồi da xáo thịt” giữa hai miền Nam – Bắc. Lần đó ông gọi ngày này là Decoration Day. Sau Thế chiến I, ngày lễ này được biết đến phổ biến hơn qua tên gọi Memorial Day. Vẫn theo ấn bản TIME for Kids, Cố tổng thống Harry S. Truman vào năm 1950 đã chính thức tuyên bố và mở rộng hơn nữa ý nghĩa giá trị của ngày lễ Memorial Day. Ông hô hào toàn thể dân chúng Mỹ ngày hôm đó hãy cầu nguyện nhiều hơn cho hòa bình thế giới. Đến năm 1971 (tức cách đây nửa thế kỷ) Cố tổng thống Richard Nixon tuyên bố Memorial Day là ngày lễ chính thức của quốc gia (a federal holiday). Hiện nay Memorial Day được ấn định hàng năm vào mỗi thứ hai (Monday) cuối cùng của tháng 05. Theo TIME for Kids (nguyên văn) mục đích của ngày lễ này là: It honors the men and women of the U.S. military who died in American wars. Như vậy, tính từ thời điểm những ngày đầu tiên Mỹ đứng lên giành độc lập từ mẫu quốc Anh cho đến cuộc Nội chiến, Thế chiến I, Thế chiến II, Cuộc chiến Bán đảo Triều Tiên, Vietnam War, và tại Iraq cũng như nhiều điểm nóng khác trên thế giới có sự hiện diện của quân đội Mỹ – Những người lính, nam lẫn nữ, những đứa con của tổ quốc đã hy sinh khi khoác trên người bộ quân phục – Họ chính là những người lính gan dạ dũng cảm, những anh hùng của dân tộc Mỹ cũng như của lịch sử bảo vệ các giá trị tự do dân chủ. Điểm son đáng nhớ của ngày Memorial Day là các nghi thức sự kiện được các vị tổng tống Mỹ hoặc

58

TM

HOUSTON

phó tổng thống thực hiện ngày hôm đó. Sẽ có một bài diễn văn chính thức đọc vào dịp này. Ngoài ra vị tổng thống hoặc phó tổng thống đương nhiệm sẽ thân chinh đến đặt vòng hoa trên Nấm mộ các Chiến sĩ Vô danh đặt tại Nghĩa trang Quân đội lớn nhất của Mỹ tại Arlington National Cemetery, tiểu bang Virginia. Ngoài ra tại nhiều thành phố lớn của Mỹ các sinh hoạt văn hóa với trọng điểm tôn vinh những tử sĩ của Quân đội Mỹ được tiến hành. Nhiều cuộc diễn hành (parade) cũng như các sinh hoạt khác như bắn pháo hoa, hạ cờ thấp nửa cột (half-mast) nửa ngày – từ sáng cho đến trưa. Còn tại các sân cỏ, công viên, những khu công cộng, người ta thấy cắm đầy những lá cờ nhỏ. Các bức tượng chiến sĩ được trang hoàng. Người thân của những tử sĩ sẽ đi viếng mộ cắm hoa tươi. Tại thư viện, những cuốn sách ca ngợi sự hy sinh của các tử sĩ tại

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

mọi cuộc chiến có sự tham gia của Quân đội Mỹ được giới thiệu trưng bày. Trong trường học, trước đó vài ngày thày cô đã nhắc nhở học sinh về ý nghĩa của sự hy sinh của những chiến sĩ đã xả thân vì đất nước. Memorial Day là ngày lễ của Chính phủ nên trường học đóng cửa, ngân hàng đóng cửa, nhiều cơ quan công đóng cửa. Đồng thời các doanh nghiệp sẽ có các chương trình khuyến mãi giảm giá trong dịp này để tăng doanh thu (tương tự như bao nhiêu dịp lễ lạc khác trong năm như July 4th, Lễ Lao Động, Lễ Tạ Ơn, Noel…) Vâng. Tháng 05 một lần nữa lại về. Như thường lệ, nó sẽ qua đi và nhường chỗ cho tháng 06 bước tới. Hè sẽ đến. Mùa ve sẽ chín rộ với những chùm âm thanh ngọt ngào bất hủ như muôn thuở. Cỏ sẽ xanh hơn. Cái nóng khủng khiếp của Texas sẽ lại quay về như ả đàn bà đôi lê “ngồi đâu cũng là nhà, ngả đâu cũng là giường”. Rồi lê sẽ đơm

TM

HOUSTON

quả, mẩy mọng từng chùm treo trên cành. Mận trước đó đã chín sớm, rụng đầy gốc (nhất là với những nhà không có người hái). Táo gai đu đeo trĩu cành. Những con sóc chuyền cành, vô tư như thế giới này được làm từ pha lê và ngọc bích. (Chỉ tới chừng vượt qua mặt đường xuýt bị xe cán chết mới giật mình hú vía). Con mèo vàng lười nằm ươn dưới nắng liếm lông. Tiếng chó sủa vu vơ. Covid-19 vẫn lửng lơ đeo bám như cố tình làm khó… Riêng bạn, bạn đã nghĩ gì, đã có kế hoạch gì cho Memorial Day năm nay? Hay với bạn, đó vẫn là một ngày tất bật như bao nhiêu ngày khác của tháng 05, tháng 06. Tức bạn vẫn quay cuồng trong vòng xoáy tất bật đời thường; vẫn biết mình không phải hạng giá áo túi cơm tầm thường nhỏ nhen, nhưng cuộc sống

nó thế, khốc liệt và nghiệt ngã, cuộc mưu sinh nào mà chẳng thế, không toán cộng cũng toán trừ, nhân chia quăng quật đã đời cuối cùng hơn thua, lời lỗ mấy ai dám nghĩ mình tài giỏi… Thành ra (tuy) không cố ý giả câm, giả điếc, thực tế cuộc sống ngoài kia (với người có chút trải nghiệm) có khác gì “nặng tai” và “chóng lẫn”, du di được thì du di cho nó lành. Còn bức tranh rộng lớn ngoài kia. Chuyện chính trị chính em, chuyện đảng phái… Chợt loay hoay mãi với trăn trở băn khoăn: Liệu Memorial Day có là mối keo hàn gắn những chia rẽ phân cách quá sâu trong nội bộ nước Mỹ? Những anh hùng tử sĩ Mỹ có thể ngồi dậy trò chuyện với hậu thế Mỹ, họ sẽ nói gì? Và người Mỹ tôn vinh họ bằng cách tưởng nhớ (thiết thực nhất); liệu

người Mỹ có nên nghĩ đến tương lai chung của Hoa Kỳ và coi đó là điểm nhấn mang tính đại cuộc? Hay với người Mỹ, tư tưởng bè cánh, óc đảng phái mới thực sự là điểm nhấn. Từ đó họ sẵn sàng bẻ cong những giá trị lịch sử, phủ nhận những ý nghĩa cao đẹp, trong đó có sự hy sinh của những tử sĩ, sẵn sàng lèo lái và lôi kéo công lao của họ sao cho phù hợp, ăn khớp với những đường lối chủ trương của họ… Liệu Memorial Day có thôi bị chính trị hóa? Hay người ta sẽ tôn vinh nó trong khuôn khổ của “lăng kính đảng phái”? Và bạn, nhân ngày Memorial Day, bạn nghĩ gì về những người lính Hoa Kỳ đã hy sinh nằm xuống, trong đó có hơn 58.000 tử sĩ hy sinh tại Miền Nam Việt Nam… NGUYỄN THƠ SINH

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

59

VIẾT TỪ DALLAS

Ly hôn đầu bạc

60

HOUSTON

HUY LÂM

B

ill và Melinda Gate không phải là cặp vợ chồng bình thường. Họ là cặp vợ chồng tỷ phú, từng có thời được xếp là giàu nhất thế giới. Thế nên, từng mỗi cử chỉ, lời nói của họ đều được chú ý. Đầu tháng 5 vừa qua cả hai cùng tuyên bố là họ chia tay, chấm dứt cuộc hôn nhân kéo dài hơn một phần tư thế kỷ. Đương nhiên lời tuyên bố trên đã trở thành đề tài bàn tán xôn xao, và bên cạnh đó, nó cũng làm nổi bật lên một hiện tượng bao quát hơn trong mối quan hệ của các cặp vợ chồng Mỹ. Ly hôn khi đã ngoài tuổi 50, người Mỹ thường gọi đó là “ly hôn đầu bạc” (gray divorce). Cụm từ này bắt đầu được dùng nhiều tại Hoa Kỳ vào năm 2004, nhưng hiện tượng ly hôn của các cặp vợ chồng khi tuổi về chiều đã bắt đầu tăng từ mấy thập niên trước và nay càng ngày càng nhiều, đi ngược lại với xu hướng suy giảm nói chung về tình trạng ly hôn ở các cặp vợ chồng trẻ hơn. Lý do đưa đến ly hôn ở các cặp vợ chồng lớn tuổi này đương nhiên có khác so với các cặp vợ chồng trẻ: Theo các chuyên gia về cố vấn hôn nhân, lý do không nhất thiết là vì xung khắc trong cuộc sống mà đúng hơn là cả hai đều muốn bắt đầu một chương mới trong cuộc đời của họ - con cái lớn ra ở riêng, hoặc tuổi nghỉ hưu ngày càng đến gần – khiến họ muốn đánh giá lại đời sống hôn nhân của chính họ. Và một điều nữa là càng ngày người ta càng sống khoẻ mạnh hơn ở tuổi già, có nghĩa là họ sẽ còn nhiều thời gian hơn để bắt đầu lại giai đoạn tiếp theo trong cuộc đời. Trong suốt năm vừa qua, nhiều cặp

TM

vợ chồng đã phải rời lại việc ly hôn do khủng hoảng đại dịch, nhưng các luật sư cho biết họ dự kiến con số trường hợp ly hôn trong tất cả mọi lứa tuổi sẽ tăng khi trận đại dịch giảm cường độ. Đặc biệt đối với các cặp vợ chồng trên 50 tuổi, các chuyên gia cố vấn hôn nhân cho biết, trận đại dịch đã cho họ có thời gian và cơ hội để nhìn lại chính họ cũng như tìm hiểu xem họ thật sự muốn gì đối với cuộc đời còn lại của họ. Trước đại dịch, các cặp vợ chồng có con cái đã trưởng thành hoặc những người mới nghỉ hưu có nhiều sinh hoạt khác ở bên ngoài và điều này giúp họ quên đi những mối bận tâm ở nhà cũng như mối quan hệ vợ chồng không mấy tốt đẹp, hay nói cách khác là không được vừa ý. Trận đại dịch đã khiến họ suy nghĩ khác về phần đời còn lại cũng như mục đích trong cuộc sống, những gì họ sẵn sàng chấp nhận và không chấp nhận. Và ngày càng có ít người chịu chấp nhận ở lại trong một cuộc hôn

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nhân nhàm chán, trống rỗng, mặc dù là một cuộc hôn nhân không có xung khắc, nhưng cũng không vui vẻ, hạnh phúc. Lúc này con cái đã trưởng thành và đã dọn ra ở riêng nên họ thấy lý do ráng sống chung, cố gắng chịu đựng nhau “vì các con” không còn là động lực để giữ chân họ nữa. Hơn nữa thời buổi này những người ly hôn được xã hội chấp nhận hơn. Trước đây, người ly hôn bị xã hội đánh giá nghiêm khắc hoặc bị người khác tìm cách xa lánh; nhưng nay ly hôn đã trở thành chuyện bình thường trong xã hội và người ly hôn cũng nhận được sự ủng hộ tinh thần nhiều hơn sau khi quyết định trở lại cuộc sống của người độc thân. Và, khi một người vượt quá tuổi trung niên rồi thì thường người ta không còn lo sợ bị người khác đánh giá nữa. Nói cách khác, đàn ông và đàn bà ở tuổi này tự tin hơn trong những quyết định của họ. Có thể người ngoài nhìn vào thì không hiểu,

TM

HOUSTON

nhưng chính người trong cuộc, tức là họ, hiểu là đủ rồi. Sống khoẻ mạnh hơn và tuổi thọ dài hơn cũng đóng một vai trò trong các cuộc chia tay trong thời gian gần đây. Hệ thống chăm sóc y tế ngày càng đầy đủ và tốt hơn, phẩm chất cuộc sống về mặt sức khoẻ nói chung cũng ngày càng cải thiện. Và thêm điều này nữa là ý thức về bổn phận đối với hôn nhân được coi trọng ở các thế hệ trước thì ngày nay người ta lại coi nhẹ hơn. Cũng có người cho rằng đó chính là hậu quả của lối sống ích kỷ, thiên về cá nhân chủ nghĩa. Tuy nhiên, mỗi thời mỗi khác, và mỗi thời người ta có sự lựa chọn riêng của thời đó. Khó có thể nói thời này tốt hơn thời kia nếu chỉ dựa trên quan điểm cá nhân của riêng mình. Tuyên bố của cặp vợ chồng Bill và Melinda Gates theo sau cuộc chia tay cũng gây xôn xao dư luận một thời của một cặp vợ chồng nổi tiếng và giàu có khác là Jeff Bezos, nhà sáng lập công ty Amazon, và MacKenzie Scott, ly hôn năm 2019 sau 25 chung sống. Trong mấy thập niên gần đây, tỷ lệ ly hôn ở Hoa Kỳ nói chung đã giảm, nhưng đối với các cặp vợ chồng 50 tuổi hoặc hơn thì tình trạng ly hôn lại tăng hơn gấp đôi. Theo kết quả phân tích của nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Bowling Green State dựa trên số liệu của chính phủ liên bang, năm 2019, cứ mỗi 1,000 người đang kết hôn thì có 15 người ly dị, so với năm 1990, con số đó là 19. Cùng khoảng thời gian trên, cứ mỗi 1,000 người

tuổi từ 55 đến 64 hiện đang kết hôn thì có 11.4 người ly dị trong năm 2019, so với năm 1990 là 5 người. Cũng theo các nhà nghiên cứu của Đại học Bowling Green State, trận đại dịch đã đẩy tỷ lệ ly hôn xuống thấp hơn trong năm ngoái. Theo các thống kê đã hoàn tất tại năm tiểu bang - Arizona, Florida, Missouri, New Hampshire và Oregon – tỷ lệ ly hôn trong chín tháng kết thúc vào tháng 11 đã giảm 18% so với cùng thời gian một năm trước đó. Kết quả một cuộc nghiên cứu về ảnh hưởng của các cuộc ly hôn đầu bạc đối với cả nam và nữ của Đại học Rutgers cho thấy trong khi phụ nữ thường phải chịu gánh nặng về tài chính nhiều hơn, thì nam giới lại gặp khó khăn nhiều hơn trong giao tiếp ngoài xã hội. Lý do là vì các bà thường chủ động trong các giao tiếp xã hội của hai vợ chồng, và thường là người lo tổ chức các buổi tụ họp với bạn bè và tiệc tùng trong dịp lễ. Thêm nữa, bạn bè chung của hai người cũng như con cái trong nhà thường ủng hộ và đứng về phe các bà. Nói một cách dễ hiểu, sau khi ly hôn, các ông phải đối mặt với cảm giác rất cô đơn trong khi các bà thì bị ảnh hưởng nhiều về mặt kinh tế. Thống kê ly hôn toàn quốc tại Hoa Kỳ cho năm ngoái hiện thời chưa có nhưng một số luật sư chuyên về luật gia đình nói rằng số người tới văn phòng để được cố vấn đã có tăng trong mùa xuân. Sodoma Law, một công ty chuyên lo về luật gia đình tại Charlotte, North Carolina, cho biết công ty hiện đang lo thủ tục đơn ly hôn với con số kỷ lục: Trong tháng Tư, công ty đã nhận hồ sơ của 87 khách hàng cần cố vấn, so với tháng Tư năm ngoái là 50 hồ sơ. Công ty dự kiến số người ly hôn sẽ tăng nhiều hơn trong những tháng tới, khi các tòa án trở lại hoạt động đều đặn hơn và tháng hè cũng là lúc mà nhiều gia đình thay vì đi nghỉ mát thì lại dắt nhau tới toà để ký giấy ly hôn.

Thêm một yếu tố khác khiến tỷ lệ ly hôn của các cặp vợ chồng đầu bạc gia tăng là vì ý nghĩa về hôn nhân nay đã thay đổi. Hôn nhân ngày nay theo quan niệm của nhiều người là một thành tựu cá nhân đạt được trong đời, nói cách khác, hôn nhân đối với họ không còn mang ý nghĩa thiêng liêng, không còn là một trách nhiệm cao cả hay một món quà quý giá được trao tặng. Hôn nhân không chỉ là sự cam kết mà còn là một hợp đồng, và khi người ta không còn vừa ý với hợp đồng đó nữa thì người ta xé nó ra làm hai mảnh tách rời. Thực tế là nhiều phụ nữ nay cũng làm việc toàn thời gian và điều này cũng đóng một vai trò quan trọng trong vấn đề ly hôn đầu bạc. Công việc làm đó (nghĩa là có thu nhập) cho phép người phụ nữ dễ dàng bước ra khỏi cuộc hôn nhân mà họ cảm thấy không hạnh phúc. Có thể họ sẽ gặp khó khăn hơn về tài chánh, nhưng nhiều bà vợ ngày nay không còn quá bị lệ thuộc kinh tế vào người chồng như trước đây nữa. Tuy nhiên, một thống kê khác cho biết cứ ba người thuộc thế hệ baby boomers (từ 57 đến 75 tuổi) thì có một người hiện không sống trong hôn nhân. Nếu tính ra thì có khoảng 24 triệu người trong lứa tuổi này đang sống độc thân một mình, là một con số khá lớn, và điều này khiến cho các nhà nghiên cứu xã hội phải quan tâm và đặt câu hỏi là rồi đây ai sẽ chăm sóc họ trong tương lai. Mặc dù phần lớn các cuộc ly hôn đầu bạc xảy ra với những người trưởng thành ở độ tuổi cuối 50 hoặc 60, nhưng nếu những người này không nghĩ đến chuyện kết hôn lại hay kiếm một người bạn tình sau này thì họ sẽ phải đối mặt với tình trạng sống một mình trong tuổi già. Tuổi già mà phải sống một mình thì chắc là cô đơn lắm và không biết điều này có làm cho ai đó bận tâm trước khi đặt bút ký vào tờ giấy ly hôn hay không. HUY LÂM

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

61

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

TM

HOUSTON

Vợ chồng Tổng thống Biden đóng bao nhiêu tiền thuế trong năm 2020?

Ông Joe Biden và Đệ nhất Phu nhân Jill Biden

Ông Joe Biden và Đệ nhất Phu nhân Jill Biden ngày 17/5 đã công bố hồ sơ thuế của mình, khôi phục truyền thống của các tổng thống Mỹ từng bị phá vỡ dưới thời ông Trump. theo Đài CBS News, vợ chồng ông Biden báo cáo tổng thu nhập là 607.336 Mỹ kim vào năm 2020 trong bản kê khai thuế chung. Họ đã nộp 157.414 Mỹ kim thuế thu nhập liên bang, tức thuế suất thực tế 25,9%. Đây là năm thứ 23 gia đình Biden công bố hồ sơ thuế. Số liệu cho thấy thu nhập của ông Biden đã giảm đáng kể từ khi bắt đầu tranh cử tổng thống vào năm 2019. Giai đoạn 2017-2019, sau khi hết nhiệm kỳ phó tổng thống, ông Biden kiếm được hơn 15 triệu Mỹ kim, chủ yếu từ việc viết sách và diễn thuyết.

62

Gia đình Biden cũng công bố tờ khai thuế thu nhập tại tiểu bang quê nhà Delaware. Theo đó, họ đã nộp 28.794 Mỹ kim thuế thu nhập tiểu bang.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Phó tổng thống Kamala Harris và chồng, ông Doug Emhoff, cũng công bố bản khai thuế thu nhập liên bang năm 2020. Đây là năm thứ 17 liên tiếp đôi vợ chồng này công bố hồ sơ thuế. Gia đình này có thu nhập hơn 1,695 triệu Mỹ kim vào năm 2020, chỉ hơn một nửa so với những gì họ kiếm được năm 2019. Nhà phó tổng thống Mỹ đã nộp 621.893 Mỹ kim thuế thu nhập liên bang, tức thuế suất thực tế 36,7%. Tại tiểu bang quê nhà California, gia đình Harris-Emhoff đã nộp 125.004 Mỹ kim tiền thuế. Ông Emhoff cũng nộp 56.997 Mỹ kim thuế thu nhập ở Washington DC. Các tổng thống Mỹ hàng năm đều công khai hồ sơ thuế để thể hiện sự minh bạch. Tuy nhiên, trong 4 năm tại vị, cả cựu Tổng thống Donald Trump và cựu Phó tổng thống Mike Pence đều không làm điều này. 

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

63

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

TM

HOUSTON

6.000 bác sĩ Tokyo kêu gọi hủy Olympic Tokyo vì bệnh viện quá tải Hiệp hội các bác sĩ Tokyo (TMPA) đã kêu gọi hủy tổ chức Thế vận hội Olympic Tokyo, do các bệnh viện ở thủ đô đang quá tải trong bối cảnh Nhật đối mặt với sự gia tăng các ca nhiễm Covid-19. TMPA, đại diện cho khoảng 6.000 bác sĩ, cho biết các bệnh viện ở thủ đô Tokyo, thành phố đăng cai tổ chức Thế vận hội, đã “hoạt động hết công suất” vì số ca bệnh tăng lên trong vài tháng qua. Trong bức thư gửi Thủ tướng Nhật Yoshihide Suga, TMPA kêu gọi: “Chúng tôi mạnh mẽ yêu cầu các nhà chức trách thuyết phục IOC (Ủy ban Olympic quốc tế) rằng việc tổ chức Thế vận hội sẽ rất khó khăn và hãy hủy bỏ sự kiện thể thao này”. Theo thông tấn xã Reuters, TMPA đã đăng nội dung bức thư kêu gọi này lên trang web của hiệp hội vào ngày 17/5. Trong thư, TMPA cho biết các bệnh viện tại Tokyo đang quá tải và hầu như không có năng lực dự phòng

64

để ứng biến một khi tình hình dịch bệnh diễn tiến xấu đi. Theo TMPA, các bác sĩ có thể gặp thêm nhiều khó khăn khi phải điều trị cho các bệnh nhân sốc nhiệt vì nắng nóng trong mùa hè này, cũng như nếu Thế vận hội làm số ca nhiễm Covid-19 tăng vọt. Trước đó, giới chuyên gia y tế và các tổ chức y khoa khác ở Nhật đã bày tỏ lo lắng về việc tổ chức Thế vận hội năm nay. Một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi hủy bỏ sự kiện thể thao này đã nhận được hàng trăm ngàn chữ ký ủng hộ của người dân. Số ca bệnh tăng cao đáng báo động trong bối cảnh thiếu hụt nhân viên y tế và giường bệnh ở một số khu vực tại Tokyo đã buộc Chính phủ Nhật phải gia hạn tình trạng khẩn cấp ở thủ đô và một số tỉnh khác cho tới ngày 31/5. Bên cạnh đó, chính quyền ông Suga cũng bị chỉ trích vì chậm thực hiện chương trình tiêm ngừa

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Covid-19. Cho tới nay, chỉ có khoảng 3,5% trong tổng 126 triệu dân Nhật được tiêm vaccine. Chiến dịch tiêm chủng để chuẩn bị cho Thế vận hội tại thủ đô Tokyo và thành phố Osaka cũng vấp phải khó khăn khi hệ thống đăng ký tiêm chủng bị trục trặc kỹ thuật hôm 17/5. Dù vậy, ông Suga vẫn cam đoan Nhật có thể tổ chức “một Thế vận hội an toàn và an ninh” khi tuân thủ các biện pháp phòng dịch Covid-19 thích hợp. Trong khi đó, gần 80.000 thành viên ban tổ chức Olympic, cùng nhà báo và nhân viên yểm trợ từ nước ngoài sẽ đến Tokyo tháng 7 này để chuẩn bị cho Thế vân hội. Số lượng nhân sự này ước tính bằng một nửa số lượng năm ngoái. Ban tổ chức đã yêu cầu ủy ban Olympic các quốc gia và liên đoàn thể thao giảm quy mô đoàn đại biểu tham dự. Toshiro Muto, giám đốc điều hành Olympic Tokyo 2020, cho biết số lượng khách tham dự sẽ được giữ ở mức dưới 90.000 khách và có thể sẽ còn giảm nữa. Ban tổ chức và Ủy ban Olympic Quốc tế đang cố gắng trấn an dư luận Nhật Bản về sự an toàn của Thế vận hội. 11.500 vận động viên thi đấu tại Tokyo hè này sẽ không bị cách ly nhưng sẽ được kiểm tra Covid-19 hàng ngày. Thế vận hội Tokyo, năm ngoái đã bị hủy vì Covid-19, năm nay dự trù sẽ diễn ra từ 23/7 đến 8/8/2021 nhưng vẫn mang tên Olympic Tokyo 2020. 

TM

HOUSTON

Dư lượng Viagra cao bất thường trong nước cống ở Seoul Các nhà nghiên cứu phát giác dư lượng cao Viagra và các loại thuốc chữa rối loạn cương dương khác trong nước cống ở Seoul. Nghiên cứu cho thấy dư lượng PDE-5i, chất sử dụng trong những loại thuốc cường dương như Viagra, tăng cao vào cuối tuần và trong cơ sở xử lý nước thải ở Gangnam, khu vực tập trung nhiều quán bar, hộp đêm ở Seoul. Trong bài viết đăng trên Báo cáo Khoa học hồi đầu tháng, các nhà nghiên cứu cho biết: “Chúng tôi ước tính lượng PDE-5i cao hơn 31% so với những khu vực có ít địa điểm giải trí về đêm”. Các chuyên gia đã nghiên cứu dư

lượng các chất này trong nước thải hai nhà máy ở Seoul. Điều tra cho thấy cách các nhà máy xử lý nước hiện nay “không thể giải quyết” lượng hóa chất tồn dư. Nghiên cứu cho thấy: “PDE-5i trong nước thải sinh hoạt đều không thể xử lý hết trong nhà máy, và cuối cùng lại thải ra môi trường. Chúng tôi cho rằng sẽ có nhiều PDE-5i được thải ra ở khu vực đô thị hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng 23% đàn ông Nam Hàn từ 30 tới 39 tuổi bị rối loạn cương dương. Tổng doanh số bán thuốc PDE-5i của những công ty dược phẩm hàng đầu Trung Quốc đạt 133 triệu Mỹ kim năm 2019.

Do hiệu quả của chất này trong cải thiện hoạt động tình dục nam giới, nó thường được thêm trái phép vào các loại thuốc bổ, thực phẩm chức năng và ăn kiêng ở nhiều quốc gia. Một nghiên cứu gần đây phát giác PDE-5i và các chất tương tự xuất hiện trong 80/188 loại thực phẩm và thực phẩm chức năng bày bán ở Nam Hàn. Các nhà nghiên cứu dự doán tới năm 2025, khoảng 322 triệu đàn ông khắp thế giới bị rối loạn cương dương và tỷ lệ này ở châu Á sẽ tăng từ 87 triệu năm 1995 lên 200 triệu năm 2025 do dân số bị lão hóa. u

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

65

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

TM

HOUSTON

Bí quyết sống thọ của cụ ông cao tuổi nhất ở Úc

Cụ Dexter Kruger bên cạnh gia đình

Một chủ trang trại gia súc hồi hưu đã chính thức trở thành người đàn ông cao tuổi nhất nước Úc. Cụ Dexter Kruger cho biết ông có thói quen hàng tuần ăn não gà, một “bộ phận đầy chất béo có vị như mỡ gà”, theo mô tả của trang cuisinevault.com. Theo Đài ABC, vào ngày 17/5, cụ Kruger, người thị trấn Roma của bang Queensland, chính thức trở thành người đàn ông cao tuổi nhất nước Úc với 111 tuổi và 124 ngày. Trước đó, người giữ kỷ lục này là cựu binh thế chiến thứ nhất Jack Lockett, người qua đời năm 2002 khi được 111 tuổi và 123 ngày. Ông Kruger là cựu bác sĩ thú y vừa là nhà thơ kiêm nhà văn cho biết ông đã tham gia vào ngành chăn nuôi gia súc từ khi còn nhỏ nhờ cha mình. Ông nói: “Khi tôi bảy tuổi, cha tôi cho tôi một con bê lai và tôi đã kinh doanh gia súc kể từ đó”.

66

Ông cũng là tác giả của 13 cuốn sách và sắp ra mắt một cuốn tự truyện. Tại nhà dưỡng lão ở miền nông thôn của bang Queensland, cụ Kruger cho hay sở dĩ mình sống thọ có lẽ vì ông có “hành động khác người”. Cụ cho biết: “Tôi sống gần gũi với thiên nhiên và gần như mọi thức ăn đều thu hoạch từ vườn nhà hoặc nông trại

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

của mình”. Melanie Calvert, người quản lý nhà dưỡng lão cho hay ông Kruger có lẽ nằm trong nhóm những người có đầu óc minh mẫn nhất ở nhà dưỡng lão hiện nay: “Trí nhớ của ông ấy thật tuyệt vời đối với người đã 111 tuổi”. Sinh ngày 13 tháng 1 năm 1910, trước khi có điện thoại hay tủ lạnh, ông Kruger đã sống qua các biến cố lớn như hai cuộc thế chiến, hạn hán, áp thấp và đại dịch. Mỗi ngày, ông cụ hoàn thành chế độ tập thể dục buổi sáng nghiêm ngặt, hấp thụ vitamin D ngoài trời và làm việc với cuốn sách mới nhất của mình - cuốn tự truyện về thế kỷ mà ông đã trải qua trên hành tinh. Ông cũng sắp xếp thời gian để theo dõi các vấn đề thời sự, tham khảo tình trạng vaccine của quốc gia và thảm họa bạo lực gia đình đang gia tăng. Với phần lớn thời gian trong ngày để hồi tưởng, những kỷ niệm đẹp nhất của ông Kruger là về bà vợ Gladys, người mà ông mô tả là “tình yêu của đời tôi”. (Theo ABC)

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

67

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

TM

HOUSTON

Drew Barrymore hối hận vì từng hợp tác với Woody Allen

Drew Barrymore và Woody Allen

Ngôi sao Hollywood Drew Barrymore đã thay đổi quan điểm về Woody Allen kể từ khi làm việc với nhà làm phim gây tranh cãi cách đây 25 năm. Cô cho biết mình hối hận khi hợp tác với Woody Allen vào năm 1996. Từng đoạt giải Quả cầu vàng, nữ minh tinh 46 tuổi thừa nhận trên “The Drew Barrymore Show” rằng cô rất hối hận khi làm việc với đạo diễn Woody Allen (86 tuổi) trong khi nói chuyện với con gái nuôi của ông là Dylan Farrow. Qua phim tài liệu “Allen v. Farrow” phát hành hồi tháng 2/2021, Dylan Farrow tố đạo diễn lão làng lúc đó còn là cha nuôi - tấn công tình dục khi cô mới 7 tuổi. Người đại diện Woody Allen chưa đưa ra câu trả lời hay bình luận gì về phát biểu của nữ diễn viên Drew Barrymore. Drew Barrymore cho biết: “Tôi đã làm việc với Woody Allen, tham gia

68

một phim của ông ấy vào năm 1996 là “Everyone Says I Love You” và thật sự sự nghiệp của tôi rực rỡ hơn khi hợp tác với Woody Allen”. Cô đóng vai chính cùng Woody Allen, Goldie Hawn, Natasha Lyonne, Julia Roberts, Edward Norton và Tim Roth trong phim này. “Everyone Says I Love You” từng nhận đề cử Phim ca nhạc/hài xuất sắc nhất tại giải Quả cầu vàng. Dylan Farrow (36 tuổi) xuất hiện trong chương trình “The Drew Barrymore Show” sau buổi ra mắt 4 tập phim tài liệu “Allen v. Farrow” (hiện được phát trực tuyến trên HBO Max). Phim kể lại những cáo buộc lạm dụng tình dục mà Dylan đưa ra chống lại Woody Allen khi cô mới 7 tuổi, trong bối cảnh ông đã chia tay mẹ cô - Mia Farrow. Dylan nói với MC chương trình là Drew Barrymore: “Tất nhiên chị không nên làm việc với ông ta vì

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

ông ta là một con quái vật”. Dylan Farrow kể về chuyện bị lạm dụng tình dục mà cô từng phải đối mặt vào năm 1992 và Woody Allen được xóa mọi cáo buộc hình sự vào năm sau đó. Mặc dù Woody Allen cố gắng duy trì sự trong sạch của mình trong suốt nhiều năm nhưng những lời buộc tội của Dylan Farrow lại nổi lên giữa phong trào #MeToo. Công chúng kể từ đó soi mói Woody Allen hơn bao giờ hết. Vị đạo diễn từng 3 lần đoạt Oscar cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên Paramount+ hồi tháng 3/2021: “Thật phi lý nhưng vết nhơ vẫn còn. Và họ vẫn thích đeo bám vì cho rằng tôi đã quấy rối Dylan Farrow, đưa khả năng tôi lạm dụng tình dục cô ấy. Không điều gì mà tôi từng làm với Dylan Farrow trong đời có thể bị hiểu sai như vậy”. Ngoài Drew Barrymore, các diễn viên khác trước đây từng làm việc với Woody Allen cũng lên tiếng chống lại ông bao gồm Kate Winslet, Senela Gomez, Cate Blanchett, Rebecca Hall, Timothée Chalamet, Rachel Brosnahan, Colin Firth... 

