RD 726 Flipbook PDF

RD 726 compressed

---

151 Views
96 Downloads
FLIP PDF 82.66MB

DOWNLOAD FLIP

REPORT DMCA

2

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

3

4

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

5

6

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

7

8

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

9

10

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

11

12

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

13

14

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

15

16

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

17

SINCE 1991

TRONG SỐ NÀY

RANG DONG NEWS

www.rangdongatlanta.com

678-360-2840 404-704-6599

22

TIN ATLANTA

48

CHUYỆN BÊN NHÀ

58

VIẾT TỪ DALLAS

66

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

76

THƯ CỦA TIẾN

78

GÓC CỦA PHAN

87

VƯỜN TÂM

90

PHIẾM

106

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

116

BÀI ĐẶC BIỆT

124

VIẾT TỪ SÀI GÒN

138

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

144

KHOA HỌC ĐỜI SỐNG

147

THỂ THAO

Rang Dong News is published on Friday of each week

150

THẾ GIỚI QUANH TA

ENGLISH SPEAKING ADVERTISER, please contact

159

BƯỚC LÃNG DU

170

THẾ GIỚI ĐÀN ÔNG

195

PHỤ NỮ

197

GIA CHÁNH

4643 Buford Hwy. Chamblee, GA 30341 Publisher RANG DONG NEWS

Quản trị/Quảng cáo thương mại EVALINE NGUYỄN [email protected]

404-704-6599 Thư ký văn phòng, Rao vặt ANNA [email protected]

678-360-2840 • Toà soạn hoàn toàn không chịu trách nhiệm về nội dung hình ảnh quảng cáo do chính thân chủ cung cấp. • Cần sửa hay thay đổi quảng cáo cần báo trước 15 ngày số báo phát hành kế tiếp. • Toà soạn không chịu trách nhiệm và vẫn thu tiền những quảng cáo sửa đổi trễ hạn theo quy định trên. • Cộng tác viên thường xuyên: Đoàn Dự, Phan, Nguyễn Thơ Sinh, Huy Lâm, Huy Phương, Đoàn Xuân Thu, Lý Anh, Andy Nguyễn, Huy Vũ, Chu Nguyễn, Đỗ Quân, Mai Loan, Tuấn Minh, Tưởng Năng Tiến, BS Nguyễn Ý Đức, Soạn giả Nguyễn Phương, Bùi Bích Hà, Sài gòn cô nương, Hoàng Chính, Nguyễn Mạnh Trinh… Copyrighted by Rang Dong News. All rights reserved Reproduction in whole or in parts without written permission is prohibited.

Ms Evaline Nguyen: 404-704-6599 [email protected] Thư từ, bài vở, chi phiếu xin gởi về:

RANG DONG NEWS 4643 BUFORD HWY. CHAMBLEE, GA 30341

No 726 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com

DANH MUÏC QUAÛNG CAÙO - ADVERTISERS INDEX

ACCOUNTING - KẾ TOÁN

1St Choice Tax Services - Quý Nguyễn 99 2K Agency Khai Thuế 23 ABC Travel & Income Tax 31 Ben Khai Thuế, EA 113 Franklin Cuong Khai Thue 35 Giải Thích Về Obamacare & Thuế Năm 2019 56 Hiền Trương, CPA, Khai thuế 141 Hiếu Lê Tax & Accounting 47 Infinity Tax & Accounting Services - Đại Nguyễn 57 Kim Tín Khai Thuế - Chi Nguyễn 31 Lộc Thái CPA, PC &Tax Services 95 Phương Uyên Services 69 TAL TAX 169

ASTROLOGER - BÓI TOÁN

Diệu Huyền Hội Tâm Linh Học Tang Yuan Phong Thủy Thầy Tú - Địa Lý Gia

187 93 187

ATTORNEY AT LAW - LUẬT SƯ

Attorneys Ethan Phạm & Jenny Nguyễn Carter Cromwell Law Firm - Tâm John Law Firm, P.C. - Hiền Ploeg LS Aleksandra H. Bronsted LS Hoàng Nguyễn LS Marc Ellis LS Trương Minh Cường Luật Sư Về Di Trú - Lành Phan The Salazar Law Firm - Hiệp Nguyễn

203 73 137 47 33 31 89 162 9

AUTO BODY - GLASS - REPAIR Bui’s Auto Repair Khiêm Body Shop Lam’s Auto Body Shop Tirestar Good Year

161 55 93 127

AUTO SALES - BÁN XE

Atlanta Toyota - Tấn Hồng / John Nguyễn Atlanta Toyota - Tan Hong/John Nguyen Auto Gallery (Đặng Vũ) Butler Lexus S-Atlanta - Việt Trịnh Gwinnett Place Honda - Kha Tran Stone Mountain Toyota - Kenny Lam World Toyota - Tân Nguyễn

BEAUTY SALON - TMV, UỐN TÓC

Hoa 3 Cô Norcross Hair Salon Hoàng Nhung Cosmetics Kim Facial Plastic Surgery Koean Skin Care Shop - LUXSKIN. Mekong Hair Salon Sleek Look’s

103 15 112 85 14 13 11 220 101 Back Cover 6 217 161

CONSTRUCTION/DÉCOR/AC HEATING - XÂY DỰNG/ TRANG TRÍ/LẠNH NÓNG Angee Construction Architectural Kiến Trúc-Xây Dựng (Phụng Lê) Atlantic Blinds Shop LLC B & H Construction B&T Appliances Srevice Heat & Air , Lọc Nước - Quang Thanh Hoang Construction HVAC - Di Nguyen KLD - Màn Sáo Magical Construction Design - Nick Trinh

123 153 67 45 187 187 117 117 143 119

Nghĩa Trần Heating & Air Nhân Heat & Air Peach Flooring - Sàn Gỗ và Lót Gạch Tám Giặt Thảm Thảm Bán Sỉ - Wholesale Carpet Star Titan Plumping Contractor TNT Construction

DENTIST - NHA SĨ

Nha Si Lê Minh Thiện NS Hà Nguyễn - Norcross Dental NS Nguyễn Hồng Hạnh - Norcross Dental NS Tiffany Thanh Đặng Titanium Dental

79 73 43 143 4 41 79 221 113 113 83 6

DOCTORS - BÁC SĨ

1ST Chropractic - Dr. Brian Vu 55 Bác Sĩ Châm Cứu- Dong Shin Acupuncture 97 BS Christopher J. Lee 2 BS Nguyễn Khoa Bình 165 BS Nội Soi Ruột Già & Bao Tử 8 BS Paul Nguyễn Huy Đạo 83 Chen Eye Center 53 Dr. J Chiropractic - Jimmy Tran Front Cover Duluth Family Practice - Bác Sĩ Liêm Ngô 27 Georgia Clinic 109 GHS - Dr. Long 4 Gwinnett Urgent Family Care 125 Kim Facial Plastic Surgery Back Cover Morning Chiropractic 61

ELECTRONICS-COMPUTER Hộp Tivi 9999 Phương Uyên Điện Thoại

213 69

FINANCIAL - TÀI CHÁNH

American Commercial Funding 17 Công Ty Tài Trợ Địa Ốc - Nguyễn Bích Thuỷ 134 Công Ty Tài Trợ Địa Ốc - Nguyễn Đình Anh Phúc 39 First IC Bank - Mortgage 29

FUNERAL - NHÀ QUÀN

Lee’s Funeral Home & Crematory

FURNITURE - BÁN BÀN GHẾ Furniture Mall Online

GIFTS / MUSIC SHOP - QUÀ / NHẠC Koean Skin Care Shop Mai Phương Music & Gifts

HERBALIST - ĐÔNG Y

Acai Berry - Slim Body Acai Berry - Slim Body Alternative Medicine Cách Xử Dụng Phân Bón NG Dầu Nóng Golden Moose Fucoidan - Quà tặng từ đại dương Fucoidan - Quà tặng từ đại dương Fucoidant AHCC Hoa Đà Natural Health Phước Nhơn Đường Fortune Super Flex Joint - Trị Đau Khớp Thầy Ba Cầu Bông Tin Vui Cho Đàn Ông

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

199 215 6 209 43 10 151 157 12 3 133 5 91 49 212 155 214

19

DANH MUÏC QUAÛNG CAÙO - ADVERTISERS INDEX

INSURANCE - BẢO HIỂM

2K Agency Bảo hiểm Obama 23 Alicia Thúy - Chau’s Insurance 205 All Top Insurance (Andrew Tiến Võ) 105 Allan Insurance Agency - Sương Hồ 129 Allstate Insurance - Lee Nguyen 125 Allstate Insurance - Lee Nguyen Back Cover America Insurance - Belinda Shu Agency 53 Anh Bình - Bảo Hiểm Sức Khỏe & Obamacare 145 Bảo hiểm Nationwide - Thai Chang Agency 209 Bình Nguyễn - Allstate Insurance 113 Châu Phan-Long Bùi Farmers Insurance 38 Family Insurance - Obamacare 121 Farmer Insurance - Jenny Trang 65 Farmers Insurance - Lâm T Ngô Front Cover Franklin Cuong Obama Care 35 Kim Huỳnh - Farmers Insurance 17 Kim Tĩn Bảo Hiểm - Chi Nguyễn 31 Le Na - TT Dịch Vụ Gia Đình 109 New York Life Insurance - Thu Mellick Back Cover Nhận hỗ trợ việc học kèm lấy License bảo hiểm 51 StateFarm - Jason (Sơn) Huỳnh Front Cover Statefarm Insurance Agency - Kim 41

JEWELLERY - TIỆM VÀNG Đức Hải - Tiệm Vàng

139

LEGAL - PHÁP LÝ

Kennedy Access Group - Di Trú Kim Tín Di Trú - Chi Nguyễn Xie Law Office Luat Di Tru

7 31 163

MONEY EXCH - CHTIỀN - NGOẠI THƯƠNG Tú Uyên Chuyển Tiền

Front Cover

PHARMACY - NHÀ THUỐC TÂY Anna Pharmacy

PUBLIC ANNOUNCEMENT - THÔNG BÁO CĐ Chua Quang Minh Chương Trình Gây Quỹ Từ Thiện LeSean LovMi Eyebrows & LovMi Lash Nhà Thuốc Đức Hội-Thư Cảm Ơn Thời Báo Media

REAL ESTATE - ĐỊA ỐC

201 65 218 210 173 216

American Commercial Funding 17 Atlanta Maxim - Doanh Lê & Cúc Trần 129 Atlanta Maxim Commercial 9 Châu Phan Royal Realty Services 38 Compass Realty - Lee Nguyen 125 First IC Bank 29 Ga Certified Home Inspection - Vu Nguyen Back Cover HomeMax Realty - Peter Quang Nguyen 222 HomeMax Realty - Tấn Hồng 97 Kim Trần Lê Realty 219 Metro Broker - Lisa Nguyen 71 Mua Bán Nhà Đất - Anh Cao 81 PalmerHouse Properties - Hiếu Nguyễn Front Cover Spear Realty - Yến Phan 71

20

The HomeStore - David Truong VNR - Vu Nguyen VSN Realty - Tâm Nguyễn

RESTAURANT-CAFE

Atl Phở Vietnamese Noodle Soup & Grill Canton House - Restaurant Chè Vạn Lợi Happy Valley Dim Sum & Asian Cuisine Louisiana Shack Seafood Restaurant Nam Phương Nhà Hàng Thanh Thanh Pho Saigon Authentic Vietnamese Cuisine Viễn Hương Restaurant

173 43 135 97 107 59 115 16 25 63 71 121

SCHOOLS - DẠY HỌC/DẠY NGHỀ

Nhận Hỗ Trợ Việc Học Kèm Lấy License Bảo Hiểm Miễn Phí 171 Trường Thẩm Mỹ Thúy Ái 16 Trường Việt Ngữ Ánh Ban Mai 111 Võ Đường Quang Trung 59

SERVICES - DỊCH VỤ

1st. Merchant Solutions - Dương Trinh A Family Home Care Group LLC - Van To Ban Nhạc TIến Dũng Châu Phan Royal Service Chữa Bệnh Từ Thiện - ĐĐ . Thích Minh Đạt Công Ty Cội Nguồn - Home Care Dịch Vụ Cà Thẻ CC Đài Radio Việt Sống Farmer Insurance - Chi Nguyen Le Na - TT Dịch Vụ Gia Đình Merchant Account Service - Credit Card Phương Uyên Điện Thoại Tám Giặt Thảm Thảm Bán Sỉ - Wholesale Carpet Star Tiệm Sửa Quần Áo, Bán Video & Quà Biếu

SIGNS - BẢNG HIỆU

Hello Sign (Dũng Hoàng) StarSign - Wholesale & Retail

SUPERMARKET - SIÊU THỊ

HONG KONG SUPERMARKET Metrochef - Siêu Thị Trinh Grocery & Video

8 131 41 38 123 37 213 211 31 109 171 69 143 4 131 67 45 208 75 63

SUPPLIER - ĐẠI LÝ CUNG CẤP

KOI Plastic - Công ty sản xuất, thiết kế đồ nhựa 217 Nurture Growth Bio - Phân Bón Vi Sinh 223 Phân Bón Hữu Cơ Back Cover Thảm Bán Sỉ - Wholesale Carpet Star 4

TRAVEL - DU LỊCH

Phương Uyên Travel

WEDDING SERVICES - D.V. CƯỚI HỎI Ann’s Flowers & Gifts, Bánh Cưới Chính Trần Bánh Cưới

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

69 117 131

TIN CỘNG ĐỒNG

Thông Báo

RD News sẽ giúp đưa những thông tin sinh hoạt phi lợi nhuận (Non Profits) đến cộng đồng người Việt như: Tổ chức cộng đồng, hội đoàn đồng hương, tổ chức tôn giáo, sinh hoạt giới trẻ.....Hoàn Toàn Miễn Phí. Giới hạn thời gian để Rạng Đông có điều kiện giúp những hội đoàn khác. Rạng Đông giữ quyền quyết định tiếp tục đăng hoặc ngưng đăng

Thể lệ nhận và đăng tin Cộng đồng - Nội dung tin Cộng đồng xin viết ngắn, gọn, rõ ràng: Tên Hội đoàn, Tổ chức, địa điểm, thời gian và người liên lạc. (không nhận đăng danh sách). Bản tin xin viết bằng các font chữ tiếng Việt. Xin gửi e-mail về địa chỉ: [email protected], ghi đề mục “Tin Cộng Đồng”