Dylan Farrow

TM

HOUSTON

Chủ tịch Marvel nhận lỗi “tẩy trắng” nhân vật gốc Á

Tạo hình The Ancient One trong Doctor Strange. Ảnh: Marvel Studios.

Kevin Feige - chủ tịch Marvel - thừa nhận sai lầm khi biến nhân vật gốc Á The Ancient One thành người da trắng trong phim “Doctor Strange”. Ngày 19/5, trong bài phỏng vấn của tạp chí Men’s Health, ông Feige nói: “Chúng tôi từng nghĩ là sáng tạo và khôn ngoan khi không khai thác hình ảnh một pháp sư thượng cổ người gốc Á. Sự việc là lời cảnh tỉnh. Rõ ràng, chúng tôi vẫn có thể tìm ra cách xây dựng nhân vật The Ancient One đầy mới mẻ với diễn viên châu Á”. “Tẩy trắng” (whitewashing) là một khái niệm được dùng trong điện ảnh nhằm ám chỉ việc sử dụng người da trắng đóng các nhân vật bất kể chủng tộc, màu da. Năm 2016, phim “Doctor Strange” ra mắt và vấp phải làn sóng phản đối dữ dội khi chọn nữ diễn viên Tilda Swinton (một phụ nữ da trắng) vào vai The Ancient One. Theo nguyên tác truyện tranh, The Ancient One vốn là một ông nông dân già ở vùng núi Himalaya, Tây Tạng. Sau khi gặp Kaluu, ông biết đến thế giới huyền bí và tìm kiếm phương thức phép thuật hướng tới sự bất tử.

Trước làn sóng phản đối, đạo diễn Scott Derrickson từng xin lỗi và giải thích: “Ý tưởng ban đầu của tôi là xây dựng The Ancient One phiên bản nữ. Nhưng khi mường tượng nhân vật, ý nghĩ về Dragon Lady (hình tượng người phụ nữ châu Á quyền lực, quyến rũ nhưng độc đoán, dối trá, đáng khinh bỉ) bủa vây tâm trí tôi. Tôi sợ rằng suy nghĩ chủ quan đó sẽ làm hỏng cuốn phim”. Sau khi thừa nhận sai lầm trong quá khứ, Kevin Feige khẳng định họ đã đổi mới tư tưởng khi sản xuất

dự án “Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings” - tác phẩm điện ảnh về siêu anh hùng gốc Á đầu tiên của Marvel. Lưu Tư Mộ (Simu Liu), một diễn viên đóng thế người Canada gốc Hoa, được chọn để đảm nhận vai chính. Chủ tịch Marvel Studios nói: “Chúng tôi ngỏ lời mời Simu Liu hợp tác vì cảm thấy anh rất phù hợp với hình tượng Shang-Chi. Quan điểm của Marvel Studios hiện tại là những nghệ sĩ tuyệt vời sẽ làm nên chất lượng phim chứ không phải độ nổi tiếng của họ”. Doctor Strange là tác phẩm thứ 14 trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel, dựa trên bộ truyện tranh cùng tên của Marvel Comics. Chuyện phim kể về hành trình của Stephen Strange (Benedict Cumberbatch thủ vai), từ một bác sĩ giải phẫu thần kinh nổi tiếng, ngạo mạn trở thành một pháp sư quyền năng. Trên chuyên trang Rotten Tomatoes , phim nhận điểm số 89% từ hơn 378 nhà báo, nhà phê bình. u

Kevin Feige - chủ tịch Marvel

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

69

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

TM

HOUSTON

Đoàn phim “Fast 9” phá hủy 200 xe hơi Ê-kíp “Fast & Furious” cho biết đã làm hỏng 200 chiếc xe hơi các loại trong khi quay phần 9 của loạt phim. Trong cuộc phỏng vấn trực tuyến ngày 18/5 với Xinhuanet, đạo diễn gốc Đài Loan Justin Lin cho biết đoàn phim đã sử dụng nhiều phương tiện như xe đua, xe địa hình và xe vận tải quân đội trong phim. Để tạo hiệu ứng về hình ảnh, đạo diễn đã hạn chế sử dụng kỹ xảo CGI. Nhiều cảnh đua xe, hành động được quay thật khiến 200 chiếc bị hư hỏng. Lin nói: “Ở cảnh nam châm hút những xe hơi nhỏ, chúng tôi đã phóng những chiếc xe này vào nam châm. Riêng phân đoạn đó làm hư hỏng khoảng 50 chiếc”. Sau phần 9, số xe bị phá hoại của thương hiệu Fast & Furious vượt mốc 2.000 chiếc. “Fast 9” có kinh phí khoảng 200 triệu Mỹ kim, chào đón sự trở lại của hàng loạt ngôi sao từ các phần trước như Vin Diesel, Michelle Rodriguez, Charlize Theron... Nhà đô vật John Cena lần đầu tham gia loạt phim với vai phản diện Jakob - tay đua xe kiêm sát thủ thượng hạng và là em trai của Don (Diesel đóng). Tay đua gốc Á Han (Sung Kang) – nhân vật qua đời ở phần sáu - cũng bất ngờ tái xuất trong phần này.

Phim “Fast 9” là dự án giàu tham vọng của Vin Diesel và hãng Universal. Theo Variety, ê-kíp đặt mục tiêu thu từ 150 triệu đến 180 triệu Mỹ kim trong dịp ra mắt tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Nga, Nam Hàn... Các chuyên gia nhận định mục tiêu hoàn toàn có thể thực hiện được nếu phim có chất lượng tốt. Phòng vé châu Á nhiều tháng qua đạt doanh thu khả quan, không còn bị ảnh hưởng nhiều vì Covid-19 như năm ngoái. Ra đời từ năm 2001, thương hiệu “Fast & Furious” trở thành loạt phim hái ra tiền nhất Hollywood hiện nay mà không dựa trên truyện tranh sẵn có. Loạt phim hiện thu hơn 5,8 tỉ Mỹ kim, thuộc thể loại hành động, xoay quanh chủ đề đua xe đường phố... 

WarnerMedia sáp nhập Discovery, cạnh tranh với Netflix và Disney

Tập đoàn viễn thông Mỹ AT&T công bố một thỏa thuận sáp nhập WarnerMedia của họ với Discovery, tham vọng tạo ra một trong những hãng phim cạnh tranh với Netflix và Disney trên nền tảng trực tuyến. Theo thỏa thuận này, một công ty mới có giá trị khoảng 150 tỉ Mỹ kim sẽ được thành lập, tách biệt với AT&T. Công ty mới này sẽ sở hữu các đài nổi tiếng như CNN, HBO, TNT, TBS, Animal Planet, Food Network và Warner Bros nhượng quyền. Theo CNN, công ty mới này cũng sẽ kết hợp hai kho nội dung gồm nền tảng phát phim trực tuyến HBO Max và Discovery+. Trong các điều khoản được công

70

bố, AT&T sẽ nhận 43 tỉ Mỹ kim tiền mặt và các khoản nợ. Cổ đông của đại gia viễn thông này cũng kiểm soát 71% cổ phiếu công ty mới, trong khi phía Discovery sẽ giữ 29%. Theo Fox News, ban giám đốc của cả AT&T và Discovery đều đã phê chuẩn vụ sáp nhập này, và hiện còn chờ cổ đông Discovery gật đầu. Nếu được thông qua cũng như sau khi vượt qua các thủ tục pháp lý khác, giao dịch dự trù sẽ hoàn tất và có hiệu lực vào giữa năm 2022. Cổ phiếu của Discovery cao hơn gần 9% trong giao dịch trước khi thỏa thuận được thông qua, trong khi giá cổ phiếu của AT&T tăng hơn 3%. AT&T cho biết chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Discovery, David

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Zaslav sẽ điều hành công ty mới, và tên của công ty sẽ được công bố trong vài ngày tới. Ông Zaslav lạc quan về việc sáp nhập sẽ mở ra giá trị mới, và khẳng định sứ mệnh duy nhất của công ty là “cùng nhau tạo nên những điều tuyệt vời nhất và nhiều niềm vui trong công việc”. Trong cuộc họp báo ngày 17/5, ông Zaslav khẳng định dự án này sẽ tạo ra sự khác biệt so với các dịch vụ phát trực tuyến hàng đầu thế giới hiện nay như Disney+ và Netflix. Ông cũng cho biết có kế hoạch giữ lại đài CNN với ý định “tận dụng mọi thứ chúng tôi có ở mảng tin tức, kết hợp nó với CNN và trở thành người dẫn đầu thế giới về tin tức”.

TM

HOUSTON

Brie Larson luyện tập cho “Captain Marvel 2”

Nữ diễn viên Brie Larson, 31 tuổi, hiện đang tập thể lực cường độ cao để vào vai Captain Marvel. Ngày 19/5, Brie Larson đăng trên Instagram đoạn phim ngắn ghi lại một bài tập cô đang thực hiện nhằm chuẩn bị cho vai diễn Captain Marvel. Trong video, nữ diễn viên nâng toàn bộ cơ thể lên cao, đồng thời, dùng chân đỡ một sợi xích lớn. Dưới phần bình luận, lượng lớn khán giả đánh giá bài tập của Brie Larson “không dành cho người thường”. Họ đùa rằng Brie Larson

là chiến binh mạnh nhất Vũ trụ Điện ảnh Marvel. Một người dùng Instagram viết: “Vậy là chúng ta đã tận mắt chứng kiến Larson bùng nổ năng lượng trong thực tế mà không cần đến kỹ xảo CGI”. Trong chương trình Entertainment Tonight, Brie Larson cho biết: “Điểm nổi trội của Captain Marvel là sức mạnh. Tôi muốn hiểu rõ cảm giác của nhân vật nên cố gắng luyện tập hết sức có thể”. Các bài tập của diễn viên thường sử dụng tạ nặng để tăng độ dẻo dai, sức mạnh và cơ bắp. Larson từng dùng mức tạ 180kg để luyện hông và đẩy một chiếc xe nặng khoảng 2,267kg lên đồi. Cô cho biết ba tháng trước khi bấm máy là khoảng thời gian quan trọng và đòi hỏi tập trung cao độ nhất. Cô phải dành khoảng 12 giờ mỗi tuần tại phòng tập kết hợp thời gian luyện kỹ

năng chiến đấu. Giai đoạn này bài tập đạt độ khó cao nhất. Ra mắt năm 2019, “Captain Marvel” là tác phẩm thứ 21 thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel. Dự án có sự góp mặt của hai ngôi sao lớn là Brie Larson (từng thắng giải Oscar năm 2016) và Samuel L. Jackson. Phát triển từ phiên bản truyện tranh năm 1968, chuyện phim xoay quanh quá trình trở thành siêu anh hùng bất khả chiến bại của Carol Danvers - nữ phi công người Mỹ. Phim đạt doanh thu 1,128 tỉ Mỹ kim, thuộc nhóm 9 siêu phẩm thu về tỉ Mỹ kim từ phòng vé toàn cầu của nhà Marvel. Trên chuyên trang Rotten Tomatoes , phim nhận điểm trung bình 79% từ 537 chuyên gia. Phần hậu truyện với tựa The Marvels dự trù ra mắt ngày 11/1/2022. 

Ariana Grande bí mật tổ chức đám cưới với nhà kinh doanh bất động sản Theo tạp chí People, Ariana Grande đã tổ chức lễ cưới với Dalton Gomez sau 1 năm hẹn hò. Đại diện của nữ ca sĩ xác nhận: “Một đám cưới nhỏ và thân mật, chỉ khoảng 20 khách đã diễn ra tại nhà riêng của Ariana Grande ở Montecito, California. Không khí ở đó tràn ngập hạnh phúc và tình yêu. Hai gia đình đều vui vẻ”. Nữ ca sĩ đã mua biệt thự này vào năm ngoái từ MC Ellen DeGeneres với giá 6,75 triệu Mỹ kim. Được biết, mẹ của Ariana Grande - bà Joan Grande rất yêu quý Dalton Gomez. Bà viết trên mạng xã hội sau khi biết tin con gái đính hôn: “Tôi rất vui khi chào đón Dalton Gomez đến với gia đình của chúng tôi. Ariana, mẹ yêu con và Dalton rất nhiều. Hãy hạnh phúc mãi về sau nhé”.

Dalton Gomez sinh năm 1995, kém vợ mới cưới 2 tuổi. Hiện anh đang hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, làm việc tại tập đoàn Aaron Kirman chuyên bán các biệt thự triệu đô. Theo Vulture, tháng 2 vừa qua Dalton Gomez đã giúp vợ chồng Justin Bieber và Hailey Baldwin bán thành công biệt thự 8 triệu Mỹ kim tọa lạc tại Beverly Hills. Ariana Grande trở thành vợ của Dalton Gomez sau 3 năm hủy hôn với cây hài Pete Davidson. Trước đó, nữ ca sĩ có mối tình kéo dài 2 năm (2016 - 2018) với ca sĩ quá cố Mac Miller. Ariana Grande đã vô cùng đau khổ khi Mac Miller qua đời vì sốc thuốc vào tháng 9/2018, chỉ thời gian ngắn sau khi họ chia tay. 

Ariana Grande và Dalton Gomez

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

71

VĂN HỌC NGHỆ THUẬT

TM

HOUSTON

Mặt dây chuyền tiết lộ chuyện tình của Charles Dickens

Viện Bảo tàng Charles Dickens của Luân Đôn sắp trưng bày một số hiện vật mới được mua lại - và chưa từng được trưng bày trước đây - trong một cuộc triển lãm theo chủ đề “Oliver Twist mới”. Trọng tâm của cuộc triển lãm là hai chiếc mề đay, một chiếc chứa tóc của nhà văn Charles Dickens và chiếc còn lại đựng tóc của em vợ ông – nàng Mary Hogarth. Đây không phải là bằng chứng về một mối tình lãng mạn, mà là bằng chứng về tình bạn sâu sắc của họ - một tình bạn đột ngột bị cắt ngắn khi Mary Hogarth qua đời ở tuổi mười bảy. Louisa Price, người phụ trách cuộc triển lãm “More! Oliver Twist, Dickens and Stories of the City”, mô tả tình bạn này và cách kết thúc bi thảm của nó đã ảnh hưởng đến Dickens như thế nào. Hai chiếc mề đay nhỏ đã tiết lộ một sự thật bị chôn vùi. Cái chết của

72

người em vợ có ảnh hướng lớn đến tác giả quan trọng bậc nhất của thời đại Victoria. Theo người quản lý cuộc triển lãm, dự trù khai mạc từ 30/6 đến 17/10/2021 tại ngôi nhà cũ của Dickens ở trung tâm London, đây hẳn là một thứ ái tình đau đớn khiến người ta nhung nhớ khôn nguôi. Bà Louisa Price làm việc tại Viện Bảo tàng Charles Dickens ở phố Doughty cho biết: “Chúng tôi vô cùng vui mừng khi những món đồ chưa từng xuất hiện rộng rãi trên thế giới nay được trưng bày tại đây. Hai tấm mề đay đã viết nên một câu chuyện có ảnh hưởng sâu đậm đến một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông – ‘Oliver Twist’, cuốn sách được viết khi em vợ của Dickens đột ngột qua đời”. Đó là khoảng thời gian vô cùng bận rộn đối với Dickens, khi ông vừa chuyển đến ngôi nhà mới cùng vợ Catherine Kate Hogarth, cậu con trai bé nhỏ Charley và cô em vợ, Mary Hogarth. Ông bận rộn trong công việc biên tập và xây dựng nội dung cho một tạp chí văn học, cũng như hoàn thành hai bản thảo ‘The Pickwick Papers’ và ‘Nicholas Nickleby’. Bà Price cho biết: “Mary và Catherine xấp xỉ tuổi nhau nên vô cùng thân thiết. Cô ấy nhanh chóng trở thành một phần của gia đình Dickens và người anh rể cực kỳ yêu quý cô em vợ. Thông qua những lá thư Mary gửi về nhà cho thấy Dickens là một người đàn ông xứng đáng để chị cô gửi gắm cuộc đời”. Tuy nhiên, bi kịch đã xảy đến gia đình Dickens khi ba người trở về

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nhà sau khi xem một vở kịch của Dickens được trình diễn tại West End. Mary, thiếu nữ 17 xuân xanh đột ngột ngã quỵ xuống và qua đời vào hôm sau. Chỉ vài giờ sau đó, một lá thư của Dickens gửi đến nhà xuất bản của ông, Edward Chapman, với nội dung như sau: “Thưa ông, chúng tôi hiện tại đang rất buồn khổ. Cô Hogarth sau khi cùng bà Dickens và tôi đến nhà hát tối qua, đột nhiện bị ốm nặng. Mặc dù chúng tôi đã cố hết sức nhưng cô ấy vẫn ra đi trong vòng tay của tôi lúc hai giờ chiều nay”. Cái chết của Mary để lại vết thương lòng không gì bù đắp nổi đối với Dickens. Ông công khai bày tỏ nỗi niềm đau khổ của mình trong những bức thư và cuốn nhật ký. Ông gửi nhớ thương vào những nhân vật nữ kiều diễm của mình. Độc giả có thể bắt gặp Mary qua nhân vật Rose Maylie trong ‘Oliver Twist’, một cô gái trẻ xinh đẹp ốm yếu nhưng vẫn vui vẻ, yêu đời. Dickens từng mô tả về Rose: “Nàng không quá mười bảy tuổi, được khắc tạc trong một cái khuôn tinh xảo, nhẹ nhàng và dịu dàng, trong sáng và đẹp đẽ”. Price cho rằng cái chết của Mary luôn ám ảnh tâm trí Dickens, khi ông tiếp tục cho Mary xuất hiện qua hình ảnh Dora trong tác phẩm David Copperfield. Dickens chìm trong đau khổ kéo dài nhiều tuần, thậm chí là nhiều năm sau đó. Ông còn đeo chiếc nhẫn mà ông lấy từ ngón tay của Mary, để luôn có cảm giác nàng vẫn ở bên mình và đỉnh cao là mong muốn được chung huyệt với nàng.

TM

HOUSTON

Mặt dây chuyền với mái tóc của Mary sau đó đã được trao trả cho cô em gái còn lại nhà Hogarth - Georgina, người đã chăm sóc 10 đứa con của Dickens khi cuộc hôn nhân của ông và Catherine tan vỡ 20 năm sau đó. Nguyên nhân tan vỡ được cho là nhà văn có mối tình với nữ diễn viên Ellen Ternan. Georgina cũng là người duy nhất cận kề bên Dickens lúc ông từ giã cõi đời. Price cho biết: “Lập luận suy đoán về việc Dickens đã kết hôn nhầm người là không đúng. Điều ấy chỉ chính xác với quan điểm của thế kỷ 20 thôi. Hai miếng mề đay có thể chỉ là món quà chứng tỏ tình cảm khăng khít trong một gia đình”. Bà cũng suy đoán rằng có thể Dickens yêu cả ba chị em nhà Hogarth, ông luôn dành một vị trí trong trái tim cho mỗi người. Con gái của Dickens, Cathy, đã nói về sự gắn kết kỳ lạ của cha bà với những người phụ nữ là dì ruột: “Ông đâu có hiểu được phụ nữ”. Hẳn cũng có phần chính xác, Dickens đến tận lúc lìa đời vẫn không thể hiểu hết “tứ giác” tình cảm của mình đối với Kate, Mary và cả Georgina. u

Thống đốc New York kiếm được 5,1 triệu Mỹ kim nhờ viết sách về Covid-19 Ông Andrew Cuomo, thống đốc tiểu bang New York của Mỹ, xác nhận kiếm được 5,1 triệu Mỹ kim nhờ cuốn sách viết về sự lãnh đạo của ông trong cuộc chiến chống Covid-19, dù nhiều người bất mãn trước việc chính quyền tiểu bang này đối phó với đại dịch. Thông tấn xã AP dẫn lời phát ngôn nhân Rich Azzopardi của thống đốc New York cho biết: “Thu nhập ròng của ông ấy là 3.120.000 Mỹ kim sau khi trừ đi chi phí và thuế là 1.573.508 Mỹ kim”. Số tiền này cao gấp nhiều lần mức lương 225.000 Mỹ kim cho vị trí thống đốc của ông Cuomo. Ông nhận 3,1 triệu Mỹ kim cho cuốn sách mang tên “American Crisis: Leadership Lessons From the Covid-19 Pandemic” (Cuộc khủng

hoảng Mỹ: những bài học lãnh đạo từ đại dịch Covid-19) và sẽ có thêm 2 triệu Mỹ kim khi xuất bản hồi ký. Trước đó, nhà lãnh đạo New York luôn từ chối tiết lộ thu nhập từ cuốn sách. Lời giới thiệu sách của ông trên trang Barnes & Noble viết: “Thống đốc Cuomo kể câu chuyện hấp dẫn về cách ông ấy đảm trách cuộc chiến chống lại Covid-19 khi New York trở thành tâm điểm của đại dịch, đưa ra những bài học đắt giá về khả năng lãnh đạo và tầm nhìn của ông ấy về con đường phía trước”. Tuy nhiên, không phải ai cũng thích cuốn sách này. Nhà khí tượng học Janice Dean cho biết trên New York Post: “Khi tôi biết ông ấy đang viết sách, tôi đã nghĩ đó là một trò đùa. Đó hẳn phải là một cái tít đầy

châm biếm trên tờ Babylon Bee: Thống đốc Cuomo viết sách chúc mừng ông ấy trong khi tiếp tay giết hàng ngàn người cao tuổi trong các viện dưỡng lão”. Cha và mẹ chồng của bà Dean đều mất do Covid-19 tại viện dưỡng lão. u

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

73

GÓC ĐỜI SỒNG

TM

HOUSTON

Thói quen để có bộ não khỏe mạnh hơn Theo Sanjay Gupta, bác sĩ giải phẫu thần kinh, phóng viên y khoa của CNN, “hay quên” là điều bình thường ở mọi lứa tuổi, và gene không phải nguyên nhân khiến chúng ta mắc chứng mất trí nhớ. Bác sĩ Gupta cũng chỉ ra rằng ngay khi ở tuổi trưởng thành, năng lực nhận thức đã có thể bắt đầu suy giảm, sớm hơn nhiều so với chúng ta thường nghĩ. Vì thế bạn nên thay đổi lối sống ngay bây giờ để cải thiện trí não chứ đừng chờ bước qua tuổi 60 mới làm. Dưới đây là những thói quen mà bác sĩ Gupta lưu ý để có một bộ não khỏe mạnh hơn. Di chuyển nhiều hơn Tập thể dục giúp tăng cường chức năng não và khả năng chống chọi với bệnh tật. Kỳ thực, chúng ta không cần vận động quá nhiều mới đem lại hiệu quả. Đi bộ 2 phút mỗi ngày là được. Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích tổng thể, bao gồm tăng sự dẻo dai, sức chịu đựng, sức mạnh, khả năng kiểm soát căng thẳng và khả năng miễn dịch. Nhưng lý do chính mà vận động có ích cho não bộ là nó giúp giảm viêm trong quá trình kích thích chức năng và sự phát triển của các tế bào thần kinh. Đó là lý do tại sao tập những bài thể dục vận động có

74

di chuyển (khác kiểu vận động tại chỗ như tập tạ) có lợi cho nhận thức. Ngủ đủ giấc Ngủ ngon là một trong những cách dễ nhất và hiệu quả nhất để cải thiện các chức năng não, cũng như khả năng học hỏi và ghi nhớ kiến thức mới của bạn. Bác sĩ Gupta đề xuất thay vì ngủ những giấc ngắn vào ban ngày, chúng ta nên đi bộ để giảm căng thẳng hoặc tập thiền. Để giảm bớt căng thẳng và suy ngẫm khiến ta mất ngủ ban đêm, ông khuyến khích mọi người nên có một hành động thể hiện sự biết ơn mỗi ngày, ví dụ như hoạt động tình nguyện cộng đồng, giảm thời gian lướt mạng xã hội và tránh ôm đồm nhiều việc. Học hỏi, khám phá và tìm kiếm mục đích sống Chúng ta luôn cần kích thích bộ não của mình bằng việc học hỏi và khám phá. Học tập giúp não tạo các kết nối thần kinh mới và thúc đẩy khả năng phục hồi của não, giúp ngăn chặn các triệu chứng sa sút trí tuệ (như mất trí nhớ).

Việc học hỏi, khám phá không diễn ra trong một sớm một chiều mà là quá trình tôi luyện bộ não thông qua giáo dục, công việc, các mối quan hệ xã hội và các hoạt động khác, vốn sẽ kéo dài suốt đời. Tìm kiếm mục đích sống tốt cho não bộ, nhất là khi mục đích đó có liên quan đến việc tiếp xúc với những người thuộc các thế hệ khác nhau hoặc quá trình học tập và thử thách của cá nhân. Nghiên cứu cho thấy rằng những người sống có mục đích sẽ ít có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ, ngay cả khi não của họ chứa các mảng Alzheimer. Có lẽ mục đích sống giúp truyền cảm hứng cho họ chăm sóc bản thân tốt hơn. Ăn uống lành mạnh Theo bác sĩ Gupta, “những gì tốt cho tim sẽ tốt cho não”. Ông cũng chỉ ra những lầm tưởng xung quanh gluten và “siêu thực phẩm” (như cải kale và dầu cá). Theo ông, không có bằng chứng nào cho thấy gluten ảnh hưởng đến chức năng não của người, còn

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

cải kale và dầu cá, mặc dù tốt nhưng cũng không ngăn được suy giảm trí nhớ. Mặc dù khó để đề xuất một chế độ ăn hoàn hảo cho não dựa trên nghiên cứu, bác sĩ Gupta trích dẫn công trình của Martha Clare Morris, một nhà dịch tễ học và là thành viên sáng lập của Hội đồng Toàn cầu về Sức khỏe Não bộ, về chế độ ăn Địa Trung Hải: nhiều rau quả tươi, đậu, ngũ cốc nguyên cám, cá, thịt gia cầm và dầu ô liu. Tuy nhiên, chế độ ăn uống đó có thể không hợp khẩu vị hoặc không có sẵn cho tất cả mọi người. Kết nối với nhiều người Có mối quan hệ thân thiết với những người mà bạn tin tưởng là bí quyết quan trọng để có một cuộc sống hạnh phúc, lành mạnh và giúp bạn sống lâu hơn. Nó cũng tốt đối với sức khỏe não bộ, vì nghiên cứu cho thấy sự cô đơn là một trong các yếu tố phát triển bệnh Alzheimer. Chúng ta có thể kết hợp giao tiếp xã hội với việc vận động và học tập, như đi dạo hoặc đi học cùng bạn bè, tham gia một môn thể thao đồng đội hoặc hoạt động tình nguyện. Giao thiệp với các nhóm người đa dạng hoặc những người thuộc các thế hệ khác nhau cũng rất tuyệt. 

TM

HOUSTON

Dấu hiệu trên móng tay báo động bệnh tiểu đường Cứ 10 người thì có 1 người mắc bệnh tiểu đường và hơn 3 người bị tiền tiểu đường. Nhưng điều đáng lo ngại là chỉ 15% những người tiểu đường biết mình mắc bệnh này. Nhiều triệu chứng cho thấy sự mất cân bằng lượng đường trong máu nghiêm trọng, bao gồm mệt mỏi, tăng cảm giác khát hoặc đói, thay đổi về da, giảm hoặc tăng cân, mờ mắt… Tuy nhiên, ngoài những biểu hiện thường gặp, có một số dấu hiệu khác báo động bệnh tiểu đường nên biết. Sau đây là những dấu hiệu trên móng tay có thể tiết lộ một người mắc bệnh tiểu đường. Có vết hằn lõm ngang trên móng tay Đây là một dấu hiệu đáng báo động. Càng lớn tuổi, người ta có thể phát triển một cách tự nhiên các gờ dọc trên móng tay hoặc móng chân. Tuy nhiên, nếu nhận thấy các đường ngang trên móng tay, đó có thể là do bệnh tiểu đường loại 2. Những đường gờ đặc biệt này có thể do lượng đường trong máu không được kiểm soát.

Ngoài ra, một số bệnh lý tiềm ẩn khác cũng gây ra hiện tượng này, kể cả vấn đề về tuyến giáp. Nếu nhìn thấy những đường gờ trên móng tay, hãy đi khám ngay để tìm ra nguyên nhân tiềm ẩn. Móng tay ngắn đi Các chuyên viên cho biết, móng tay ngắn không có lý do cũng có thể chỉ ra một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Trong một số trường hợp hiếm hoi, tổn thương dây thần kinh do bệnh tiểu đường có thể gây ức chế sự phát triển của móng tay, theo tạp chí về bệnh tiểu đường Practical Diabetes.

Điều này có thể khiến móng của một số ngón tay trông “ngắn lại” và “giòn dễ gãy”. Gốc móng hơi ửng đỏ Phần gốc móng tay hơi ửng đỏ có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường. Tiến sĩ Elizabeth Salada, thành viên của mạng lưới bác sĩ y tế UC San Diego (Mỹ), cho biết móng tay khỏe mạnh thường có màu hồng, phẳng và đều màu, và bất kỳ thay đổi khác thường nào về hình dạng, độ dày, màu sắc đều có thể giúp xác định vấn đề. Cụ thể, cô cảnh báo rằng “một chút ửng đỏ ở phần chân móng tay đôi

khi là triệu chứng của bệnh tiểu đường”. Móng tay có màu vàng hoặc dễ gãy Móng tay hoặc móng chân có màu vàng và giòn dễ gãy cũng có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường, theo Best Life. Nguyên nhân là do bệnh tiểu đường khiến dễ bị nhiễm nấm móng. “Ở một số người mắc bệnh tiểu đường, móng tay có màu hơi vàng. Thường là do sự phân hủy đường và làm ảnh hưởng đến collagen trong móng tay”. u

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

75

GÓC ĐỜI SỒNG

TM

HOUSTON

Biến thể Covid-19 có thể gây “bất lực” ở nam giới?

Theo chuyên trang Medical Xpress, các nhà nghiên cứu cho hay nam giới khi mắc Covid-19 có thể gặp phải tình trạng rối loạn cương dương. Vậy nguyên nhân là do đâu? Chứng rối loạn cương dương (hay còn gọi là chứng “bất lực”) là tình trạng dương vật không cương cứng được hoặc không đủ cương cứng, gây ảnh hưởng đến khả năng tình dục của nam giới. Trả lời trang tin này, tiến sĩ Ranjith Ramasamy, chuyên gia về tiết niệu sinh sản tại Trường Y Miller (thuộc Đại học

76

Miami, Mỹ), cho biết: “Chúng tôi đã phát hiện ra SARS-CoV-2 (vi rút gây ra đại dịch Covid-19) có thể ảnh hưởng đến các mạch máu cung cấp cho dương vật, từ đó dẫn đến chứng rối loạn cương dương”. “Bản thân các mạch máu khi bị trục trặc sẽ không thể cung cấp đủ máu để đi vào dương vật, khiến nó không đủ cương cứng”, tiến sĩ Ramasamy giải thích. Trước đó, nhóm nghiên cứu của tiến sĩ Ramasamy nhận thấy các “hạt SARS-CoV-2” có trong mẫu mô dương vật

được lấy từ 2 bệnh nhân liệt dương, đã hồi phục sau khi mắc Covid-19 từ 6-8 tháng trước. Những nghiên cứu sâu hơn cho thấy có tồn tại tình trạng tổn thương mạch máu tại dương vật ở các nam bệnh nhân Covid-19 này, những người vốn có đời sống tình dục hoàn toàn khỏe mạnh trước khi bị nhiễm bệnh. Tiến sĩ Ramasamy cũng cho hay loại tổn thương mà SARS-CoV-2 gây ra tại dương vật cũng tương tự với những tổn thương được tìm thấy ở các cơ quan khác như phổi, thận

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

và não khi một người nhiễm bệnh. Bởi chứng nhiễm trùng do loại vi rút này gây ra đã được biết đến với khả năng có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho hệ thống mạch máu trong cơ thể, ông Ramasamy giải thích. Đồng thời, chuyên gia người Mỹ cũng cảnh báo những dữ liệu y học hiện có đang cho thấy chứng rối loạn cương dương ở nam bệnh nhân Covid-19 có thể không phải là một triệu chứng tạm thời, nó có thể kéo dài lâu hơn, thậm chí là vĩnh viễn. “Tôi khá chắc trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 1 năm tới đây, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về tỷ lệ và tác động thực sự của chứng rối loạn cương dương ở những nam bệnh nhân mắc Covid-19”, ông Ramasamy cho biết. Nghiên cứu trên đã được đăng tải trên The World Journal of Men’s Health. 

TM

KHOA HỌC & ĐỜI SỒNG

HOUSTON

Vaccine hen suyễn

Theo Sciencealert, bệnh hen suyễn gây ra hàng trăm ngàn cái chết mỗi năm, nhưng nỗi lo về căn bệnh này có thể sẽ sớm được giải tỏa nhờ một loại vaccine đang được thử nghiệm ở Pháp. Hiện tại, loại vaccine nguyên mẫu mới chỉ được thử nghiệm trên động vật, nhưng các nhà nghiên cứu sẽ sớm tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng dupilumab - một kháng thể đơn dòng được sử dụng để điều trị bệnh chàm, có khả năng làm giảm các triệu chứng và cải thiện chức năng phổi khi nhiễm hen suyễn nặng. Có được khả năng này là do cách dupilumab

ngăn chặn tín hiệu từ interleukin-4 (IL-4) và interleukin-13 (IL-13) - hai phân tử tín hiệu cytokine trong hệ thống miễn dịch. Hai phân tử này liên quan đến tình trạng viêm loại 2, gây cản trở hô hấp ở khoảng 50 - 70% bệnh nhân hen suyễn. Với người bị hen suyễn dị ứng, việc tiếp xúc với bụi, phấn hoa và các chất gây dị ứng khác sẽ sản sinh ra một lượng lớn các cytokine này cùng với kháng thể immunoglobulin E (IgE) quá mức, thúc đẩy quá trình viêm đường hô hấp và khiến họ khó thở hơn. Mặc dù phương pháp điều trị bằng dupilumab và các kháng thể đơn dòng khác (mAb) có thể

làm giảm triệu chứng hen suyễn, nhưng lại rất tốn kém và cần phải tiêm liên tục mới phát huy tác dụng. Theo Sciencealert, nhóm nghiên cứu thuộc Viện các bệnh truyền nhiễm và viêm nhiễm Toulouse (Pháp) đã tìm ra 1 biện pháp đỡ tốn kém và hiệu quả hơn. Họ cho biết: “Các vaccine liên hợp được gọi là kinoids, có thể tạo ra phản ứng kháng thể trung hòa nội sinh lâu dài nhằm chống lại cytokine và là giải pháp thay thế tốt hơn mAb. Theo giả thuyết của nhóm, việc tiêm vaccine liên hợp chống lại IL-4 và IL-13 sẽ làm giảm đáng kể mức độ nghiêm trọng của bệnh hen suyễn mạn tính.” Được phát triển bởi nhóm nghiên cứu

Toulouse, Viện Pasteur ở Paris và Công ty Công nghệ sinh học Neovacs (Pháp), vaccine thử nghiệm mới kết hợp các cytokine tái tổ hợp với một protein tên là CRM197. Hơn 90% số chuột được tiêm thử nghiệm đã hình thành các kháng thể có khả năng vô hiệu hóa IL-4 và IL-13 trong vòng 6 tuần sau khi tiêm. Sau 1 năm, hơn 60% số chuột vẫn có lượng kháng thể cao. Kết quả này là một bước ngoặt đầy hứa hẹn. Công ty Neovacs và nhóm nghiên cứu đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên các bệnh nhân hen suyễn ở Toulouse và Strasbourg. Dự kiến sẽ tiêm chính thức cho người trong vòng hai năm tới. 

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

77

KHOA HỌC & ĐỜI SỒNG

TM

HOUSTON

Vaccine hạt nano hiệu quả với nhiều biến chủng nCoV Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature tuần trước, các nhà nghiên cứu ở Viện vaccine cho con người Duke (DHVI) tại Mỹ cho biết họ đã đạt bước tiến quan trọng nhằm tạo ra siêu vaccine. Vaccine hạt nano của họ có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch không chỉ đối với nCoV và một số biến chủng của nó, mà cả với virus SARS và các virus họ hàng tìm thấy ở dơi. Khám phá này dựa trên thí nghiệm ở động vật có thể tác động tới nỗ lực kiểm soát Covid-19. Vaccine hạt nano ngăn khỉ lây nhiễm nCoV. Loại vaccine này cũng tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh hơn với lượng kháng thể vô hiệu hóa virus cao hơn các vaccine hiện nay. Điều đó cho thấy nếu được duyệt sử dụng ở người, vaccine mới có thể sử dụng như mũi tiêm tăng cường miễn dịch và ngăn chặn những biến chủng virus trong tương lai. “Chúng ta đã trải qua hai đợt bùng phát virus corona lớn trước Covid-19, một vào năm 2013 (SARS) và một vào

78

Mô phỏng nCoV liên kết với bẫy nano. Ảnh: Chen & Rosenberg.

năm 2011 (MERS). Chắc chắn, chúng ta sẽ còn gặp phải nhiều đại dịch khác”, Bart Haynes, giám đốc DHVI, một thành viên nhóm phát triển vaccine hạt nano, cho biết. “Giờ đã đến lúc cung cấp vaccine chuẩn bị cho điều đó, để chúng ta có thể kiểm soát những đợt

bùng phát và ngăn chúng trở thành đại dịch tương lai”. Ý tưởng của Haynes và cộng sự là tạo ra vaccine không chỉ hiệu quả với loại virus corona đang lưu hành hiện nay mà còn có tác dụng bảo vệ với các loại virus đã biết và chưa biết tuần hoàn ở động

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

vật như dơi và có nguy cơ lây nhiễm sang người. Vaccine corona phổ rộng trở thành giấc mơ đối với giới chuyên gia về bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện. Trong tình hình Covid-19 lây nhiễm hàng trăm triệu người và khiến nền kinh tế thế giới đình trệ, ý tưởng trên càng thu hút nhiều sự chú ý. Tương tự những vaccine Covid-19 khác, vaccine hạt nano nhắm vào một đoạn của nCoV cho phép nó liên kết với tế bào con người. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lựa chọn khu vực không chỉ có ở nCoV và những biến chủng

TM

HOUSTON

đang lưu hành mà cả ở virus SARS và các virus họ hàng ở dơi chưa lây sang người. Bằng cách sử dụng khu vực có ở nhiều loại virus corona, vaccine mới có thể thúc đẩy sản sinh kháng thể chống lại hàng loạt virus khi thử nghiệm trên máu khỉ. So sánh với vaccine mRNA có hiệu quả tương tự, vaccine hạt nano tạo phản ứng mạnh hơn với các biến chủng virus ở Nam Phi và Brazil, những biến chủng được cho là có khả năng lẩn tránh vaccine hiện hành. Nhưng phát hiện quan trọng từ nghiên cứu là vaccine mới kích thích phản ứng miễn dịch với

hai virus corona ở dơi cũng như virus SARS, dù không mạnh như đối với nCoV. Nhà miễn dịch học Kylie Quinn, nghiên cứu sinh ở Đại học RMIT tại Úc, người không tham gia nghiên cứu, nhận định phương pháp của nhóm nghiên cứu ở Duke có thể tạo ra vaccine có tác dụng bảo vệ rộng đối với lượng lớn virus corona. Lượng kháng thể tương đối cao đối với nCoV và các biến chủng của nó do vaccine mới sản sinh có thể hiệu quả với các virus tương tự. Nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh phát giác của họ không có nghĩa là nếu

GÓC ĐỜI SỒNG

Đau đầu là một triệu chứng phổ biến của tình trạng mất nước, nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Theo Insider, khi cơ thể mất nước, lượng chất lỏng mất đi khiến các mạch máu trong não tạm thời co lại, dẫn đến đau đầu. Đau đầu do mất

Vaccine có thể giúp đẩy lùi Covid-19 ở các nước. Ảnh: Financial Times.

an toàn với con người, vaccine hạt nano có thể chống lại mọi loại virus corona trong tự nhiên mà phần lớn chưa được các nhà khoa học nhận dạng và phân loại. Ví dụ, công thức hiện nay không kích

thích phản ứng miễn dịch với virus MERS. Nhưng trưởng nhóm nghiên cứu Kevin Saunders, giám đốc nghiên cứu ở viện, tin tưởng vaccine sẽ hiệu quả với những virus corona có họ hàng gần với SARS. 

Nắng nóng, cẩn thận với chứng đau đầu

nước có thể xảy ra theo nhiều mức độ, từ mất nước nhẹ, đến trung bình hoặc nặng. Thời tiết hanh khô hay vận động liên tục ngoài trời nắng nóng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này. Theo đó, để tránh những biến chứng nghiêm trọng (mệt mỏi,

choáng váng, thậm chí là lú lẫn, mê sản,...) của tình trạng đau đầu do mất nước, các chuyên gia trên Insider khuyến cáo mọi người cần uống đủ lượng nước (khoảng 3,7 lít/ngày đối với nam, 2,7 lít/ngày đối với nữ), không nên phơi mình dưới trời nắng quá lâu. Đặc biệt, cần tuyệt đối tránh các loại đồ uống có cồn hoặc caffeine vì chúng sẽ góp phần khiến tình trạng mất nước và đau đầu trầm trọng hơn. Ngoài ra, các chuyên viên sức khỏe cũng khuyến nghị nếu tình trạng đau đầu vẫn còn tiếp diễn, thậm chí đau ngày càng dữ dội, nên lập tức đến bệnh viện để kiểm tra nhằm kịp thời phát giác và ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm như phình động mạch hay đột quỵ. 

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

79

SỐNG VUI

TM

HOUSTON

Những giấc mơ và ác mộng thường gặp dưới góc nhìn khoa học Ác mộng luôn là thứ đáng sợ với nhiều người và ai trong chúng ta cũng đều muốn quên chúng đi. Nhưng bạn có biết, đôi khi ác mộng là sự phản chiếu những vấn đề chúng ta đang gặp phải trong đời sống thực tế? Sau đây là lý giải khoa học về những giấc mơ hay cơn ác mộng phổ biến dựa trên nghiên cứu của nhà thần kinh học Sigmund Freud. 1. Mơ về nhện Những giấc mơ có liên quan đến nhện thường đại diện cho một ai đó trong cuộc đời đang gây áp lực lên bạn (thông thường là bố mẹ hoặc ai đó đóng vai trò người mẹ). Ngoài ra, bạn có cảm giác như mình là người ngoài cuộc trong một vài tình huống, hoặc đang cố gắng tránh xa những thứ gây cám dỗ. Về mặt khoa học: Nhện là một dạng phổ biến của ảo giác giấc ngủ (hypnagogic hallucination) – những cảm giác sống động mà một người có thể nghe, nhìn, hoặc ngửi thấy khi chuẩn bị vào giấc ngủ. Khoảng 10% dân số thế giới thỉnh thoảng trải qua loại ảo giác này. 2. Mơ bị chết đuối hay gặp sóng thần Đại dương thường tượng trưng cho cảm xúc, do đó, khi mơ thấy mình đang bị đuối nước trên đại dương, điều này mang ý nghĩa rằng bạn đang bị lấn át bởi những cảm xúc mà bạn đang kìm nén. Bạn cảm thấy bị quá tải trong công việc và đang vật lộn để giải quyết mọi thứ.

80

Về mặt khoa học: Giấc mơ chết đuối cũng có thể chỉ ra vấn đề khó thở trong khi đang ngủ, có thể là chứng ngưng thở trong giấc ngủ (sleep apnea), chứng giật cơ lúc ngủ (hypnic jerk) hoặc co thắt cơ không tự chủ khi một người chìm vào giấc ngủ. 3. Mơ bị rơi Khi thấy mình bị rơi trong giấc mơ, điều này có thể là bạn đang chịu đựng cảm giác thất bại hoặc tình huống đang gặp phải trong đời sống đang dần trở nên xấu đi. Bên cạnh đó, bạn cảm thấy không có nhiều sự tự chủ trong các vấn đề cuộc sống hoặc đang vướng vào tình trạng khiến bạn không thể phát triển. Về mặt khoa học: Cảm giác đang rơi trong giấc mơ có thể là do chất dịch chảy ở tai trong của bạn. Hoặc nếu cảm giác rơi kèm theo vài cú

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

giật cơ, bạn có thể đang bị chứng giật cơ lúc ngủ (hypnic jerk). 4. Mơ thấy bị rụng răng Có thể bạn đang gặp vấn đề trong việc thể hiện cảm xúc hoặc thể hiện bản thân. Giấc mơ này cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bất an với hình ảnh của chính mình. Cũng có thể là bạn không muốn đưa ra một quyết định nào đó quan trọng trong cuộc đời hoặc đang thiếu kiểm soát trong một tình huống cụ thể. Về mặt khoa học: Giấc mơ rụng răng có liên quan mật thiết với những căng thẳng thường nhật mà bạn đang mắc phải. 5. Giấc mơ bị truy đuổi Nếu gặp giấc mơ này, có nghĩa là bạn đang cảm thấy bất lực trong một tình huống nào đó hoặc đang chạy trốn khỏi những vấn đề thực tế không muốn đối diện – những

TM

HOUSTON

vấn đề gây cho bạn cảm giác sợ hãi hoặc đau đớn. Nếu liên tục mơ thấy mình bị truy đuổi, đó có thể là lời nhắc nhở bạn nên trực tiếp đối diện với nó và tìm hướng giải quyết thích hợp. Về mặt khoa học: Phản ứng căng thẳng cấp tính (fight-or-flight response) – phản ứng sinh lý trong cơ thể khi cảm thấy bị đe dọa hoặc tấn công – của bạn đang kích hoạt. Trong một cuộc nghiên cứu với 1.000 người Đức, 26% trong số này đã từng trải nghiệm giấc mơ bị truy đuổi. Giải mã giấc mơ, cơn ác mộng bị truy đuổi 6. Mơ bị trễ giờ Bạn đang bị quá tải vì có nhiều thứ phải kiểm soát, điều này khiến cho bạn phải bỏ lỡ những cơ hội quan trọng trong cuộc sống. Bạn cảm thấy chưa thực sự sẵn sàng và dường như đang trải qua những thay đổi lớn trong cuộc đời mà bạn phải vật vã để thích nghi. Về mặt khoa học: Tương tự với hiện tượng trên, trong cuộc nghiên cứu với 1.000 người Đức, 24% trong số họ đã từng mơ thấy mình bị trễ giờ. 7. Mơ bị đông cứng Điều này có nghĩa rằng điều gì đó liên quan đến cuộc sống của bạn đã bị từ chối hoặc ngăn cấm. Hoặc cũng có thể bạn đang trở nên lạnh lùng và xa cách hơn bình thường. Về mặt khoa học: Giấc mơ này có thể là hệ quả của chu kỳ ngủ thất thường hoặc có thể là dấu hiệu của chứng tê liệt khi ngủ. 8. Mơ thấy làm kiểm tra Bạn đang lo rằng bản thân không để ý đến trách nhiệm hiện tại hoặc có thể bạn đang căng thẳng về thành bại của bản thân trong cuộc

sống. Về mặt khoa học: Một số nhà khoa học tin rằng giấc mơ xảy ra khi não bộ đang lưu trữ và tổng hợp thông tin. Vì thế, những giấc mơ về bài kiểm tra thường xảy ra ở đối tượng còn đang đi học là chủ yếu. 9. Mơ thấy khỏa thân nơi công cộng Đây là giấc mơ cho thấy bạn đang chịu nhiều áp lực, lo lắng, tự ti hoặc không thể được sống thật với chính mình. Giấc mơ này còn là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị tổn thương. Về mặt khoa học: Những giấc mơ gây căng thẳng như trên là ví dụ điển hình của những giấc mơ cứ lặp đi lặp lại, và khoảng 60% – 75% người đã từng trải qua những giấc mơ này. 10. Mơ thấy mình mất kiểm soát một phương tiện nào đó Đây là giấc mơ cho thấy bạn không có cảm giác được làm chủ cuộc sống và đang cố gắng kiểm soát một tình huống mà bạn không thể cứu vãn được. Có thể bạn chưa sẵn sàng để gánh lấy một trách nhiệm nào đó trong cuộc đời. Hoặc nếu trong giấc mơ, bạn đóng vai

trò là một hành khách trên phương tiện, có thể bạn đang trao quyền kiểm soát cho ai đó trong đời thực và bạn không cảm thấy thoải mái với điều này. Bạn chưa sẵn sàng từ bỏ sự kiểm soát của bản thân mình. Về mặt khoa học: Nếu từng bị tai nạn, giấc mơ này bắt nguồn từ chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý (PTSD) và đây là cách bộ não của bạn cố gắng vượt qua chấn thương đó. 11. Mơ thấy cái chết của bản thân Giấc mơ này cho thấy một sự thay đổi lớn đang diễn ra hoặc sắp sửa đến với cuộc đời bạn. Thông thường, đây là dấu hiệu tích cực của những khởi đầu mới, sự khám phá bản thân hoặc những thay đổi về nội tại. Đồng thời, giấc mơ về cái chết cũng có thể đại diện cho sự kết thúc, có thể là một mối quan hệ hoặc công việc. Về mặt khoa học: Nếu một người thân thương của bạn vừa qua đời, việc trải nghiệm giấc mơ này là điều bình thường bởi bạn đang trong giai đoạn buồn đau. Đây là cách não bộ cố gắng vượt qua nỗi buồn và chấn thương tâm lý.♦

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

81

BẠN GÁI NHỎ TO

TM

HOUSTON

Cứu vãn hôn nhân

HỎI: Cháu và chồng cháu kết hôn đến nay được 15 năm, có hai con đang ở tuổi niên thiếu. Qua mười năm đầu bình an, cuộc sống chung đại khái cũng buồn vui như mọi đôi vợ chồng khác, tuy có chút tẻ nhạt mà cháu nghĩ chẳng có đôi lứa nào không trải qua vì mỗi ngày đều lập lại những gì đã xảy ra ngày hôm trước ngoại trừ vài dịp hiếm hoi cả nhà đi du lịch đâu đó. Tuy nhiên, ba hay bốn năm trở lại đây, tụi cháu không có vấn đề chăn gối nữa. Ban đầu, cháu không quan tâm lắm nếu không nói là có lại những giấc ngủ từ đầu hôm tới sáng thời con gái hình như cũng khiến cháu cảm thấy thoải mái trong thời gian có con nhỏ phải bù đầu với cả trăm thứ công việc lúc ban ngày vừa đi làm vừa lo nội trợ. Nhưng lâu về sau, chuyện này đi kèm với thái độ hờ hững giữa hai vợ chồng mới làm cháu để ý và đâm ra thắc mắc. Vợ chồng cháu cùng 45 tuổi, không ai bệnh tật gì cả. Năm ngoái, lúc đại dịch Covid-19 nổ ra, cháu làm việc ở nhà. Buổi tối cháu cho trẻ con đi ngủ nên ba mẹ con rúc vào một phòng, cháu đọc truyện hay kể chuyện cho chúng nó nghe, đặt câu đố ăn búng tai, cùng nhau vui đùa một lúc xong là ba mẹ con lăn ra ngủ, cháu không về phòng cả mấy tháng mà không thấy chồng cháu nói gì. Cuối cùng, một hôm cháu làm tỉnh hỏi anh ấy: “Em thấy chúng ta có vấn đề. Em muốn mình đi gặp counselor.” Anh ấy đồng ý ngay nhưng tiếc rằng counseling không giải quyết được gì cả.

82

Tình trạng lại tiếp tục như cũ và cứ thế kéo dài, rất là vô duyên và kỳ cục mà mỗi bên đều lặng thinh làm như không có gì bất thường xảy ra. Cháu bỗng nảy ra ý định thử thách để xem anh ấy có động lòng không? Cháu cắt tóc kiểu mới, thay đổi cách ăn mặc và trang điểm kỹ hơn khi đi ra ngoài. Có hôm cố tình về muộn, nhờ anh ấy trông con giùm, chàng nhận lời nhưng không hỏi lý do. Có lúc điện thoại tới và tuy chẳng có gì phải nói riêng nhưng cháu làm bộ ôm điện thoại ra chỗ khác trả lời, v.v... Không có gì làm anh ấy lay động và chàng cũng không nhân cơ hội ăn miếng trả miếng với cháu mà cứ tỉnh bơ như ruồi. Cháu thực sự không hiểu chuyện gì đã xảy ra với chồng cháu nên muốn phát điên. Bạn bè cháu xúi cháu công khai đòi anh ấy phải làm bổn phận của người chồng xem anh ấy phản ứng ra sao nhưng cháu tối kỵ chuyện này, với cháu, ngoại tình dễ hơn nhiều. Hay là cháu làm thật? Kiếm một ai đó và bắt đầu ngoại tình? Hay là cháu bắt đầu kiếm chuyện gây gổ, đá

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

thúng đụng nia và đặt vấn đề ly dị? Xin cô góp ý cho cháu xem cháu phải làm gì trong hoàn cảnh cháu hiện nay? ANNETTE TRẢ LỜI: Có một điều tiên quyết và quan trọng thì không thấy cháu nói tới, đó là hiện bây giờ, cháu muốn cái gì, hay thế nào? Cháu nhắc đi nhắc lại chuyện ly dị, thậm chí những phương cách hành động khiêu khích có thể dẫn tới ly dị như một điều bắt buộc mà không hề cho biết thật tâm cháu có muốn vậy không? Nếu quả thật cháu muốn ly dị thì cháu cứ tiến hành những gì cháu đang làm, cứ giữ thái độ như cháu đang có. Nếu cháu chỉ bất bình về cư xử của chồng một lúc nào đó nhưng thâm tâm vẫn muốn bảo vệ gia đình cho cháu, cho các con thì việc giản dị cần làm nhất là thành thực mở lòng ra với người bạn đời của cháu, không nên quanh co làm cho tình huống trở nên rắc rối thêm. Hãy ngồi xuống, cùng nhau bình tĩnh kiểm

TM

HOUSTON

điểm mọi việc, tìm hiểu những thay đổi bất thường trong cuộc sống lứa đôi, nguyên nhân và diễn tiến trong thời gian qua, xem có thể cải thiện hay sửa chữa được không? Anh ấy có bị trục trặc sinh lý không hay anh ấy có tư tình vụng trộm với ai ngoài vợ không? Có cờ bạc, cá độ và đổ nợ ai không? Về phần cháu, có bị công việc tràn ngập khiến mệt mỏi nên hờ hững gối chăn không? Có ngấm ngầm bất mãn chồng về một khía cạnh nào mà không nói ra khiến lòng nguội lạnh từ một cử chỉ hay lời nói tử tế, đằm thắm với chồng không?, v.v… Nếu cả hai cùng nhận định hôn nhân còn có thể cứu vãn thì hãy có thiện chí cùng sửa, bắt đầu từ cái gì dễ làm nhất. Cháu có thể tìm kiếm trên mạng một cố vấn gia đình được thân chủ đánh giá cao (thông qua

bảng xếp loại, rating) để nhờ họ góp ý và lên kế hoạch giúp vượt qua khó khăn. Nhược bằng không được vậy, hãy can đảm và thẳng thắn cùng nhau khép lại một chương sách đã đọc xong và không còn thấy hay hoặc hứng thú nữa rồi đứng dậy đi tìm sự giúp đỡ pháp lý, thu xếp một cuộc ly dị hòa nhã, thanh lịch, cho mọi người

trong cuộc gồm cả con cái và hai vợ chồng nay coi nhau như bạn để cùng lo cho con và cũng để thương tích không làm độc tương lai của nhau. Cô chúc cháu mọi sự an lành. BÙI BÍCH HÀ

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

83

VIẾT TỪ SÀI GÒN

TM

HOUSTON

TẠP HÓA BÁN RONG

DUY THỨC

T

ôi gọi nôm na là cái giá móc đồ, chắc không đúng cho lắm, vì đấy là một tấm ván ép ngang dọc độ bảy, tám tấc. Trên đó có chốt đinh để móc rất nhiều mặt hàng đếm ra cũng không dưới vài chục món. Cô bán hàng quàng vô cổ chiếc dây da để đeo cái giá đó đi bán rong phố phường. Dân tứ phương đổ vào thành phố không nghề nghiệp, không vốn liếng, nhà cửa nên chỉ còn cách đi bán dạo. Bất cứ thứ hàng nào cũng đổ ra phố phường rong ruổi. Từ thực phẩm rau cỏ thịt thà bánh trái cho đến đĩa nhạc, chiếu, chổi… và đây lại có cả hàng tạp hóa rong. Cái giá hàng xén này chắc thoát thai từ hàng bán kiếng mát dạo trước kia. Anh bán hàng thường loanh quanh ở khu trung tâm thành phố, đeo chiếc giá hoặc chiếc hộp mỏng mở ra có gắn vào đó mấy chục chiếc kiếng mát, chìa ra mời khách bộ hành. Họ theo chân chèo kéo khách du lịch ngoại quốc. Nay khu trung tâm bị đuổi, không cho hàng rong lai vãng nên không còn hàng kiếng dạo đó nữa. Chiếc giá của cô bán tạp hóa to, rộng hơn chiếc của anh bán kiếng ngày trước nhưng vẫn thấy bày vài cặp kiếng mát. Mấy chục ngàn một cặp bằng nhựa dỏm. Gọng kiểu nọ kiểu kia, cái tròng nâu, cái tròng đen đeo lên chụp hình ảo nhìn cũng đẹp như những tấm hình quảng cáo trong tiệm kiếng. Cô hàng xén đai cái giá không thiếu món gì trên đó cả.

84

Nào là móc tai một đến năm ngàn một cái. Bông ráy tai một ngàn, ráy chưa xong thì cái nhúm bông gòn trắng nhỏ xíu ở đầu đã rớt dính luôn trong lỗ tai mình, hộp quẹt zippo bằng nhôm hay thiếc không rõ, nhìn sáng loáng gặp giá nào cũng bán, bao đựng remote TV mỏng manh chỉ chực tét ra, móc chìa khóa dùng mấy ngày thì đứt, có ngày chùm chìa khóa rớt đâu mất còn còn cái móc ngoe ngoảy ở lại. Kim chỉ và cả lẹm tức là cây kim lớn dùng để may bố tời hay túi nylon cũng được, mũ cao su, một bó viết bic và chuỗi hạt đeo tay bằng nhựa… Ngoài ra còn đủ loại đồ chơi con nít như heo cao su, chong chóng bằng móp, các loại thú bằng nhựa

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

dẻo như thằn lằn,gà, chó… siêu nhân bằng nhựa cứng hơn để trẻ con chơi chọi, banh nỉ để chơi đánh đũa, banh nhựa để đá. Vài cái xe hơi xanh đỏ giá năm chục ngàn được coi là món đồ mắc tiền, đựng trong bao nylon hàn kín, chắc chắn là hàng Trung quốc rẻ tiền không biết có chứa chất độc hại gì trong đó, nếu chưa mua thì không được lấy ra chạy thử. Đặc biệt các giá hàng xén đều bán cây như ý bằng nhựa màu một đầu là hình bàn tay năm ngón. Ta có thể lấy cái thứ bàn tay đó thọc ngược ra sau lưng mà gãi sột sột cho đã ngứa! Nhưng bao nhiêu đó chưa đủ. Vai bên kia, cô còn đeo một túi lớn trong có nhiều bọc nhỏ đựng đựng dao cạo râu, kéo, vở in hình vẽ cho

TM

HOUSTON

trẻ con tập tô màu, mấy cái mũ vải nho nhỏ, mặt nạ bằng giấy bồi cho em bé… Bà hàng xóm đi ngang, dừng lại hỏi: - Có quạt không? Đương nhiên là có, cô bán hàng xòe ngay ra ba, bốn cây quạt đủ màu. Món hàng nào cũng có vài cái khác màu, khác cỡ… để khách lựa chọn. Hầu như tất cả đều bằng nhựa, bằng nylon… chứ không bằng giấy là những món hàng nhẹ để có thể theo chân cô dãi dầu mưa nắng suốt ngày mà bảo đảm không sợ hư hao, rách nát. Người mua nhìn vào cái giá móc đồ đó lâu, tối tăm hoa cả mắt vì hàng hóa sặc sỡ đủ loại của một tiệm tạp hóa thu nhỏ đang treo trên vai. Thế nhưng vẫn chưa hết, Để giới thiệu đầy đủ các mặt hàng của mình thì cô rút từ đàng sau của chiếc giá

ra mấy tập sách và nhanh nhảu giới thiệu: - Có tử vi của năm nay đây. Quả thật ngoài những tờ tử vi cho từng tuổi 12 con giáp, loại thường bán trước cổng đền miễu thì còn năm, bảy cuốn tử vi coi cuộc đời cả năm hay cả đời, bói bài, thêm chọn ngày tốt cho xuất hành, đám cưới như lịch Tam Tông Miếu ngày xưa, xem chỉ tayđoán mệnh, giải điềm nằm chiêm bao,sách về phong thủy, về tướng số Khổng Minh, cả sách cờ tướng chỉ dẫn những nước cờ hay. Nếu thiếu cuốn sách nào, ngày mai cô sẽ mang lại theo lời khách dặn. Cô gái này bán ít sách chứ nhiều người bán lâu năm còn ôm theo cả chồng sách đủ loại. Trước kia có truyện kiếm hiệp, dã sử nhưng nay chỉ gồm tiểu thuyết diễm tình ba xu, truyện ma, truyện vụ án… Các vụ án giết người, cướp của…

ly kỳ đều có người lượm lặt rồi in lậu dăm ngàn một cuốn mỏng dính, bán rất chạy ở ngoài bến, trạm cho người ta coi đỡ sốt ruột trong lúc chờ xe. Trong cái hàng xén lưu động này, đôi khi còn cả đĩa nhạc và đĩa phim lậu nữa. Nhưng như vậy thì có đĩa nhạc này, khách hỏi đĩa khác, có phim này, khách hỏi phim nọ. Hàng hóa khó mà dồi dào trên vỏn vẹn một cái giá đeo trên người như vậy. Một chị đi chợ về, ghé hỏi: - Cho một cái nhíp. Xem chừng mọi thứ hàng lặt vặt đều nằm đầy đủ trên cái giá đó vì cô bán hàng vui vẻ rút ra một xâu nhíp, cười nói: - Nhíp to hay nhỏ? Mười cái mười lăm ngàn. Nhổ lông vịt, lông gà, lông heo hay cả nhổ chân mày (lông mày) đều dùng được hết. Chị đi chợ trả giá: - Thôi lấy chẵn đi.