đến thứ bảy từ 9:00am đến 5:00pm-Chủ nhật nghỉ Liên lạc: Phong Dương (404) 379 9818, Nhung Đặng (678) 823-5272 * Hội Thánh Tin Lành Báp-tít Rex Địa điểm: 6188 Hwy 42 Rex GA 30237 Thời gian: Thờ Phượng mỗi Chúa Nhật 3:00 - 4:30 pm. Học Kinh thánh: 2:30 – 3:00 pm Liên lạc: Mục sư Phạm Hiếu Đức (404) 4525130, Mục sư Thái Hữu Hiền (678) 490-3695

* Hội thánh Báp-tít Cộng đồng Địa điểm: 151 Arcado Road, SW Liburn, GA 30047 Thời gian: Giờ thờ Phượng: Từ 9:30 am - 10:45 am ngày Chúa Nhật *Hội Tâm Linh Học Atlanta Địa điểm: 593 Parliament S. Marietta Ga 30066 Liên lạc: 770-596-1561 (MS Đỗ Hoàng Đạo). Thời gian:Mở cửa mỗi chủ nhật từ 10:00am -05:00pm. Chuyên giải tỏa các vấn nạn, trị bệnh * Hội Thánh Tin Lành Việt Nam nan y và phát triển khả năng huyền bí. Địa điểm: 1525 Indian Trail Rd. Norcross, Mọi giúp đỡ đều miễn phí. GA 30093-2614 Liên lạc: (770) 428-3752; (678) 523-3651 Thời gian: Thờ phượng từ 9: 00 am đến 11:00 am Liên lạc: Mục sư Hoàng Linh (404) 409 2568 *Hội Thánh Truyền giáo Baptist Tân Ước Việt Nam Địa điểm: 5370 Ahs Street, Forestpark, GA, 30297 Thời gian: Học đàn Piano miễn phí từ 9:00 am đến 10:00 am- Học TCN và Thờ phượng Chúa: 10:00 am đến 11:30 am. Liên lạc: Mục sư Abraham Kiểm Huỳnh (404) 396-4159, (678) 497-7648

* Chữa Bệnh Từ Thiện Địa điểm: 4767 Puckett St, Forest Park, GA 30297. Liên lạc: Đại đức Thích Minh Đạt (832) 213-8619

* Công ty Cội nguồn Chăm sóc người cao niên tại gia miễn phí, cung * Trung Tâm Sinh Hoạt Cộng đồng Á châu cấp chỗ ăn, ở miễn phí cho quí vị cao niên. vùng Nam Atlanta Có phục vụ trà và cà phê buổi sáng, các dịch vụ Liên lạc: 770-543-9470 sức khoẻ, An sinh Xã hội. Ưu tiên cho quý vị Cao niên và thành viên của Trung tâm. Địa điểm: 4917 Jonesboro Rd, Forest Park, GA 30297 Thời gian: Mở cửa 6 ngày trong tuần từ thứ hai | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

21

TIN ATLANTA

Thiếu nữ âm mưu tấn công một nhà thờ người da đen Cảnh sát thị xã Gainesville, nằm cách xa Atlanta khoảng 57 dặm về phía đông bắc Atlanta, vừa cho biết họ đã bắt giữ một thiếu nữ 16 tuổi vì tội lên kế hoạch tấn công nhà thờ của người da đen là Bethel African Methodist Episcopal Church tại Hall County. Theo lời tường thuật của Cảnh Sát Trưởng Jay Parrish, các viên chức của trường trung học Gainesville HS được các em học sinh tại trường báo động về kế hoạch này sau khi họ thấy được một cuốn sổ tay của cô thiếu nữ này, là người da trắng, mô tả chi tiết về những dự tính của cô sẽ giết chết nhiều người tại nhà thờ này. Cảnh sát

đã điều tra và thông báo cho nhà thờ biết cũng như đã bắt giam nữ nghi can này. Hiện chưa ai rõ là cô ta đã lên kế hoạch này từ lúc nào, nhưng cuộc điều tra phát giác những tin tức đáng ngại và những hình vẽ của cô cho thấy có lẽ nó đã được soạn thảo ít nhất là từ 2 tuần trước. Cũng chưa rõ là cô dự định sẽ ra tay tấn công ra sao, ngoài việc là cô đã tích trữ nhiều con dao. Mục sư Michelle Rizer-Pool kể lại rằng cô ta đã ghé thăm nhà thờ trong ngày thứ Tư tuần qua, nhưng hôm đó lại không có sinh hoạt nào dù rằng các buổi học Kinh thánh thường

diễn ra vào tối thứ Tư hàng tuần. Một giám mục của Hội Thánh Episcopal nói rằng có lẽ nhờ ơn quan phòng của Thượng Đế nên mới khiến cho cuộc tấn công của cô ta đã không được thực hiện. Nhiều chuyên gia cho rằng các vụ tội phạm vì thù hận đã gia tăng từ nhiều năm qua, nhưng rất tiếc là nhà chức trách không thể truy tố nghi can về các tội danh này vì Georgia không có đạo luật trừng phạt về các tội hình sự vì thù hận để có thể xử phạt nặng nề hơn. Ngoài Georgia, còn có 3 tiểu bang khác đã không qua các đạo luật tương tự, đó là Arkansas, South Carolina và Wyoming.

Nhiều viên chức cảnh sát bị cách chức vì “thụ động” sau một vụ nổ súng Cảnh Sát Trưởng của Clayton County là ông Victor Hill đã vừa quyết định xử phạt nặng nề nhiều viên chức cao cấp về tội trốn tránh trách nhiệm khi xảy ra một vụ nổ súng ở nơi công cộng. Sự việc bắt nguồn từ một buổi tiệc mừng sinh nhật của một thiếu nữ gốc Mễ được 15 tuổi nhưng sau đó dẫn đến xô xát và nổ súng tại một địa điểm ở đường Jonesboro vào tối thứ Bảy vừa qua. Hung thủ là anh Jorge Beltran, 17 tuổi, bị bắt giữ vì can tội đã bắn chết anh Juan Perez Salazar, 27 tuổi khi anh này muốn ngăn cản cuộc xô xát giữa anh Beltran và một thanh niên khác. Một người trong buổi tiệc đã liền chạy ra ngoài để kêu cầu cứu. Vào lúc đó có hai cảnh sát viên, một người là trung sĩ và người kia là đại uý, đang làm công việc nhân viên giữ an ninh ngoài giờ công vụ. Khi họ chạy vào bên trong và nghe

22

tiếng súng nổ, thay vì đứng lại để can thiệp và giữ an ninh, hai cảnh sát viên này lại quay lui và bỏ chạy ra ngoài cùng với đám đông. Cảnh Sát Trưởng Victor Hill đã quyết định sa thải hai người này vì đó là lỗi lầm không thể tha thứ được: họ đã không làm tròn trách nhiệm với lời tuyên thệ bảo vệ an nguy của người dân như quy định đòi hỏi bởi luật pháp. Tệ hơn nữa, hai viên cảnh sát này đã

không ở lại hiện trường để lo việc cứu nguy cho nạn nhân. Một vị trung uý cảnh sát khác đã chạy đến hiện trường cùng với toán an ninh để vãn hồi an ninh. Nhưng sau khi được báo cáo về hành động trốn tránh trách nhiệm của hai người kia, ông này cũng đã không làm báo cáo với cấp trên về chi tiết này. Do đó, ông ta cũng bị giáng cấp hai bậc xuống thành cảnh sát viên. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

23

TIN ATLANTA

Tù chung thân về tội bắn chết oan một người qua đường Một người đàn ông vừa bị tuyên án tù chung thân sau khi bị kết tội giết chết một người qua đường chỉ vài ngày sau khi ông ta bị kẻ gian đánh cắp xe hơi bên ngoài một cửa hàng bán xăng ở Atlanta. Đó là ông Benjamin Bradley, 46 tuổi, bị kết án về tội giết chết anh Dequavious Harris trong một vụ nổ súng xảy ra vào ngày 14/1 năm 2018. Sự việc xảy ra sau khi ông Bradley cùng với cô bạn gái lái xe từ tiểu bang Louisiana đến Atlanta để xin một bản sao bằng lái xe chở hàng mà ông ta đã thi đậu được ở Georgia. Tại một trạm đổ xăng Shell, ông ta

đã để cho máy xe nổ cho ấm vì thời tiết lạnh giá bên ngoài trước khi bước vào tiệm. Kẻ gian đã thừa cơ hội này để đánh cắp chiếc xe, cùng với tất cả giấy tờ trong bóp và chiếc điện thoại di động của ông Bradley. Ông ta đã được cho coi xem hình thu được vào máy video canh gác tại tiệm để mong thấy rõ hơn chi tiết. Trong suốt ngày hôm đó và qua đến hôm sau, ông Bradley đã trở lại tiệm này nhiều lần để mong nhận diện được nghi can đánh cắp xe. Quá tức giận, ông có nói với cô bạn gái rằng trước khi rời khỏi Atlanta, ông ta sẽ làm cho một kẻ nào đó phải chịu

đau khổ. Qua ngày kế tiếp, ông đi cùng với một người bạn cư ngụ tại Clay County trở lại tiệm bán xăng này để tìm tòi tiếp. Ở bên trong tiệm, ông ta đã gây gổ với 3 người khác về chuyện chiếc xe bị mất cắp này. Cuộc gây gổ tiếp tục kéo dài ra đến ngoài bãi đậu xe, lúc đó cũng đang có nhiều người đang đứng gần đó. Ông Bradley liền leo lên xe bỏ đi, nhưng trở lại sau đó khoảng 2 phút và rút súng nổ vào đám đông khiến cho anh Harris bị trúng đạn vào đầu và thiệt mạng, và một nạn nhân khác cũng bị trúng thương. 

Máy bay bị vỡ trên trời trước khi đâm vào một khu nhà Cuộc điều tra của Hội Đồng An Ninh Chuyên Chở của Hoa Kỳ vừa đưa ra một bản báo cáo sơ khởi liên quan đến một tai nạn máy bay xảy ra vào ngày 30/10 vừa qua khi một chiếc máy bay nhỏ đã đâm vào một căn nhà khu townhome ở gần góc Xa lộ I-85 và đường Clairmont. Phi công lái chiếc máy bay là ông Leslie Csanyi Jr, 59 tuổi cùng với một người ngồi trên máy bay là Scott Lowrie, 60 tuổi đều bị thiệt mạng. Nhưng rất may là không có ai ở trong căn nhà này và những người ở dưới đất bị thương tích. Tuy nhiên có đến 6 căn nhà tại khu này bị hư hại và được xem là không an toàn vì những thiệt hại về sườn nhà cũng như bị nhiễm mùi xăng bốc hơi. Bản báo cáo cho biết chiếc phi cơ một động cơ này đã bị vỡ trên trời trước khi bị lâm nạn. Tuy nó chưa cho biết nguyên do gây ra chuyện này, nhưng những thông tin thu lượm

24

được tại hiện trường sẽ giúp cho các điều tra viên có thể xác định được nguyên do dẫn đến tai nạn. Cuộc điều tra cũng cho biết chi tiết trước khi lâm nạn, phi công đã báo cáo một phi cụ gọi là “vacuum gauge” đã bị hỏng. Đây là một trong những phi cụ quan trọng để kiểm soát tất cả những dụng cụ và đồng hồ trong phòng lái để giúp cho phi

công biết rõ những điều kiện về thời tiết và độ cao để từ đó có thể kiểm soát việc điều chỉnh hướng đi của phi cơ cho thích ứng với mọi tình huống. Các chuyên gia cho rằng cuộc điều tra này sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều tháng nữa trước khi Hội Đồng này sẽ đưa ra một bản báo cáo đúc kết về tai nạn này. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

25

TIN ATLANTA

Bốn thiếu niên xông lên xe trường tấn công học sinh

Một nam sinh 10 tuổi đã phải được đưa vào bệnh viện để điều trị các vết thương sau khi bị tấn công bởi 4 người trẻ khác trên một chiếc xe buýt chở học sinh đến trường tiểu học Snapfinger Elementary School. Sự việc xảy ra khi một nhóm 4 người bất ngờ nhảy lên chiếc xe buýt này tại một trạm dừng ở đường Hollyhock Terrace, cách xa trường học khoảng 1 dặm. Sau đó họ đã tấn công vào em nam sinh 10 tuổi này. Những người hành hung gồm có cô Tiffany Henderson, 18 tuổi, Curtis

Devon Henderson, 17 tuổi và hai em học sinh trung học khác. Hình ảnh thu được từ máy video giám sát trên xe buýt cho thấy cô Tiffany đã la lớn và chửi mắng trong khi người em trai 17 tuổi đã liên tục đấm đá vào đầu của em nam sinh nhỏ tuổi hơn. Nạn nhân đã bị một vết cắt lớn trên đầu và được đưa đến bệnh viện Children’s Healthcare ở Atlanta để điều trị. Nguyên nhân của vụ xô xát này bắt nguồn từ việc em nam sinh này trước đó đã gây lộn với một cô nữ sinh khác là em gái của hai chị em

TIN HOA KỲ

Thượng viện Mỹ vừa công bố báo cáo cảnh báo về nguy cơ khó lường từ kế hoạch “ngàn nhân tài” của Trung Quốc. South China Morning Post ngày 20/11 dẫn báo cáo của Tiểu ban Điều tra thường trực Thượng viện Hoa Kỳ, cho biết: được khai triển từ năm 2008, chương trình này đã giúp Bắc Kinh tuyển dụng hơn 7.000 nhà khoa học, kỹ sư và doanh nhân của Mỹ, khuyến khích họ làm việc vì lợi ích của Trung Quốc, thậm chí đánh cắp thành quả của giới học giả Mỹ. Tiểu ban Điều tra thường trực Thượng viện, đứng đầu là thượng nghị sĩ Rob Portman, cáo buộc Trung Quốc đã có hơn 200 chương trình nhằm vào các nhà khoa học từng tiếp cận với công nghệ tiên tiến của Mỹ.