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

85

VIẾT TỪ SÀI GÒN

Cô gái nói: - Lời chỉ có hai đồng thôi bác ơi! Chị đi chợ hỏi thêm: - Có long não thật không? Và kim chỉ nữa. - Ngày nào tôi cũng đi qua con hẻm này. Bán giả làm chi mấy viên long não làm sao mai quay lại. Bây giờ người ta toàn mua quần áo may sẵn hoặc đưa ra tiệm may. Hiếm nhà ai có cái máy may như xưa. Nếu không có cô bán hàng xén này thì cây kim sợi chỉ phải mất công đến tận nhà lồng chợ mua, chứ tiệm tạp hóa bình thường chẳng bán. Những thứ hàng quá nhỏ nhặt bèo bọt này đâu có lời nhiều được. Vốn liếng nguyên giá hàng này chắc hẳn không quá vài ba trăm ngàn. Cứ bán hết tới đâu, cô lại vào chợ Bình Tây bổ hàng. Ở cái chợ bán sỉ đó đều có đủ thượng vàng hạ cám cho mọi thứ hàng hóa bình dân. Chỉ có điều chẳng hiểu sao bây giờ thứ gì cũng đẩy trên xe ba gác nhỏ, ngay cả ve chai, thau xôi, mấy đòn bánh tét cũng đã yên vị trên

TM

HOUSTON

xe mà cô gái này vẫn cứ chĩu vai khoác chiếc giá gỗ. Cô ta chỉ độ trên dưới hai mươi mà thôi. Như mọi phụ nữ bán hàng rong, cô mặc áo khoác tay dài, chân đi dép nhưng mang vớ mặc dù đôi vớ rách lòi cả ngón chân cái. Quai nón làm từ nguyên một cái khăn to gấp chéo hình tam giác để có thể kéo che kín nửa mặt tránh nắng. Bà hàng xóm tỏ vẻ ái ngại: - Sao cô không đi bán vé số nhẹ nhàng hơn. Khoác cái giá này đi suốt ngày nặng quá, lại còn tay xách nách mang. Cô gái trả lời: - Tôi có bán vé số rồi nhưng bị kẻ gian giả khách mua, cầm nguyên xấp vé số để lựa rồi bỏ chạy mất. Sau lần mất vé số bị cụt vốn, cô được người quen mách đóng chiếc giá đi bán hàng vặt. Bán kiểu này không sợ bị giật vì chẳng có món hàng nào có giá trị để có thể dễ dàng mang đi bán lại được. Cô đổi nghề gì thì cũng đi rong thôi. Có sức cứ kiên nhẫn đi mà lại tự do, muốn bán thì bán, muốn nghỉ thì nghỉ, còn hơn đi làm cho

công nhân cho khu chế xuất lương cũng rât thấp. Vì thế suốt ngày và ở đâu khắp thành phố cũng thấy hàng rong qua lại tấp nập. Khi được hỏi về gia cảnh, cô kể lể: - Quê tôi ở Thanh Hóa. Nhà không có đủ ruộng đất. Tôi vào đây làm kiếm thêm giúp gia đình. Trừ tiền thuê nhà và ăn uống thì mỗi tháng cũng dư một chút gửi về quê phụ cha mẹ nuôi hai đứa em đi học. Hỏi cả trăm người bán rong đều cùng một hoàn cảnh như thế không khác chút nào. Dưới quê đất chật người đông, kiếm ăn không đủ sống nên gia đình chia nhau phiêu bạt. Đích tới bao giờ cũng là miền Nam, nhất là Saigon. Nắm ngoái, mấy cơn bão to đổ ập vào đất liền, lại thêm vỡ đập, thủy điện xả lũ. Năm nào cũng thế, cứ qua mùa mưa bão, dân nhập cư lam lũ lại đổ về thành phố gia nhập đội quân hàng rong ngày càng gia tăng. Chỉ một thoáng thôi ngồi trước nhà, đã thấy không biết bao người đi bán lẻ, bán vặt, bán hàng rong, bán vé số đi qua. Chỉ hai năm nay Covid lan tràn khiến hàng rong ít hẳn. Cô bán hàng lại xốc chiếc giá lên vai bước đi. Nắng trưa rát bỏng. Vì mưu sinh càng sạm bụi đường tha hương. Chợt tôi hơi e ngại. Vừa qua có những người bán vé số, bán hàng rong băng qua đường bị xe cán chết hay thương tật. Có khi xe khách xe dù chạy ẩu tả, mà thường thì tai nạn đồ xuống những người nghèo tha hương cầu thực, họ quên cả nguy hiểm đường phố đang rình rập bất kỳ ở đâu!

DUY THỨC

86

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Lá Thư Đi Trước TM

HOUSTON

322 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 61 tuổi, sống ở Houston - TX, người miền Nam, vần còn đi làm. Muốn tìm nam, góa vợ, tuổi từ 62-72, có học thức, không tứ đổ tường, ngoại hình dễ nhìn, chân thật, yêu mái ấm gia đình, sống ở Houston, để làm bạn, nếu hợp sẽ cùng nhau nương tựa đến hết đời. Rất mong thư. 323 - (Trên 4 kỳ) - Đàn ông, tuổi đã về hưu, độc thân, đang sống một mình. Muốn làm quen phái nữ, tuổi từ 60-66. Góp gạo thổi cơm chung. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 325 - (Trên 4 kỳ) - Cần tìm những người bạn tốt đã về hưu. Thư đầu nhờ tòa soạn Thời Báo chuyển dùm. 326- (Trên 4 kỳ) - Nữ, 55 tuổi, người miền nam, đạo công giáo, chồng chết đã lâu, muốn làm quen, kết bạn với người đồng đạo, thường siêng đi lễ, để giúp đỡ lẫn nhau lúc tuổi già.  Điều kiện: phải vợ chết đã lâu, lớn tuổi hơn, là người thành thật, không vướng bận con cái, không cờ bạc rượu chè, không lăng nhăng, không lừa dối. Nếu hạp sẽ tiến tới. 327- (Trên 4 kỳ) - Nữ, sống tại Houston - TX, 62 tuổi, người miền Nam, độc thân đã lâu, sức khỏe tốt, công việc ổn định, có nhà riêng. Rất mong được làm quen với phái nam, tuổi từ 62-67, có kiến thức, nhân hậu, đế an ủi nhau suốt quảng đời còn lại. Điều kiện: phải là người miền Nam và trong độ tuổi mà tôi

muốn tìm (nếu không xin đừng làm mất thời gian của nhau). 328 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, diện mạo trên trung bình, việc làm ổn định, thích nấu ăn, văn nghệ và du lịch. Tìm bạn Nam từ 57-67, nếu là người Công Giáo hoặc người miền Nam thì thật là vui. Xin đừng đùa giỡn. Thành thật cám ơn. 329 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 59 tuổi, trình độ đại học, việc làm tốt, trên trung bình về mọi phương diện. Thích du lịch và văn nghệ. Không tứ đổ tường. Tìm bạn nam cùng sở thích, ở Houston càng tốt. Xin gửi thư đầu về Thời Báo Houston. 330 - (Trên 8 kỳ) - Thanh Lam, 19 tuổi, quê ở Long Xuyên, đang học đại học năm 2, vui vẻ, dễ nhìn. Muốn kết bạn trai thật lòng, nếu thấy hạp sẽ tiến xa hơn. 331 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, ngoài 50, công dung ngôn hạnh, cuộc sống ổn định. Muốn tìm bạn nam làm nghề đánh cá or đi tôm, ngoại hình dễ nhìn, tuổi từ 52-57, cần thành thật, vui tính và không bị ràng buộc. Xin thư về Thời Báo Houston. 332 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, nấu ăn ngon, sạch sẽ, đẹp hay xấu tùy theo người đối diện. Ly di, sống độc thân đã lâu, kinh tế vững, có nhà riêng, tự do, không vướng bận. Muốn làm quen với các anh từ 50 trở lên. Phải có công ăn việc làm, không tứ đổ tường, chung thủy, thành thật. Nếu hợp sẽ đi hết tương lai còn lại. Cho xin hình và phone để liên lạc. Dù

thư đến muộn vẫn hồi âm tất cả. 333 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 64 tuổi, việc làm ổn định, thành thật, không hút thuốc, không rượu chè cờ bạc. Tìm nữ dưới 58 tuổi, sống ở Houston, để làm bạn và chăm sóc nhau tuổi già. Không phân biệt tôn giáo. Cần người thành thật. Thư đầu nhờ Thời Báo chuyển hộ. Xin cho số phone. Cảm ơn! 334 - (Trên 8 kỳ) - Nam, 56 tuổi, người Công giáo, có nhà cửa, công ăn việc làm, không vướng bận con cái. Muốn tìm người 50-56 tuổi, cùng cảnh ngộ. "Áo anh sứt chỉ đường tà, vợ anh chết sớm mẹ già chưa khâu". Ai thương thì nhờ khâu giùm, ấm êm chăn gối lạnh lùng có đôi." 335 - (Trên 12 kỳ) - Đàn ông về hưu (công nhân), hiện tại độc thân, muốn tìm phụ nữ người miền nam, cùng hoàn cảnh nghèo, chân thật. Quyết tâm cùng tôi đi tiếp con đường còn lại. Điều kiện: tuổi trên 60, so đo, tính toán xin miễn gửi thư. 336 - (Trên 4 kỳ) - Nam 68 tuổi, mới về hưu, sức khỏe tốt, sống tại Houston, TX. Không vướng bận. Có nhà riêng, ở một mình, cuộc sống rất ổn định. Độc thân đã lâu nên muốn có người vợ hiền, nhân hậu, vui tính cùng kết hợp sống chung. Tuổi từ 60 trở lên, thành thật. 337 - (Trên 4 kỳ) - Đàn ông độc thân, người niềm nam, đạo Phật, đã về hưu. Mong tìm bạn gái để tâm sự. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ 339 - (Trên 4 kỳ) - Nam mới về hưu, ly dị, không vướng bận

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

87

LÁ THƯ ĐI TRƯỚC

con cái. Hiện sống rất cô đơn ở Houston. Sức khỏe tốt, không tứ đổ tường. Mong tìm bạn gái tuổi từ 50-62, hiền, chân thật để chia sẻ, giúp đở nhau trong quảng đường còn lại. Xin vui lòng cho số phone. Thank you 340 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, tên Thanh Sang, gần 24 tuổi, trông cũng dễ nhìn, đạo Công giáo, học xong 4 năm đại học, có việc làm. Muốn tìm 1 bạn trai đồng đạo, hơn tuổi mình, chăm chỉ làm ăn, nhìn về tương lai. Xin 1 tấm ảnh và sẽ tặng lại để coi xem có dể nhìn thật không. 342 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 66 tuổi, sĩ quan chế độ cũ VNCH, sống chân thành, đạo đức, con cái trưởng thành, không vướng bận. Tìm bạn tri âm nữ, dưới 55 tuổi, hiền, thật lòng nương tựa nhau cuối đời. Tìm con làm dưỡng tử, đỡ đầu, 1 trai, 1 gái, tính hiền lành, chân thành. 343 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 58 tuổi, ở Houston. Góa phụ, không con nên rất cô đơn. Mong mỏi tìm 1 người bạn hoặc anh trên tinh thần, tuổi từ 60 trở lên, thành thật, cùng ở Houston. Thư đầu gửi về Thời Báo Houston xin chuyển hộ. 344 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, ngoài 50, muốn tìm bạn nam hoặc nữ tuổi từ 50-60 để tâm sự cũng như đi nghe nhạc sóng cuối tuần cho đời bớt cô đơn. (Nữ fren only). Cần thành thật, độc thân và dễ tính. Xin thư về Thời Báo nhờ chuyển. 345 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, ngoại hình dễ nhìn, còn đi làm, thích nghe nhạc xưa và du lịch. Mong tìm bạn nam cùng sở thích, tuổi từ 58 trở lên. Mong thư bạn.

88

TM

HOUSTON

346 - (Trên 8 kỳ) - Nam, 58 tuổi, ở Mỹ đã lâu, không vướng bận, không rượu, không cờ bạc. Muốn tìm bạn nữ từ 48-55 tuổi sống ở Housotn hay vùng phụ cận. Cùng nhau đi uống café cuối tuần, chia sẻ buồn vui. Nếu hợp sẽ tiến xa. Ai mến xin thư về (kèm theo số phone và hình). Xin chân thành cảm ơn!" 347 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 32 tuổi, tốt nghiệp đại học, tính tình hiền lành. Đang sống ở Đà Lạt, là nhân viên văn phòng, 1 lần li dị. Xin được làm quen bạn trai có kiến thức, đạo đức, đạo Phật giáo, người ở Houston càng tốt. Hợp sẽ tiến xa hơn. Xin đừng đùa giỡn 350 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 62 tuổi, sống ở Houston - Texas đã lâu. Đạo Phật, người miền nam, hiền, thành thật, vui tánh, trọng đạo đức, cuộc sống đơn giản, thoải mái, thích đi du lịch, trồng trọt, yêu mái ấm gia đình. Mong tìm bạn trai từ 60-68 tuổi, cùng đạo, cùng lối sống, lịch sự, khỏe mạnh. Hầu giúp đỡ, an ủi

NHẮN CHUNG:

nhau và enjoy phần đời còn lại. 351 - (Trên 4 kỳ) - Nữ lưu thường tình, 55 tuổi, sống ở Houston - TX, hiền lành, chân thật, đạo đức, yêu cuộc sống gia đình, trân trọng tình nghĩa. Ước mong tìm gặp các anh tuổi từ 60-70, sức khỏe tốt, có lối sống lành mạnh cho một gia đình hạnh phúc (Không cờ bạc, hút sách, nhậu nhẹt ...). Sẽ trả lời dù thư đến trễ. Xin hình và số phone trước. 352 - (Trên 8 kỳ) - Nữ, 30 tuổi, trung bình về mọi phương diện, đạo Tin Lành, chuyên viên trang điểm cô dâu, sống và làm việc tại Long An, đã 1 lần dang dỡ. Muốn tìm bạn để chia sẽ những lúc vui buồn, không phân biệt tuổi tác, nếu hợp sẽ tiến xa hơn. Thư đầu gửi về văn phòng Thời Báo, xin kèm theo số phone để tiện liên lạc. 353 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, tuổi 65, duyên dáng, đẹp, thành thật, thích âm nhạc. Cần tìm bạn từ 65-70, độc thân, tính tình chân thành, cùng

- Lời Tìm Bạn xin viết trong vòng 60 chữ trở lại, kèm tên, địa chỉ đầy đủ để giúp việc chuyển thư được nhanh chóng. - Thư Nhờ Chuyển xin bỏ vào phong bì nhỏ hơn và dán kín, KHÔNG CẦN dán tem, tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung thư nhờ chuyển. Bỏ Thư Nhờ Chuyển và lệ phí vào phong bì lớn hơn, và xin nhớ ghi rõ ở mặt sau bì thư (lớn hoặc nhỏ) là muốn chuyển đến số nào. - Thư xin đề rõ: Thời Báo Houston / “Lá Thư Đi Trước” 11210 Bellaire Blvd., Ste. 143 Houston TX 77072 LỆ PHÍ THAM GIA: - Đăng Lời Tìm Bạn: 10 USD (tối thiểu 4 kỳ báo, Thời Báo Houston được lược bớt nội dung). - Nhờ chuyển thư: 5 USD cho mỗi thư. Xin trả bằng Chi phiếu, chỉ cần ghi trả cho “Thoi Bao”.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

một ý thích. Xin gửi thư đầu về Thời Báo nhờ chuyển.

nghĩa. Mong tìm bạn để tâm sự, tuổi từ 62 - 67, ở Houston, TX.

354 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 63 tuổi, sống ở Katy, Texas, đạo Phật, hiền, dễ thương, đã nghỉ hưu, kinh tế ổn định, có nhà riêng. Tìm bạn bằng tuổi trở lên, cùng nhau đi du lịch, tập thể dục, góp gạo nấu cơm chung.

360 - (Trên 4 kỳ) - Nữ độc thân, 59 tuổi, người Bắc, đạo Công giáo, tính tình vui vẻ, hiền lành, thành thật, trọng tình nghĩa, hiện đang ở Houston. Mong tìm bạn để tâm sự, không phân biệt tuổi tác, đẹp xấu không thành vấn đề, tùy người đối diện.

355 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 60 tuổi, sống ở Houston, TX. Hiền, chân thành, đạo đức, yêu cuộc sống gia đình. Mong làm bạn với các anh tử 60-70 tuổi. Cần thành thật, không cờ bạc, rượu chè, không đùa giỡn. Nếu cảm mến em thì viết thư gửi về Thời Báo nhờ chuyển. 356 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 68 tuổi, người miền nam, cư ngụ ở Houston. Sức khỏe tốt. Không hút thuốc, cờ bạc hay rượu chè. Sống thanh bạch, giản dị, chân thành, yêu mái ấm gia đình. Mong ước được k1êt bạn với 1 phụ nữ cùng sở thích. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển. 357 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, 57 tuổi, cư ngụ ở Houston - TX, hiền lành, chân thật, yêu cuộc sống gia đình Ước mong làm bạn với các anh, tuổi từ 60-69, sức khỏe tốt, có lối sống lành mạnh. Sẽ hổi âm dù thư đến trễ. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 358 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, quê miền Tây, muốn tìm bạn nam, vui vẻ, chân thành, khỏe mạnh, tuổi trên 65. Để quan tâm, chăm sóc, yêu thương trong quãng đời còn lại. Thư đầu xin nhờ Thời Báo chuyển hộ. 359 - (Trên 4 kỳ) - Nữ độc thân, 61 tuổi, người bắc, đạo Công giáo, đạo đức, thành thật, trọng tình

361 - (Trên 4 kỳ) - Lão bà 65 tuổi, sống tại Houston, mới về hưu, ở một mình vì con đã có gia đình. Muốn tìm lão ông dưới 70 tuổi, sức khỏe tốt, sống lành mạnh, kết làm bạn để 2 mái đầu bạc cùng yêu thương, lo lắng, chăm sóc nhau cho phần đời còn lại. Ai thương cảm xin thư về Thời Báo nhờ chuyển. 362 - (Trên 4 kỳ) - Lão bà đã 70 tuổi ngồi bên khung cửa viết thư tìm chồng. Ai mến xin thư về Thời Báo Houston nhờ chuyển. 363 - (Trên 4 kỳ) - Nữ, trên trung bình mọi phương diện, còn đi làm toàn thời gian, thích nghe nhạc và đi du lịch. Mong gặp được bạn nam cùng sở thích, tuổi từ 58-68. 364 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 60 tuổi, sống ở Houston - Texas, đạo Phật, người miền nam, chưa lập gia đình. Mong ước kết bạn với một phụ nữ trên 55 tuổi, hiền lành, chân thành để tâm sự. Ai mến xin thư về Thời Báo nhờ chuyển. 365 - (Trên 4 kỳ) - Nam, 69 tuổi, người miền Nam, cư ngụ ở Houston. Sức khỏe tốt. Không hút thuốc, cờ bạc, rượu chè. Sống thanh bạch, giản dị, chân thành. Yêu mái ấm gia đình. Mong ước được kết bạn với một phụ nữ cùng sở thích. Xin thư về Thời Báo Houston nhờ

chuyển. 366 - (Trên 4 kỳ) - Nữ tuổi Mùi 65, là người Bắc, tóc đen, mặt tròn, thân hình nhỏ gọn, cao khoảng 5 feet, ở góa 25 năm, đơn độc và cô đơn. Muốn tìm bạn để chia sẻ nổi buồn, cần người biết yêu thương, không tứ đổ tường, can facebook. 368 - (Kỳ 2/4) - Nữ, độc thân 62 tuổi, người miền Nam, sống tại Houston - TX. Giáo viên về hưu, sức khỏe tốt, không vướng bận con cái. Người dễ nhìn, giàu tình cảm, chân thật, yêu thể thao, thích nấu ăn. Tìm bạn tốt, 65 tuổi trở lên, để yêu thương, lo lắng, chăm sóc lẫn nhau phần đời còn lại. Thương em xin thư về Thời Báo nhờ chuyển. THƯ ĐÃ CHUYỂN: Một Người, Houston, TX L. H., Cheektowaga, NY - H. Ng., Cheektowaga, NY - Ng. B., Chicago, IL - Một Người, Cheektowaga, NY- Tr. Ng., Kansas, MO - T. Do, Houston, TX - L., Houston, TX - V. Ng., Maryland, MD - L. Tr., Houston, TX - Th. M., HCM, VN - K. Ng., Cheektowaga, NY- Tr. Le., Houston, TX - Cindy, Houston, TX - Một Người, Houston, TX - Một Người, Houston, TX - Ph. Ph., Virginia B., VA - H. B., Houston, TX - D, Houston, TX - Q. Le, Houston, TX- T. Ng., Houston, TX - H. Le., Houston, TX - T. H., Houston, TX - Nails salon, Brooklyn, NY- T. Vo, Day Ton, NS (5 thư) - M. Vo, California, GA - Th. Ng., Houston, TX- D. Ph., Houston, TX (2 thư) - Th. A., Houston, TX - Ng. Ng., Houston, TX

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

89

TỬ VI TUẦN

TM

Văn phòng tử vi Tuyết Lưu

HOUSTON

Theo lịch thư của Tống Thiều Quang và Bạch Hạc Minh trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu khởi đầu vào ngày 15 hay ngày Giáp Tuất (tức 26-05-21 dương lịch), thì ngày âm lịch sau đây được kể là ngày tốt nên làm các việc quan trọng: ngày âm lịch 17 tức Bính Tý (28-05-21 dương lịch) . Còn ngày xấu là ngày 16 Ất Hợi (27-05-21 dương lịch) là ngày nguyệt phá vì xung với với tháng Tỵ nên đừng làm việc quan trọng. Tuy nhiên gặp ngày xấu có thể chọn giờ tốt, hợp với tuổi mình và thận trọng hành sự. Xin quý vị lưu ý: Mỗi tuổi trong tuần có thể gặp một ngày không nên chọn làm việc quan trọng nếu xung khắc với tuổi của mình, thí dụ tuổi Tý không chọn ngày Ngọ, tuổi Sửu không chọn ngày Mùi…Ngược lại tuổi Ngọ không chọn ngày Tý, tuổi Mùi không chọn ngày Sửu. Trong một ngày lại có giờ tốt xấu, muốn tìm giờ tốt của một ngày có thể dùng lịch tờ rời (như lịch bloc) có ghi rõ.

Tuổi Tý: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Tý hy vọng giảm thêm áp lực về cả hai mặt sự nghiệp và tài chính. Có tin vui trong gia đình hoặc về thuế má, nhà cửa hay công việc… Đối với nam giới: Dự án tiến hành tuy chậm nhưng chắc. Chưa nên đổi việc hay đổi mục tiêu. Cần duy trì cái cũ và chờ thời cơ tốt khuếch trương thêm. Tài chính bớt hao thoát ngoài dự liệu. Có tin vui trong gia đình. Tình cảm tốt và có người đề nghị hợp tác một dịch vụ nhưng chưa nên nhận vì biến động ngoại giới tạo bất lợi. Đối với nữ giới: Chưa thể đầu tư hay mua sắm khoản lớn mà nên chừng mực túi tiền. Có quý nhân hỗ trợ dù việc làm có áp lực nhưng thành quả tạm được. Chưa vội tin vào lời hứa về tài chính của người khác mà chủ động tính toán khi góp vốn. Có tin vui trong gia đình. Tình cảm êm đềm nên duy trì hạnh phúc đang có và lạc quan chờ thời. Đối với các vị cao niên: Có nguồn vui tinh thần dù tài chính kém ổn định. Chưa có dịp đi xa hay gặp gỡ bạn bè mà thừa dịp “ta về ta tắm ao ta” trong mùa dịch bệnh. Tuổi Sửu: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Sửu tiếp tục hy vọng công việc trôi xuôi hơn nhưng tiền bạc chưa ổn định như ý. Phòng rủi ro, cảm cúm hay dị ứng khi tiếp xúc ngoại giới. Đối với nam giới: Có cơ hội cải thiện giao tế nên làm vì thời cơ thuận lợi cho việc khuếch trương sự nghiệp không xa. Di chuyển hay làm việc nên thận trọng. Tài chính chưa ổn định vì chi nhiều hơn thu. Tránh tranh cãi và gây mâu thuẫn vì sẽ bất lợi cho công việc vì sự đoàn kết rất cần trong tương lai gần. Đối với nữ giới: Tài chính có dấu hiệu hao thoát vì mất mát, sửa chữa hay mua lầm một món đồ hoặc do áp lực nợ nần. Công việc bình thường hơn tuần trước. Nguồn vui gia đình tạo hạnh phúc bên trong nhưng nên phòng mâu thuẫn bên ngoài. Có quý nhân giúp đỡ ý kiến cải thiện việc làm nên nhận. Đối với các vị cao niên: Vội vàng thay đổi sinh hoạt không tốt. Giải pháp cần vẫn là tìm nguồn vui và thư giãn dưới mái gia đình. Phòng rủi ro khi di chuyển.

90

Tuổi Dần:

Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Dần chưa cảm thấy giảm áp lực về sự nghiệp và tài chính nhưng hy vọng cuối tuần thoải mái hơn đầu tuần. Phòng tranh cãi hoặc gây mâu thuẫn trong giao tế. Đối với nam giới: Tài chính chưa ổn định, nhất là nguồn phụ, nên tiết kiệm và lo trả nợ, đặc biệt tránh đầu tư vội vàng hoặc dấn thân vào trò đen đỏ. Đừng quên mâu thuẫn trong giao tế sẽ cản việc thực hiện mục tiêu lâu dài. Công việc đầu tuần có chiều bấp bênh nhưng lạc quan hơn sẽ tới vào cuối tuần. Đối với nữ giới: Tài chính bình thường nhưng chưa thể mua sắm khoản lớn hay đầu tư bấp bênh. Giữ vững túi tiền vẫn là chính sách cần theo. Sức khỏe có vấn đề về dị ứng gây ho suyễn hay đau răng. Tránh tranh cãi và kiện tụng. Có quý nhân phù trợ nhưng chưa có khả năng đổi việc hay thay việc như ý. Có phần thưởng tinh thần bất ngờ trong tuần như nhận một tin vui hay từ một sự thông cảm. Đối với các vị cao niên: Một tuần có nguồn hạnh phúc đoàn tụ. Tài chính chưa vượng như ý nhưng đủ dùng nên tri túc và tri nhàn.

Tuổi Mão: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Mão cảm nhận việc làm bình thường hơn, tài chính khả quan hơn nhưng sức khỏe có chút rắc rối cần sớm theo dõi. Đối với nam giới: Cuối tuần có thể đầu tư và mua sắm ở mức vừa phải nhờ tài chính tạm ổn định. Sức khỏe có chút rắc rối như đau nhức hay ho suyễn, vẫn nên tuân thủ “giãn cách” khi ra ngoài. Việc làm bình thường nhưng có phần thưởng tinh thần như được khuyến khích. Được người quan tâm nhưng cũng có kẻ làm phiền hoặc ganh ghét. Đối với nữ giới: Tránh tranh cãi hay gây mâu thuẫn trong giao tế vì việc cộng tác rất cần trong tương lai gần. Việc làm tiến triển chậm và phải cố gắng nhiều mà thành quả ít nhưng là tình trạng chung cần cố gắng và kiên trì. Sức khỏe có chút rắc rối về đường hô hấp. Nguồn chính tiền bạc ổn định nhưng nguồn phụ chưa có, chỉ có thể đầu tư hay mua sắm trong chừng mực. Đối với các vị cao niên: Có tặng vật hay nhận tin vui. Di chuyển nhất là lúc ra ngoài nên thận trọng. Nên ghi nhớ “hòa khí sinh tài” và “nhân hòa vạn sự hưng.”

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Văn phòng tử vi Tuyết Lưu Tuổi Thìn: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Thìn hy vọng cảm thấy giảm suy thoái về sự nghiệp và tài chính tạm ổn so với tuần trước và có tin vui về sức khỏe. Đối với nam giới: Khám sức khỏe có tin vui hay việc phòng dịch tăng biện pháp thêm tin tưởng. Tài chính chỉ tạm ổn định nên phải tiếp tục kế hoạch tiết kiệm. Việc làm có thay đổi hoặc đổi việc hoặc đổi nơi làm hoặc ít việc hơn trước nhưng nhìn chung bản thân thích hợp được. Nhận lời thăm hỏi hay thư tín hoặc quà cáp. Đối với nữ giới: Sự nghiệp tuy còn bấp bênh nhưng đã có hướng cải thiện lạc quan. Áp lực công việc giảm khiến tinh thần bình hòa hơn. Hy vọng có nguồn phụ hay được tài trợ hoặc giúp đỡ. Di chuyển nhiều, nhưng chưa có cơ hội đi xa. Thận trọng quyết định trước đề nghị bất ngờ và khi tiếp xúc ngoại giới. Đối với các vị cao niên: Bạn bè sum họp, gia đình đoàn tụ. Chưa có cơ hội đi xa nghỉ ngơi. Nên chừng mực khi tiếp xúc ngoại giới và cần thận trọng trong hoạt động.

Tuổi Tỵ: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Tỵ hy vọng tạm bình ổn về sự nghiệp nhưng tài chính còn chút áp lực tạm thời. Một việc làm có kết quả bất ngờ hay một tin vui tới đúng lúc. Đối với nam giới: Tài chính đầu tuần còn có áp lực nên giảm chi khoản chưa cần, hy vọng cuối tuần thoải mái hơn. Quý nhân giúp đỡ giải quyết một khó khăn trong công việc. Được người quan tâm và khuyến khích tiếp tục một kế hoạch đang theo đuổi. Tiếp tục kiên trì thích nghi với hoàn cảnh còn áp lực khách quan. Đối với nữ giới: Có tin vui về thuế má, một thương lượng tài chính hoặc một nguồn tài trợ hay về nhà đất hoặc về thân nhân hoặc bè bạn. Tình cảm dồi dào nhưng cần tự chế để tránh phiền phức. Cần thận trọng vì có dấu hiệu hao thoát tài chính do mua bán lầm khiến lỗ vốn, mất mát hay do sửa chữa. hoặc thuốc men… Không nên đi xa trong tuần. Đối với các vị cao niên: Có tin vui về đoàn tụ. Được nhiều người thăm hỏi và săn sóc. Có quà biếu hay tiệc tùng cuối tuần.

Tuổi Ngọ: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu nhưng người tuổi Ngọ vẫn cần thận trọng trong việc làm và trong giao tế nhân sự. Có tin buồn từ xa. Đối với nam giới: Việc làm bình thường, nhờ khắc phụ dược khó khăn. Tiếp xúc bên ngoài, tránh rủi ro, bệnh hoạn khi làm việc hay khi di chuyển. Có mâu thuẫn với thân thích hoặc đồng nghiệp nên hóa giải và có cơ hội tốt trong tuần nên kịp thời nắm giữ. Tiền bạc tạm ổn định nhưng chưa có nguồn phụ như dự tính nên tiết kiệm. Có tin buồn về một việc làm không gặp thuận lợi. Đối với nữ giới: Tài chính bình thường nhưng cuối tuần có khoản chi đáng kể nên kịp thời tiết kiệm, nhất là tránh phóng tay chi tiêu cho khoản nhiều may rủi hay không cần thiết. Áp lực công việc tăng. Phải lo lắng cho người lớn tuổi trong gia đình. Đề phòng tranh cãi gây tổn hại cho giao tế nhân sự và sinh ra kiện tụng. Có cơ hội tiệc tùng hay du lịch nhưng nên chừng mực trong thời kỳ dịch bệnh. Đối với các vị cao niên: Sức khỏe có vấn đề về tiêu hóa nhưng có một tuần ổn định về tiền bạc và được người quan tâm. Đừng quên: “Sớm mượn điền viên vui tuế nguyệt” là hơn. Tuổi Mùi: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Mùi hy vọng thành tựu về sự nghiệp có chiều hướng ổn định nhưng tiền bạc chưa phấn khởi như dự trù. Đối với nam giới: Tài chính có áp lực vì nguồn thu không thay đổi nhưng khoản chi tăng cao, hiện tỉnh nên “thắt lưng buộc bụng” vì áp lực chưa dứt ngay được. Có mâu thuẫn trong gia đình nhất là với đối tượng, nên sớm hóa giải để dồn tâm lực vào công việc. Sự nghiệp có phần ổn định hơn tuần trước, thích nghi được khó khăn, tạo nguồn tự hào và hứng thú. Coi chừng dịch bệnh khi ra ngoài. Đối với nữ giới: Có quà biếu hay thiệp mời hoặc cuộc hội họp chung vui nhưng nên chừng mực trong tiếp xúc ngoại giới. Thành công trong giao tế bên ngoài nhưng coi chừng có sóng gió trong gia đình. Khoan tiếp tục tiến hành việc thương lượng tài chính như trao đổi, sang nhượng, vay mượn… vì chưa hết dấu hiệu hao thoát. Phòng hỏa hoạn hay rủi ro trong sinh hoạt. Đối với các vị cao niên: Một tuần có nguồn vui về tinh thần nhờ công trình đóng góp cho xã hội. Có khách tới thăm hay cơ hội tiệc tùng với thân thích dưới mái ấm gia đình.

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

91

TỬ VI TUẦN

TM

Văn phòng tử vi Tuyết Lưu Tuổi Thân: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Thân cảm nhận có nhiều điều chưa vừa ý về tài chính và công việc. Phòng rủi ro và sức khỏe có chút rắc rối. Đối với nam giới: Tình cảm dao động gây băn khoăn, lo nghĩ cho sức khỏe bản thân và thân thích. Áp lực tài chính tăng cao vì nguồn thu giảm và khó điều động tiền bạc như nợ khó đòi, như cầu sửa chữa, bảo trì, thuốc men… tăng nhiều. Dự án khó thành, chưa nên thay đổi và cần việc củng cố hơn là khuếch trương. Chưa có cơ hội đi xa như du lịch hay du ngoạn dù nhu cầu nghỉ ngơi, thư giãn là cần… Đối với nữ giới: Khó sang nhượng, chưa bán hoặc chưa mua được món đồ bạn cần. Áp lực công việc và tài chính tăng cao nhưng có ngân khoản giúp đỡ như một nguồn tài trợ hay một thương lượng tài chính thành tựu. Cần tự chế trong chi tiêu để tránh áp lực tài chính lâu dài. Cần có cách sống điều độ, chừng mực và tránh căng thẳng trong công việc gây mất ngủ. Đối với các vị cao niên: Nên cải thiện giao tế cho trong ấm ngoài êm. Tạm ngừng việc xã hội khiến bận rộn và xáo trộn. Tiếp tục cách sống “an cư lạc nghiệp”.

Tuổi Dậu: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Dậu cảm thấy tài chính ổn định dần. Chú ý cuối tuần thu nhiều chi cũng nhiều nhưng hy vọng thân tâm thấy thoải mái. Đối với nam giới: Việc làm tạm ổn định và có thành quả nhưng vất vả hơn trước. Tài chính tạm vượng nhưng chưa thể đầu tư khoản lớn và mua sắm rộng rãi trong dịp cuối tuần. Đừng quên “hao tinh” vẫn còn, tránh đỏ đen. Coi chừng rủi ro khi lái xe hay lúc làm việc nhất là khi tiếp xúc ngoại giới. Đối với nữ giới: Chưa nên vội mua hoặc bán món đồ như dự tính trong tuần này vì bất lợi. Việc làm có hướng mới, thay đổi theo chiều hướng tốt nhưng phải kiên tâm theo đuổi, tránh sớm ngã lòng và bỏ dở. Tài chính ổn định nhưng có khoản chi tiêu bất ngờ về bảo trì, từ thiện hay việc hiếu hỉ hoặc thuốc men… Cần bình tĩnh vượt quua áp lực khách quan cà chủ quan. Đối với các vị cao niên: Có áp lực tinh thần từ dịch bệnh gây ra. Cần thư tâm, tĩnh trí hưởng cảnh điền viên, nhàn hạ.

92

HOUSTON

Tuổi Tuất: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Tuất chưa thể thực hiện kế hoạch mới về việc làm và tài chính. Tạm thời lấy“tĩnh”chế “động.” Tình cảm có

xáo trộn. Đối với nam giới: Khó tránh mâu thuẫn trong nhà với người thân và giao tế bên ngoài. Nhiều áp lực bên ngoài và bên trong, nên bình tĩnh giải tỏa. Việc làm chưa như ý vì thiếu hoàn cảnh thuận lợi nên thu gọn hơn nữa. Tiền bạc kém ổn định, nên thủ giữ túi tiền chờ cơ hội tốt hơn hãy mở rộng hầu bao, hiện tình chưa thể đầu tư khoản bấp bênh. Đối với nữ giới: Có nhiều áp lực và bất lợi trong dự án nên thay đổi kế hoạch, thu gom lại hơn là bung ra, vì chưa có cơ may hoặc có quý nhân phù trợ. Có mâu thẫn với người chung quanh nên sớm hòa giải để đối phó với áp lực do hoàn cảnh chung gây ra. Tài chính kém ổn định vì phải chi nhiều cho người thân hay cho thuốc men hoặc các việc hiếu-hỷ và giao tế. Đối với các vị cao niên: Di chuyển nên thận trọng. Có dịp góp ý kiến xây dựng cộng đồng. Có tin buồn từ xa.

Tuổi Hợi: Trong tuần thứ ba tháng Tư âm lịch năm Tân Sửu người tuổi Hợi về sự nghiệp bớt áp lực nhưng tài chính vẫn còn dấu hiệu kém lạc quan. Phòng tranh cãi hay bất hòa về chính kiến hay quyền lợi hoặc tình cảm. Đối với nam giới: Đề phòng mâu thuẫn trong giao tế. Nên sớm theo dõi sức khỏe nhất là khi tiếp xúc bên ngoài. Tiền bạc tạm ổn định nhưng có khoản bội chi do giá cả leo thang nhất là trong việc sửa chữa hay bảo trì, thuốc men và dịch vụ. Có đề nghị tham dự làm ăn nên nghiên cứu vì có hy vọng thành công nhưng cần rành mạch trong vấn đề góp vốn.. Đối với nữ giới: Tiền tài chưa vượng như ý dù đã bước đầu ổn định nhưng chưa có ngoại thu và phải chi ngoài dự liệu, nên thận trọng. Phòng khẩu thiệt thị phi với thân thích do bất đồng ý kiến về chi tiêu. Chưa có cơ hội đi xa như du lịch hay vì việc tiếp thị nên tạm thời “an cư lạc nghiệp.”. Coi chừng rắc rối trong một vụ tranh cãi! Đối với các vị cao niên Phòng té ngã. Được săn sóc và có cơ hội gặp bạn bè, thân thích. Nên tri túc và thư giãn, nghỉ ngơi.

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

HOUSTON

Sinh năm 1938 ở Hải Dương, Bắc Việt, Bé Ký không được học ở một trường đào tạo mỹ thuật hay mỹ nghệ nào, chỉ do lòng mê vẽ mà trở thành họa sĩ. Tuy nhiên, bà cũng được các họa sĩ Trần Đắc, Trần Văn Thọ, Văn Đen chỉ dẫn ít nhiều ở các xưởng vẽ riêng của những họa sĩ này, để rồi với tài năng hết sức đặc biệt, bà trở thành nữ họa sĩ nổi tiếng với một bút pháp độc đáo, riêng biệt, một thế giới giản dị, mộc mạc, rất đáng yêu mến. Nữ họa sĩ Bé Ký qua đời vào chiều ngày 12/05/2021 tại nhà ở Westminster, hưởng thọ 83 tuổi.

Bé Ký

Nữ họa sĩ của vỉa hè đô thành

T

rong hồi ức của người Sài Gòn lớn tuổi chắc vẫn còn nhớ hình ảnh một cô gái trẻ với mái

tóc dài kẹp sau lưng, tay cô cắp tập giấy “croquis” trắng tinh kèm theo những bức tranh đã vẽ. Cô thường lang thang trên những con đường

mang tên Tây như Catinat (Tự Do), Charner (Nguyễn Huệ)… Một công đôi việc, cô vừa vẽ và vừa bán tranh cho khách qua lại… Đặc biệt, trong số khách hàng mua tranh còn có những người ngoại quốc. Họ có mặt tại Sài Gòn và muốn giữ lại những hình ảnh của “Hòn ngọc Viễn đông” để đem về nước làm kỷ niệm. Hóa ra tranh của cô là một “đại sứ lưu động” tỏa ra thế giới để giới thiệu những hoạt cảnh của một đất nước khi đó hãy còn là một “ẩn số” đối với người Phương Tây. Tr a n h c ủ a c ô t h u ộ c l o ạ i “carricature” hay còn có tên “sketching”. Nói khác đi chỉ là những bức ký họa, tốc họa, hoạt họa hay phác họa… mô tả những cảnh “đời thường” diễn biến trong

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

93

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

cuộc sống… Chỉ qua vài nét bút giản dị, cô bé vẽ từ con chim, con cá, con trâu, con ngựa, con gà…cho đến những hình ảnh mẹ con, trẻ thơ, gồng gánh, chợ búa… Cô gái đó là Bé Ký. Danh hiệu “Nữ nghệ sĩ trẻ tuổi của đô thành” được dành cho Bé Ký thời cuối thập niên 50 sau đợt di cư của người miền Bắc vào Nam năm 1954. Bé Ký sinh ra tại Hải Dương (năm 1938) với một cái tên thật mộc mạc: Nguyễn Thị Bé. Vốn mồ côi từ thuở tấm bé, cô được họa sĩ Trần Đắc nhận làm con nuôi đồng thời là học trò tại Hải Phòng rồi theo gia đình cha nuôi cùng di cư vào Nam. Họa sĩ Trần Đắc đã mang kinh nghiệm của mình, dạy cho Bé Ký phương pháp vẽ bằng chì than rồi đi dần qua màu sắc trên lụa. Bé Ký mê vẽ từ thuở còn lên 4, lên 5. Cô bé bước vào hội họa một cách tự nhiên theo năng khiếu, không hề qua một trường lớp nào. Khởi đầu bằng những nét vẽ nguệch ngoạc và cho đến khi thành danh cũng chỉ bằng những nét đơn sơ, không cầu kỳ. Nhà phê bình văn học - nghệ thuật Thụy Khê nhận xét: “… Các họa sĩ thường bắt đầu từ dessin rồi dựa vào dessin mới phóng ra các màu sắc khác nhau. Bé Ký dừng lại ở dessin. Dường như bà đã tìm thấy vùng đất Thánh và dứt khoát ở lại thiên đường nguồn cội của mình. Bà không lớn nữa. Có thể nói Bé Ký - như cái tên lựa chọn có ý tiền định của bà - đã lấy tuổi thơ làm quê hương, dừng lại ở thời điểm hàn vi, ngây thơ (naif) trong hội họa và trong đời. Bé Ký là hiện tượng không già, rất độc đáo trong hội họa Việt…” (Bé Ký, Nỗi Hoài

94

TM

HOUSTON

Nhớ Niềm Vui Đã Khuất) Hình ảnh năm đứa trẻ ngồi xem đá gà hình như gợi lại cho người xem một hoạt cảnh, tuy chỉ mang những nét chấm phá đơn giản nhưng lại gợi trong ký ức của người thưởng ngoạn cất dấu từ thời thơ ấu. Tranh trong kho tàng tranh dân gian cũng có con gà nhưng gà của Bé Ký sống động trong một cuộc thư hùng, lông dựng đứng. Bức tranh có cái “hồn” của những đứa trẻ chăm chú ngồi xem và cái “thần” của hai con vật trong một cuộc “giác đấu” một mất một còn. Ở bức tranh ông cháu che dù người ta thấy sự khăng khít của một già, một trẻ. Cũng bằng những nét “carricature” đơn giản nhưng lại toát lên một cảnh tượng xa xưa đã từng nằm sâu trong ký ức người xem. Ông mặc áo dài, tay cầm dù… dắt cháu đầu để chỏm. Cả hai hình như trên đường đi xem hội ngoài đình làng. Có lẽ hình ảnh này cũng đã nằm sẵn trong ký ức của người họa sĩ và có lẽ Bé Ký vẽ rất nhanh cho kịp bước chân của hai ông cháu. “Sketching” là như vậy. Chỉ cần vài

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

nét chấm phá để “tốc họa” nhưng hình ảnh đó - tựa như “snap shot” thời nay - đã ghi lại những khoảnh khắc sinh động. Vốn là phụ nữ nên Bé Ký vẽ rất nhiều tranh về mẹ và con. Trong bức “Đi chợ mua bông sen” người thưởng ngoạn có thể tưởng tượng hai mẹ con trên đường từ phiên chợ quê về nhà. Nét mặt người mẹ hớn hở vì bán hết hàng, bà mua ba bông sen về cúng Phật tạ ơn. Cô con gái cười tươi như hoa với ba bông sen đặt trên vai như chia sẻ niềm vui được đi chợ với mẹ. Người ngoại quốc rất thích hình ảnh đặc thù Việt Nam này. Có áo dài thướt tha, có đôi quang gánh truyền thống, có chiếc khăn che đầu theo kiểu phụ nữ miền Nam và nhất là có cả chiếc nón lá rất… Việt Nam. Thời bây giờ có người sẽ nói Bé Ký là “Đại sứ Du lịch” của Việt Nam! Hàng loạt những bức ký họa về mẹ và con đã được Bé Ký khai thác, có thể nói đây là chủ đề nổi bật nhất của người họa sĩ vốn là một đứa trẻ mồ côi. Bao ấp ủ thầm kín, bao nỗi niềm sâu lắng, bao khát khao cháy bỏng được người vẽ thể hiện một

Chọi gà

TM

HOUSTON

cách nồng nàn trên tranh. Đó là một hiện tượng rất hiếm trong hội họa. “Mẹ con”, “Mẹ chải tóc cho con” là những bức điển hình cho bộ sưu tập có chủ đề “Mẹ & Con” của Bé Ký. Bức tranh “Giã biệt” khiến người xem liên tưởng đến cuộc di cư của người miền Bắc vào Nam năm 1954. Người mẹ với khuôn mặt khắc khoải nhìn lại phía sau… trên tay bồng đứa con cùng nhìn về một hướng với vẻ mặt ngây thơ vô tội. Có sống trong cảnh cất bước rời xa quê hương này mới hiểu được tâm trạng của người họa sĩ… Chuyển sang giai đoạn tranh màu ta vẫn thấy chủ đề “Mẹ & Con” vẫn được Bé Ký khai thác, khai thác một cách triệt để. Thường là tranh lụa hay sơn mài được vẽ theo một phong cách riêng. Mới thoạt nhìn tựa như tranh dân gian ngày xưa nhưng lại pha trộn những đường nét trừu tượng của thời hiện đại. Năm 1957 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc đời làm nghệ thuật của Bé Ký. Chị đã có cuộc triển lãm đầu tiên tại Pháp văn Đồng minh hội (Alliance Francaise, Sài Gòn). Cuộc triển lãm do ông René de Berval, phê bình gia mỹ thuật cho tạp chí France d’Asie và Journal d’Extrême Orient bảo trợ. Cuộc triển lãm rất thành công về tài chánh, nhưng quan trọng hơn cả là sự khẳng định tài năng của Bé Ký, “Nữ Họa sĩ của Vỉa hè Đô Thành”. Phải thắng thắn nhìn nhận, sự thành danh nhanh chóng của họa sĩ Bé Ký phần lớn nhờ vào những người sưu tập hội họa Âu châu, bên cạnh đó là những bài viết giới thiệu, phê bình của nhiều tạp chí ngoại quốc như Le Journal d’Extrême Orient, The Yomiuri Shimbun,

The Manila Times, Asiaweek, The Orange County Register và Los Angeles Times. Từ năm 1957 đến năm 1975, Bé Ký đã mở 18 cuộc triển lãm tranh, trong đó có 16 lần tại Sài Gòn, một lần tại Pháp và một lần tại Nhật Bản. Định cư ở Hoa Kỳ từ năm 1989, Bé Ký sống cùng chồng là họa sĩ Hồ Thành Đức và gia đình ở thành phố Westminster, California và vẫn tiếp tục làm việc đều đặn, và thường xuyên bày tranh với các họa sĩ quen biết trong sinh hoạt cộng đồng nơi đây. Bày tranh nhiều lần ở các thành phố Garden Grove, Westminster, San Diego, Irvine,

Los Angeles… Cũng có đôi dịp bày tranh chung ở các tiểu bang khác như Virginia, Florida, Maryland. Năm 1995, Bé Ký được mời tham dự cuộc triển lãm quốc tế Women: Beyond Borders. Cuộc triển lãm này sẽ di chuyển qua nhiều quốc gia trong vòng năm năm, từ 1995 đến 2000, rồi sẽ trở về Hoa Kỳ để được lưu giữ như một bộ sưu tập thường xuyên. Cuộc triển lãm được thực hiện với mục đích trình bày tiếng nói của những nghệ sĩ phụ nữ có tính toàn cầu, trong tinh thần đối thoại, thông cảm và sáng tạọ Các nghệ sĩ gốc gác từ các quốc gia Mỹ, Do Thái, Kenya, Úc, Tây Ban Nha, Ý, Thụy Điển, Phần Lan, Pháp, Cu

Che dù

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

95

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

Ba, Mễ Tây Cơ, Á Căn Đình, Nhật Bản, Việt Nam, những nghệ sĩ này hiện nay đang sinh sống ở Hoa Kỳ và họp nhau trong cuộc triển lãm để tạo nên một cuộc đối thoại và thông cảm vượt qua màu da và biên giới quốc gia… Như các họa sĩ và các nhà tạo hình khác dự cuộc triển lãm, Bé Ký nhận một chiếc hộp gỗ vuông mỗi chiều khoảng chừng hơn gang tay rồi biến chế bằng cách ghép thêm các nguyên liệu khác bằng kẽm, gỗ và giấy rồi vẽ lên đấy mấy hình ảnh đặc trưng của riêng mình, nổi bật lên là hình ảnh người thiếu nữ Việt Nam mềm mại, nhẹ nhàng, thon thả, rất được chú ý trong lần trưng bày khai mạc ở Santa Barbara Contemporary Arts Forum, tại Santa Barbara, California vào tháng 11 năm 1995. Về mặt tình cảm, một bước ngoặt không kém phần quan trọng đã đến với Bé Ký vào năm 1965: “người

TM

HOUSTON

họa sĩ đường phố” gặp người họa sĩ “tha hương” tại Sài Gòn. Nhà văn Luân Hoán dùng cụm từ “song kiếm hợp bích trong hội họa” để mô tả sự kết hợp của hai họa sĩ Bé Ký và Hồ Thành Đức [*]. Hồi đó truyện chưởng của Kim Dung đang thịnh hành tại miền Nam. Trong “Thiên Long Bát Bộ” có hai nhân vật chính là Dương Quá và Tiểu Long Nữ, họ đã luyện thành công bộ “song kiếm hợp bích” trong một ngôi cổ mộ. Ở lãnh vực hội họa, Bé Ký và Hồ Thành Đức là một cặp họa sĩ luôn hỗ trợ nhau trong nghệ thuật. Điều đáng nói là cả hai đi theo trường phái hội họa riêng khiến họ hoàn toàn độc lập khi thực hiện tác phẩm. Theo lời kể của Luân Hoán, hai họa sĩ đến với nhau trong một bất ngờ của định mệnh: “… Chợt anh thấy từ cửa phòng tranh xuất hiện một cô gái tóc kẹp,

Mẹ con

96

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

thả dài xuống lưng. Anh bất ngờ giật mình, nhưng làm tỉnh được ngay. Cô gái đã dừng trước họa phẩm thứ nhất, im lặng ngắm…. Cô gái quả thật không có nhan sắc của một giai nhân. Nhưng sự dịu dàng từ tốn đã là một sắc đẹp, gợi mở trong Hồ Thành Đức những thao thức rất lạ lùng… - Chào ông, phòng tranh có vẻ vắng quá. Đức chợt tìm thấy ngay cái mau miệng lém lỉnh của mình: - Không đâu thưa cô, có lẽ giờ này chưa được thuận tiện. Anh cười dù cỏ vẻ hơi phật lòng. Cô gái không mỉm cười trả lễ, nhưng không lạnh lùng, cô nhìn quanh phòng tranh. Đức cũng đưa mắt theo chiều quan sát của người khách… thì bất ngờ nghe tiếng hỏi: - Anh có biết tôi là ai không ? Chừng nửa giây ngập ngừng, Đức đáp chững chạc, tự nhiên:

Đi chợ mua bông sen

TM

HOUSTON

- Thưa rất làm tiếc, xin lỗi cô là ai. Không lưỡng lự, cô gái, giới thiệu mình: - Tôi là Bé Ký - A, thế ra cô là những họa sĩ của hè phố. Lẽ ra Đức phải có cái nụ cười tinh nghịch, châm chọc như thói quen. Nhưng không hiểu sao, lòng anh thấy yên ả, bình thản và có cái gì như ấm áp đang vây bọc lấy anh. - Hôm nay cô không ra Lê Lợi, Catinat…? - Không, mấy hôm nay tôi không ở Sài Gòn. Tôi vừa từ Buôn Mê Thuộc về đây, cốt yếu xem phòng tranh của anh…” Rõ ràng là miền Nam cũng có loại tranh dân gian bên cạnh những phong cách dân gian của miền Bắc và miền Trung. Tranh của Bé Ký được xếp vào loại “dân gian” của Sài Gòn xưa. Để chấm dứt bài viết này, xin mượn lời nhà phê bình Huỳnh Hữu Ủy:

“… Bút pháp của Bé Ký thuộc về đại chúng, đó là một thứ nghệ thuật của quần chúng. Như vậy, chẳng có gì đáng tiếc khi nghệ thuật của Bé Ký chỉ ngừng ngang mức dân gian mà không đi xa hơn nữa. Nếu chúng ta đã có những nguồn tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, tranh đỏ Kim Hoàng, tranh làng Sình ở Huế, thì chúng ta còn có thêm một nguồn tranh dân gian quý giá không kém chính là thế giới tranh Bé Ký. Dĩ nhiên, tranh Bé Ký cao và thơ mộng hơn nhiều vì nó là hơi thở thuần nhất của một nghệ sĩ chân thành và tài hoa, độc đáo và sáng tạo. Một giòng tranh dân gian của đại chúng như tranh Đông Hồ, thì hoàn toàn ngược lại, xoá hẳn cá tính vì được hình thành bằng nhiều thế hệ qua thời gian và lịch sử”. (Theo Nguyễn Ngọc Chính, Huỳnh Hữu Ủy)

[*] Họa sĩ Hồ Thành Đức sinh năm 1940 tại Đà Nẵng, Quảng Nam. Ông tốt nghiệp Cao Đẳng Quốc Gia Mỹ Thuật Sài Gòn, sáng lập viên đồng thời là chủ tịch của Hội Họa sĩ Trẻ Việt Nam (19681975), Giáo sư hội họa Viện Đại Học Vạn Hạnh (1969-1975), Khoa trưởng ngành Họa Thực Tiễn tại Đại Học Phương Nam (19741975). Tranh của Hồ Thành Đức được người xem đồng cảm ở màu sắc là điều dễ nhận ra nhất. Hầu như ông chỉ sử dụng những gam màu sáng tươi trong những hy vọng cùng những con đường nhẹ nhàng dẫn người xem vào bên trong thế giới nội tâm của khung vải. Hồ Thành Đức thành công ở thể loại acrylic hơn là ở các chất liệu khác. Ông chạy theo sự quyến rũ xảy ra cấp thời ngay sau những nhát vẽ đầu tiên cho đến khi kết thúc. Sự nhạy cảm với màu sắc đã giúp ông phân biệt một cách tài tình giữa những khoảng tối cần nhấn mạnh để các góc sáng trở nên tinh tế hơn gây cảm giác mở ra những câu hỏi mà người xem có thể tự đặt cho chính mình. Họa sĩ Hồ Thành Đức đã đi qua một đoạn đường rất dài và ông cũng là chứng nhân của nhiều cuộc biến động từ chính trị, lịch sử đến thăng trầm của nền hội họa nước nhà. Ông đã có tranh trong nhiều bảo tàng viện nhằm góp tiếng nói hiếm hoi của mỹ thuật Việt Nam vào nền mỹ thuật thế giới. Tuy thế, niềm thao thức về một sức sống mới đẩy hội họa Việt Nam lên cùng nhịp điệu của thế giới vẫn luôn bên cạnh ông trong những ngày còn lại nơi xứ người. (Theo Mặc Lâm)

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

97

CHUYỆN CŨ NGHE LẠI

TM

HOUSTON

Người giúp việc nhà: nhìn lại một thân phận

N

gười giúp việc có vai trò đặc biệt ở nơi họ làm việc, dù ít ai để ý chuyện này. Họ rất “gần” vì cùng ăn ở trong nhà, nhưng lại “xa” vì không phải người trong gia đình chủ nhà. Tùy theo tính cách của hai bên và sự rộng lượng của chủ nhà, có người đến với một gia đình một thời gian rồi đi, có người gắn bó với gia đình chủ, được chủ nhà thương như người thân, lo dựng vợ gả chồng, khi già yếu được chữa bệnh. Số này hiếm, nhưng luôn luôn có. Đọc lại báo xưa, thấp thoáng vài đoạn văn mô tả hình ảnh người giúp việc trong cuộc sống thường ngày. Phụ Nữ Tân Văn (số 230 năm 1934), nhắc lại đời sống khá giả của miền Nam ở giai đoạn trước khủng hoảng kinh tế đầu thập niên 1930: “Trước đây vài năm, người Trung, Bắc vào Nam đều lấy làm lạ vì sự người Nam bận đồ lụa nhiều. Cho tới đầy tớ những nhà trung sản cũng mặc đồ hàng”. Chủ chưng diện thì người làm công cũng có thể ăn mặc đàng hoàng, là thực tế ở miền Nam. Không chỉ được hưởng vài tiện nghi vật chất theo sự hưng thịnh của chủ nhà, nhiều người làm được coi như người nhà. Nhật báo Sài Gòn số 14606 năm 1941, có ô quảng cáo về Vườn Chơi Đại Thế Giới trong Chợ Lớn

98

Tranh biếm họa của họa sĩ Pháp André Joyeux. Chú thích: Một người giúp việc hỏi bà chủ trước khi đi chợ: “Thưa bà, tôi phải mua món gì đây?”. Bà chủ bảo: “Tôi không quan tâm... bà biết phải làm gì mà…”. Ở đây, bà nội trợ Pháp xứ thuộc địa lười biếng và phù phiếm trong mắt họa sĩ Joyeux, chỉ nhận người về để làm việc nhà cho họ mà không buồn quản lý, giao việc

diễn cảnh Thập điện Diêm la đầy đoạ người có tội trên dương gian: “Muốn cho vợ con, em út, bạn bè, tôi tớ của mình trở nên người lương thiện thì không có chi hay bằng cho vô coi cảnh Thập điện”. Người giúp việc (tôi tớ) được xem như con cháu trong nhà, là đối tượng cần truyền đạt những nhận thức đúng đắn. Hai mẩu báo trên thể hiện sự gắn bó, xem người giúp việc như người nhà đối với các gia đình trong Nam. Thực dân Pháp đến xứ Việt Nam thuộc địa nhanh chóng tìm người

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

giúp việc. Ở Sài Gòn thời đó, họ thích thuê phụ nữ người Hoa Chợ Lớn gốc ở Thuận Đức, tỉnh Quảng Đông. Đây là nhóm phụ nữ rất đảm đang, hầu hết không lập gia đình. Từ đầu thế kỷ 20, sau các biến động bên Trung Hoa, họ tràn qua Sài Gòn – Chợ Lớn sinh sống. Nghề chính của họ là làm thuê giúp việc nhà cho giới nhà giàu, nhiều nhất là cho các gia đình người Pháp, chăm sóc trẻ con trong nhà. Họ sạch sẽ và trung thực, luôn mặc một kiểu trang phục giống nhau là áo xẩm màu đen dài gần

TM

HOUSTON

đầu gối. Họ trung thành, nấu ăn ngon, biết dạy dỗ và thương yêu trẻ con. Về già, các bà Thuận Đức thôi làm thuê, sắm một cái rương nhiều ngăn bằng thiếc mặt kiếng thủy tinh chứa kem đánh răng, gương lược, kim, chỉ, vòng đá cẩm thạch… để đi bán dạo khắp nơi vào buổi sáng, buổi chiều nghỉ. Đồng cảnh tha hương, cùng là phụ nữ lạc loài xứ người, họ thương yêu nhau như ruột thịt, hùn nhau mua một dãy phố trên lầu gần ngã tư Nguyễn Tri Phương - Trần Phú (Nguyễn Hoàng cũ) để sống gần nhau. Trong “Sài Gòn chuyện đời của phố”, tôi có nhắc đến một câu chuyện liên quan đến phụ nữ Hoa làm nghề giúp việc cho Pháp. Khoảng đầu thập niên 1950, khu Đa Kao xôn xao vì một vụ tự tử thương tâm. Người chết là một bà xẩm giúp việc nhà rất được chủ Pháp tin cậy, trả lương cao, cho phép đánh đòn con nít Tây mà họ trông nom. Người phụ nữ bất hạnh trong câu chuyện này không có gì sai sót trong mắt ông chủ giàu có người Pháp, chủ hãng xe Rồng Xanh (Dragon vert). Tuy nhiên, một ngày kia ông phát giác bị mất một số tiền lớn và bà bị nghi ngờ. Không biện minh được, bà thắt cổ tự tử để chứng minh sự trong sạch của mình. Bà xẩm nói trên có thuộc nhóm phụ nữ gốc Thuận Đức hay không? Có thể là không, vì bà đơn độc và thiếu sự chia sẻ đến nỗi thắt cổ tự tử vì bị chạm đến lòng tự trọng. Trong cuốn hồi ký của bà Lý Vỹ Linh, con gái của nhà lãnh đạo Lý Quang Diệu của Singapore có nhắc đến những phụ nữ ở Thuận Đức giúp việc nhà cho gia đình cô. Họ đến sống ở nhiều nước Đông Nam

Á, theo bước chân của những người Hoa tha hương, không chỉ ở Việt Nam. Thời Pháp thuộc, giá thuê rẻ là yếu tố chính để có thể thuê nhiều người giúp việc. Bác Phú, sinh ở Sài Gòn năm 1938 kể rằng thời trước 1945, mẹ ông làm chủ tiệm bán giày dép guốc lớn nhất ở chợ Bến Thành nên gia đình ông tuy chỉ có một mẹ ba con phải thuê đến tám người giúp việc. Trong đó có một đầu bếp, hai vú em, một người dọn dẹp nhà cửa, hai người bán hàng, viên quản lý, một người kéo xe đưa đón trẻ con đi học Như vậy, trừ ba người là viên quản lý và người bán hàng liên quan đến việc làm ăn, tính ra có tới năm người giúp việc trong một gia đình khá giả thời đó. ... Với thân phận cô thế giữa xã hội đô thị phức tạp, người giúp việc dễ

bị hất hủi, hành hạ, bị kẻ xấu lợi dụng, nhất là những đứa bé giúp việc. Họ có thể thường xuyên bị đe dọa, hãm hiếp, bắt đi ăn xin hoặc bán hàng rong kiếm tiền nuôi chủ, nhiều khi chỉ để có được một chỗ ở. Nhật báo Sài Gòn số 1376 (29 tháng tư 1938) kể chuyện một đứa bé ở đợ bị biến thành công cụ làm ăn của kẻ xấu. Bé gái tên Thiệt mới 13 tuổi, nhà ở vùng Nước Ngọt (Bà Rịa) theo cha mẹ lên Sài Gòn kiếm chỗ làm mướn. Thiệt được đưa về ở cho bà Đốc công Q. tại Bà Chiểu. Ở không lâu thì bà Lê Hiển Khánh cũng vào làm công nhà này. Một ngày gần Tết, bà Khánh nói dối với chủ nhà là Thiệt có bà con, xin đưa về thăm nhà vài bữa. Chủ đồng ý. Ra khỏi nhà, bà Khánh dụ dỗ Thiệt vào nhà dành cho trẻ mồ côi để ở. Được 5, 6 ngày thì Khánh lại dắt Thiệt đi kiếm chỗ làm mướn tiếp. Em Thiệt lúc đó biết mình

Tranh của André Joyeux. Một cuộc đối thoại giữa bà chủ và chị giúp việc người Hoa láu lỉnh: “Tại sao đứa bé lại gào khóc như vậy?” – “Nó buồn quá, thưa bà, vì bà trả lương cho A Lí mỗi tháng có 15 đồng!”