26

Henderson nên các anh chị này đã cùng với 2 bạn trẻ khác quyết định trả thù bằng cách nhảy lên xe buýt để đánh đập. Các viên chức nhà trường Snapfinger đã gửi mẩu nhắn tin đến tất cả các phụ huynh con em trong

trường về việc này. Hai chị em Henderson đã bị tống giam và đang phải đối diện với nhiều tội danh bạo hành, nhưng chưa rõ là hai thiếu niên học sinh trung học kia sẽ phải đối diện với những tội danh nào. 

Hoa Kỳ lo ngại kế hoạch 'ngàn nhân tài' của Trung cộng Từ nguồn học giả “săn” được, Bắc Kinh thiết lập các phòng thí nghiệm trong bóng tối để sử dụng và xin cấp bằng sáng chế trước khi những thành quả công nghệ của Mỹ được công khai, mang về cho Trung Quốc lợi thế chiến lược và kiểm soát trước công nghệ. Sau năm 2017, Bắc Kinh ngừng công khai thông tin về các hoạt động tuyển dụng. Ngay cả khi tiếp tục ký hợp đồng với các nhà khoa học Mỹ, họ cũng ràng buộc các học giả phải nói dối và phủ nhận mọi cáo buộc về việc có mối quan hệ hay nhận “tài trợ nghiên cứu” từ Trung Quốc. Năm 2017, nghiên cứu của Ủy ban 100 - tổ chức gồm những người gốc Hoa có tầm ảnh hưởng tại Mỹ, chỉ ra từ năm 2009 đến năm 2015, tỷ lệ

người Mỹ gốc Hoa bị buộc tội gián điệp kinh tế tăng gấp ba lần. Nghiên cứu dựa trên cơ sở xem xét 136 vụ án liên quan đến 187 cá nhân trong giai đoạn 1997 - 2015. Thượng nghị sĩ Maggie Hassan, một thành viên của tiểu ban điều tra, kêu gọi đã tới lúc Mỹ nên có một chiến lược quốc gia toàn diện để đối phó với nguy cơ mất cắp tài sản trí tuệ vào tay Trung Quốc.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Boeing 777 bốc cháy trên bầu trời Los Angeles

Theo Reuters, chiếc Boeing 777 số hiệu Flight 113 của Philippine Airlines xuất phát đi Manila, gặp trục trặc ngay khi vừa mới cất cánh từ sân bay quốc tế Los Angeles hôm 21/11. Chiếc Boeing 777 phải quay đầu hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay quốc tế Los Angeles do động cơ bốc cháy ngùn ngụt. Theo nhà chức trách Mỹ, các phi công lập tức phát

tín hiệu khẩn cấp về khả năng động cơ bị hỏng và xin hạ cánh. Các nhân chứng từ mặt đất mô tả họ nhìn thấy lửa bùng ra từ động cơ máy bay. Cho tới hôm 22/11 chưa có báo cáo về thương vong và cũng không rõ có bao nhiêu hành khách trên chuyến bay 113 đi Manila. Cục Hàng không liên bang Mỹ thông báo chiếc máy bay đã quay lại phi trường và hạ cánh an toàn. Thời gian tiếp đất vào khoảng 12h trưa (giờ địa phương), lực lượng cứu hỏa Los Angeles đã chờ sẵn tại hiện trường. Các chuyến bay khác trong ngày không bị ảnh hưởng. Trong khi sự việc chưa rõ ràng, đây tiếp tục là rắc rối mới cho Hãng Boeing trong giai đoạn vốn đã khó khăn. Hai vụ tai nạn liên quan đến dòng máy bay 737 Max khiến chúng phải nằm đất trên khắp thế giới từ tháng 3.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

27

TIN HOA KỲ

Nền kỹ nghệ địa ốc Hoa Kỳ phát triển mạnh mẽ Tin vui cho nền kỹ nghệ địa ốc Hoa Kỳ vừa được công bố hôm 19 tháng 11. Theo bản tin của Bộ Thương mại, nền kỹ nghệ xây cất nhà cửa đã tiến triển mạnh trong tháng 10 vừa qua với số giấy phép xin xây nhà gia tăng lên đến mức cao nhất trong vòng 12 năm qua. Trong tháng 10, số căn nhà mới xây cất gia tăng 3.8 phần trăm hay 1.314 triệu căn. Trong số những căn nhà mới xây này, số nhà độc lập tiếp tục gia tăng và mức gia tăng liên tiếp trong vòng 5 tháng qua. Nếu tính theo nguyên năm thì số nhà mới xây trong tháng 10, gia tăng 8.5 phần trăm, và là mức gia tăng cao nhất kể từ năm 2007 cho đến nay. Với mức lãi suất nợ nhà tiếp tục ở mức thấp nhất

trong hàng thập kỷ qua, đã giúp cho nhiều người vẫn có khả năng mượn tiền mua nhà. Mức lãi suất nợ nhà của loại nợ 30 năm cố định hiện nay là 3.75 phần trăm.♦

Hoa Kỳ gia hạn thêm 90 ngày cho các công ty chấm dứt làm ăn với Huawei Hoa Kỳ ngày 18/11 cho các công ty thêm thời hạn 90 ngày để chấm dứt làm ăn với tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc, đồng thời loan báo sẽ cho phép các nhà cung cấp dịch vụ tiếp tục phục vụ tại các khu vực nông thôn. Tổng thống Trump từ tháng 5 ra lệnh cấm Huawei hiện diện trong các mạng lưới viễn thông của Mỹ sau khi Washington phát hiện công ty này vi phạm lệnh chế tài của Mỹ đối với Iran. Kỳ gia hạn này sẽ cho phép các công ty tiếp tục phục vụ khách hàng tại một số các khu vực hẻo lánh nhất của Mỹ, Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross cho hay. "Bộ sẽ tiếp tục giám sát các mặt hàng xuất khẩu công nghệ nhạy cảm để đảm bảo rằng các phát minh của chúng ta không bị khai thác bởi những ai đe dọa đến an ninh quốc gia của chúng ta." Các giới chức Hoa Kỳ tố cáo Huawei là công cụ do thám điện tử của Bắc Kinh, và như vậy thì các thiết bị của công ty này là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ. Huawei bác các cáo buộc vừa kể. Sau các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung gần sụp đổ hồi tháng 5, Washington đưa Huawei vào danh sách các công ty bị cấm mua công nghệ của Mỹ trước khi xin được giấy phép của chính phủ Mỹ.♦

28

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Truy tầm băng đảng giết người trong cộng đồng người Mường ở Hoa Kỳ Trong hôm 19 tháng 11, các cơ quan an ninh ở thành phố Fresno, tiểu bang California vẫn tiếp tục truy lùng những kẻ sát nhân, đã giết người hàng loạt trong cộng đồng người Mường (Hmong) ở thành phố này. Theo những công bố thì vào buổi chiều Chúa nhật 17 tháng 11, có đến 16 người đàn ông tụ tập trong sân sau của một căn nhà ở thành phố Fresno, để ăn uống và theo dõi các trận tranh tài football trên màn ảnh ti vi. Cũng theo bản tin của cảnh sát thì có ít nhất hai sát thủ lẻn vào sân sau, vì cửa đi vào vườn sau không khóa.

Những tên sát thủ này đã dùng súng ngắn bán tự động, bắn vào những người đang dự tiệc này, và khiến cho 4 người chết và 6 người khác bị thương. Theo ông Andrew Hall, cảnh sát trưởng thành phố Fresno thì có thể đây là một vụ bắn giết hàng loạt có liên quan đến các băng đảng. Nhưng nhiều nhân vật lãnh đạo của cộng đồng những người Mỹ gốc Mường đã lên tiếng bác bỏ và cho hay những người bị bắn giết không có liên hệ gì đến các băng đảng. Thành phố Fresno, tiểu bang California là nơi có những người Mường sinh sống nhiều nhất ở Hoa

Kỳ và được xem như là thủ đô của những người Mỹ gốc Mường.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

29

TIN THẾ GIỚI

Iran cắt internet, không xác định được số người biểu tình thiệt mạng Tổ chức Ân xá thế giới đưa ra phỏng đoán 100 - 200 người Iran đã bị sát hại trong 4 bốn ngày biểu tình vừa qua. Tổ chức Liên Hiệp Quốc đưa ra con số ít hơn nhưng cũng là "vài chục người". Theo Hãng tin AFP, mạng Internet ở Iran đã bị cắt từ sáng 17/11 đến nay nên các thông tin khó kiểm chứng. Theo đó chỉ còn một số ít hình ảnh, clip lọt được ra ngoài cho thấy tình hình biểu tình chống chính quyền vẫn còn tiếp diễn. Hiện tại, phát ngôn viên Chính phủ Iran Ali Rabiei cho biết chính quyền Tehran cần có thời gian để đưa ra thống kê cuối cùng về số nạn nhân. Còn tại một cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ) ngày 19/11, ông Rupert Colville - người phát ngôn

của Cao ủy Nhân quyền LHQ - cho biết: "Chúng tôi đặc biệt báo động về chuyện sử dụng đạn thật đã làm một số lượng lớn người thiệt mạng ở khắp đất nước Iran. Chúng tôi yêu cầu chính quyền Iran phải nhanh chóng thiết lập lại mạng Internet cho người dân, cũng như thiết lập lại các hình thức thông tin khác cho phép tự do ngôn luận và tiếp cận thông tin". Biểu tình đã bùng phát tại Iran vào ngày 15/11 vừa qua sau khi chính phủ nước này thông báo các chính sách mới đối với mặt hàng xăng dầu, trong đó có việc bán xăng theo định mức và tăng giá xăng. Theo một báo cáo của lực lượng tình báo Iran, được Hãng thông tấn Fars của Iran dẫn lại, có 87.000 người đã xuống đường biểu tình ở

khoảng 100 thành phố, chủ yếu tại các tỉnh Khouzestan (phía nam), Fars (phía nam), Tehran và Kerman (miền trung). Gần 1.000 người biểu tình đã bị bắt và 100 cơ sở công quyền đã bị người biểu tình đập phá. Trong nhiều đoạn video được truyền ra vào cuối tuần qua ở Iran, người ta đã thấy hình ảnh những người biểu tình đập phá các tòa nhà công quyền, các ngân hàng và trạm bán xăng.♦

Nam dương xây ba căn cứ mới để đối phó tình hình Biển Đông

Chính quyền Jakarta dự định xây thêm ba căn cứ chỉ huy quân sự ở phía bắc và phía đông Indonesia nhằm bảo vệ biên giới. Sở chỉ huy đầu tiên sẽ được

30

khởi công ngay từ năm 2020 trên đảo Tanjing Pinang, thuộc tỉnh Riau, để theo dõi chặt chẽ những biến chuyển trên Biển Đông.

Trả lời trang The Jakarta Post ngày 19/11/2019, tỉnh trưởng Riau, Isdianto, cho biết một khu vực rộng tổng cộng 40 ha được chuẩn bị cho việc xây sở chỉ huy và nơi ở của nhân viên. Sở chỉ huy mới tại Tanjing Pinang, phụ trách điều phối các chiến dịch chung, sẽ tăng cường thêm sự hiện diện quân sự trong vùng, nơi đã có hai căn cứ hải quân ở Tanjing Pinang và trên đảo Ranai. Sở chỉ huy mới có nhiệm vụ giám sát mọi chiến dịch trong các vùng lân cận với Singapore, Malaysia và

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Trung Quốc, đặc biệt “là trực tiếp giám sát mọi hoạt động trên Biển Đông ở quy mô lớn hơn”. Indonesia không có tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông, nhưng chính yêu sách “đường lưỡi bò” của Bắc Kinh đã buộc Jakarta phải bảo vệ chủ quyền khi đổi tên vùng biển quanh quần đảo Natuna thành Biển Bắc Natuna (13/07/2017), thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia, nơi có hoạt động khai thác dầu khí.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

31

TIN THẾ GIỚI

Tại sao Kim Jong-un không tham dự hội nghị Nam Hàn -ASEAN? Chủ tịch Kim Jong-un của Bắc Hàn sẽ không dự Hội nghị cấp cao Nam Hàn -ASEAN diễn ra ở thành phố Busan vào tuần này vì lý do thời điểm không thích hợp trong lúc quan hệ liên Triều không có tiến triển. Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in đã gửi thư mời Chủ tịch Kim Jong-un vào ngày 5.11, kèm theo lời đề nghị Bình Nhưỡng gửi một đại diện đến dự Hội nghị cấp cao Nam Hàn -ASEAN, diễn ra từ 2526/11, nếu ông Kim không đến dự được.

Hãng thông tấn KCNA chỉ trích Nam Hàn làm tổn hại quan hệ song phương bằng cách phụ thuộc vào Mỹ trong việc giải quyết

các vấn đề liên Triều. Trước đó, Nam Hàn hy vọng ông Kim sẽ tham dự Hội nghị cấp cao Nam Hàn -ASEAN sắp tới và

Thủ tướng Israel bị truy tố tội tham nhũng BBC ngày 22/11 đưa tin Bộ trưởng Tư pháp Israel Avichai Mandelblit cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu bị truy tố theo các tội danh nhận hối lộ, lừa đảo và lạm dụng tín nhiệm. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một thủ tướng đương nhiệm của Israel bị truy tố. Theo cáo trạng, Thủ tướng Netanyahu đã nhận hối lộ từ Bezeq, tập đoàn viễn thông lớn nhất Israel. Lãnh đạo 69 tuổi cũng bị cáo buộc nhận quà cáp từ nhiều doanh nghiệp cũng như bị tố “mồi chài” để tờ báo Yediot Aharonot của Israel chỉ đăng những bài có lợi cho ông, đổi lại tờ báo đối thủ Israel Hayom sẽ bị chèn ép không phát triển được. Thủ tướng Netanyahu mô tả các cáo buộc trên là “nỗ lực tiến hành cuộc đảo chính”. Ông cũng khẳng định sẽ không từ chức và không có nghĩa vụ pháp lý để làm như vậy. Trong bài phát biểu trên truyền hình hôm 21/11, Thủ tướng Netanyahu nói rằng các nhà chức trách “không theo đuổi sự thật mà họ chỉ muốn triệt hạ tôi” và kêu gọi chính quyền mở cuộc “điều tra các nhà điều tra”.♦

32

có thể tổ chức một cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều nhằm thúc đẩy quan hệ song phương, vốn không có tiến triển từ đầu năm đến nay sau khi được cải thiện hồi năm ngoái. T h e o Yo n h a p , B ì n h Nhưỡng cho rằng Nam Hàn chịu trách nhiệm cho tình trạng của quan hệ song phương hiện nay vì đã không thực hiện những thỏa thuận đạt được trong 3 cuộc gặp giữa Chủ tịch Kim Jong-un và Tổng thống Moon trong năm 2018.♦

Quyền tổng thống Bolivia yêu cầu tổ chức bầu cử Bà Jeanine Añez đã gởi đến Nghị viện một dự luật mới nhằm tổ chức một cuộc tổng tuyển cử mới. Nếu điều này này được Nghị viện, do đảng Phong trào hướng đến Chủ nghĩa Xã hội của cựu tổng thống Morales chiếm đa số thông qua, sẽ phải hủy kết quả cuộc bầu cử ngày 20/10, theo đó ông Moralès đắc cử nhiệm kỳ 4. Kết quả cuộc bầu cử này đã nhấn chìm đất nước này trong khủng hoảng từ một tháng nay, với 32 người thiệt mạng trong các cuộc đụng độ giữa cảnh sát với những người biểu tình ủng hộ cựu tổng thống Moralès.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

33

TIN THẾ GIỚI

Hong Kong chuẩn bị bầu cử địa phương trong tình hình căng thẳng Tại trường đại học Bách Khoa, “tâm chấn” cuộc đụng độ từ mấy ngày qua, sau khi nhiều sinh viên đã tẩu thoát được hoặc ra đầu hàng, AFP nhận thấy hôm 21/11 sự hiện diện của cảnh sát đã giảm nhiều. Về phía người biểu tình chỉ còn vài chục người cố thủ so với khoảng 1.000 người lúc ban đầu. Trong bối cảnh vẫn căng thẳng, cuộc bầu cử địa phương vẫn được tổ chức vào ngày Chủ nhật 24/11. Người dân Hong Kong sẽ đi bầu, đó là điều mà Bắc Kinh và chính quyền đặc khu mong muốn, nếu không có những vụ bạo động mới gây trở ngại cho cuộc bầu cử. Những người ủng hộ chính quyền cũng như phe dân chủ đều có lợi khi cuộc bỏ phiếu không bị dời lại. Tuy chỉ là bầu cử hội đồng quận, nhưng đây là một trong những dịp hiếm hoi người Hong Kong có thể bày tỏ quan điểm không phải bằng việc xuống đường. Theo Nelson Chan, 38 tuổi, quản trị viên ngành công nghệ thông tin, có thể sẽ có nhiều người đấu tranh dân chủ đi bầu.

Các báo Hong Kong hôm 21/11 đăng ảnh một trung sĩ cảnh sát với khuôn mặt mang vết thẹo. Anh này đã bị tấn công bằng dao cạo râu sau khi cản trở một ông cụ 72 tuổi xé bỏ các áp-phích tranh cử.♦

TIN VIỆT NAM

Hoa Kỳ sẽ cung cấp cho VN thêm tàu tuần tra để bảo vệ Biển Đông

Hôm 20/11, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Mark Esper, tiết lộ thông tin phía Mỹ sẽ cung cấp cho Việt Nam thêm một tàu tuần duyên mới để tăng cường khả năng tuần tra Biển Đông vào khi căng thẳng với Trung Quốc gia tăng. Reuters loan tin dẫn phát biểu của

34

ông Mark Esper đưa ra khi có mặt tại Hà Nội trong chuyến công du chính thức Việt Nam ở cương vị người đứng đầu ngành quốc phòng Hoa Kỳ như vừa nêu. Chiếc tuần duyên mới mà Hoa Kỳ sẽ cung cấp cho Việt Nam là chiếc thứ hai từ Lực Lượng Tuần Duyên Mỹ chuyển cho Hà Nội. Cách đây 2 năm phía Tuần Duyên Hoa Kỳ giao cho Hải quân Việt Nam chiếc tàu lớp Hamilton. Trong bài nói chuyện với sinh viên Học Viện Ngoại Giao Việt Nam ở Hà Nội, ông Mark Esper tố cáo Trung Quốc hiếp đáp những nước láng giềng như Việt Nam. Ông nói rõ những nỗ lực đơn phương của Trung

Quốc trong tuyên bố chủ quyền hàng hải phi pháp đe dọa việc các nước khác tiếp cận nguồn tài nguyên thiên nhiên thiết yếu, làm phương hại đến ổn định thị trường năng lượng khu vực, gia tăng nguy cơ xung đột. Theo truyền thông Nhà nước Việt Nam thì trong cuộc hội đàm giữa bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper và người tương nhiệm Việt Nam Ngô Xuân Lịch thì hai bên thống nhất tiếp tục đẩy mạnh các nội dung hợp tác đã xác định trong bản ghi nhớ về thúc đẩy hợp tác quốc phòng ký năm 2011, tuyên bố tầm nhìn chung về quan hệ quốc phòng ký năm 2015 và kế hoạch hợp tác giai đoạn 2018-2020. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

35

TIN VIỆT NAM

Nhà báo độc lập Phạm Chí Dũng bị bắt Tiến sĩ kinh tế Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo độc lập Việt Nam vừa bị Công an thành Hồ bắt giam với cáo buộc “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam”. Cổng thông tin điện tử Công an TPHCM cho hay, ngày 21/11, Cơ quan An ninh điều tra Công an TPHCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt bị can để tạm giam, lệnh khám xét ông Phạm Chí Dũng (53 tuổi; quê quán: tỉnh Đồng Tháp; thường trú tại phường 1, quận Tân Bình, TPHCM). Công an TPHCM cho rằng “thời gian qua, Phạm Chí Dũng có nhiều hoạt động công khai vi phạm pháp luật nghiêm trọng và rất nguy hiểm; tác động xấu đến sự ổn định xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh trật tự thành phố”. Báo Thanh niên dẫn tài liệu từ cơ quan công an cho hay, ngày 4/7/2014, ông Phạm Chí Dũng (Chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam - IJAVN) ra “Tuyên bố thành lập IJAVN” với số lượng ban đầu hàng chục thành viên. Theo cơ quan chức năng Việt Nam, nội dung Điều lệ hoạt động của Hội thể hiện rõ quan điểm là tổ chức xã hội dân sự…, là trái với quy định của pháp luật Việt Nam. “Ngoài ra, IJAVN còn vi phạm pháp luật Việt Nam về lập, quản lý tên miền “Việt Nam Thời báo” không đăng ký, xin phép cơ quan chức năng theo quy định tại Nghị định 72/NĐ-CP của Chính phủ. IJAVN ra tuyên bố vào Hội là không phân biệt quan điểm chính

36

Ông Phạm Chí Dũng

trị, giữ quan điểm làm báo ôn hòa, sự thật và khách quan về chính trị và xã hội, nhưng hầu hết các bài viết đều mang màu sắc cá nhân, tư tưởng thù địch; đều có chung quan điểm là chống Đảng, Nhà nước. Từ khi thành lập, IJAVN còn ra nhiều thông báo, tuyên bố; tham gia ký, vận động kêu gọi các cá nhân, tổ chức tham gia ký tên các tuyên bố công khai chống đối lại các hoạt động của chính quyền,” tài liệu từ cơ quan công an cáo buộc. Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh, hội viên Hội Nhà báo Độc lập nói với Đài Á Châu Tự Do về việc bắt giữ nhà báo Phạm Chí Dũng: “Có lẽ đây là lúc người ta siết chặt tự do ngôn luận, bởi vì ông Dũng là chủ tịch Hội Nhà báo độc lập. Ông ấy là một trong những người hoạt động báo chí tích cực nhất. Ông ấy viết bài rất nhiều, có trình độ, kiến thức. Bài vở của ông ấy rất trung thực và chạm đến sự thật. Mà chạm đến sự thật thì

đảng này không muốn. Tiếng nói của ông ấy có tác dụng trong quần chúng cho nên người ta tiêu diệt bớt một tiếng nói” Tiến sĩ kinh tế Phạm Chí Dũng từng là cán bộ công tác tại ban An ninh Nội chính Thành ủy TPHCM. Hồi năm 2012 ông bị bắt khẩn cấp vì bị tình nghi biên soạn tài liệu ‘nhằm lật đổ chính quyền nhân dân’. Sau đó, ông bị khởi tố hai tội danh “Âm mưu lật đổ chính quyền” (theo Điều 79 Bộ luật hình sự) và “Tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (theo Điều 88 Bộ luật hình sự). Tuy nhiên sau sáu tháng tạm giữ, công an đã thông báo cho ông về việc đình chỉ điều tra và kết thúc vụ án. Năm 2013, ông Dũng tuyên bố ra khỏi đảng và một năm sau ông thành lập Hội Nhà báo độc lập để phản biện các chính sách của nhà nước Việt Nam, lên tiếng về chủ quyền biển đảo. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

37

38

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

39

TIN VIỆT NAM

Cơ nguy VN nhận “thẻ đỏ” vì đánh cá bất hợp pháp và dùng lao động trẻ em Một báo cáo mới công bố của Quỹ Công lý Môi trường (EJF) cho biết tình trạng người Việt Nam đánh bắt cá bất hợp pháp ở các nước cũng như sử dụng trẻ em để lao động trong lĩnh vực này vẫn không thuyên giảm, dẫn đến nguy cơ Việt Nam có thể bị phạt “thẻ đỏ” – bị cấm hoàn toàn xuất cảng thuỷ sản sang các nước châu Âu. Trong báo cáo mang tên “Caught in the net: Illegal Fishing and child labour in Vietnam’s fishing fleet” (tạm dịch: “Mắc kẹt trong lưới: Nạn đánh cá bất hợp pháp và lao động trẻ em trong các đội tàu cá Việt Nam”) công bố hôm 11/11, EJF nhận định rằng mặc dù năm ngoái, Việt Nam có ban hành một số luật mới để ngăn chặn nạn đánh bắt cá bất hợp pháp, nhưng các cuộc điều tra của tổ chức này trong năm nay cho thấy các quy định này vẫn chưa được áp dụng. Tình trạng ngư dân Việt Nam sang các nước khác đánh bắt trộm vẫn không được cải thiện. “Cá ở biển Việt Nam ít đến mức

chúng tôi buộc phải đánh bắt cá bất hợp pháp ở nơi khác để kiếm sống”, EJF dẫn lời các thuyền trưởng và thuyền viên người Việt cho biết. Báo cáo mới của EJF được thực hiện dựa trên cuộc khảo sát 239 thuyền viên từ 41 tàu cá Việt Nam bị Thái Lan bắt giữ khi đang đánh bắt trong vùng biển nước này. Báo cáo cũng tiết lộ rằng trẻ em Việt Nam đang được đưa vào làm việc trong điều kiện bẩn thỉu và không an toàn trên các tàu đánh cá

dài ngày. Trong số 41 tàu cá mà EJF tiến hành điều tra, có đến 7 tàu cá có trẻ em làm việc, trong số đó có em chỉ mới 11 tuổi. Việt Nam hiện đang bị Uỷ ban châu Âu (EC) phạt “thẻ vàng” vì tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) kể từ năm 2017. EC cũng đã đưa ra các khuyến nghị và thời hạn để Việt Nam khắc phục tình trạng trên. 

Hơn 100 học viên trốn trại cai nghiện Tiền Giang Còn 46 học viên trong số 119 học viên bỏ trốn khỏi Trung tâm Cai nghiện Ma túy tỉnh Tiền Giang hôm 20 tháng 11 năm 2019 chưa được tìm thấy. Truyền thông trong nước cho biết dẫn thông tin từ công an Tiền Giang cho biết đến chiều 21 tháng 11 đã có 73 học viên bỏ trốn đã được đưa trở lại trại cai nghiện, hiện đang truy tìm tiếp số học viên còn lại.

40

Cũng theo công an tỉnh này, một số học viên đã lấy xe máy của người dân để bỏ trốn khỏi trung tâm. Đây không phải lần đầu xảy ra việc học viên bỏ trốn tại trung tâm này. Tháng 8 năm 2018, hơn 220 học viên đã bỏ trốn. Tất cả số học viên này sau đó bị bắt lại vô trường cho hay họ bỏ trốn là do bị cưỡng bức lao động, bị đánh đập.