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

99

CHUYỆN CŨ NGHE LẠI

TM

HOUSTON

bị lừa nên kháng cự nhưng bị bà Khánh dọa đem đến bót cho lính đánh. Thiệt sợ nên đành nghe theo. Bà Khánh đưa đến một cô giáo ở Sài Gòn, giao người và lấy tiền trước là tám đồng bạc. Được vài bữa, Khánh đến nhà cô giáo, lại xin phép đưa Thiệt về nhà có việc và ít giờ sẽ trả lại. Sau đó lại đưa đi làm thuê tiếp ở những nhà khác vớ mánh lới tương tự, mỗi chỗ đều lấy tiền ứng trước... Thiệt biết mình bị gạt nhưng mỗi lần kháng cự đều bị hăm đánh và đưa lên bót nên không dám hó hé với ai. Chỉ trong vòng một tháng bà Khánh đã đem đợ Thiệt tới bảy chỗ, mỗi lần như vậy đều đổi tên Thiệt, lúc là Thiệt, rồi Liễu, Bông, Hai... Cuối cùng, bà đưa Thiệt đến ở nhà bà Tống Thị Năm, chủ trường học Vọng Đẩu ở Phú Nhuận. Bà Năm buộc bà Khánh phải làm giấy tờ đàng hoàng trước khi lấy tiền công ứng trước là 9 đồng bạc, trong số 12 đồng cả năm. Thiệt ở đó gần hai tháng, Khánh lại dụ Thiệt ra đi mà không nói cho bà chủ trường biết. Nhưng sau đó, Khánh không tìm ra mối nào nên vài ngày sau đem trả lại cho bà Năm. Lúc đó, Thiệt mới khóc thuật rõ mọi chuyện cho bà chủ trường Vọng Đẩu nghe. Tức thời, bà Năm đưa cả hai đến Nhà làng Phú Nhuận đầu cáo vụ này. Hương quản lấy lời khai đôi bên. Bà Khánh lúc đầu chối quanh co nhưng sau đành khai thiệt, lập tức bị giam chờ pháp luật phân xử. Bên cạnh những chuyện về thân phận người giúp việc khốn khổ ở chốn Sài thành, cũng có những chuyện người bị gạt là chủ nhà. Cũng trên báo Sài Gòn số 1272 (10 tháng 12 năm 1937) có bài báo “Hai đứa tớ lường gạt chủ nhà rồi

100 |No 759 - May 28 2021 |

dông mất”. Ở chợ Bà Chiểu có bà Sự mướn hai người làm tên là Cúc và Tám. Một buổi sáng, bà Sự đưa cho Cúc 3,5 đồng biểu ra chợ mua đồ. Cúc ẵm số tiền dông mất. Tám vâng lệnh chủ xách xe đạp đi tìm Cúc. Một chập sau, Tám lội bộ trở về nói với chủ là đã đưa xe cho Cúc đạp về sau. Bà Sự trông hoài không thấy nên hối thúc Tám đi tìm. Tám mượn chiếc xe khác cũng của chủ nhà đi tìm Cúc rồi dông luôn. Bà Sự mất 3,50 đồng bạc cùng hai chiếc xe đạp, phải đi thưa cảnh sát. …. Hồi chiến tranh, nhiều người ở miền Tây, miền Đông Nam bộ và cả miền Trung về Sài Gòn vừa kiếm sống vừa lánh nạn. Nếu không có nghề chuyên môn như may mặc hay thiếu vốn liếng, họ chấp nhận đi làm thuê cho qua ngày. Không cần phải giàu có, chỉ cần có thu nhập tương đối thường xuyên, thậm chí ở nhà thuê cũng có thể thuê một người nấu cơm, dọn dẹp cho mình. Họ sống qua ngày, lòng luôn luôn

đau đáu trông về quê nhà đang trong khói lửa. Người giúp việc trong thời chiến tranh có thể nói là người sa cơ lỡ vận, muốn có việc làm tạm bợ trong khi chờ đợi tình hình khá hơn, về làm ruộng rẫy. Họ tụ tập nhiều trên những chiếc ghế đá ở bùng binh trước chợ Bến Thành, nơi được gọi là "Chợ người ở". Ai cần người giúp việc nhà thì buổi sáng ra đó tìm!. Nhà văn Sơn Nam trong cuốn hồi ký “Tuổi già” kể một câu chuyện mà tôi đọc lại nhiều lần vì thấy xúc động. Thời trước 1975, ông ở trong một căn nhà thuê ở quận 8, khu lao động nghèo. Ông thuê một người phụ nữ hơn năm mươi tuổi để dọn dẹp, nấu ăn trong nhà, gốc ở Trà Vinh, không biết chữ. Ông đối đãi bà tử tế, trưa cho mượn cái máy thu thanh để nghe cải lương. Khi nào dọn cơm ra mà thấy ông ăn ít, bà buồn bực tự trách mình vì nấu không vừa miệng nên “ông thầy” không ăn. Một ngày, bà đắn đo xin ông cho

Một bức ảnh xưa chụp ở dinh Thống đốc Nam kỳ. Cô bé bản xứ quạt cho một người Pháp. Ảnh sưu tầm của Hoàng Việt

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

mớ gạo để nấu ba chén cơm cúng đám giỗ mẹ mà bà là đứa con duy nhất. Bà nói có thể xuất tiền mua gạo nấu ba chén cơm cũng được nhưng như vậy phụ lòng tốt của ông. Được đồng ý, bà lại xin: “Thầy giúp tôi việc này. Chẳng lẽ tôi cúng mẹ tôi ở ngoài sân. Xin thầy cho tôi mượn phía trước mái nhà, tôi cúng ở góc nhà, trong mái, không phải ở giữa nhà. Sợ thầy buồn, cho rằng xui nhà cửa”. Được cho phép, bà đem mấy cái ghế đẩu dưới bếp đặt trên thềm nhà, cái thì đặt dĩa hủ tíu xào, chén nước mắm. Cái thì ba chén cơm, ba đôi đũa. Trước sân là hai cái ve chai nhỏ cắm nhang và bông vạn thọ. Khói nhang bay lên, bà lâm râm khấn vái thầm. Lát sau, bà cám ơn ông thầy và nói “Vậy cũng là ấm cúng lắm rồi !”. Bà dọn cho nhà văn chén hủ tíu xào: “ Đây là lộc của mẹ tôi. Hồi nãy, tôi khấn vái vong hồn của mẹ tôi phò hộ cho thầy được hưởng phước lâu dài...”. Vài tháng sau, bà xin nghỉ việc để đi ra chợ Bình Tây giúp đứa cháu bán cháo huyết ngoài lề đường vì chồng cô ấy mới chết. Nhà văn không gặp lại bà Năm nữa. Ông viết là khi có dịp đi ngang vùng quê nghèo của bà ở Trà Vinh, ông nghĩ dễ gì tìm được một người có cái tên khá nhàm là bà Năm. “Thôi thì đành hoài cổ vu vơ, lẩm cẩm!”. Nhà văn Sơn Nam chỉ kể chuyện, không đánh giá, nhận xét gì, nhưng cuối cùng, ông kín đáo bộc lộ sự tiếc nuối và quý mến một người phụ nữ chân chất từng sống cùng mái nhà với ông. Bà xuất thân từ đồng ruộng miền Nam, vì hoàn cảnh chiến tranh mà dạt lên thành phố làm việc kiếm sống ở nghề bị coi là thấp kém là đi giúp việc

Một nhóm phụ nữ người Hoa ở Chợ Lớn với trang phục đen, phải chăng là nhóm phụ nữ Thuận Đức? Ảnh sưu tầm của Hoàng Việt

nhà, mà có người gọi bằng những từ khinh miệt là “ở đợ”, “con ở”, “con sen”. Bà tự trọng, biết nghĩ cho chủ, không muốn làm phiền chủ nên trăn trở vì dám xin một việc nhỏ nhoi là mượn một góc nhà để cúng mẹ. Cuối cùng, bà ra đi, để phụ bán cho đứa cháu, cũng là giúp việc nhưng ở ngoài lề đường chứ không phải dưới mái nhà che chắn nắng mưa, ắt hẳn có đồng lương nhưng từ người thân chứ không phải từ thân phận đi làm thuê. Bà giống như mọi người phụ nữ bình dân, cần kiếm sống tự nuôi bản thân và có thể lo nuôi cả con cháu dưới quê. Bà có thể là mẹ,

là chị của bất cứ ai, khiến nhà văn Sơn Nam, một người cũng trôi giạt từ vùng quê Kiên Giang về Sài Gòn, thương cảm và nể trọng vì sự tự trọng và cách cư xử khiêm tốn, chân thành của người nghèo biết lẽ phải. Bà như là gạch nối của người thành thị với vùng nông thôn xa xôi đang là nơi tranh giành dữ dội giữa các tay súng… PHẠM CÔNG LUẬN

(Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm)

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

101

THẾ GIỚI QUANH TA

TM

HOUSTON

Vi khuẩn ăn thịt người lan tràn

A

Melbourne, Úc

dam Noel nghĩ anh chỉ bị muỗi cắn. Anh để ý vết mẩn đỏ hơi sưng ở phần sau cổ chân một tuần trước đó, nhưng vết sưng không đỡ chút nào. Các bác sĩ nghĩ đó chỉ là một dạng kích ứng da. Hai tuần trôi qua, giờ thì gót chân anh có hẳn một cái lỗ. “Có gì đó rất bất thường đang xảy ra,” anh nghĩ, và lái xe đến Bệnh viện Austin ở Melbourne để khám lại. Đó là tháng 4/2020 và dịch virus corona sau đó lây lan ở Úc. Nhân viên bệnh viện bị quá tải. Bác sĩ bảo anh vết thương sẽ sớm lành thôi. Thế nhưng chỉ vài ngày sau, bạn có thể nhìn thấy gân gót chân Achilles của anh qua một lỗ to như quả bóng bàn trên trong phần da thịt. Anh quay lại bệnh viện, lần này là bệnh viện St Vincent’s, một trong những bệnh viện hàng đầu ở Úc. Họ yêu cầu anh nhập viện một tuần để lấy mẫu sinh thiết trước khi kết luận bệnh gì đã gây đau đớn cho Noel. Đó là vết lở Buruli: một bệnh do vi khuẩn gây ra có thể tạo thành vết thương hở lớn, và nếu không chữa trị kịp thời, sẽ gây ra tình trạng biến dạng vĩnh viễn. Mất khoảng sáu tuần kể từ khi Noel để ý thấy có dấu hiệ u bất thường cho đến khi anh có kết quả

102 |No 759 - May 28 2021 |

Bệnh lở loét Buruli do một vi khuẩn lây nhiễm ghê tởm gây ra, có thể hủy hoại các vùng mô mềm nếu không chữa trị kịp thời

sinh thiết chắc chắn và uống đúng thuốc điều trị. Các bác sĩ nói lẽ ra anh có thể bị ăn mất cả bàn chân. Trước khi chú ý đến vết sưng ban đầu, Noel dành nhiều thời gian làm việc trong vườn, đào đất để lấy chỗ dựng một nhà kho lớn. “Tôi chặt một số cây đã mọc ở đó, không bị ai đụng đến từ khoảng 20 năm nay,” anh kể lại. “Tôi tin là [mình bị vết lở] trùng hợp với việc phá cây và nơi sinh sống của chồn túi possum.” Vâng - chồn túi possum. Các nhà khoa học tin rằng những sinh vật ăn đêm với bộ lông dày này có thể đóng vai trò chính lây truyền bệnh lở ăn da Buruli cho con người. Chúng cũng có thể nhiễm bệnh, và vi khuẩn Buruli - còn gọi là Mycobacterium ulcerans - có mặt trong phân của loài động vật này

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

với số lượng lớn. Hầu hết môi trường sinh sống tự nhiên của loài thú có túi sống về đêm này đã biến mất vì quá trình phát triển trong những năm gần đây, khiến con người và chồn túi sống gần nhau hơn, cạnh tranh nhau để giành không gian sống, và có thể đây là nguyên nhân làm gia tăng số ca nhiễm bệnh. Từng chỉ có ở vùng nông thôn, giờ đây bệnh lở ăn da Buruli đã tiệm cận gần hơn đến thành phố Melbourne, và bác sĩ cùng các nhà khoa học đang cố gắng ngăn chặn bệnh trước khi nó tràn đến vùng có dân số 5 triệu người. SỐ NGƯỜI NHIỄM BỆNH GIA TĂNG Noel sống ở Melbourne nhưng gia đình anh có một ngôi nhà ven

TM

HOUSTON

biển ngoài bán đảo Mornington, cách thành phố khoảng 100km (62 dặm). Đó là vùng sung túc chỉ nằm ngoài rìa đại lục, với phần mũi bán đảo hướng về phía tây. Là địa điểm du lịch nổi tiếng cho dân thành phố, tại những bãi biển nơi đây có nhiều các căn lều du lịch biển đầy màu sắc và những con đường đi bộ bằng gỗ quanh co qua những ngọn đồi với tầm nhìn hướng về đại dương. Đường đi bộ dẫn đến những nơi như “Vịnh Kim Cương” và dọc theo “Con đường Triệu Phú”. Nhà ở đây rất to và hiện đại, nhiều nhà có vườn rộng và hồ bơi. Đây không hẳn là nơi bạn nghĩ sẽ nghe về căn bệnh vi khuẩn ăn da thịt người đang lan rộng, nhưng các ca bệnh lở da Buruli ở bang Victoria có vẻ như đều đến từ vùng này. Trên toàn bang, số ca bệnh đã tăng gấp ba lần trong vài năm qua: vào năm 2014, bác sĩ cho biết có 65 ca, năm 2019 có 299 ca, và năm ngoái là 218 ca. Khi có ca bệnh nghi lở da vì vi khuẩn ăn thịt, bệnh nhân hầu hết sẽ được chỉ định đến khám ở chỗ Daniel O’Brien, bác sĩ về bệnh truyền nhiễm và là chuyên gia về bệnh lở da Buruli, người có một phòng mạch gần Geelong. Ông thường bắt chuyến phà 40 phút qua biển hàng tuần để khám cho số lượng bệnh nhân bị lở da ngày càng tăng. Ông cho biết mỗi tuần ông khám khoảng từ 5 đến 10 bệnh nhân mới. Bệnh lở da Buruli có thể nhanh chóng phá hủy da và phần mô mềm nếu không được chữa trị bằng cách kết hợp một số loại kháng sinh và steroid đặc thù trong nhiều tuần, và với nhiều ca bệnh có thể phải điều

Daniel O’Brien có 5 - 10 bệnh nhân mới bị chứng lở da Buruli mỗi tuần

trị nhiều tháng. “Dù bị vết thương nhỏ hay lớn, không có ai mà không bị ảnh hưởng đáng kể vì căn bệnh này,” O’Brien nói. Tác động đến cơ thể rất đáng kể: vết lở hung hãn có thể gây biến dạng cơ thể, buộc phải làm đại phẫu và dẫn đến tình trạng khuyết tật về lâu dài. “Nó có thể ăn hẳn cả một chi trên người,” O’Brien nói. Danh sách bệnh nhân của ông có cả những em nhỏ phải phẫu thuật đến 20 lần vì căn bệnh này. Bệnh cũng gây ra tác động kinh tế. Noel làm việc cho chương trình phim truyền hình Neighbours và anh phải nghỉ làm nhiều tháng vì lỗ thủng xuất hiện trên chân có nghĩa là anh không thể đứng quá lâu. Phương thức chữa trị cũng có thể khiến người bệnh rất mệt mỏi. Các steroid mà Noel dùng khiến anh ‘cực kỳ căng thẳng’. “Tôi hết sức vui mừng khi ngưng dùng thuốc,” anh chia sẻ. Bảy tháng sau, anh vẫn còn phải uống kháng sinh. Các bệnh nhân khác nói kháng sinh khiến họ phát bệnh, bị lở ở

miệng và bộ phận sinh dục và bị đau bao tử. “Đó là tiến trình khó khăn. Cực kỳ khó chịu, và cực kỳ không vui vẻ gì,” Cheryle Michael, một người đã nghỉ hưu và mắc chứng lở da Buruli trên mặt vào tháng 8/2020 và đến giờ vẫn phải dùng thuốc, nói. “Các steroid khiến tôi cực kỳ trầm cảm, mệt mỏi và chẳng có động lực gì,” bà kể lại. Kháng sinh khiến bà bị đau bụng và bà hồi hộp lo lắng nếu phải rời khỏi nhà. “Tôi thực sự không muốn đi đâu quá xa khỏi nhà vệ sinh, thành thật mà nói là vậy,” bà chia sẻ. Chứng lở da ăn thịt Buruli được điều trị bằng cách sử dụng hai loại kháng sinh mạnh liều cao, mà người bệnh phải uống trong nhiều tuần và thường là vài tháng: đó là rifampicin, là loại kháng sinh cũng được dùng để trị các loại nhiễm khuẩn nghiêm trọng khác như bệnh lao và bệnh phong; và moxifloxacin, dùng để trị bệnh dịch hạch. Tùy thuộc vào tình trạng nghiêm trọng của vết lở, người ta cũng kê thêm steroid liều cao, cũng như

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

103

THẾ GIỚI QUANH TA

TM

HOUSTON

phẫu thuật. “Tôi sẽ không nói bất cứ cách chữa trị nào là dễ dàng. [Bệnh nhân] đều phải chịu khổ sở ở mức độ nào đó,” bác sĩ O’Brien nói. Bệnh lở loét chưa được biết đến Trong khi bệnh lở Buruli ăn các mô mềm trên cơ thể nạn nhân đến mức khiến họ khổ sở vì nó, thì vấn đề mà các nhà khoa học và bác sĩ phải đối mặt là tìm cách ngăn không cho bệnh lây nhiễm cho nhiều người khác. “Chúng tôi không biết đủ thông tin về căn bệnh. Có một số câu hỏi khoa học cực kỳ quan trọng như bệnh này xuất phát từ đâu trong môi trường, bọn động vật mang vi khuẩn ký sinh ra sao, và con người nhiễm bệnh qua đường nào,” O’Brien nói. “Nếu ta không tìm được câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng, chúng ta sẽ thực sự gặp khó khăn khi tìm cách kiểm soát căn bệnh.” Hiện thời, các nhà khoa học đang tìm hiểu giả thiết rằng vi khuẩn này lây lan nhanh hơn do chồn túi possum và phân của nó. Muỗi và các côn trùng đốt khác mang vi khuẩn này từ chồn túi possum hoặc từ môi trường và lây cho con người, đốt trên da và để lại vi khuẩn gây bệnh lở Buruli. Nhưng đây vẫn còn là lý thuyết, và không ai biết chắc liệu con người lây bệnh này từ muỗi, từ đất hay từ bản thân loài chồn túi possum. Bệnh lở Buruli bị tổ chức Y tế Thế giới (WHO) coi là căn bệnh “bị bỏ quên”; không được chú ý đúng mức và người ta không mấy biết đến. Người ta lần đầu biết đến bệnh vào năm 1897 ở Uganda, nhưng chủ yếu là vì bệnh chỉ ảnh hưởng đến cộng đồng dân nghèo ít được chăm sóc về y tế.

104 |No 759 - May 28 2021 |

Kim Blasdell cố gắng quan trắc hàm lượng vi khuẩn Buruli trong chồn túi possum bán đảo Mornington

“Chỉ là bởi không có tiền để thực sự bỏ công sức, nỗ lực và tài nguyên vào nghiên cứu,” O’Brien nói. Chuyên môn của ông bắt nguồn từ nhiều năm làm việc ở Tây Phi chữa trị bệnh nhân mắc bệnh lở Buruli và các bệnh liên quan như bệnh phong và bệnh lao. Khi bệnh ở Buruli lần đầu xuất hiện ở bang Victoria năm 1948, lúc đó chỉ có vài ca bệnh. Nhưng các chuyên gia cho rằng, giờ đây ở Úc căn bệnh này trở nên ngày càng phổ biến hơn. Không ai biết rõ bệnh lây lan từ bao giờ. Thậm chí một số người sống ở giữa vùng bán đảo cho biết họ chưa bao giờ nghe nói về căn bệnh, Kim Blasdell, nhà khoa học chính tại CSIRO, cơ quan khoa học quốc gia Úc, cho biết. Bà lãnh đạo nhóm nghiên cứu tìm hiểu về sự liên đới có thể có giữa chồn túi possum, bệnh lở Buruli và con người. “Nếu mọi người sống trong tâm dịch vẫn chưa biết gì về bệnh này, thì hầu hết mọi người sống ngoài khu vực cũng chẳng hay biết gì về bệnh,” bà chia sẻ.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Đó có thể là vấn đề lớn: bệnh nhân không biết mình mắc bệnh, và việc phải đợi nhiều tuần chẩn đoán có thể sẽ dẫn đến thảm họa, như cách Noel phát hiện bệnh ở chân anh. “Vì vậy, bạn thực sự muốn làm sao để có thể phòng tránh bệnh,” O’Brien giải thích. LÂY LAN Phần quan trọng trong phòng tránh bệnh nằm ở chỗ hiểu điều gì có thể đã xảy ra khiến số lượng ca bệnh tăng cao. Tìm hiểu những thay đổi trong môi trường địa phương là cực kỳ quan trọng, theo Blasdell. “Có rất nhiều biến đổi tiếp diễn trong khu vực nơi nhiều người nhiễm bệnh,” bà chia sẻ. Con người đã thay đổi bán đảo Mornington từ khi người Châu Âu đến vào năm 1803 và chặt sạch hầu hết rừng trong khu vực để có củi đốt cho thành phố mới Melbourne. Khi dân số nơi đây tăng trong vài năm vừa qua, sự phát triển ngày càng gia tăng và sinh cảnh tự nhiên bị mất ngày càng nhiều. “Khi mọi người dọn sạch đất

TM

HOUSTON

Chồn túi possum thích sống ở môi trường có cây nhiều lá, nơi chúng có thể dễ dàng tìm thức ăn trong vườn

đai để xây nhà mới hoặc chặt sạch cây cối bản địa, nghĩa là động vật bản địa sống trên khu đất đó, trong đó có chồn túi possum, sẽ phải di chuyển đến sống trong phần đất có cây cối còn lại trong khu vực. Điều này khiến số lượng thú có túi tập trung đông hơn,” Blasdell giải thích. Điều này có thể dẫn đến tập trung số lượng vi khuẩn như Mycobacterium ulcerans trong khu vực hẹp. Quá trình phát triển của con người cũng có nghĩa là mọi người tiếp xúc gần hơn với loài động vật này. Chồn túi possum có thể sống trên cây bản địa như cây chè, nhưng những động vật lông xù này có thể thích nghi tốt trong môi trường đô thị nếu chúng buộc phải sống ở đó - ví dụ như sống trong vườn nhà của con người.

Tại nơi ở mới, chồn túi possum cũng có thể tiếp cận được nhiều thứ hơn trước đây so với môi trường trong tự nhiên. Chúng thích các loại cây nhiều lá, từ lá cây sồi trong công viên đến hoa hồng, đến cây mộc lan và cây ăn trái có mặt trong vườn nhà trong vùng. Một cây cho hoa có thể bị chồn túi possum đang đói ăn sạch, khiến người làm vườn ở vùng quê khó chịu. “Rất nhiều nhà trong khu vực có nhiều cây trồng và cây bản địa. Chồn túi possum rất thích, chúng sống trên cây và ị đầy mặt đất. Chúng chạy quanh mái nhà và trong cả garage để xe,” Blasdell nói. Điều này nghe có vẻ phiền toái, kể cả khi chưa nhắc tới bệnh lở da Buruli, nhưng chồn túi possum là loài được bảo vệ ở Úc - có nghĩa là

việc giết hay gây hại cho chúng là bất hợp pháp. Thông thường, mọi người cố gắng dọa chồn túi possum bằng cách rung cây để chúng chạy đi, hoặc thậm chí sử dụng “dung dịch xịt nước mắm ớt”, Blasdell giải thích. Khi làm vậy, mọi người càng có nguy cơ tiếp xúc gần hơn với chồn túi possum, khiến họ càng dễ có nguy cơ nhiễm bệnh hơn. Bên cạnh việc xóa sạch môi trường sống bản địa và vô tình đẩy động vật hoang dã và con người đến sống gần nhau hơn, tình trạng phát triển mới cũng có thể vô tình dễ làm lây bệnh hơn, Blasdell nói. Cách khu vực phát triển mới ở Bán đảo Bellarine, nằm ở phía đối diện với Bán đảo Mornington về phía bên kia của vịnh, là nơi có nhiều hồ nước và sông suối. Quang cảnh trông thì đẹp, nhưng lại không hề tốt gì cho bà và đồng nghiệp. Thay vào đó, bà chia sẻ, nhóm của bà lập tức nghĩ đến muỗi có thể trở thành yếu tố truyền vi khuẩn gây bệnh lở loét Buruli, cũng như là vật trung gian truyền các mầm bệnh khác. Bà nói, tương tự như cách các nhà phát triển đô thị phải làm với đánh giá tác động môi trường, họ cũng nên cân nhắc yếu tố rủi ro về sức khỏe. Một người dân địa phương chú ý đến thay đổi là bà Cheryle Michael, người đến sống ở vùng này với gia đình vào đầu thập niên 1990. “Chúng tôi thường nói ở đây thật dễ chịu vì không có muỗi, nhưng số lượng muối đã tăng lên trong nhiều thập niên vừa qua,” bà nói. Cũng tương tự như số ca nhiễm bệnh Buruli: “Bệnh lở da Buruli

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

105

THẾ GIỚI QUANH TA

TM

HOUSTON

chỉ mãi tới gần đây mới xuất hiện. Trước đây, đây không phải là điều gây lo lắng cho chúng tôi,” bà nói. Bệnh lở da Buruli không phải là ví dụ duy nhất. Một báo cáo năm 2018 cho thấy có nhiều mối liên hệ giữa tình trạng mất thực vật bản địa và thay đổi mục đích sử dụng đất với tình trạng khẩn cấp là nhiều bệnh dịch xuất hiện ở Úc. Lúc bệnh phát triển là lúc con người có nhiều liên đới, Rosemary McFarlane, phó giáo sư về sức khỏe cộng đồng từ Đại học Canberra và là một trong số đồng tác giả của nghiên cứu, nói. “Chúng ta gây rất nhiều áp lực lên thế giới tự nhiên; chúng ta có nhiều người và gia súc hơn rất nhiều so với động vật hoang dã, và hai bên lấn chiếm lẫn nhau để cạnh tranh, giành tài nguyên. Đó là vấn đề ta tự gây ra,” bà giải thích. Vì vậy, vấn đề không phải do bản thân chồn túi possum gây ra - đó còn là vì ta sống gần chúng hơn bao giờ hết. Đây là phần lớn lý do ta không nên đổ tội cho loài này. Đó là chưa nói đến việc chồn túi possum là một phần quan trọng trong hệ sinh thái ở Úc: phân của chúng làm giàu cho đất. Bên cạnh đó, Blasdell chỉ ra, nếu đổ tội cho chồn túi, thì lẽ ra ta đã thấy bệnh lở ra Buruli khắp các vùng phát triển quá mức ở Úc, nơi cũng có loài vật này sinh sống. Thế nhưng bệnh này chỉ tập trung gần Melbourne và Geelong. Sự kết hợp giữa phát triển và các yếu tố môi trường có vẻ như là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh lây lan. Việc hiểu lý do vì sao và bằng cách nào bệnh tồn tại - cả ở loài chồn túi possum và cả trong môi trường bang Victoria - là điều quan trọng để hiểu liệu bệnh có lan

106 |No 759 - May 28 2021 |

rộng khắp quốc gia này hay không. TRUY TÌM CÂU TRẢ LỜI Sau khi bối rối trước tình trạng bệnh nhân tăng nhanh, vào năm 2018, ông O’Brien công bố một bài báo trên Tạp Chí Y Khoa Úc, kêu gọi lập quỹ phản ứng khoa học khẩn cấp đối với tình trạng các ca bệnh gia tăng. Cũng vào thời gian đó, một bé gái 13 tuổi có tên là Ella Crofts ra thỉnh nguyệ n thư, kêu gọi chính phủ cấp quỹ sau khi cô bé bị lở

loét nặng nề ở đầu gối, phải phẫu thuật ba lần và điều trị nhiều tháng. Chỉ trong vòng một tuần sau khi bài báo được đăng, O’Brien đã gom được nguồn quỹ trên 3 triệu đô la Úc (khoảng 2,3 triệu đô la Mỹ). Với quỹ này, O’Brien phối hợp với các chuyên gia khác để nghiên cứu câu hỏi quan trọng: sự lây truyền bệnh diễn ra thế nào? “Đây là căn bệnh có tương tác phức tạp giữa môi trường, động

Chồn túi possum được bảo vệ ở Úc, nhưng chúng sống gần khu vực người sống khiến nguy cơ lây bệnh tăng cao

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

107

THẾ GIỚI QUANH TA

TM

HOUSTON

vật và con người,” ông giải thích. Nhưng nếu không hiểu rõ hơn về quá trình truyền bệnh, thì việ c phòng tránh bệnh vẫn rất khó khăn. O’Brien hợp tác với các nhà nghiên cứu môi trường, nhà khoa học nghiên cứu về bệnh truyền nhiễm và chuyên gia về hành vi con người để họ có thể ráp những mảnh nhỏ vào bức tranh ghép giải mã vấn đề đang xảy ra là gì. Một trong số các nhà nghiên cứu ông làm việc cùng trong hai năm qua là Blasdell. Vào một buổi sáng trong xanh tháng 10/2020, Blasdell đang dạo quanh con đường ngoại ô ở Bán đảo Mornington, có đeo khẩu trang, găng tay xanh và cầm túi nhựa màu vàng. Bà dừng lại ở một cây có lớp vỏ cây mỏng và mềm đong đưa trước gió, và ngước nhìn lên tán cây. Cây moonah (còn được gọi là cây chè đen, có tên khoa học là Melaleuca preissiana) - mộ t loài cây bản địa ở nơi đây - là nơi chồn túi possum ưa thích, và - biết ngay mà - bà phát hiện một cái tổ. Bên dưới lớp cỏ, bà nhanh chóng nhận ra thứ bà muốn tìm: những viên phân nhỏ màu nâu đậm mà chồn túi possum thải ra. Từ túi nhựa, Blasdell lấy một ống xét nghiệm nhỏ và một cái nhíp bé màu xanh. Bà nhặt vài viên phân bỏ vào ống xét nghiệm, dán nhãn và thả vào túi cùng các mẫu khác. Trong khi đó, nhóm của bà đã gửi bảng hỏi đến cho người dân ở Bán đảo Mornington - cho cả người đang bị bệnh và người chưa nhiễm bệnh. Họ muốn tìm hiểu hành vi của mọi người, chẳng hạn như: người dân có đeo găng tay khi làm vườn không, họ có sống cạnh khu vực

108 |No 759 - May 28 2021 |

nước đọng mà muỗi hay sinh sôi không? Blasdell và nhóm nghiên cứu cũng đến thăm nhà người dân và lấy mẫu xét nghiệm môi trường để xem có tìm thấy vi khuẩn trong khu vực đất quanh nhà không. Liên kết tất cả những thông tin này lại, họ hy vọng hiểu rõ hơn căn bệnh này lây lan ra sao từ môi trường đến con người. Sau đó, khi mặt trời lặn, Saras Windecker và nhóm của bà bắt đầu ra ngoài. Trong bóng tối của khu ngoại ô yên tĩnh trên bán đảo, Windecker, nhà nghiên cứu từ Đại học Melbourne, đi chậm chạp xuống giữa con đường, đèn pin đeo đầu của bà tỏa sáng đến cây cối xung quanh, bà bắt đầu đếm. Bà đang làm khảo sát đếm ước tính xem có bao nhiêu chồn túi possum sống trong khu vực. Bà bắt đầu ở phía bắc Melbourne, nơi bà có thể phát hiện 30 con trong một buổi tối. Nhưng khi bà càng đến gần Bán đảo Mornington, “chúng tôi bắt đầu thấy số lượng cực kỳ nhiều, hơn 100 con chồn túi trong một đêm đi đếm,” bà nói. Vì các nhà khoa học tin rằng muỗi cũng góp phần vào chuỗi truyền bệnh phức tạp này, nên cùng với việc đếm chồn túi possum, họ cũng làm khảo sát về muỗi. “Chúng tôi có thể sử dụng những thông tin này để xây dựng bản đồ không gian nơi có nhiều muỗi nhất và khoảng thời gian chúng hiện diện,” Windecker chia sẻ. Thông qua quá trình thu thập thông tin này, như số lượng chồn túi possum đông đúc, lượng vi khuẩn trong phân và trong môi trường, và độ dày đặc của muỗi, Windecker

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

có thể xây dựng hệ thống cảnh báo cho cộng đồng và nhân viên y tế. “Chúng tôi có thể [xây dựng] bản đồ không gian dự báo nguy cơ rộng hơn ở những nơi vi khuẩn có khả năng lây nhiễm cho con người cao nhất trong tương lai,” Windecker giải thích. Việc tìm ra lời giải đáp cho các câu hỏi cũng hữu ích ở tầm vượt ra bên ngoài khu vực bán đảo Mornington: trên khắp thế giới có gần 3.000 người mắc bệnh lở da Buruli mỗi năm. Nghiên cứu vẫn đang tiến hành tốt cho đến khoảng mùa xuân năm 2020, sau đó đại dịch virus corona đã cản trở dự án, và khó có thể tìm được nguồn quỹ duy trì nghiên cứu. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được chắn chắn vi khuẩn lây bệnh này cho con người bằng cách nào. Trong khi đại dịch toàn cầu vẫn đang tiếp diễn, O’Brien lo lắng bệnh lở ăn da Buruli có thể một lần nữa lại rơi vào quên lãng. Ông lo sợ chúng ta quá dại khờ khi phớt lờ căn bệnh. “Covid-19 cho thấy ta không thể xem xét các loại bệnh một cách biệt lập. [Virus corona] có thể là bệnh hô hấp và Buruli là bệnh nhiễm khuẩn, nhưng chúng đều bắt nguồn từ thiên nhiên, chúng đều cảnh báo ta về cách thức tương tác của con người với thiên nhiên, chúng đều đe dọa nghiêm trọng sức khỏe con người,” ông nói. “Bài học cho bệnh này có thể hết sức quan trọng với bệnh khác.” Harriet Constable /BBC Future

TM

TRUYỆN DÀI

HOUSTON

Sự cám dỗ cuối cùng Diệp Lạc Vô Tâm  Tiếp theo kỳ trước Nhìn cái tên ghi trên tấm thiệp, Giản Nhu không dám tin vào mắt mình. “Đây là hoạt động dành cho người có tiền, tại sao họ lại mời tôi?” “Tất nhiên là đi gặp người có tiền… Cô biết không? Vụ cô đâm đạo diễn Nomura gây chấn động làng giải trí. Bây giờ coi như cô cũng có chút danh tiếng rồi.” Tiệc tùng quả thực là nơi có thể mở rộng tầm mắt. Ai nấy ăn mặc là lượt, đồ trang sức lấp lánh. Các người đẹp ra

sức thể hiện bản thân để gây sự chú ý. Giản Nhu trốn vào một góc, cắm cúi gửi tin nhắn: “Ngày mai là cuối tuần, anh đã xin nghỉ được chưa?” “Được rồi. Sáu giờ chiều ngày mai anh sẽ về. Có điều Diệp Chính Thần hẹn anh ăn tối. Anh mà không đi, cậu ta sẽ nói anh trọng sắc khinh bạn. Anh sẽ cố gắng về sớm, đến nhà em xem nốt Titanic.” “Vâng! Em đợi anh.” Giản Nhu vui vẻ cất điện thoại vào túi xách. Vừa ngẩng đầu, cô chợt nhìn thấy một hình bóng quen thuộc. Trước khi nhận ra là ai, cô đã vô thức đi theo người đó.