Trước đó hai năm, vào tháng 10 và tháng 11 năm 2016, khoảng 600 học viên cai nghiện tại Trung tâm Cai nghiện Đồng Nai đập phá trại, tràn ra quốc lộ 1 chặn xe bỏ trốn do điều kiện ăn ở, sinh hoạt tồi tệ tại trại. Sau đó cơ quan chức năng xác định có 49 học viên cầm đầu tham gia đập phá, kích động trốn trại nên chuyển hồ sơ truy tố

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

qua tòa án cùng cấp xét xử về tội Gây rối trật tự công cộng. Hồi năm 2011, tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế công bố một báo cáo về các trại cai nghiện tại Việt Nam có tên “Quần đảo cai nghiện”, tố cáo tình trạng lao động cưỡng bức và các hình thức lạm dụng khác trong các trung tâm cai nghiện ma túy ở miền Nam Việt Nam. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

41

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Thượng viện Mỹ thông qua luật ủng hộ Hong Kong tự trị Dự luật Nhân quyền và dân chủ Hong Kong đã được Thượng viện Mỹ thông qua với số phiếu đồng ý gần như tuyệt đối. Động thái này được dự đoán sẽ thổi bùng thêm cuộc khẩu chiến giữa Washington và Bắc Kinh. Theo Reuters, đạo luật mới sẽ yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá lại mỗi năm mức độ tự chủ của Hong Kong trước các động thái can thiệp của Trung Quốc vào đặc khu này. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để Mỹ điều chỉnh các ưu đãi thương mại dành cho Hong Kong. Theo lập luận của các thượng nghị sĩ Mỹ, không có lý do gì để tiếp tục ưu ái Hong Kong nếu đặc khu này ngày càng bị Bắc Kinh chi phối. “Mỹ đã áp dụng các chính sách thương mại đặc biệt với Hong Kong trong suốt thời gian qua và chúng hoàn toàn khác với những gì áp dụng với Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, đã có nhiều nỗ lực can thiệp từ Bắc Kinh trong vài năm trở lại

đây, làm suy yếu các quyền tự do và tự trị của Hong Kong”, thượng nghị sĩ Marco Rubio - một trong những người đề xuất dự luật, nhấn mạnh sau phiên bỏ phiếu rạng sáng 20-11. Theo Reuters, Thượng viện Mỹ cũng thông qua một đạo luật mới cấm xuất khẩu các thiết bị và vũ khí có thể được sử dụng bởi chính quyền Hong Kong để trấn áp người biểu tình. Các cuộc biểu tình tại Hong Kong đã làm tê liệt trung tâm tài chính toàn cầu này kể từ tháng 6. Nhiều chính trị gia tại Mỹ, Anh và châu Âu đã lên tiếng quan ngại trước tình hình, lên án các hành vi bạo lực của cảnh sát và kêu gọi tất cả các bên kiềm chế. Trung Quốc đã liên tục chỉ trích Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của nước này. Hồi tháng trước, khi dự luật Nhân quyền và dân chủ Hong Kong được thông qua tại hạ viện, Bắc Kinh đã phản ứng mạnh, yêu cầu Washington thôi nhúng tay vào tình hình Hong Kong đồng thời

cảnh báo sẽ trả đũa nếu nó chính thức thành luật. Việc thông qua đạo luật có thể thổi bùng cuộc khẩu chiến giữa Mỹ và Trung Quốc. Hôm 19-11, Phó tổng thống Mỹ Mike Pence nói thẳng rằng Washington sẽ khó đạt được một thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh nếu tình hình Hong Kong tiếp tục xấu hơn nữa, theo Hãng tin Bloomberg. “Tổng thống Donald Trump đã nói rất rõ chuyện này rồi. Sẽ rất khó để chúng tôi hoàn tất thỏa thuận thương mại với Trung Quốc nếu các vấn đề về nhân quyền không được giải quyết hợp lý”, ông Pence nhấn mạnh. Đạo luật mới về Hong Kong sẽ chính thức có hiệu lực sau khi được Tổng thống Trump ký thông qua. Lãnh đạo phe đa số tại thượng viện, ông Mitch McConnell, hôm 18-11 đã kêu gọi ông Trump đích thân lên tiếng ủng hộ những người biểu tình, điều mà trước giờ nhà lãnh đạo Mỹ luôn né tránh.♦

Ngồi tù vẫn kiếm được cả triệu đô Một phạm nhân thụ án 24 năm tù giam tại nhà tù khét tiếng nhất Nigeria vẫn tiếp tục tham gia vụ lừa đảo quốc tế, kiếm cả triệu đô. Theo Đài CNN ngày 21/11, Hope Olusegun Aroke bị kết án về tội danh lừa đảo cách đây 4 năm và hiện bị giam ở nhà tù an ninh bậc nhất trên cả nước. Ủy ban về Tội phạm tài chính và kinh tế ra thông cáo cho biết phạm nhân này trong tù vẫn điều khiển đường dây lừa đảo nạn nhân ở nhiều nước bằng điện thoại di động và qua internet. Trong thời gian ở tù, Aroke từng được đưa đến bệnh viện chữa trị và sau đó đến bệnh viện gặp vợ con và

42

còn tham gia một số sự kiện trước khi quay lại nhà tù. Vụ này đang được điều tra. Phát ngôn viên Wilson Uwujaren của Ủy ban về Tội phạm tài chính và kinh tế từ chối bình luận về khả năng Aroke hối lộ các nhân viên quản giáo. Nhằm nhận chuyển khoản từ các nạn nhân, Aroke tạo tên giả là Akinwunmi Sorinmade và mở 2 tài khoản ngân hàng. Hắn còn mua nhiều nhà cửa, xe sang và để vợ đứng tên. Aroke bị bắt vào năm 2012 vì lừa đảo qua mạng sau khi trở về từ Malaysia. Khi đó, hắn mạo danh là một sinh viên máy tính tại một đại học ở Kuala Lumpur, nhưng thực

Hope Olusegun Aroke

chất là đầu sỏ của một đường dây lừa đảo tinh vi qua mạng. ♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

43

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Đua nhau xét nghiệm DNA xem con có phải... thần đồng Các công ty xét nghiệm DNA đang mọc lên như nấm tại Trung Quốc, với lời hứa sẽ cho các bậc phụ huynh biết được tiềm năng của con họ, về cả trí tuệ và cảm xúc. Nhiều tháng sau khi con gái chào đời vào năm 2017, Chris Jung đã mua gói kiểm tra DNA cho con tại một phòng xét nghiệm Hong Kong. Jung nói với Bloomberg rằng bản thân kỳ vọng con mình sẽ trở thành một giáo sư thành danh hoặc bác sĩ. Thế nhưng kế hoạch của Jung đã thay đổi sau khi Gene Discovery đưa ra bài phân tích cho thấy con gái của anh có năng khiếu về âm nhạc, toán học và thể thao, nhưng khả năng ghi nhớ chi tiết lại rất kém. Từ đó, Jung quyết dốc toàn lực đầu tư cho tài năng của con và hướng con tránh xa những ngành nghề đòi hỏi phải ghi nhớ quá nhiều. “Trước đây tôi muốn con trở thành bác sĩ hay luật sư. Nhưng sau khi đọc kết quả và thấy con có trí nhớ kém, tôi đã thay đổi kỳ vọng. Vì nếu tôi muốn con mình trở thành một chuyên gia, con bé sẽ phải học và ghi nhớ rất nhiều thứ”, Jung cho biết. Theo Bloomberg, trang của Gene Discovery thông báo giá cho bài xét

44

nghiệm trên là 575 USD, bao gồm cả gói kiểm tra thiên tài “i-Genius” dành cho em bé. Không chỉ có Jung, rất nhiều cha mẹ khác tại Trung Quốc đang tìm đến những bài xét nghiệm DNA để khám phá tiềm năng của con mình. Với 15 triệu đứa trẻ ra đời vào năm ngoái tại Trung Quốc, thị trường cho loại dịch vụ này vô cùng béo bở. Truyền thống Trung Quốc vốn xem trọng việc phát triển thế hệ tương lai. Sự phát triển khoa học công nghệ tại đây vừa vặn kết hợp với yếu tố này để tạo nên “cơn khát” dành cho các bài thử DNA, theo ông Wang

Zhaochen - giảng viên về đạo đức sinh học tại ĐH Chiết Giang. Sau khi chính sách kiểm soát dân số nghiêm ngặt được Bắc Kinh bãi bỏ vào năm 2016, đa số các gia đình tại Trung Quốc vẫn chỉ có một con. Đứa trẻ vì thế được cha mẹ đặt nhiều kỳ vọng. Tuy nhiên, nhiều người trong giới chuyên gia cho rằng các xét nghiệm này thường không có cơ sở khoa học vững chắc mà thường chỉ là những nghiên cứu ban đầu, chưa cụ thể. “Không có cơ sở để bạn khẳng định những điều đó một cách chắc chắn” - ông Gil McVean, chuyên gia về di truyền học của ĐH Oxford (Mỹ), khẳng định. DNA là phân tử mang thông tin di truyền dưới dạng bộ ba mã di truyền quy định mọi hoạt động sống của các sinh vật. Đối với con người, DNA góp phần xây dựng việc ta là ai. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu về bộ mã gene này. Trải nghiệm và môi trường sống của mỗi cá nhân đều đóng góp lớn vào việc hình thành cá tính một con người, dù đó là tài năng hay bệnh tật, theo Bloomberg.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

45

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Rộ mốt thuê nhà trả bằng sex Thời buổi kinh tế khó khăn buộc con người phải thích nghi để tồn tại, trả tiền thuê nhà bằng “sức lao động” cũng là một cách tiết kiệm. Hiện tượng này rộ lên ở Nga vài năm gần đây nhưng đã có từ lâu ở nhiều nước. Ở các nước phát triển, tỉ lệ người dân đi thuê nhà cứ tăng đều mỗi năm, đơn giản vì không phải ai cũng có tiền để sở hữu nhà riêng. Bên cạnh đó, số người thậm chí không đủ tiền thuê nhà cũng tăng, nhất là ở các thành phố lớn như London, New York, Moscow... - nơi chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Từ đây, một số hình thức giao dịch mới giữa người sở hữu nhà và người đi thuê xuất hiện. Thay vì trả tiền, gia chủ có thể yêu cầu người thuê làm công việc dọn dẹp, nấu ăn, dạy trẻ con, chăm người cao tuổi... và thậm chí là quan hệ tình dục. Ở thủ đô London của Anh dễ bắt gặp nhiều mẩu quảng cáo cho thuê nhà đổi lấy sex. Trang web rao vặt Craigslist là một địa chỉ nổi tiếng. Ở Anh không có luật nào cấm quảng cáo dịch vụ tình dục trên Internet. Chỉ cần lướt qua Craigslist là có thể thấy vô số lời mời chào kiểu “miễn phí thuê nhà cho gái đẹp”, “chỗ ở miễn phí cho phụ nữ ở trung tâm London”... với điều kiện trao đổi đều là quan hệ tình dục.

46

Năm 2017, phóng viên Đài BBC của Anh có phỏng vấn vài người tham gia mô hình thuê nhà trên, đa phần người thuê thừa nhận rằng họ chỉ chọn cách này khi không còn lựa chọn nào khác, trừ việc ngủ ngoài đường; Trong khi đó, các chủ nhà cho rằng đây là cách làm “hai bên cùng có lợi”. Ở Nga, các mẩu quảng cáo kiểu London không hiếm trong vài năm gần đây. “Cho phụ nữ thuê phòng, tôi sống một mình, tiền bạc không cần!”; “Cho nữ sinh viên hoặc phụ nữ thuê phòng đổi lấy quan hệ nghiêm túc”... hay đại loại như thế. Trên mạng xã hội Vkontakte, từ khóa “chỗ ở đổi sex” cho ra rất nhiều

kết quả, trải dài từ Moscow đến Saint Petersburg, Kazan, Osmk... nhưng nhiều nhất vẫn là ở Moscow. Trên một trang web khác với lượng truy cập gần nửa triệu mỗi tháng, tạp chí Life của Nga thống kê được đa phần người đăng quảng cáo cho thuê nhà/phòng là đàn ông trong độ tuổi 3140; còn cánh chị em quan tâm đa phần thuộc nhóm tuổi rất trẻ, từ 18-25. “Không phải chỗ ở miễn phí nào cũng đòi tình dục, chủ nhà có thể nhờ bảo trì nhà cửa, chăm sóc người già, người bệnh, làm người mẫu ảnh, gia sư... Còn nếu là sex thông thường sẽ đi kèm nấu ăn và nội trợ” - báo Lenta. ru dẫn kinh nghiệm của các chuyên gia môi giới bất động sản. Bà Maria Zhukova, giám đốc công ty bất động sản Miel-Arenda, thì kể: “Trong công việc, chúng tôi từng gặp ông chủ nhà chỉ muốn cho phụ nữ trẻ độc thân thuê phòng, ngoài ra cũng có trường hợp bà chủ nhà chỉ muốn cho đàn ông độc thân thuê”. Luật sư Kirill Aleksandrovich, ở Moscow, nhận định: “ Ở góc độ đạo đức, điều này hơi giống với mại dâm vì có sự trao đổi vật chất, chỉ không phải tiền bạc mà là chỗ ở. Nhưng nói cho cùng thì đây chỉ là sự trao đổi tự nhiên, nếu cả hai bên đều hài lòng thì mang luật ra tìm lỗi không để làm gì”.♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

47

CHUYỆN BÊN NHÀ

Giấc mơ miền đất hứa

Đoàn Dự ghi chép

HƯA QUÝ BẠN, việc 39 nạn nhân VN tử vong hết sức tội nghiệp trong thùng xe container ở Anh, chắc chắn báo chí bên ấy đã đăng rất nhiều và quý bạn đã biết. Vì vậy, ở đây Đoàn Dự tôi chỉ xin trình bầy hầu quý bạn 2 điểm: Thứ nhất, lương bổng và sự làm việc của những người Việt đã sang được bên Anh (gọi là “người rơm”, nhiều lắm chứ không phải ít). Thứ hai, cái chết của cô gái nết na, xinh đẹp Phạm Thị Trà My, người đầu tiên mà gia đình nghi ngờ là gặp tai hoạ khi nghe tin có 39 người chết trong thùng xe container ở Anh. Sau đây là những điểm về lương bổng so với cuộc sống tại VN mà chúng tôi muốn nhấn mạnh để quý bạn hiểu tại sao người ta lại mong ra đi không nề gian nan, nguy hiểm như vậy. Đoạn này chúng tôi thuật lại theo lời kể của những người may mắn đi lọt (tên đã thay đổi).

T

I. CUỘC SỐNG TRỐN TRÁNH NHƯNG LÀM RA NHIỀU TIỀN TRÊN MIỀN ĐẤT HỨA

Ngày 07/11/2019 cho biết, anh Hòa (tên đã thay đổi vì anh đang sống ở Anh, muốn giấu tên thật) đã kể về hành trình 45 ngày từ quê nhà Hà Tĩnh “vượt biên” đến nước Anh cách đây 4 năm. Đồng thời, trong sự chia sẻ bằng điện thoại đó, anh cũng cho biết những niềm vui nỗi buồn của thân phận các “người rơm” tại nước Anh trong thời gian này. “Người rơm” (straw-people) là cách gọi những người Việt nhập cư bất hợp pháp vào nước Anh. Sở dĩ gọi họ như vậy bởi vì những người này đốt bỏ mọi giấy tờ tùy thân ngay sau khi đặt chân đến Anh, và thân phận của họ cũng giống như những cọng rơm, ngọn cỏ vì họ không có bất cứ quyền lợi gì trên đất nước mình đang lưu trú bất hợp pháp. Sau đây là lời kể của anh Hoà, người xưng “tôi” trong điện thoại.