Cho tới khi nhìn rõ mặt, cô có thể khẳng định ông ta chính là người đàn ông trong tập ảnh và người cô từng gặp bên ngoài cổng trường Đại học G. Giản Nhu vội đi tới chỗ Uy Gia, vừa chỉ vào người đàn ông ăn mặc chỉnh tề vừa hỏi: “Này Gia! Vị kia là ai vậy?” “Lâm Cận. Cô không biết ông ta sao?” “Sao tôi phải biết? Ông ta nổi tiếng lắm à?” Vốn rất rành về giới thượng lưu, Uy Gia lập tức bổ sung kiến thức cho Giản Nhu: “Lâm Cận là CEO của công ty đầu tư SE khu vực Đông á. Ông ta sáu mươi tám tuổi, ly dị từ hơn mười năm trước, không có con cái, đến nay vẫn chưa có người phụ nữ nào thành công. Nếu cô có ý định, tôi sẽ liên lạc giúp cô.” Quả nhiên là miếng thịt béo bở, chả trách có bao nhiêu người đẹp vây quanh. Đột nhiên nhớ tới người phụ nữ trong tập ảnh, Giản Nhu hỏi: “Chưa có người phụ nữ nào thành công nghĩa là sao? Ông ta vẫn chưa có bạn gái hay không có bạn gái cố định?” “Vẫn chưa có bạn gái.” Tưởng cô có ý đồ với Lâm Cận, Uy Gia nhiệt tình giới thiệu lý lịch của ông ta. Năm hai mươi bảy tuổi, Lâm Cận quen biết một phụ nữ con nhà giàu có. Hai người tâm đầu ý hợp, nhanh chóng kết hôn rồi cùng nhau sang

Đức. Ông ta gia nhập công ty của cha vợ, một bước lên mây xanh, giành được quyền lực và địa vị mà bất cứ người đàn ông nào cũng mong ước. Điều đáng tiếc nhất trong cuộc đời ông ta là sức khỏe của người vợ có vấn đề nên không thể sinh con. Sau đó tình cảm vợ chồng rạn nứt, Lâm Cận ly dị rồi rời khỏi công ty của cha vợ, gia nhập SE. Có lẽ cuộc hôn nhân này đã gây tổn thương tâm lý nặng nề cho Lâm Cận nên ông ta luôn giữ khoảng cách với phụ nữ, cũng chẳng hẹn hò cùng ai. Nghe Uy Gia kể, Giản Nhu có cảm giác câu chuyện cuộc đời Lâm Cận nghe rất quen, hình như cô đã từng nghe ở đâu đó. Cô đột nhiên nhớ ra, trước khi qua đời, cha cô từng viết một bài phỏng vấn độc quyền, đối tượng phỏng vấn hình như cũng có quá khứ tương tự. Về đến nhà, Giản Nhu lập tức lục tìm quyển báo cũ. Trước năm mười sáu tuổi, điều mà cô tự hào nhất là nhìn thấy tên cha trên mặt báo. Vì vậy cô cắt tất cả những bài báo của cha dán vào một quyển sổ. Sau khi cha qua đời, cô hầu như không đọc báo nữa. Mỗi lần nhớ cha, cô đều mở quyển sổ, đầu ngón tay chạm vào tên của ông. Giản Nhu nhanh chóng giở đến trang cuối cùng. Nơi đó quả nhiên có một bài phỏng vấn Lâm Cận,

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

109

TRUYỆN DÀI TRUYỆN DÀI

kèm tấm ảnh chụp ông ta ở cự ly gần. Ông ta mặc bộ đồ giống hệt trong tập ảnh cha cô cất giữ. Nghĩ mãi cũng không ra mối liên quan giữa cha và người đàn ông này, cô liền gọi điện cho mẹ. “Nhu Nhu!” Vừa nghe thấy tiếng mẹ ở đầu bên kia điện thoại, cô liền hỏi ngay: “Mẹ đã bao giờ nghe nói đến một người tên là Lâm Cận chưa?” Giọng bà Giản trở nên căng thẳng ngay tức thì: “Sao tự dưng con lại hỏi về người đó?” “Con tìm thấy tập ảnh ông ta chụp cùng một người phụ nữ do cha để lại. Con nghe nói ông ta đã ly dị mười năm rồi. Người phụ nữ trong ảnh là ai vậy?” “Ảnh ư?” Bà Giản cao giọng. Dường như ý thức ra điều gì, bà lập tức lấy lại bình tĩnh: “Có lẽ là ảnh chụp trong lúc cha con phỏng vấn ông ta.” “Nhưng những tấm ảnh này giống chụp trộm hơn.” “Nhu Nhu! Cha con đã qua đời mấy năm rồi. Con đừng hỏi nhiều nữa, tất cả đã là quá khứ.” “Làm sao có thể bỏ qua chứ?” Giản Nhu tỏ ra sốt ruột. “Cha con chết không rõ ràng, mẹ và Giản Tiệp bị xe đụng. Mẹ từng nói đó không phải tai nạn ngoài ý muốn còn gì. Mẹ, có phải mẹ biết nội tình, Lâm Cận và người phụ nữ kia có liên quan đến

110

TM

chuyện này, đúng không ạ? Mẹ mau nói cho con biết đi!” Đầu máy bên kia im lặng hồi lâu. Sau đó bà Giản cất giọng run run: “Nhu Nhu! Con hãy nghe mẹ, đừng hỏi nữa! Chúng ta không thể động đến bọn họ. Cha con đã qua đời, hai người hại cha con rơi xuống cũng đã bị bắt. Biết ai là chủ mưu đứng đằng sau, đưa hắn vào tù cũng giải quyết được vấn đề gì? Cha con đâu thể sống lại.” “Lẽ nào mẹ không hận kẻ đó hay sao?” “Tất nhiên là hận. Nhưng bây giờ mẹ không dám mong mỏi điều gì hơn. Chỉ cần con và Giản Tiệp khỏe mạnh, yên lành, không xảy ra sự cố gì là được. Con hiểu ý mẹ chứ?” Bây giờ Giản Nhu mới hiểu, mẹ cô biết ai hại chết cha cô. Không phải bà không muốn đòi lại công bằng cho cha mà do bà sợ hãi. Giản Tiệp đã bị thương một bên chân nên bà không muốn thấy cô gặp bất cứ tổn hại nào. Nhưng cô không cam lòng, cha cô chết một cách oan ức, trong khi người khiến cô nhà tan cửa nát lại có thể nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Dù phải trả cái giá lớn đến mức nào, cô cũng quyết vạch trần sự thật. Không nghe thấy câu trả lời của con gái, bà Giản càng hốt hoảng và sốt ruột: “Nhu Nhu! Con

đừng truy cứu, cũng đừng bao giờ đi tìm Lâm Cận. Con nghe rõ chưa?” “Vâng… Con biết rồi ạ! Mẹ yên tâm đi!” Giản Nhu hiểu tính mẹ. Bây giờ dù cô hỏi thế nào, chắc chắn bà cũng không nói, ngược lại còn khiến bà lo lắng hơn. Thế là cô hứa với mẹ một câu để bà yên lòng. Sau khi cúp điện thoại, Giản Nhu lên mạng tìm kiếm thông tin về Lâm Cận. Ngoài câu chuyện cuộc đời đã được công khai và những vụ đầu tư thành công rực rỡ, chẳng còn thông tin gì về ông ta. Cô tìm hết những tấm ảnh có trên mạng nhưng người phụ nữ duy nhất có liên quan đến ông ta là vợ cũ chứ không phải người đàn bà kia. Tìm không ra đáp án, Giản Nhu lôi tập ảnh của cha ra, xem kỹ từng tấm một. Một phát giác bất ngờ khiến cô vô cùng kinh ngạc. Trên ngón áp út của người phụ nữ đeo chiếc nhẫn kim cương đắt giá. Nói cách khác, bà ta đã có gia đình. Lẽ nào năm xưa phát giác Lâm Cận hẹn hò với một phụ nữ đã kết hôn, cha cô cho rằng đây là tin tức sốt dẻo nên mới chụp trộm bọn họ? Những tấm ảnh này liệu có liên quan đến cái chết bất ngờ của cha cô? Giản Nhu đoán, chắc là không. Cho dù Lâm Cận có tình cảm với người phụ nữ đã kết hôn đi chăng nữa

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

HOUSTON

thì đó cũng chỉ là câu chuyện phong hoa tuyết nguyệt bình thường. Nếu bị vạch trần, cùng lắm trở thành đề tài lúc trà dư tửu hậu của thiên hạ mà thôi, chẳng ảnh hưởng lớn đến ông ta. Chắc Lâm Cận không đến nỗi vì mấy tấm ảnh mà giết người diệt khẩu. Nhưng khi nhắc đến tên ông ta, mẹ cô tỏ ra vô cùng căng thẳng, tựa như đang che giấu một bí mật to lớn. Đến tận nửa đêm, Giản Nhu vẫn không nghĩ ra manh mối. Cuối cùng cô cắt riêng ảnh chụp người phụ nữ, hôm sau tới nhờ một văn phòng thám tử tư có tiếng giúp cô điều tra. Bởi vì ảnh chụp không rõ, cũng chẳng có thông tin cụ thể nên thám tử tư chỉ có thể thông qua trang phục và đồ trang sức của người phụ nữ để tìm kiếm. Điều này khác nào mò kim đáy bể. Vì vậy sau khi nhận tiền đặt cọc của Giản Nhu, họ chỉ nói sẽ cố gắng giúp cô chứ không đưa ra lời cam kết rõ ràng. Từ văn phòng thám tử tư trở về, Giản Nhu lại nghiên cứu tập ảnh. Đúng lúc này Uy Gia đột ngột đến nhà, sắc mặt có vẻ nặng nề. Giản Nhu pha một cốc trà cho anh ta. Anh ta dường như có điều muốn nói nhưng không tiện lên tiếng.  Xem tiếp kỳ sau

TM

HOUSTON

Cái thùng Conex

T

hùng Conex đã không xa lạ với người dân và người lính miền Nam tự do. Conex còn rất gần gũi với người tù trong các trại gọi là “cải tạo”. Bài Cái thùng Conex, không viết cho một trại tù hay một người tù. Xin được dành câu chuyện cho tất cả những người tù binh đã phải sống qua những đêm đen trong Conex. Bài Cái thùng Conex, xin được là nén hương lòng tưởng nhớ đến tất cả những chiến hữu đã phải rời Conex với thân xác không còn hơi thở… *** Nhiều người lớn lên ở miền Nam mình từ trước năm 1975, đã có dịp thấy các thùng sắt sơn màu xanh của quân đội, có hình dạng như cái hộp chữ nhật này, và thường kêu một cách bình dân là “thùng Cô-Nex”. Từ thủ đô Sài Gòn, khu Khánh Hội, khu Tân Sơn Nhất,… ra đến Long Bình, Củ Chi, Trãng Lớn, Tây Ninh… Từ vịnh Cam Ranh, hải cảng Đà Nẵng, chuyển tới các tiền đồn hẻo lánh tại Dak To, Khe Sanh, Đồng Xoài, Bình Giã, Chu Lai… Nói chung, trên khắp bốn vùng chiến thuật, hầu như nơi nào có căn cứ quân đội, là thấy có các thùng sắt màu xanh bộ binh này. Chúng rất hữu dụng tại Việt Nam. Ngoài công dụng chính trong quân đội là di chuyển tiếp liệu, kho chứa hàng; chúng còn được dùng làm chỗ tạm trú, văn phòng, bộ chỉ huy dã chiến … nơi không có

phương tiện nào khác. Conex có vách dày đến hơn 2mm, được ép thành gợn sóng lớn và sâu để tăng thêm độ cứng chắc; mỗi sóng có mặt phẳng ngang đến khoảng 1 tấc và sâu cỡ 5 phân. Để tiện việc sắp xếp kế bên hay chất chồng lên nhau, các thùng sắt này được chế tạo theo khuôn mẫu quy định. Thông dụng nhất và thường thấy ở Việt Nam là loại trung bình và nhỏ. Loại trung bình dài 2 mét 6 và ngang 1 mét 9. Loại nhỏ thì có chiều dài bằng bề ngang của loại trung bình, nhưng bề ngang của nó chỉ bằng phân nửa chiều dài của loại trung bình. Cả hai loại đều cao 2 mét 10 như nhau. Tuy cao đến hơn 2 mét, những người chưa từng biết qua cứ tưởng là nó thấp lắm, lúc mới bước vào bên trong, thường lom khom lưng và ngó chừng bên trên đầu mình; thực ra cứ đi đứng thoải mái trong đây, mà không phải lo bị đụng đầu lên nóc chi cả. Nóc và đáy được hàn

khung và đà rất chắc chắn; để dùng trực thăng hay xe mà câu kéo khi cần di chuyển, và có đủ sức chịu đựng để chất chồng lên nhau, cao đến 3 tầng, với trọng lượng chứa trong mỗi thùng đến hơn 4 ngàn ký. Thùng Conex quả thật rất chắc chắn! Những người tù bị nhốt ở trại Trãng Lớn, Tây Ninh; chắc có biết chuyện, hay đã từng vào toán công tác… “lăn” Conex! Như đã dùng người tù làm việc thay cho trâu; họ dùng sức người tù mà… di chuyển các thùng sắt có hình khối chữ nhật to lớn, cồng kềnh này. Một toán tù dùng giây cột và kéo; cùng lúc với một toán khác từ phía đối diện, xô cho thùng sắt ngả nằm xuống. Cứ thế, những người tù hè nhau, vừa kéo, vừa xô; mà… lăn cho nó đi tới. Cái thùng sắt bị đập xuống đường… đùng đùng, và lăn từ phi trường Trãng Lớn về tới trại tù, cả nửa cây số, mà vẫn còn nguyên vẹn, để các cai

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

111

TM

tù sử dụng. Sau khi miền Nam đã bị cưởng chiếm, Conex cùng các thứ bằng kim loại của quân đội, như cọc sắt hàng rào, như vỉ sắt lót phi đạo ở phi trường, v.v… là các nguồn lợi tức được các cán bộ thu tóm cũng rất tận tình. Riêng cái thùng Conex còn được dùng làm thùng nhốt tù binh trong nhiều trại tù, có mỹ danh là “trại cải tạo”! Ngay trước mặt tôi đây, trong khu vực rào kẽm gai riêng biệt, có cái thùng Conex cũ kỹ, nằm chơi vơi phơi mình dưới ánh nắng. Cái thùng dùng nhốt người, bây giờ cũng tàn tạ theo thời gian. Màu xanh rêu của thùng đã trở thành đen mốc, lỗ chỗ các mảng sét, nhất là các nơi gần mặt đất. Tôi dừng lại và đứng chờ! Bộ đội áp giải tôi đeo súng lên vai, bước lên mở hàng rào, và vào trong tháo dây xích khóa cửa thùng. Tiếng bản lề khô sét của cánh cửa sắt nghiến ken két. Rồi… quay lại ngó tôi không chút tình cảm, anh ta khinh khỉnh: - Vào đi! Tôi lẵng lặng bước đi, chẳng muốn nhìn mặt kẻ đang cầm súng, hay nói năng chi cả, cứ thư thả mà bước vào bên trong. Vừa lọt người vào bên trong, cánh cửa rỉ sét nặng nề rít lên! Và rồi… Rầm! Cánh cửa đóng sầm một cái thật mạnh. Chừng như, những giận dữ, hận thù, bực dọc, kiêu hãnh, hối hả,… tất cả những gì có được, đã trút dồn cùng một lúc vào cánh tay anh ta, để xô cánh cửa cho thật mạnh. Làn gió từ cánh cửa đùa ập mạnh lên thân người tôi. Chút ánh sáng của ban ngày hắt vào theo nửa cánh cửa mở ra, chưa được bao lâu, bất chợt

112

tắt ngỏm. Kim loại đập nhau, vang dội lên sáu mặt thùng sắt, màng tai lùng bùng. Tiếp theo tiếng kéo chốt khóa lách cách, rồi hai sợi dây xích bị buông thõng khua lốp cốp lên thành sắt; … khua nhói trong tim! Thế là xong! Bóng tối phủ trùm! “Đêm thế giới đang dồn một lần Trên đất nước tôi gọi Việt Nam! Đêm bát ngát những khu trại giam Đời thênh thang thu hẹp dần dần…” (*) Tôi đứng lặng người! Khi nói chốn địa ngục tăm tối, chắc hẳn không có ý cho là mắt nhìn thấy nơi… tối tăm; vì hãy còn có ánh sáng của các ngọn lửa hành hình kẻ có tội. Cho nên cái tối lúc này, chắc phải tối tăm hơn dưới địa ngục! Cái tối tăm bất ngờ làm con người hoang mang, khi cố mở mắt ra cho thật to, mà vẫn không thấy gì cả. Bóng tối kinh dị ấy gây cảm giác… thân người như bị chơi vơi. Sự hoang mang, lạc lõng trong bóng tối làm mình chùn chân, đứng yên. Người ta nhờ ánh sáng, hình ảnh, để nhận định khoảng không gian quanh mình. Ánh sáng không có thì không gian cũng biến mất, vô định; người ta không dám di chuyển. Mặc dù trong này trống rỗng, không có gì đáng để nhìn hay phải tránh né; ngoại trừ cái thùng mà tôi còn cầm nó trên tay, sẽ là chỗ để giải quyết việc vệ sinh cho mình. Tôi đứng yên chờ cho mắt làm quen đôi chút với bóng tối. Bóng tối trong đây, là một thứ bóng tối thật kỳ dị. Một lúc sau, tôi nhận ra trong không gian đen kịt, còn có lấm tấm chỗ lấp lánh ánh sáng; trông chúng giống như những vì sao lưa thưa, trên bầu trời của

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

HOUSTON

một đêm thật là u ám. Bây giờ là ban ngày, nên còn thấy các chấm sáng từ các lỗ thủng li ti trên nóc và vách thùng. Khi đêm xuống, bầu trời trong đây sẽ là “đêm ba mươi”; đêm mà bầu trời không có một vì sao sáng. Người ta cho rằng “tối như đêm ba mươi”, không trăng sao. Thế nhưng, ngay cả trong đêm 30, mắt vẫn nhận được bóng dáng cảnh vật gần kề. Lúc ngó quanh còn thấy ánh đèn nhà, dù chỉ le lói đây đó; ánh sáng, dù xa hay mờ, cũng cho mình chút niềm tin, lạc quan. Khi mắt không thấy chi cả, mất thị giác hoàn toàn; thì đứng tại chỗ còn thấy lao chao, làm mình ngại xê dịch chân. Trong bầu trời đen ngòm này, các vì sao nhấp nháy ấy, lại tạo một ảo giác quanh tôi là một không gian bất tận; làm cho mình thêm bối rối, không biết nên đi hướng nào, để không bị đập mặt vào vách kim loại. Đã có vào đây, chúng tôi có cách định hướng để đi. Biết mình mới bước vô từ cửa bên phải; tôi khẽ lùi dần, một đoạn ngắn, thì lưng chạm vách có cửa. Từ cửa, tôi vói cánh tay ngang ra, chỉ nhích chân ngang qua phải một chút thì ngón tay chạm vách. Bàn tay có điểm tựa, giúp cho chân dạn bước; tôi lần tay, bám theo nếp lồi lõm của đường sóng trên mặt thùng, lò dò từng bước ngắn. Da chân trần nghe rờn rợn, mỗi khi đạp lên nền sắt lạnh. Không phải vì nó lạnh; mà vì nó sần sùi với các mảng rỉ sét, hay với các thứ cáu bẩn gì đó, mà tôi không muốn nghĩ ngợi chi thêm, trong lúc phải ở đây. Rồi các ngón chân xủi vào đám rác rưởi trên đáy thùng, cảm giác trơn trơn, ươn ướt, âm ẩm,… lúc mà mắt không thấy, không nhận biết là những gì, nó cứ làm cho mình phải rờn rợn, gớm ghiếc.

TM

HOUSTON

Soẹt! Soẹt!... Rẹt!... Cái đám chuột đã quen sống chung với tù trong này. Chắc dạo này con cháu giòng họ chuột thành cả đàn, cả đám. Chúng có vẻ khinh thường cái loài người bị tù đày như chúng tôi, cứ lì lợm ở quanh quẩn đó, cho đến khi bị chân tôi đùa đẩy trúng, mới kêu lên chí chóe mà chạy tránh; nhưng chắc vẫn còn lẩn quẩn gần đó mà thôi, như là giang sơn chỉ của chúng nó. Tôi ngán ngẩm; không biết đang có bao nhiêu loài lớn bé khác nhau, làm tổ trong mớ đống rác dưới chân mình; chỉ mong là mấy con rắn vào đây để săn mồi, cả chuột và con người, không phải là rắn độc. Chúng cắn đau thì không sao, bị rắn độc cắn chết trong thùng này thì thật là… lãng nhách! Thời gian như dài ra! Hết ngồi, rồi đi. Tay lần vách đi lanh quanh mãi, mà vẫn chưa nghe tiếng kẻng giờ ăn của đơn vị bộ đội canh phòng trại tù; tức là chưa được nửa ngày. Hơi lạnh từ đêm qua đã tan biến từ lâu. Ban đêm, cái lạnh trong thùng sắt thật kinh khiếp; tưởng như hàng triệu mũi kim châm chích da thịt, chúng ghim xuyên qua từng lỗ nhỏ của các mảnh vải bao cát, kết thành áo quần. Giá lạnh làm thân người co ro; bàn tay ôm ngực, không đủ ấm để che đậy trái tim mình. Về trưa, ánh mặt trời càng nóng gay gắt. Tia sáng và sức nóng từ mặt trời, dù cách trái đất hơn cả trăm triệu cây số, vẫn còn nóng lắm. Màu rêu đậm của thùng sắt, làm cho mặt kim loại càng hút nhiệt dữ dội hơn. Không khí trong đây bị nung cháy, biến thành luồng hơi nóng ngột ngạt. Hít cách nào cũng bị thiếu dưỡng khí. Lại thêm, sức nóng nung tất cả rác rưởi, chất thải

của mình, và của những người tù trước vương vãi, bốc thành hơi; càng lúc càng đậm đặc trong hơi thở. Nóng bức cùng các thứ oi nồng làm mình ngầy ngật. Mồ hôi tuôn ra, ướt cả người. Ướt như tắm. Một thứ tắm hơi càng gây thêm bứt rứt, khó chịu. Mắt cay xót; không biết có phải vì mồ hôi chảy xuống, rồi len vào trong mắt. Cái nóng làm cơ thể rã rời. Chân không muốn bước. Tay không muốn đưa lên vịnh lấy vách, mà vách thì nóng bỏng. Ráng lần bước đến phía vách có cửa để làm chuẩn, mỗi khi cần dừng chân; tôi ngồi xuống, gục đầu mệt mỏi. Thèm được một chỗ tựa lưng, mà vách sắt đang bị nung nóng đến phỏng da. Đầu óc lơ mơ ở một nơi mờ mịt mông lung, mong chờ một phép mầu giải thoát, cho mình được bay bổng, thoát khỏi chốn tù đày. Ngồi trong cái thùng nhốt người với hơi nóng hừng hực, tôi liên tưởng đến câu chuyện luộc ếch, từ xa xưa trong dân gian. Sau này, có người ở phương Bắc viết tiểu thuyết. Trong đoạn kể về một nhân vật bị bối rối trước thế đối nghịch quanh mình có tiềm lực mạnh bạo, tình cảnh tiến thoái lưỡng nan; ra tay chí mạng thì cũng vong mạng, không làm gì hết thì cũng chết!... Tác giả cũng có nhắc đến chuyện luộc ếch và viết như sau: “Không ra tay chí mạng được thì phải làm thế nào đây?!” Hắn tự hỏi phương cách để khống chế kẻ đối nghịch, trong đầu lập tức hiện ra chuyện mà trước đây hắn từng gặp qua, đó là một con ếch bị vứt vào trong nồi nước đang sôi, tiềm lực của ếch bạo phát, thoáng một cái đã nhảy ra ngoài, người nó chỉ bị thương một chút mà thôi, chứ không nguy hiểm đến tính mạng. Cũng là con ếch đó,

nhưng để trong nồi nước ấm, rồi tăng nhiệt độ từ từ, ếch sẽ không phát giác ra điều gì, đến khi nước sôi, thì nó mới tỉnh ra, đến lúc này nó đã không còn có năng lượng để nhảy ra nữa rồi,… chỉ có thể chịu chết trong nồi nước sôi mà thôi. Phương cách này dân gian thường gọi là… Nước ấm luộc ếch…” Bên phương Tây thì có Daniel Quinn. Ông này viết cuốn sách có tên là Truyện của B (The Story of B), nói về lịch sử nhân loại. Trong đó, ông dành riêng một chương để viết về con ếch; có một đoạn như sau: “Nếu ta bỏ con ếch vào nồi nước lạnh, để ếch nằm trong đó, rồi từ từ nâng nhiệt độ lên, thì ếch ngồi trong đó thoái mái, cho đến khi bị luộc chín lúc nào không biết…” Câu chuyện luộc ếch trong quyển sách “Truyện của B”, được tác giả dựa theo tài liệu thí nghiệm, tại một trường Đại Học ở Hoa Kỳ: Người ta bỏ một con ếch vào trong một nồi nước lạnh. Sau đó người ta nâng nhiệt độ lên thật chậm, chỉ 2 phần ngàn của 1 độ C, trong mỗi giây đồng hồ. Sau 2 giờ 30 phút, con ếch bị luộc chín mà không hề di động! Tôi ngẫm nghĩ, nếu như… mặt trời bên ngoài, cái nóng, mà đừng tăng lên quá nhanh, chỉ 2 phần ngàn của 1 độ C như thế, thì chắc là… con người,… như tôi đây, cũng sẽ không hề biết và cứ thư thái ngồi yên trong thùng, mà an hưởng cái nóng chết người. Những kẻ chủ trương nung tôi cũng đã thừa biết cách thức luộc ếch ấy, từ lâu rồi; nhưng không muốn luộc tôi êm ả như luộc ếch. Họ muốn những người lính miền Nam bị luộc nóng, phải biết nóng, phải biết đau đớn đến tột cùng.

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

113

TM

Nhưng để cai trị người dân thì khác! Sau cuộc di cư ồ ạt của dân chúng miền Bắc vào miền Nam tự do, để trốn tránh chế độ cộng sản, trong năm 1954, và nhất là sau thảm cảnh vượt biển để tìm tự do của người dân Việt Nam, từ sau ngày 30 tháng Tư năm 1975, đã làm chấn động cả thế giới; cái chế độ với hơn 75 năm kinh nghiệm cướp chính quyền để cai trị, đã quá thừa kinh nghiệm để luộc dân bằng nước ấm. Có phải chăng, cái thủ đoạn thâm độc “Nước Ấm Luộc Ếch” từ xa xưa, coi vậy mà vẫn còn hiệu quả cho đến ngày hôm nay, trong chánh sách cai trị hiện nay?! Trên quê hương tôi… “Đời thênh thang thu hẹp dần dần … Đêm cáo chung tự do nhân quyền!” (*) Cái nóng và ngột ngạt làm đầu óc tê liệt, thân người rã rượi, chỉ muốn buông xuôi, mong chờ lúc linh hồn thoát khỏi thể xác, thoát khỏi nơi

114

giam cầm, đọa đày. Trong đây, dù ngày hay đêm, đều không thể nằm trên mặt đáy thùng cùng rác rưởi, và chất thải của các loài động vật trong thùng. Nhưng nếu có ngồi ngủ quên cũng không được bao lâu, với các giống động vật quanh mình. Có lẽ, loài chuột bọ trong này cũng bị đói khát như người bị tù đày. Lại thêm tối như thế này, chúng nó chắc không thể thấy rõ cái sinh vật bị giam trong đây bao lớn để mà sợ. Nhất là bọn chuột ở đây chỉ biết là cái khối thịt đã ướp thấm các thứ mùi thối rữa này; chính là món ăn hấp dẫn, thế thôi! Hễ không động đậy một lúc lâu, chúng sẽ trèo leo lên thân người mình, mà tranh nhau thưởng thức. Không ai muốn chúng gặm nhấm da thịt của mình, trong khi mình… hãy còn cảm giác! Vói tay lên nắm lấy gân sóng của vách thùng, để kéo mình đứng lên. Vách kim loại nóng bỏng, cái nóng đang nung người; tôi buông tay ra… Những kẻ nung đốt tôi, đã nhắc cho tôi nhớ rằng:

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

HOUSTON

Nóng và lạnh; thép đã tôi thế đấy! Tôi vẫn còn biết lạnh. Và tôi vẫn còn biết nóng. Họ chưa luộc được tôi! Tôi phải đứng dậy! Đoạn đường chiến binh vẫn còn đó! Đoạn đường chiến binh dài bất tận! Tôi phải đi tiếp! Trong đây, khi cánh cửa thùng nhốt người đóng kín, thì ngày hay đêm, chỉ khác nhau qua… cơn nóng nung nấu linh hồn, hay cái lạnh nhức buốt tận xương tủy. Trong đây, ngày và đêm vẫn là đêm đen kỳ dị. Đêm nhức buốt, trên đất nước đã thừa lầm than! Đêm Việt Nam, nước tôi buồn tênh!

BÙI ĐỨC TÍNH

(* “Đêm Việt Nam” – Sáng tác: Nhạc sĩ Việt Dzũng)

TM

HOUSTON

Cánh Gà

GIA CHÁNH

Chiên Muối Tiêu Cánh Gà Chiên Muối tiêu món ăn được chế biến đặc biệt phần cánh tỏi gà rất bắt mắt và tiện khi ăn. Với lớp vỏ vàng giòn áo một lớp bơ và muối tiêu beo béo cùng vị nồng nồng vừa phải của ớt chuông, khi cắn vào phần thịt gà mềm tan không khô dai được tẩm ướp ngũ vị hương và muối tiêu thơm phức.

Cách làm: Nguyên liệu: 6 cái cánh tỏi gà 1 muỗng cà phê muối 1 muỗng cà phê tiêu 1 muỗng cà phê rượu ½ muỗng cà phê ngũ vị hương 100 gram bột khoai tây 2 quả trứng gà 100 gram ớt chuông 10 gram rau quế (thai basil) 5 gram bơ lạt

Rửa sạch cánh tỏi gà dùng dao khứa quanh phần chóp xương rồi dùng tay lộn phần thịt xuống phía dưới. Sau đó đem cánh gà ướp với ½ phần muối, ½ phần tiêu, ngũ vị hương, rượu trắng, để vào tủ lạnh 30 phút để phần gia vị ngấm đều và phần thịt săn lại. Đem cánh gà lăn qua bột khoai tây sau đó lăn qua 1 lớp trứng gà rồi áo lại thêm một lớp bột khoai tây nữa, đem cánh gà chiên ở lửa vừa đảo đều khoảng 7 phút đến khi phần vỏ ngoài săn giòn lại. Đặt chảo lên bếp để lửa vừa đợi cho chảo nóng, cho vào bơ lạt rồi cho ớt chuông xắt hạt lựu vào xào chín khoảng 2 phút, cho phần muối tiêu còn lại vào đảo tan, rồi cho phần cánh đã chiên xóc lên cho sốt áo đều. Vậy là món cánh gà chiên muối tiêu đã hoàn thành với phần vỏ giòn ngọt và vị béo của bơ, phần thịt gà được tẩm ướp thơm phức vừa ăn không bị khô, rắc thêm một ít lá quế chiên giòn lên ăn kèm sẽ tăng thêm hương vị và độ hấp dẫn của món ăn. No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

115

GIA CHÁNH

Sườn Non

TM

HOUSTON

Hầm Cá Hộp Nghe thì có vẻ hơi kỳ kỳ nhưng đây lại là một sự kết hợp hoàn hảo của cặp đôi sườn non và cá hộp. Sau khi ướp các gia vị đậm đà rồi hầm sườn non cùng với nước dừa ngọt nhẹ, thanh thanh, thêm cá hộp đậm đà nữa thì món này sẽ ngon tuyệt cú mèo. Tiêu chí cho một bữa cơm gia đình đơn giản nhưng chất lượng đúng nghĩa thì đây đã có "Sườn non hầm cá hộp".

Cách làm: 300gr sườn non cắt khúc vừa ăn, rửa sạch, đem ướp với hành tím, đường, ớt sa tế, dầu hào, hạt nêm, tiêu, 2 muỗng canh dầu ăn 15 phút cho thấm gia vị. Bắc nồi lên bếp, cho 2 muỗng canh dầu ăn rồi them tỏi bằm vào phi thơm. Tiếp theo cho sườn đã ướp vào xào cho săn. Thêm vào nồi nước dừa tươi, hầm lữa vừa nhỏ 30 phút cho sườn mềm. Cuối cùng cho thêm 2 lon cá hộp, cà rốt tỉa hoa thái lát vừa dầy, hành tây cắt muối cau vào nấu thêm 5 phút hoặc đến khi cà rốt mềm thì tắt bếp. Vậy là bạn đã có một nồi sườn non hầm cá hộp thơm ngon lạ miệng, sườn được hầm mềm, nước dùng ngọt thanh, đâu đó là những khúc cá hộp mềm rục xương, bảo đãm các thành viên trong gia đình sẽ thích mê cho mà xem. Món này ăn với cơm hoặc chấm bánh mì đều ngon.