Cuộc hành trình 45 ngày

“Đau lòng lắm vì tôi cũng đi giống như họ, nghĩa là phải chui vào trong thùng container từ Pháp tới Anh. Nhưng 39 người đó thiếu may mắn, đã chết quá thương tâm” – anh Hòa kể khi đang chờ khách đến làm móng tại một tiệm nail trong khu vực gần thành phố Birmingham, cách thủ đô London khoảng 1 giờ 30 phút đi xe lửa. Anh

48

Quê hương Hà Tĩnh đẹp nhưng rất nghèo

thanh niên 26 tuổi người Hà Tĩnh này nói: “Không ai muốn đánh đổi tính mạng của mình cả. Cũng chỉ vì hoàn cảnh gia đình nên phải bươn chải, vượt khó vậy thôi”. Hòa kể, cách đây 4 năm, anh đã trải qua hành trình sinh tử để vào nước Anh, kéo dài 45 ngày, đi từ Hà Tĩnh ra Hà Nội, sau đó sang Nga bằng visa du lịch cùng với một nhóm khoảng 20 người Việt. Từ Nga, băng rừng đến Latvia (một nước nhỏ chỉ có hơn 2 triệu dân, từ năm 1939 thuộc Liên Xô, đến năm 1991, Liên Xô sụp đổ, được độc lập và trở thành nước Cộng Hoà Latva.- ĐD), rồi sau đó bắt xe đi Ba Lan trước khi nằm trong container qua cảng Calais của Pháp, và sau đó tiếp tục nằm trong container qua cảng Dover của Anh. Hoà cho biết, chặng đường nguy hiểm nhất trong hành trình này chính là băng rừng từ Nga sang Latvia trong 2 ngày 2 đêm, ngày ngủ, đêm đi. “Lúc ở trong rừng, chúng tôi ít ăn, chủ yếu là uống nước. Tuy nhiên, nước cũng không đủ, lúc đó chỉ mong gặp hồ nước hoặc trời mưa” Hòa nhớ lại những ký ức kinh hoàng của hành trình vượt biên tìm đến vùng đất hứa. Sau 45 ngày kể từ khi khởi hành từ Hà Tĩnh, Hòa đã đặt chân được tới Anh sau khi container chứa người nhập cư qua mắt được các nhân viên thuế quan ở cảng Dover. Về chuyến đi này, gia đình Hòa trả gần 600 triệu đồng cho đường dây (tức khoảng 27.000 Mỹ kim.- ĐD). Công việc làm nail ở nước Anh hiện nay mang lại cho Hòa một khoản thu nhập khá tốt và được chủ bao chỗ ở. Với mức lương khoảng 550-600 bảng Anh/tuần, mỗi

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

FORTUNE HERBS Đông Y Dược Phòng

PHƯỚC NHƠN ĐƯỜNG 2820 PEACHTREE IND BOULEVARD, STE # M • DULUTH, GA 30097 Xin gọi để lấy hẹn: 770-986-0058

• 678-207-9867

Website: www.fortuneherbs.com

MỞ CỬA 6 NGÀY: 10AM - 6PM • NGHỈ THỨ SÁU • Ngày Chủ Nhật lấy hẹn only CHUYÊN TRỊ THEO PHƯƠNG PHÁP ĐÔNG Y GIA TRUYỀN THUỐC BẮC VÀ CHÂM CỨU

BÁC SĨ Lâm Tuấn * License châm cứu * Kinh nghiệm trên 30 năm Truyền nhân chính tông y đạo, bốn đời Đông Y gia truyền. Tốt nghiệp trường Đông Y Học Viện, đã nhiều năm chữa lành các bệnh nan y về nội khoa, sản hậu, thận, v. v.. CHUYÊN TRỊ: Các bệnh về Xương Sống, Gan, Thận, Nhức Đầu, Khó Ngủ, Đau lưng, Phong Thấp, Tê Bại, Đau Thần Kinh, Nội Thương và những chứng bệnh của Đàn Bà.

ĐẶC BIỆT CHUYÊN TRỊ: • Trật gân - Trật xương - Trẹo cổ • Đau khớp • Có bán thuốc rượu danh tiếng trị đau nhức, ăn, ngủ được và tăng cường sinh lực, nam - phụ Lão đều dùng rất công hiệu.

rlo af Pk w

ea

Bu

d for

Hw

y

e

rd

ga

htr

tria

va

Su

ac

us

ule

Pl

Pe

nd eI

o lB

ĐẶC BIỆT CÓ THUỐC GIA TRUYỀN THẦN DIỆU VỀ: Huyết trắng, sa tử cung, kinh nguyệt không đều, hiếm muộn con cái, đau bụng đến kỳ, đau bao tử, đái ra máu, di mộng tinh, hoạt tinh, yếu sinh lý, liệt dương, bệnh viêm và ho suyễn...

y

sa

85

nt H ill Rd

Chúng tôi có nhân viên người Việt thông dịch cho Quý vị. Nếu cần xin gọi: 770-986-0058 lấy hẹn trước

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

49

CHUYỆN BÊN NHÀ tháng sau khi trừ chi phí ăn uống, Hòa có thể gửi về gia đình 1.500-2.000 bảng Anh, (cứ 1 bảng Anh = 1,33 USD và bằng 30.000 đồng tiền Việt). “Lúc tôi đi, nhà tôi dột nát. Sau 4 năm ở Anh, tôi đã gửi tiền về xây được một ngôi nhà khang trang cho mẹ và nuôi hai đứa em ăn học” - Hòa khoe về thành quả những năm tháng làm việc cật lực. Cậu cho biết sẽ tiếp tục ở lại Anh thêm một thời gian nữa để có một số vốn rồi về Việt Nam mở nhà hàng hoặc kinh doanh. “Nếu về nhà, chắc tôi sẽ bật khóc vì hạnh phúc”

Anh Dũng (39 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi) cũng từng là “người rơm”, và hiện sống tại thành phố Northampton, nơi có nhiều người Việt sinh sống. Cách đây 10 năm, người đàn ông quê quán tại Hà Nội này đã trải nghiệm khi ở trong “thùng container” từ cảng Calais (Pháp) đi cảng Dover cùng nhiều người vượt biên khác. Sau khoảng một năm đầu đầy khó khăn, Dũng đã cố gắng tìm các công việc hợp pháp dù là việc chân tay để ổn định và hòa nhập với cuộc sống. Bây giờ, Dũng đã được chính quyền sở tại công nhận là người nhập cư hợp pháp. Dũng cho biết 2-3 năm gần đây, làn sóng người Việt di cư sang Anh khá nhiều, chủ yếu do quy chế cấp giấy tị nạn của nước Anh dễ hơn trước. Vào được Anh, những “người rơm” Việt Nam phải làm việc cật lực 9-10 tiếng đồng hồ mỗi ngày từ Thứ hai đến Thứ bảy. Ngày Chủ nhật được nghỉ thì tụ tập giải trí, ăn uống. Nhưng theo anh Dũng, phần lớn những người lao động Việt ở Anh khó hòa nhập được với cuộc sống bản địa, do rào cản văn hóa và ngôn ngữ khá lớn. Sự mất mát, hy sinh của những cậu thanh niên trẻ có lẽ là nỗi nhớ nhà và thèm những khoảnh khắc bên gia đình, người thân, sau 4 năm xa nhà. Bởi vì nếu họ có tiền cũng không thể mua vé máy bay về thăm nhà do không có giấy tờ tùy thân và sợ lộ thân phận “người rơm” của mình. “Nếu về nhà, chắc tôi sẽ bật khóc vì hạnh phúc. Đi bao năm rồi, muốn về ăn Tết quê nhà lắm chứ. Bố tôi mất rồi, rất muốn về thắp nén hương cho ông. Nếu có giấy tờ hợp pháp thì có thể bay về ăn Tết với mẹ và giỗ bố” - Hòa trầm ngâm và giọng nói như cậu đang tự động viên bản thân: “Vì hoàn cảnh gia đình nên tôi phải cố ở lại thêm một thời gian nữa”.

2- CÂU CHUYỆN CỦA TRÀ MY Lời tự giới thiệu của một người tên là Mạnh Kim, đề ngày 2/11/2019:

Vào trang cá nhân trên Facebook của Phạm Thị Trà My, tôi thấy Facebook cho biết giữa tôi và Trà My có

50

Ông bà Thìn, bố mẹ của Trà My

Thị trấn Nghèn huyện Can Lộc, quê bà Thìn mẹ của Trà My, gia đình Trà My sinh sống ở đây nhiều hơn bên huyện Nghi Xuân là quê ông Thìn

một người bạn chung tên là N.T.H.Ng., hiện đang sống tại Hà Nội. Thì ra N.T.H.Ng có tên trong friend list của tôi mà tôi không để ý. Mãi đến khi đọc trang cá nhân của Trà My tôi mới biết. Tôi liên lạc. Không phải tôi tò mò mà chỉ vì muốn tìm hiểu thấu đáo câu chuyện của Trà My. N.T.H.Ng. đã đồng ý thuật lại, dựa vào lời kể của bố mình vốn sống ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh, cách nhà My không đến 1 km. Đây là những gì N.T.H. Ng. viết, tôi giữ nguyên văn câu chuyện, chỉ sửa vài chỗ chính tả. – Mạnh Kim. N.T.H. Ng. kể: Em là họ hàng xa của chị Phạm Thị Trà My. Về vai vế, em phải gọi chị My là o (cô), nhưng về tuổi tác thì chỉ kém chị có một tuổi nên xin phép được gọi chị là chị My. Ba của chị My là ông Phạm Văn Thìn, quê ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh, sinh năm 1964. Hồi trẻ làm chủ lò gạch nên kinh tế khá giả. Mẹ chị My là bà Nguyễn Thị Phong, quê quán tại thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Bà sinh năm 1958, là công nhân nghỉ hưu. Hồi trẻ, cậu thanh niên Phạm Văn Thìn lái xe, xảy ra tai nạn

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

51

CHUYỆN BÊN NHÀ giao thông cho mẹ của o Nguyễn Thị Phong, sau đó vào bệnh viện chăm sóc, gặp o Phong, hai bên thương nhau rồi tiến tới hôn nhân. Trước năm 2000, kinh tế gia đình khá giả, đã có mấy miếng đất đẹp ở thị trấn Nghi Xuân do ông Thìn tạo dựng. Sau năm 2000, kinh tế sa sút, kinh doanh gạch ngói thất bại. Ông Thìn và bà Phong rất chịu khó, tốt bụng, nhưng do ông Thìn ít học, hơn nữa lại sa vào bài bạc nên mất hết tài sản. Hiện tại gia đình sống trong một căn nhà tập thể cũ gần bờ sông Nghèn do ông bà chắt bóp mua được. Bà Phong có một sạp bán hàng khô ngoài chợ Nghèn, thỉnh thoảng có người đến nướng nhờ con cá, cái bánh đa, bà cũng kiếm thêm được chút đỉnh. Ông Thìn bị đau cột sống, vận động khó khăn, lại mới bị tai nạn chấn thương ở đầu cách đây không lâu nên phải nghỉ làm bảo vệ cho cửa hàng nhà người ta. Kinh tế gia đình hết sức bấp bênh. Vì là họ hàng xa, và em cũng đi học ở Hà Nội, ít về nhà nên chỉ mới gặp ông Thìn bà Phong một lần khoảng năm 2010 gì đó, lúc ông bà được người anh em họ cho mượn đất để dựng cái quán. Khi ấy bà mở quán phở, ông thì đi buôn rau. Mỗi ngày, cứ 3 giờ sáng ông lại lên TP Vinh bên Nghệ An nhập rau củ, về cung cấp cho một số nhà hàng ăn và bán ở chợ Nghèn. Đợt đó, tuy cũng dư giả nhưng quá vất vả, chắc vì lý do sức khỏe nên ông nghỉ làm. Theo nhận xét của em, nhiều người dân ở quê Hà Tĩnh em chứ không riêng gì gia đình chị My, có thể nhịn ăn, nhịn mặc để mua được chiếc iPhone hoặc đi du lịch checkin cho sang trọng và bảnh choẹ. Vì vậy, nhìn anh em nhà chị My thấy rất giống “con nhà giàu”. Mà cũng theo phỏng đoán của em, gia đình có một thời khá giả nên mấy anh em quen với cuộc sống được nuông chiều, ăn trắng mặc trơn, không chịu làm việc. Ông bà Thìn có 3 người con.

52

Trà My, 26 tuổi, Hà Tĩnh

Người con trai cả tên Phạm Mạnh Tuấn, học hết cấp 3 nhưng lêu lổng, phá phách, không lo làm ăn. Bố vay tiền mua xe để chạy taxi thì đem cầm mất, lấy tiền xài. Sau khi chuộc lại, bố tức giận bán rẻ xe, không cho chạy taxi nữa, vậy là lỗ mất hàng trăm triệu. Hiện nay anh này đã có gia đình. Người thứ hai là Trà My (sinh năm 1993, tức năm nay 26 tuổi, rất xinh đẹp). Chị My từ nhỏ ngoan ngoãn, thương yêu bố mẹ, sống có tình cảm với hàng xóm láng giềng nên được mọi người khen là “ngoan ngoãn, lại xinh xắn, ai cũng quý”. Chị tốt nghiệp Cao đẳng Kinh tế tại trường Đại học Hà Tĩnh. Học xong, không có việc làm nên chị chạy chọt, xin đi hợp tác lao động ở Nhật Bản 3 năm, kiếm được khoảng 150 triệu đồng về phụ với bố mẹ trả nợ. Sau đó, gánh nặng kinh tế vẫn đè nặng lên hai vai chị, chị bèn tìm cách đi Anh. Con trai út là Phạm Mạnh Cường (còn gọi là Tặc). Cường cũng thuộc hạng “con nhà lính tính nhà quan”, “ăn chơi không sợ gì mưa rơi”. Bố mẹ tiếp tục vay tiền mua xe cho chạy

taxi, nhưng hồi tháng 9 vừa rồi xe bị phát hoả. Anh ta may mắn được người đi đường kéo ra, cứu thoát chết. Hiện tại bây giờ không có nghề nghiệp gì, chỉ có nợ. Bản thân chị My là người rất tốt bụng, hay giúp đỡ người khác. Hễ chị đi đâu xa về là đều thăm hỏi, có quà cáp, sống có tình nghĩa, không kênh kiệu như anh trai và em trai. Do có những việc thiếu may mắn xảy ra mà hiện nay gia đình chị không còn đất đai hay tài sản gì ngoại trừ một đống nợ ngập đầu. Chính vì ngoan ngoãn, hiếu thảo mà người con gái xinh đẹp trong gia đình đã quyết định đi nước ngoài, với mong muốn kiếm tiền về cho bố mẹ trả nợ và “đổi đời”. Mà có lẽ, một phần do anh trai, em trai lười biếng, chỉ ham ăn chơi mặc dầu rất nghèo, nên gia đình cũng không dám giao trọng trách cho họ, sợ họ phá tán hết. Vì vậy cô gái xinh xắn 26 tuổi - đang độ tuổi lấy chồng - quyết tâm đi xa, tới “miền đất hứa”. Trước khi đi, cô nói: “Con phải liều đi để cứu bố mẹ. Con thương bố mẹ lắm…”. Tổng chi phí khổng lồ cho chuyến đi này là khoảng 950 triệu đồng (tương đương với 40.000 đô la Mỹ .- ĐD). Ở đâu ra mà gia đình chị My có số tiền lớn như vậy? Đầu tiên, bọn buôn người yêu cầu trả 500 triệu để My được đặt chân đến nước Pháp (bao gồm cả chặng sang Trung Quốc, làm hộ chiếu giả 16 tuổi rồi bay sang Pháp). Tiếp theo, khi sang đến Anh, chúng sẽ thu nốt 450 triệu đồng còn lại. Gia đình ở nhà vay mượn anh em họ hàng được 500 triệu. Ở bên Anh sẽ có sẵn người nhà (cũng đã nhập cư bất hợp pháp) đón, cho My vay nốt 450 triệu, sau đó My lao động trả nợ dần. Tiếc thay, 500 triệu đã mất mà người cũng chẳng còn! Ông Thìn ba chị My khóc và nói: “Biết như rứa thì tui đã không cho con đi!”. Điều đó có nghĩa là gia đình cũng không hiểu được mối nguy hiểm lớn như thế nào.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

53

CHUYỆN BÊN NHÀ Chú L, ở thị trấn Nghèn, kể về 3 chuyến đi Anh của chú từ những năm 2005. Ngày đó, chú đi “cỏ” chứ không phải đi “VIP” như bi chừ. Đi “cỏ” nghĩa là phải bám dưới gầm xe qua cảng để vô nước Anh mà lái xe không hay biết. Còn đi “VIP” là đi bằng xe vận tải mặc dầu là trong thùng container. Sang Anh, 99% người Việt mình đều thuê chỗ để trồng cần sa, vì thu hồi vốn cực nhanh, đã “chui thì chui từ đầu đến cuối”. Nó đơn giản hơn nhiều so với làm nail – công việc hợp pháp đòi hỏi nhiều thủ tục chặt chẽ. Vì thế, mặc dầu có mối nguy hiểm là bị cướp, nếu không thương vong thì cũng phải đền một số tiền lớn cho chủ trang trại, nhưng cũng vô cùng thu hút người Việt, điển hình như những người như chị My: không có giấy tờ, không có tay nghề, ở quê thiếu việc làm, lại gánh một gánh nợ lớn, vô cùng túng quẫn, lại nhẹ dạ cả tin, nghe đồn “nhà anh A anh B chị C đều đi Anh về xây được nhà tầng, mua ôtô rồi”, thế là liền liều mạng ra đi… Những gì thể hiện trên Facebook, qua một thời gian đủ dài, có thể giúp người khác không chỉ thấy được suy nghĩ riêng tư mà còn tính cách, tâm tính hoặc thậm chí phần nào bản chất của mình. Trà My cũng vậy, chị post những tấm ảnh cá nhân hoặc chụp chung với bạn. Thỉnh thoảng chị dẫn lại một câu triết lý nào đó như thể muốn nói hộ suy nghĩ của chị. Chị trong sáng và còn rất trẻ con. Ít nhất đó là cảm nghĩ khi tôi xem những status từ cuối năm 2018 của chị cho đến status cuối cùng trước khi sự kiện kinh khủng xảy ra. Đó là một thời gian đủ dài để phác họa lại Trà My từ những gì chị tự phác họa về mình. Không thể diễn tả được cảm giác của tôi như thế nào khi xem trang cá nhân của một người giờ không còn nữa, mà đó lại là một người đáng có một cuộc sống tươi đẹp và đáng được hưởng hạnh phúc hơn là sự bất hạnh, mất tính mạng trong thùng xe container. Tôi cũng không thể diễn tả nổi cảm giác khi thấy một số người đã chỉ trích Trà My trong những ngày qua. Tại sao họ lại chỉ trích? Người ta sống ở nơi quê nghèo, cũng có học đấy nhưng không kiếm được việc làm, gia đình nợ nần lút cổ, muốn kiếm được đồng tiền để giúp đỡ cha mẹ mà đáng bị chỉ trích hay sao? My đáng được sống hơn những người này nhiều lần. “Con của tôi chết ở Anh là sự thật rồi”

đã hết hi vọng, việc con chết ở Anh là chuyện không còn mơ hồ với họ nữa. Từ tối 1-11 đến chiều 2-11, ông Nguyễn Đình Gia (57 tuổi, ở xã Thanh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) suy sụp hẳn vì có một người cho biết mình là thông dịch viên cho nhà chức trách của nước Anh, gọi về báo tin, nói con ông, Nguyễn Đình Lượng, là một trong số 39 người bị chết trong thùng xe container. Mấy hôm sau, vào trong căn nhà cấp bốn lụp xụp, các phóng viên thấy gia đình ông Gia đã lập bàn thờ có di ảnh của Lượng. Năm nay Lượng tròn 20 tuổi. Cuối năm 2017, vợ chồng ông Gia vay hơn 450 triệu đồng cho Lượng qua Pháp làm thuê. Nhưng phải tới tháng 4-2018, Lượng mới đến đất Pháp, giúp việc tại nhà hàng ăn uống. Ngày 21-10, Lượng gọi điện về báo rằng chuẩn bị sang Anh “bằng đường ôtô”. Và đến chiều 23-10, một người Việt ở bên Anh gọi về nói với ông Gia rằng chuẩn bị “chồng tiền” cho Lượng sang Anh. Nhưng mãi sau đó gia đình ông không thấy Lượng gọi về. Bà Nguyễn Thị Huân, mẹ của Lượng kêu khóc thương con: “Hơn một tuần nay tôi chỉ cầu mong cho con được an lành, nay không còn hi vọng gì nữa. Nếu tôi biết có ngày hôm nay thì đã không cho con đi làm thuê rồi. Sao con tôi chết sớm vậy”. Thứ 5, ngày 7-11- 2019. Cũng như ông Gia, ông Thìn ở thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc cũng nói gia đình ông vừa nhận được một cuộc điện thoại từ nước Anh, nói là con gái ông - Phạm Thị Trà My - là một trong 39 nạn nhân chết ở Anh. Ông Thìn nghẹn ngào: “Giờ tin con gái tôi chết ở Anh là sự thật rồi. Đau xót quá. Giờ vợ chồng tôi biết làm sao đưa con gái về mai táng đây”. Ông Bùi Huy Cường, phó chủ tịch UBND huyện Can Lộc cho biết, đến thời điểm này có thể khẳng định rằng 8 trong số 39 người chết ở Anh chính là người của địa phương ông. “Hiện thời địa phương đang lên phương án đón thi thể các nạn nhân về mai táng ở quê nhà” - ông Cường nói. Nói là đón thi thể nạn nhân nhưng sự thật gia đình phải sang đưa thi thể về, VN và bên Anh chỉ giúp đỡ giấy tờ cho được dễ dàng mà thôi. Số tiền chi phí (dự trù là từ 45 - 60 triệu đồng) không phải nhỏ, kiếm đâu ra bây giờ? ■

Ngày 02/11/2019, ông Thìn nước mắt giàn giụa, nghẹn ngào: “Con gái Trà My của tôi chết ở Anh là sự thật rồi”. Trước đó, gia đình ông đã nhận được tin nhắn của Trà My: “Con xin lỗi bố mẹ nhiều. Con đường đi nước ngoài không thành. Con sắp chết vì không thở được”. Sau khi cảnh sát Essex (Anh) thông báo 39 thi thể trong container đều là người Việt, một số gia đình người Hà Tĩnh nghi có người thân chết trong xe container nói

54

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Đoàn Dự ghi chép

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

55

56

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

57

VIẾT TỪ DALLAS

Chút tản mạn về bữa tiệc Lễ Tạ ơn

hi nói đến truyền thống người ta nghĩ ngay tới những nét đẹp cũ, đặc biệt trong lĩnh vực văn hoá, được duy trì và truyền lại từ thế hệ này qua thế hệ khác. Nhất là vào những ngày lễ lớn quan trọng trong năm thì người ta lại càng coi trọng tới những gì thuộc về truyền thống, và Lễ Tạ ơn là một trong những ngày lễ quan trọng đối với người Mỹ. Nó được ví giống như ngày Tết của người Việt chúng ta vì đây là dịp mà các thành viên trong gia đình, cho dù đang ở nơi đâu rất xa, cũng cố gắng thu xếp để quay về xum họp bên người thân trong ít ngày. Và đương nhiên bữa tiệc của ngày lễ cũng không thể thiếu để mọi người cùng quây quần bên nhau, vui vẻ ăn uống với những món ăn truyền thống như gà tây, khoai tây nghiền và một vài món bánh nướng quen thuộc. Thế nên có nhiều người Mỹ đã phải mất công chuẩn bị cho bữa ăn tối quan trọng này cả tháng trước đó. Họ phải tính nhẩm xem có bao nhiêu người tham dự, trong số đó không chỉ người nhà mà đôi khi còn có thêm một số bạn bè thân cũng được mời đến dự. Nhưng cho dù đông hay không thì trên bàn ăn chắc chắn phải có một con gà tây nướng và phải là một con gà tây thật lớn được đặt ở ngay vị trí giữa bàn tiệc thì bữa ăn tiệc Lễ Tạ ơn đó mới xứng đáng là bữa ăn tối quan trọng nhất trong năm. Tuy nhiên, theo một phúc trình của Bloomberg, truyền thống ngày

HUY LÂM

K

58

Lễ Tạ ơn của người Mỹ dường như đang có một vài thay đổi, là vì những người trẻ ngày nay có lối sống khác. Thế hệ những người trẻ này (độ 30 tuổi đổ lại) được cho là những người sống có ý thức môi trường và trách nhiệm xã hội hơn là thế hệ cha anh họ. Thế nên, khi nói tới truyền thống của bữa tiệc Lễ Tạ ơn, họ cũng tỏ ra không ưa lắm với một con gà tây cỡ 15 ký đặt trên bàn tiệc, mà ngược lại, có xu hướng chọn những con gà tây nhỏ hơn cho bữa ăn tối quan trọng đó trong gia đình của họ, là vì họ muốn góp phần trong nỗ lực cắt giảm đi sự phí phạm không cần thiết và tránh không muốn tỏ ra tàn nhẫn với con vật hiền lành đó. Người ta hiểu ra một điều là nuôi được những con gà tây nặng tới 15 ký như vậy thực ra là đã không đúng với luật tự nhiên, là vì những con gà này được nuôi trong những chuồng chật chội không có chỗ đi lại. Chúng chỉ đứng, ăn, ngủ, nghỉ ngay tại chỗ và được vỗ béo cho tới khi đưa tới

trại mổ. Có nghĩa là suốt cuộc đời của những con gà tây thật lớn chúng ta vẫn thường thấy trên bàn tiệc là gần như không nhúc nhích ngoài một vài động tác ăn, ngủ. Hiện nay có nhiều dấu hiệu cho thấy nhu cầu tiêu thụ gà tây loại nhỏ đang gia tăng. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, số lượng gà tây mái tồn kho, thường nhỏ hơn loại gà tây trống, đã giảm 8.3% so với năm trước đó. Trong khi số lượng gà tây trống tồn kho, là loại gà lớn hơn, đã tăng 6.9%. Do đó, những công ty thực phẩm và nhiều siêu thị đã bắt đầu quảng cáo bán loại gà tây nhỏ hơn để người tiêu thụ có thêm sự lựa chọn cho bữa tiệc Lễ Tạ ơn năm nay. Công ty nuôi gà tây Bell & Evan hiện đang cho thí nghiệm một giống gà tây thật nhỏ để thuận tiện cho người tiêu thụ có thể ăn không chỉ trong dịp Lễ Tạ ơn mà còn có thể ăn quanh năm nữa. Thậm chí công ty Butterball LLC, thường có bán loại gà tây nặng từ 15 ký trở lên, nay

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

59

VIẾT TỪ DALLAS cũng đăng quảng cáo bán loại gà tây nhỏ hiệu Lil’l Butterball, có những con chỉ nhỏ độ ba ký. Tuy nhiên, loại gà tây nặng từ 6 tới 7 ký vẫn là loại được ưa chuộng và được bán ra nhiều nhất trong dịp lễ. Riêng công ty thực phẩm HelloFresh SE, năm ngoái có tung ra thị trường hộp thực phẩm đầu tiên dành cho Lễ Tạ ơn được thiết kế cho bữa tiệc với khoảng 10 người ăn thật no bụng, trong đó có một con gà tây nặng từ 6 đến 7 ký. Trong khi siêu thị Whole Food của công ty Amazon cho biết loại gà tây được khách hàng của họ ưa chuộng nhất là loại gà nặng từ 7 đến 9 ký, nhưng đồng thời họ cũng bán những con gà tây nhỏ hơn đủ để cho bữa ăn tối với bốn người ăn. Xu hướng ưa chuộng loại gà tây nhỏ một phần có thể là vì các gia đình ở Mỹ nay nhỏ hơn so với trước kia, và vì thế số miệng ăn trong gia đình cũng ít đi. Theo Cục Kiểm tra Dân số, năm 2017, có tới 62% trăm số gia đình ở Mỹ chỉ có một hoặc hai người, so với năm 1960 con số đó chỉ là 41%. Hơn nữa, những người trẻ hiện nay thường lập gia đình trễ hơn và họ thích kéo dài cuộc sống độc thân lâu hơn, do đó số căn hộ với chỉ một người cũng đang trong chiều hướng gia tăng. Vả lại vì nhu cầu của công việc, nhiều thành viên trong gia đình sống rải rác, cách xa nhau hơn so với trước đây nên cơ hội để tụ họp nhau trong dịp lễ cũng ít đi, và đây lại thêm một lý do nữa cho thấy công việc nấu nướng cho bữa ăn tối cần phải thay đổi: thay vì nguyên một con gà tây thì có nhà chỉ cần một cái ức gà lớn trên bàn tiệc, hoặc có thể là một con gà nướng một vài ký là đủ. Thế nên, cả một con gà tây lớn trên bàn tiệc của nhiều gia đình như trong truyền thống cũ trước đây nay không còn thích hợp nữa. Tuy nhiên, lý do chính mà nhiều người Mỹ, đặc biệt là những người trẻ, thích đãi khách trong bữa ăn tối