116

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Nguyên liệu: 2 hộp cá hộp 300 gram sườn non 300 ml nước dừa 100 gram cà rốt 100 gram hành tây 15 gram tỏi bằm 10 gram hành tím 30 gram dầu hào 30 gram ớt sa tế 30 gram đường 20 gram hạt nêm 1 muỗng cà phê tiêu 4 muỗng canh dầu ăn

TM

IÏAM GNÔÖHT - Â ÙAC

117

118

8 2yaM-957o|N 120

| T H O I B A O I N C.

.thoibacm |w

TM

IÏAM GNÔÖHT - Â ÙAC

119

O AR T ËA V

CAÙ NÂAH - THGNÔÖ MAIÏ

TM

D09 : Diệt Gián - Chuột

C03 : Phòng Share/Thuê Phòng cho share

Nhà ở Bellaire / Hwy 6 (sau chợ Fiesta), dư phòng cho share, giá $400/tháng. Bao điện nước, giặt sấy. Ưu tiên đàn ông ít nấu ăn. Xin nhắn tên và số phone vào máy: 281-495-2671

Chuyên Môn Diệt Gián

Chuyên môn diệt gián cho tư gia, cơ sở thương mại và nhà hàng, rất hiệu nghiệm, được bảo đảm 1 năm cho tư gia. Việc làm kỹ lưỡng, uy tín, trên 30 năm kinh nghiệm. Giá cả hợp lý Xin gọi Sơn Nguyễn: C11 : Cần Bán 346-400-9805 & Bán tiệm Washateria Vì sức khỏe và lớn 832-762-6641 tuổi, cần sang lại giá E01 : Xe Bán rẻ tiệm washateria vùng Northwest (giữa Bán Xe nhà thờ Lộ Đức và Bán 1 trong 2 xe: La Vang). Tiệm rộng Nissan đời 2011 hoặc 2,400 sqf, gồm 26 Mitsubishi đời 2015. máy sấy và 35 máy Cả 2 xe tình trạng rất giặt (đa số từ 3 - 4 tốt. Cần biết thêm chi loads). Rất tốt cho tiết xin gọi: gia đình muốn làm 713-401-8597 or thương mại. 832-417-8122 Xin liên lạc Mr Vinh: G01 : Cần Người 281-248-3972 D08 : Điện Lạnh Sưởi - Bếp

Cần Người

Cần nam phụ bếp làm tiệm phở trong khu Long A/C & Appliance Kim Sơn. Xin liên lạc: Commercial & 713-540-3686 Residential. Chuyên sửa máy lạnh, máy G11 : Cần Thợ heat (sưởi), tủ lạnh, Nails / Tóc máy giặt sấy, lò nấu ăn, bình nước nóng. Cần thợ nails Có license & bảo Cần thợ pink / white hiểm: TACLA44251C. và chân tay nước Mọi sửa chữa có bảo có phòng riêng. Bao đảm. Có kinh nghiệm lương $900. Xin liên làm ở Sears. Liên lạc: lạc: 903-701-5322 903-223-8443 713-505-7534

120 28yaM-957o|N 2021

| T H O I B A O I N C.

.thoibacm |w

Cần gấp thợ Nails

Tiệm ở Louetta khu Spring, khách dễ chịu, tip cao, cần gấp thợ full time and part time, biết làm bột càng tốt. Tiệm đóng cửa Chủ Nhật. Xin liên lạc: 281-617-9032

Đăng Rao vặt trên Thời Báo Houston

Tel: (281) 568.0632

TM

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

HOUSTON

Liên minh châu Âu đạt thỏa thuận về “thông hành vaccine”

Các nước châu Âu vừa đạt thỏa thuận về “thông hành vaccine” kỹ thuật số, mở đường cho công dân tại 27 nước Liên minh châu Âu (EU) đi lại, du lịch vào mùa hè này, trong bối cảnh nhiều nước đang dần gỡ bỏ các biện pháp chống dịch Covid-19. Theo thông tấn xã Reuters, Nghị viện châu Âu và nước chủ tịch luân phiên EU Tây Ban Nha đại diện cho các thành viên đã đạt được thỏa thuận về “thông hành vaccine”“ chiều ngày 20/5. Ông Juan Fernando Lopez Aguilar, chính trị gia dẫn đầu phái đoàn Tây

Ban Nha, tuyên bố: “Chúng ta sẽ không lặp lại cơn ác mộng mùa hè 2020”. Cụ thể, “thông hành vaccine” này sẽ được thực hiện dưới hình thức mã QR cấp trên điện thoại thông minh hoặc văn bản giấy nhằm cho phép chính quyền các nước xác định thông tin sức khỏe của du khách. Chứng nhận sẽ cung cấp thông tin về việc tiêm ngừa Covid-19, kết quả xét nghiệm âm tính trong thời gian gần hoặc quá trình mắc bệnh và hồi phục. Chứng nhận này hiện chỉ cho phép du lịch trong EU và có hiệu lực 12 tháng. Stella Kyriakides, ủy viên EU phụ trách y tế phát biểu: “Đây là một bước tiến quan trọng nhằm tái khởi động việc đi lại tự do và an toàn”. Thỏa thuận sẽ giúp cứu vãn tình hình tại nhiều nước châu Âu, cho phép họ khôi phục du lịch với rủi ro thấp hơn.

Trước đó, một số nước cũng lựa chọn hướng đi này như Do Thái, Thái Lan hay Anh. Ngoài ra, các nước châu Âu cũng đồng ý cho phép các nước thành viên thông qua những loại vaccine ngừa Covid-19 chưa được EU thông qua. Đây là yêu cầu của Hungary, nước phụ thuộc rất lớn vào vaccine của Nga và Trung Quốc. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 20/5 kêu gọi châu Âu nên hạn chế du lịch vì dịch bệnh vẫn còn. Giám đốc WHO tại khu vực châu Âu, Hans Kluge cảnh báo: “Đại dịch vẫn chưa kết thúc. Việc gia tăng đi lại và tương tác có thể dẫn đến việc lây nhiễm nhiều hơn… Trước các mối đe dọa liên tục và sự bất ổn mới, chúng ta cần thận trọng cân nhắc hoặc tránh du lịch quốc tế”. 

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

121

PHỤ NỮ

Những sai lầm thường gặp

TM

HOUSTON

khi chăm sóc da vào mùa Hè

K

hi tiết trời đang chuyển dần từ mùa Xuân sang mùa Hè, làn da của bạn cũng sẽ bị tác động bởi rất nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và đặc biệt là ánh nắng. Vậy nên việc chăm sóc da đúng cách là vô cùng quan trọng. Đối với các vấn đề mà da gặp phải khi giao mùa, nên điều chỉnh chu trình chăm sóc da để chúng trở nên phù hợp hơn. Khi điều chỉnh chu trình chăm sóc da của mình, hãy lưu ý để tránh mắc phải những sai lầm sau đây: Không sử dụng kem chống nắng Bỏ qua kem chống nắng chính là một trong những sai lầm khi chăm sóc da phổ biến nhất vào mùa Hè. Tia UV là nguyên nhân bị lão hóa sớm hay thậm chí là ung thư da. Vậy nên, việc sử dụng kem chống nắng hằng ngày là vô cùng cần thiết. Bên cạnh đó, cũng cần sử dụng kem chống nắng vào đúng thời điểm trong thói quen làm đẹp hằng ngày. Điều này sẽ phụ thuộc vào loại SPF mà bạn đang sử dụng. Dr. Deanne Robinson, bác sĩ chuyên khoa da ở Westport, Connecticut cho biết: “Nếu sử dụng kem chống nắng vật lý, chúng phải là sản phẩm cuối cùng thoa lên mặt khi trang điểm. Còn nếu là kem chống nắng hóa học, hãy sử dụng sản phẩm ngay dưới lớp trang điểm” . Kem chống nắng vật lý nằm trên da để tạo ra một hàng rào vật lý, trong khi kem chống nắng hóa học sẽ được hấp thụ vào da nhằm chuyển

122

|No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

đổi và ngăn tia UV. Quên thoa lại kem chống nắng Sai lầm khi chăm sóc da vào mùa Hè lớn thứ hai mà nhiều người mắc phải đó chính là quên thoa lại kem chống nắng. Dr. Howard Sobel, bác sĩ chuyên khoa da cho biết, SPF sẽ bị suy giảm dưới ánh nắng mặt trời và không còn tác dụng bảo vệ làn da khỏi tia UVA và UVB. Vậy nên để tránh bị nám, hãy luôn thoa lại kem chống nắng sau 60-90 phút khi ra ngoài. Cũng nên đặt hẹn giờ trên điện thoại để nhắc nhở bản thân nếu phải ở ngoài nắng lâu hơn 45 phút. Ngoài ra, nếu đang ở bãi biển hay hồ bơi, kem chống nắng phải được thoa lại mỗi khi xuống nước. Đồng thời, hãy nhớ bảo vệ da đầu bằng cách sử dụng kem chống nắng được thiết kế đặc biệt cho tóc và da đầu, hoặc đội mũ có lớp bảo vệ UPF. Nhầm tưởng các sản phẩm trang điểm sẽ mang lại SPF gấp đôi Ngay cả khi kem nền có chứa SPF, bạn vẫn phải thoa kem chống nắng. Dr. Jessica Wright, chuyên viên tại Rejuvenate Austin ở Texas cho biết,

đơn giản là vì bạn không sử dụng đủ để các sản phẩm trang điểm tạo ra tác động để bảo vệ làn da. Lớp trang điểm sẽ không đủ để tự lọc được tia UVA, UVB hay các tia sáng có cường độ cao. Nghĩ rằng sản phẩm trang điểm sẽ tăng gấp đôi SPF là sai lầm khi chăm sóc da Tẩy tế bào chết vào buổi sáng Tẩy tế bào chết chính là chìa khóa để có được làn da khỏe mạnh, mịn màng như sương, nhưng chỉ nên tẩy tế bào chết vào ban đêm. Lớp tế bào da chết sẽ hoạt động như một lớp bảo vệ làn da khỏi các tia UV. Vậy nên AHA, BHA, retinol/ retinoids chỉ nên được sử dụng vào ban đêm. Bởi các sản phẩm này đều có thể khiến da trở nên nhạy cảm và dễ bị cháy nắng hơn. Không sử dụng SPF cho môi Đôi môi rất dễ bị tổn thương bởi tia UV và cháy nắng. Không sử dụng SPF cho môi sẽ làm tăng nguy cơ ung thư da và làm mỏng môi nhanh hơn do các collagen trên môi bị ánh nắng mặt trời phá vỡ. Bên cạnh đó, độ bóng của các loại son bóng sẽ thu

hút các tia UV và gây hại nhiều hơn cho đôi môi. Không dưỡng ẩm Độ ẩm sẽ thường cao hơn vào mùa Hè nhưng điều đó không có nghĩa là có thể bỏ qua việc dưỡng ẩm. Vẫn cần giữ nước cho làn da ngay cả khi cảm thấy chúng tiết dầu nhiều hơn một chút – Aalam chia sẻ. Nên mang theo một loại xịt khoáng không chứa cồn bên mình và sử dụng suốt cả ngày. Ngoài ra, cũng có thể chuyển sang sử dụng kem dưỡng ẩm gốc nước thay cho gốc dầu. Chưa thấu hiểu làn da của mình Các sản phẩm hiệu quả đối với làn da khác không có nghĩa là chúng cũng sẽ phù hợp với bạn. Vậy nên điều quan trọng nên ghi nhớ đó chính là cần thấu hiểu làn da của mình. Từ đó chọn được những sản phẩm chăm sóc da phù hợp và mang lại hiệu quả tích cực hơn. Ngoài ra, một lối sống lành mạnh cũng chính là chìa khóa giúp chăm sóc toàn diện cho làn da từ bên trong. (Theo ELLE)

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

123

SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG

TM

HOUSTON

LỄ TRUY ĐIỆU - PHỦ CỜ CHO

Cựu Đại tá Trương Như Phùng

L

ễ truy điệu – phủ cờ cho Cựu Đại tá Trương Như Phùng lúc 6 giờ chiều ngày thứ Hai 17/5/2021 tại nhà quàn Vĩnh Cửu Houston, Texas do Hội Cựu Sinh viên sĩ quan Võ bị Đà Lạt tại Houston tổ chức. Cựu Đại tá Trương Như Phùng sinh ngày 10/1/1934 tại Thừa Thiên, Huế, ông sống trong một gia đình có truyền thống chống cộng sản và theo đạo Phật .Trong suốt thời gian phục vụ trong Quân lực VNCH, ông đã được ân thưởng rất nhiều uy chương cao quý và bằng tưởng lục. Ngày 30/4/1975 ông đưa gia đình vượt thoát khỏi VN, với ý chí cương quyết chống bạo quyền cộng sản và mưu cầu cho nước VN được tự do ,hạnh phúc ông đã tham gia Phong trào Phục Quốc và hơn thế nữa ông giương cao ngọn cờ chính nghĩa VNCH trước tòa Tổng lãnh sự cộng sản VN tại Houston vào mỗi thứ năm hằng tuần. Cựu Đại tá Trương Như Phùng đã tạ thế lúc 5: 13 sáng ngày 13/5/2021 tại Houston Texas, hưởng thọ 88 tuổi. BẠCH CÚC

124 |No 759 - May 28 2021 |

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

T

HOUSTON

Món ăn “phải nhẫn tâm” của người Tây Tạng

rải qua hàng ngàn năm, ẩm thực của loài người đã từng bước vững chắc tiến lên, với vô vàn món ăn cùng hương vị đa dạng. Trong đó, có những món ăn thậm chí còn được đại diện cho cả một nền văn hoá - như Ý có pasta, pizza; Nhật Bản có sushi; hay Việt Nam là phở. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì cũng tồn tại rất nhiều món ăn mà bản thân cách làm đã là một sự tranh cãi. Ví dụ như niềm tự hào ẩm thực Pháp - foie gras hay gan ngỗng vỗ béo - người ta phải nuôi ngỗng bằng một quy trình tàn khốc để có được bộ gan đó. Hay món súp vi cá mập tại Trung Quốc bị cả thế giới lên án do việc săn bắt cá quá mức và vô cảm của ngư dân. Có một món ăn tương tự như vậy là “gà hong gió” - hay Feng gan ji - của người Tây Tạng. Món ăn này có cái tên khá... lãng mạn, nhưng nó lại đòi hỏi đầu bếp phải có một trái tim lạnh giá. Vùng cao nguyên lạnh giá thuộc Tây Tạng, nơi gió lạnh dễ dàng đạt tới dưới 0 độ C, người dân có một loại đồ ăn có thể xem là “đặc sản” - món thịt phơi gió. Về cơ bản, thịt phơi gió của người Tây Tạng cũng gần tương tự như thịt xông khói tại phương Tây: thịt được phơi ở nơi râm mát thoáng khí, để gió thổi khô tự nhiên. Đây là một cách để bảo quản thịt, dành cho vài tháng hoặc 1 năm tiếp theo. Thịt dùng để phơi gió có thể là thịt dê, thịt bò. Nhưng riêng với thịt gà, cách chế biến được nâng lên tầm

Gà hong gió của Tây Tạng

Sở thích của Lưu Bị đã gián tiếp hình thành nên món gà truyền thống này. (Ảnh minh họa)

khác, khác đến... rợn người. Để làm món gà hong gió, nguyên liệu cũng đơn giản thôi: một con gà sống, một con dao sắc nhọn, gia vị thảo mộc.

Khác với cách làm gà thông thường, con gà nếu được hong gió sẽ không được làm lông. Thay vào đó, nó sẽ bị mổ phanh khi còn đang sống, lôi toàn bộ ruột, gan, phèo,

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

125

TM

HOUSTON

phổi lòng mề... trong tích tắc. Tiếp theo, người đầu bếp ngay lập tức xát muối, thảo mộc vào trong ruột gà, chà xát sao cho bụng gà thấm đẫm gia vị. Việc tẩm ướp kết thúc, con gà sẽ bị vặt lông rồi treo ngược trước gió. Lúc này, nó vẫn đang sống, và rồi gió lạnh cùng sự đau đớn tận cùng sẽ gặm nhấm chúng cho đến khi những sinh vật đáng thương nói lời giã biệt cõi đời ô trọc này. Còn thân xác chúng sẽ vẫn ở đó cho đến khi khô lại và... lên đĩa. Toàn bộ quá trình này phải được thực hiện hết sức nhanh chóng nhằm giữ cho con gà sống nguyên. Gà có thể không biết suy nghĩ, nhưng chúng cũng biết kêu khi đau. Do đó, tiếng rên rỉ than khóc của đàn gà buổi xế chiều có lẽ không quá xa lạ nếu như bạn đến Tây Tạng vào dịp cuối năm. Theo quan niệm, việc để gà còn sống trong khi chế biến nhằm đảm bảo độ tươi ngon của thịt gà, giúp cân bằng âm - dương, và thậm chí có thể coi là món ăn “đại bổ”. Trên thực tế, gà hong gió không phải chỉ có ở Tây Tạng. Xét về lịch sử, món gà hong gió này có xuất xứ từ thời Tam Quốc. Đây là món ăn nổi tiếng truyền thống của dân tộc Hán. Ưu điểm của món ăn này là vừa dễ bảo quản, lại không mất đi độ tươi ngon, thơm mềm, lại không có dầu mỡ, người già trẻ nhỏ đều có thể ăn được. Tương truyền, thời kỳ Tam Quốc, Tôn Quyền vì muốn hợp với Lưu Bị khử Tào, cho em gái mình là Tôn Thượng Hương gả cho Lưu Bị. Hai vợ chồng Lưu bị sống ở trấn Thập Lý, ngoại thành Kinh Châu. Vì Lưu Bị rất thích ăn món gà, Tôn Thượng Hương vì muốn chiều lòng chồng, liền nghĩ ra nhiều cách chế biến gà, trong đó có món gà hong gió này. Qua thời gian, nó dần

126 |No 759 - May 28 2021 |

trở nên phổ biến hơn, được nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên, cách thức chế biến này bị lên án vì quá tàn nhẫn. Tiếng rên rỉ đau đớn của gà trước khi chết khiến nhiều người chứng kiến phải che mặt đi. Một số người còn chia sẻ: “Tôi cảm thấy như những con gà đang gào thét, chất vấn loài người tại sao lại làm điều độc ác này với chúng”.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

Thế nên, hiện nay gần như chỉ còn người Tây Tạng là tiếp tục “làm gà” theo cách này. Ở các thành phố lớn, gà hong gió vẫn được ưa chuộng, nhưng gà sẽ được cắt tiết trước khi tẩm ướp, giúp chúng chết nhanh chóng mà ít đau đớn. Tuy vậy, nhiều người lại cho rằng cách chế biến hiện nay khiến cho món gà mất đi vị ngon vốn có. (Theo Khoa học TV)

TM

BƯỚC LÃNG DU

HOUSTON

Khám phá thế giới hang động bí ẩn

Những khoang “xe điện” hay “máy xay thịt” đầy rẫy trong mê cung hang động. Hàng năm vài lối ngầm sẽ bị vùi lấp, trong khi những đường khác nới rộng thêm

Nơi được gọi là “Tam giác Quỷ Bermuda” của Nga Trong suốt nhiều năm dài, 14 hang động nằm ở vùng ngoại ô thành phố St. Petersburg của nước Nga thu hút sự hiếu kỳ của du khách đam mê mạo hiểm đến từ khắp nơi trên thế giới. Chúng cũng là nơi trú ẩn lý tưởng của các băng nhóm tội phạm, những người săn kho báu ngầm. Mạng lưới hang động kỳ bí này được đồn là khu vực đáng khiếp sợ vì những ai đi vào là không bao giờ được thấy quay trở ra! Nhà ga Sablino cách thành phố St. Petersburg khoảng 40km, nằm dọc một khu dân cư khiêm tốn bên bờ sông Tosno. Ngày nay, khu dân cư Sablino mang đậm màu sắc lịch sử mang tên mới là Ulyanovka. Sablino nổi tiếng với mạng lưới 14 hang động

rối rắm như mê cung ngầm trải dài hàng chục km ven bờ sông. Người dân địa phương thường mô tả mê cung hang động là “máy xay thịt”, “máy chém”, “vỉ đập ruồi” hay “xe điện”. Người ta gọi là “xe điện” xuất phát từ cảm giác bước xuống mê cung này giống như mắc kẹt giữa một toa xe điện ngầm vào giờ cao điểm. Vào thế kỷ 18, những mỏ khai thác cát thạch anh hoạt động một cách sôi động trên bờ sông Tosno. Những xà lan chở cát về St. Petersburg, phục vụ cho xưởng chế tác thủy tinh Imperial Glassworks. Người ta tin rằng mạng lưới hang hình thành do hệ quả tất yếu của quá trình khai thác cát. Năm 1922, hàng km mỏ cát ven sông bị bỏ hoang sau khi cơn sốt xây dựng tại St. Petersburg không còn nữa

và nguồn cát trên sông Tosno được khai thác đến cạn kiệt. Trải qua nhiều thập niên, nước ngầm xói mòn đất cát, dẫn đến cấu trúc địa hình bị biến đổi. Một cư dân từng sống tại Ulyanovka cho biết: “Gia đình tôi đều có những ký ức gắn liền với nơi này. Bà ngoại thường kể về chuyện cả nhà phải trốn trong hang suốt những ngày đầu người Đức chiếm đóng”. Sau chiến tranh, hệ thống hang Sablino trở thành nơi trú ẩn của những người bất mãn với cuộc sống, các băng nhóm xã hội đen, côn đồ và những người thích thú với cuộc sống dưới lòng đất. Theo lời của một người sống trong hang, khoảng 300 người sống hẳn dưới những đường hầm này trong giai đoạn năm 1982-1984. Alexei Gurevich, thành viên một

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

127

BƯỚC LÃNG DU

TM

HOUSTON

trong những hội nhóm sống trong hang có tên gọi là Pilgrims (Những người hành hương), mô tả: “Thật ngoài sức tưởng tượng! Có đến hàng chục người sống trong những căn hầm. Lỗ hổng lớn nhất trong hang có thể đủ chỗ chứa cả Điện Kremlin được gọi là ‘nhà xác’ bởi vì người ta thường vứt bỏ xác chó xuống như để cố đuổi chúng tôi khỏi hang. Tuy nhiên, đó chưa phải điều tồi tệ nhất. Thỉnh thoảng có người bỗng nhiên biến mất không dấu vết. Thoạt đầu, người ta đồn đoán rằng cảnh sát hoặc một ai đó liên quan đến những vụ mất tích bí ẩn. Khi thủ lĩnh của một hội nhóm biến mất, tin đồn bắt đầu lan truyền khắp hang về một thế lực hắc ám nào đó. Nó là thứ gì, tôi không biết”. Chính vì sự biến mất bí ẩn này mà mạng lưới mê cung hang động Sablino được coi như Tam giác Quỷ Bermuda của nước Nga. Ngày nay, những du khách bạo gan hoàn toàn có thể tham quan Sablino theo tour du lịch để trải nghiệm cảm giác phiêu lưu dưới mê cung vào các dịp đạc biệt như đêm giao thừa, lễ Halloween hay thứ 6 ngày 13. Những cái hang nằm dưới bờ bên trái sông Tosno an toàn hơn, với vé vào cửa giá 550 rúp (khoảng 8,7 USD). Tuy nhiên, hệ thống hang dưới bờ sông bên phải thường xuyên bị sạt lở cho nên không có tour du lịch nào đưa khách tới đây nhằm bảo đảm an toàn. Mặc dù hết sức nguy hiểm, bờ bên phải lại thu hút du khách hơn. Oksana Chudnova, một người từng thăm mê cung Sablino vào năm 2007, tiết lộ: “Trong hang Ngọc trai, bạn có thể dễ dàng đi lạc. Điều bất tiện nhất chính là cảm giác chật hẹp đến mức khó chịu do những căn hầm hẹp bằng vai người mà độ cao không quá 50cm.

128 |No 759 - May 28 2021 |

Những lối đi trong hang

Mê cung hang động Sablino được nhiều du khách thích thú khám phá

Nhưng chúng cũng dẫn tới nhiều nơi thú vị”. Các nhà khảo cổ học nghiên cứu hang động thường mô tả Sablino với những cụm từ như “cát lún” dưới lòng đất và “đầm lầy cát”. Do đó, lời giải thích cho những vụ mất tích là nạn nhân bị hút vào những hố cát ướt dính cho dù không mấy

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

thuyết phục. Theo một số lời đồn đại, hệ thống đường hầm Sablino dài hơn nhiều so với nhiều người vẫn nghĩ – có thể trải dài đến St. Petersburg hoặc thậm chí đến hồ Ladoga (hơn 70km). Những lối đi có quy mô rộng lớn như vậy có thể từng được dùng cho mục đích quân sự. Song một số

TM

HOUSTON

Nhà nguyện có sức chứa tới 60 người dưới hang

người mê mẩn Sablino tin rằng mê cung có thể chứa lỗ hổng thời gian. Oksana kể: “Một chuyện kỳ lạ từng xảy ra. Có lần tôi đang nói chuyện với người phụ trách bảo tàng địa phương, và khi chuẩn bị nói lời tạm biệt thì cô ấy nhìn chằm chằm vào tôi và nói: “Vài năm trước, một người mặc y như bạn đã đến và hỏi chính xác những câu đó”. Phía trên mạng lưới hang động Sablino có một đài tưởng niệm cho các nhà địa chất, địa lý và các nhà khảo cổ học đã tử nạn. Bên trong một hang người ta còn xây dựng một nhà nguyện có sức chứa tới 60 người. Đây là nhà nguyện dưới lòng đất duy nhất ở Nga, theo tờ Russia Beyond. Trong khi đó, những người sống trong mê cung hang động Sablino có một ngôi mộ riêng dưới thế giới ngầm, nơi khách viếng thăm thường để lại vài thứ thuộc về người quá cố, hoặc vật gì đó để tiễn biệt họ sang thế giới bên kia. Khám phá hang động bí ẩn ở Uzbekistan Cách đây gần 50 năm, Mustafaqul Zokirov rời khỏi ngôi làng khô

hạn trên núi ở góc hẻo lánh của Uzbekistan để đi tìm nguồn nước. Kể từ đó, anh đã không bao giờ trở lại. Nhưng sự biến mất của Zokirov đã dẫn đến một phát hiện bất ngờ thu hút mạnh nhiều nhà thám hiểm đổ xô đến quốc gia Trung Á nổi tiếng với những thảo nguyên và thành phố cổ nằm trên Con đường Tơ lụa. Đó là Boybuloq – hang động sâu nhất châu Á với độ sâu đến 1.415m. Những ngọn núi ở Uzbekistan luôn chứa đựng nhiều bí ẩn chưa được con người khám phá hết. Đó là sự thật đối với dãy núi Hisar miền nam Uzbekistan, nơi tìm thấy hang động Boybuloq và hành trình đến nơi đó không là nhiệm vụ dành cho người… nhát gan! Trước tiên, du khách phải vượt qua khoảng cách dài 7 giờ đường ô tô để đến ngôi làng Dehibolo (nghĩa là “ngôi làng cao nhất”). Khi những ngọn núi biến mất sau những đám mây, con đường đèo dốc đứng hết sức nguy hiểm luôn đe dọa mạng sống của tài xế nếu phạm phải bất cứ lỗi nhỏ nhất nào. Thế nhưng tài xế trẻ tuổi trấn an du khách muốn mạo hiểm hang động

Boybuloq: “Tôi thậm chí lái xe trong mùa đông và giữa đêm khua. Tôi biết rõ từng tảng đá và mỗi cung đường nguy hiểm. Thế nên mọi người cứ bình tâm mà thưởng ngoạn cảnh đẹp thiên nhiên”. Cuối cùng, mọi người cũng đến được ngôi làng Dehibolo nằm ở độ cao hơn 3.000m. Hành trình kết thúc và mọi người ngỡ ngàng trước cảnh tượng một ốc đảo nhỏ bé xanh rờn tựa như nơi tận cùng thế giới. Vào mùa tuyết rơi từ cuối tháng 1 đến giữa tháng 4 hàng năm, ngôi làng bị cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Người dân phải tự sản xuất mọi thứ – ngoại trừ quần áo, thuốc men và bột mì. Dân làng luôn tích trữ mật ong, nuôi cừu, trồng cây ăn trái và rau xanh. Vào mỗi mùa hè, dân làng cùng nhau thu lượm củi hay than đá ở những ngọn núi xung quanh để sưởi ấm qua mùa đông. Cụ già Norkhol-momo đã 70 tuổi cho biết: “Cuộc sống nơi đây thật khắc khổ. Mọi thứ ở đây được xây dựng trong vách đá”. Dân làng sống chỉ nhờ vào nguồn nước mưa và bất cứ tình trạng khô hạn nào cũng là mối đe dọa chết người cho cộng đồng. Năm 1971, một đợt hạn hán khủng khiếp tấn công ngôi làng Dehibolo. Do đó, Mustafaqul Zokirov – thợ mộc địa phương và cha của 8 đứa con – quyết định lên đường tìm kiếm nguồn nước. Zokirov biết rõ nước đến từ hang động trên ngọn núi cao nằm cách làng Dehibolo chừng 4 giờ đường đi bộ. Cùng với đứa con trai, chút nước uống mang theo và vài con khỉ; Zokirov lặn lội đến hang động Boybuloq tìm nguồn nước. Lúc đó, Zokirov không nhận rõ việc bản thân đang dấn bước vào hành trình cuối cùng đời mình cũng như không hề biết chuyến mạo hiểm sẽ dẫn đến một trong những

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

129

TM

HOUSTON

130 |No 759 - May 28 2021 |

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

khám phá địa lý vĩ đại nhất thế giới. Shahobiddin, người cháu trai của Zokirov, kể: “Ông cụ Zokirov một mình tiến vào hang động rồi sau đó không bao giờ trở lại nữa. Bên ngoài hang, người con trai đi cùng đã chờ ngóng suốt đêm trong lo lắng và đến sáng hôm sau liền báo tin xấu về cho dân làng”. Mọi người đổ xô tìm kiếm khắp hang động như không dấu vết nào được phát hiện trong suốt 14 năm sau đó. Năm 1985, một nhóm nhà thám hiểm người Nga tìm đến ngôi làng Dehibolo để tìm kiếm Mustafaqul Zokirov. Hai năm sau, họ tìm thấy hài cốt của Zokirov cùng với chiếc đèn bên cạnh trong một góc hang động Boybuloq. Cuộc tìm kiếm cũng giúp họ nhận thức được Boybuloq là một trong những hang động sâu nhất châu Á. Gần 50 năm trôi qua, giờ đây nhóm du khách tìm đến hang động để trải nghiệm. Mặc dù nhiệt độ 30 độ ở ngay lối vào hang, du khách cũng cảm nhận được luồng gió lạnh thổi từ trong ra. Năm 2018, cuộc thám hiểm quốc tế phối hợp Nga – Pháp – Thụy sĩ tiếp tục diễn ra nơi hang động Boybuloq. Vadim

Đoàn thám hiểm quốc tế tiến vào hang Boybuloq

Loginov, người dẫn đầu đoàn thám hiểm, nói: “Nhiệm vụ chính của chúng tôi là tìm kiếm con đường hầm kết nối 2 hang sâu nhất nằm trong dãy núi Chulbayir. Đó là Boybuloq và Vishnevsky. Nhưng đó là nhiệm vụ không hề dễ dàng”. Vadim Loginov cũng cho biết đoàn thám hiểm đã phát giác được những con sông và hồ mới bên trong hang động. Arnauld Mallard, nhà thám hiểm người Thụy Sĩ, bình luận: “Người ta không thể tìm thấy một hang sâu đến như thế ở độ cao

đến 3.000m ở bất cứ nơi đâu trên thế giới”. Hiện nay, đoàn thám hiểm đã tiến vào hang Vishnevsky sâu khoảng 735m và có kế hoạch sẽ quay trở lại Boybuloq vào năm 2019 để tìm kiếm thêm những đường hầm mới. Đối với dân làng Dehibolo, các nhà thám hiểm đã mang đến cho họ sự kết nối hoàn toàn khác – đó là con đường mở ra với phần còn lại của thế giới. AN AN/DN PLUS

Người ta tin rằng mạng lưới hang hình thành do hệ quả tất yếu của quá trình khai thác cát

No 759 - May 28 2021 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

131

1-866-898-6925

www.thoibao.com

-

Printed in Canada - Giá bán ngoài Houston: $3