60

Lễ Tạ ơn với loại gà tây nhỏ hơn trước là vì họ không muốn phí phạm thức ăn. Con gà tây nhỏ hơn cũng có nghĩa là số thịt còn dư lại sẽ ít hơn. Theo dữ liệu của tổ chức Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên, mỗi năm người Mỹ vất đi khoảng 100 triệu ký thịt gà tây trong dịp Lễ Tạ ơn. Đây là một sự phí phạm không thể tha thứ trong khi có cả trăm triệu người ở những nơi khác trên thế giới đang bị thiếu ăn. Một số gia đình khác có óc sáng tạo hơn, thay vì nướng gà tây hay gà thì họ nướng chim cút hay bồ câu non. Khi ăn, mỗi người được một con trên đĩa, vừa tiện, gọn mà có khi lại ngon miệng hơn. Phí phạm thực phẩm đang ngày càng trở thành một vấn đề được nhiều người quan tâm, bớt phí phạm thức ăn trong dịp Lễ Tạ ơn là một bước nhỏ để mọi người tập sống có ý thức và trách nhiệm xã hội hơn. Mà không chỉ truyền thống ăn gà tây đang có xu hướng thay đổi, nhiều người Mỹ còn muốn thay đổi một số món trong thực đơn trong bữa tiệc Lễ Tạ ơn nữa kia. Kết quả một cuộc thăm dò bao gồm 2,000 người Mỹ cho biết có khoảng 43% người trả lời trong cuộc thăm dò nói rằng họ muốn mừng Lễ Tạ ơn bằng một cách khác. Và 64% trong số đó nói rằng họ sẵn sàng đổi sang một món thịt khác thay vì cứ theo truyền thống món gà tây như mọi năm. Điều này cũng không làm ai ngạc nhiên trong khi có gần một phần tư người trả lời nói rằng món gà tây đã được đánh giá quá cao trong thực đơn của Lễ Tạ ơn, và thật sự ra có nhiều món thịt khác ngon hơn gà tây nhiều lần. Nhiều người còn muốn thay thế một số món ăn phụ truyền thống như khoai tây nghiền và đậu ve, với 53% cho biết họ muốn thấy một số món ăn phụ mới được đưa vào thực đơn năm nay. Thực ra, thay đổi một truyền thống lâu đời trong bữa ăn tối quan trọng nhất trong năm không hẳn là điều cấm kỵ hay không nên làm. Hơn

nữa món thịt gà tây rất có thể không phải là món thịt truyền thống nguyên thuỷ. Theo kết quả nhiều cuộc nghiên cứu, một số học giả nghi ngờ rằng trong bữa tiệc Lễ Tạ ơn đầu tiên vào năm 1621 đã không có món thịt gà tây mà chỉ có thịt vịt trời, ngỗng, nai và cá, mặc dù thời đó gà tây rừng không hiếm ở khu vực Bắc Mỹ. Có thể hôm đó những người di dân và da đỏ đã chỉ săn bắt vịt trời và nai là những món thịt được cho là ngon hơn. Truyền thống ăn gà tây có thể bắt nguồn từ thời Tổng thống Abraham Lincoln hoặc trước đó, nhưng không chắc là từ bữa tiệc đầu tiên. Trong những bữa tiệc Lễ Tạ ơn của người Việt tại Mỹ cũng thường “nhập gia tuỳ tục” và có món gà tây trên bàn và một vài món ăn phụ truyền thống khác. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều gia đình người Việt còn chuẩn bị thêm một vài món ăn Việt trên bàn tiệc như chả giò, phở, bún và một vài loại bánh trái để cho có chút hương vị quê hương. Ai đó đã từng nói “chúng ta đi mang theo quê hương”. Trong hương vị quê hương đó có phần ẩm thực và nay đang dần đi vào dòng ẩm thực chính của người Mỹ. Cô Christine Hà đã từng thắng cuộc thi nấu ăn MasterChef nổi tiếng năm 2012 với món cá kho tộ được ban giám khảo khen nức nở. Có thể nói người di dân Việt chúng ta phần nào đã góp phần làm thay đổi bữa tiệc Lễ Tạ ơn của người Mỹ, ít nhất là khi bữa tiệc đó được tổ chức trong nhà của người Việt, với những món ăn truyền thống Việt Nam kết hợp với những món ăn truyền thống của người Mỹ đã biến bữa tiệc Lễ Tạ ơn có thêm chút không khí của bữa tiệc ngày Tết với mọi người cùng xum họp quây quần bên nhau ăn uống và chúc tụng nhau thật vui vẻ.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

HUY LÂM

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

61

TẠP GHI HUY PHƯƠNG

Lương thiện, người và nghề HUY PHƯƠNG

T

ôn giáo và nhà luân lý nào cũng kêu gọi con người lương thiện. Những người lương thiện yêu chuộng lẽ thật và sự công bằng. Họ lương thiện trong lời nói và hành động của mình. Họ không nói dối, trộm cắp hay gian lận. Quyển sách nhỏ Trung Thành cùng Đức Tin (True to the Faith) của Thiên Chúa Giáo có nói: “Lương thiện có nghĩa là luôn luôn thành thật, chân thật và không gian dối.” Con người cần có một nghề để sống và người lương thiện luôn chọn nghề lương thiện. Ở Việt Nam có một vài nghề lương thiện mà những viên chức đảng Cộng Sản đã có nhắc đến - xin nói ngay, đó là nghề “làm (lao động) thối

62

móng tay”, “chạy xe ôm” và “bán chổi đót”. Ba viên chức cao cấp này là Trần Văn Truyền, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ; Nguyễn Sỹ Kỷ, Phó Ban Nội chính Tỉnh ủy Đắc Lắc; Phạm Sỹ Quý - Giám đốc Sở Tài nguyên & Môi trường Yên Bái. Những người chọn nghề lương thiện này đều là những người thành công và giàu có, có nhiều tài sản, biệt thự, đất đai trong tay. Chỉ tiếc là hầu hết những người dân bình thường không biết phấn đấu chọn nghề lương thiện như ba vị trên để có cơ hội thành công, giàu có như họ. Nhìn lại thì ba tên đã ca tụng cái nghề “lương thiện” ở trên là những tên bất lương, nhưng trên đời này không ai nhận mình là người bất lương. Cách đây ít lâu, trả lời câu hỏi của

báo chí về khối tài sản lớn lao của mình, Tổng Thanh tra Chính phủ phân bua: “Khi đã nghỉ hưu, tôi cũng về làm vườn, lao động đến thối cả móng tay, cực nhọc lắm chứ đâu bở”. Tiếc thay, tài sản này đã được thanh tra chính phủ, một loại băng đảng như Trần Văn Truyền đã kiểm tra, và kết luận tài sản này do công sức, làm ăn lương thiện, hợp pháp. Bằng chứng là cho đến thời điểm này, ông Truyền vẫn bình an, vô sự. Vậy thì chắc chắn chỉ nhờ khoản lương công chức bèo bọt, sự giúp đỡ của người thân và chủ yếu là bởi “làm thối móng tay” nên ông Truyền mới sở hữu nhiều lô đất, nhà và biệt thự khủng như vậy. Thế thì ai nói làm nông dân là nghèo là khổ, nhỉ? Phó Ban Nội chính Tỉnh ủy Đắc Lắc, Nguyễn Sỹ Kỷ cho báo chí biết

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

63

TẠP GHI HUY PHƯƠNG số tiền mà ông xây ngôi biệt thự lớn 2 tầng diện tích gần 200m2, khu nhà bếp, nhà khách 91m2, hồ bơi 153m2, hồ nước 625m2 cùng 3 thửa đất có tổng diện tích gần một mẫu tây tại tổ dân phố 11, phường Ea Tam… là nhờ “chạy xe ôm từ thời trai trẻ. Y còn nói về sự lương thiện của mình: “Thời thanh niên tôi đi mua chổi đót, lá chít từ Đắc Lắc về Hà Nội, đã có những lúc tôi lạc trong rừng, ngủ trong rừng. Từ ngày xửa xưa tôi còn làm men nấu rượu, làm bánh kẹo, làm giá đỗ…” Cũng có thể những quan tham XHCN, lúc nhỏ không học hành, vất vả tay chân, nhưng khi gặp thời theo đảng, trở thành những tên bất lương Khẩu hiệu ăn khách của Xã Hội Chủ Nghĩa là “Mình Sống Vì Mọi Người!” nhưng thực sự sau gần 45 năm (chưa nói đến 30 năm Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa) con người đạp lên nhau mà sống, ích kỷ, gian dối, đi tìm một mẫu người tử tế - theo cách nói nhân gian- là chuyện không tưởng. Ca dao bình dân chẳng đã có câu: “Thẳng thắng thật thà thường thua thiệt!” thì làm người lương thiện trong xã hội này như người lội nước ngược, không vỡ đầu, sứt trán thì cũng thua thiệt trăm điều. Ở Mỹ, nghề nào được đánh giá là nghề lương thiện, nghĩa là được tin cậy nhất? Đó là những nghề thuộc ngành y: bác sĩ y khoa, nha sĩ, y tá, dược sĩ, bác sĩ thú y... Nhưng liệu với những vụ án gian lận chi phí y khoa trong thế kỷ này, ngành y còn được coi là một ngành “lương thiện nhất” hay không? Tuy nhiên, không phải tất cả những người cùng nghề y đều được người dân Mỹ tin cậy như nhau. Chẳng hạn, tỷ lệ tin cậy các y tá cao hơn tỷ lệ tin cậy các bác sĩ. Vị trí thứ hai thuộc về các dược sĩ - họ chiếm được lòng tin của 72% những người được hỏi ý kiến, chỉ thua chút ít so với các y tá. Tiếp ngay sau các dược sĩ là các bác sĩ thú y với mức độ tin cậy dao động

64

chung quanh con số 71%. Vị trí thứ 4 thuộc về các bác sĩ (tỷ lệ tin cậy là 69%). Trong số những người làm nghề y thì bác sĩ nha khoa ít được tin cậy nhất (tỷ lệ tin cậy là 62%). Tỷ lệ lương thiện trung bình dành cho kỹ sư, giảng viên và linh mục (tỷ lệ tin cậy đều là 58%). Sau đó là nghề cảnh sát và nghề chuyên gia tâm lý. Nghề bán xe hơi, chuyên viên các công ty bảo hiểm y tế, và nghề bán bảo hiểm được xếp vào hạng kém tin cậy. Điều cần ghi nhận là các chính trị gia không được xem là lương thiện, từ Thống Đốc tiểu bang, Thượng Nghị Sĩ, Dân Biểu. Không nghe nói đến nghề Tổng Thống hay Bộ Trưởng có lương thiện hay không? Nếu lấy chức vụ của mình để làm lợi cho bản thân và gia đình thì rõ ràng những nhân vật này không đủ tiêu chuẩn lương thiện. Vị trí thứ 6 trong bảng xếp hạng của viện “Gallup” thuộc về nghề bị người Mỹ ít tin cậy nhất là nghề bán xe hơi (car saleman) - chỉ có 7% người Mỹ tin rằng những người làm nghề bán xe hơi hành động một cách trung thực và có đạo đức. Có hai nghề mà người đời cho là “thấp hèn” nhất nhưng lại được coi là lương thiện. Đó là nghề mại dâm và nghề ăn xin. Người mại dâm lấy thể xác mình làm sinh kế, giá cả được đôi bên thỏa thuận, không ai gian lận ai, phục vụ cho người khác để có tiền nuôi thân, chấp nhận rủi ro nghề nghiệp. Người ăn xin tùy lòng hảo tâm của khách qua đường, ít nhiều tùy độ lượng, chẳng làm hại ai, chấp nhận sự thương hại của người đời, nên chưa nghe ai gọi nghề ăn xin là nghề bất lương. Có những nghề nghiệp lương thiện, nhưng chẳng may gặp kẻ vô lương chọn lầm nghề, thì nghề đó trở thành hoen ố. Ai bảo nghề thầy giáo không phải là nghề lương thiện, nhưng trong xã hội hỗn loạn này, gặp phải những tên như Sầm Đức Giang, ép

dâm với nhiều nữ sinh dưới 17 tuổi, còn đem nữ sinh dâng lên cho Chủ Tịch UBND Tỉnh Nguyễn Trường Tô, thì tư cách y còn thua một thằng ma cô. Làm nghề vá lốp, ruột xe trên đường qua lại đương nhiên là một nghề lương thiện, lấy công sức ra kiếm đồng tiền. Nhưng chồng vá lốp xe mà vợ rải đinh trên đường, cho xe qua lại thủng lốp để chồng có việc làm là chuyện bất lương. Tệ nạn này không phải chỉ có một mà đã xẩy ra nhiều nơi. Phải chăng, chúng ta có thể nói rằng, không có nghề lương thiện, mà may ra, chỉ có con người lương thiện thôi? Vậy chúng ta nên trước hết, nên hướng dẫn con cái làm người lương thiện, sau đó mới khuyên con nên chọn nghề lương thiện?

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

HUY PHƯƠNG

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

65

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

Thanh Thúy của kiếp cầm ca

D.V (tổng hợp)

iếng hát được nhiều cây bút tên tuổi xuất thủ với ngôn từ độc đáo, tuyệt vời để vượt thời gian và không gian, đi vào ký ức, đi vào chiều dài lịch sử trong làng ca nhạc Việt Nam chính là Thanh Thúy.

T

TIẾNG HÁT QUA NGỌN BÚT

Thanh Thúy qua ca khúc trữ tình, lãng mạn của nhiều nhạc sĩ tài danh được mô tả bằng tiếng hát lơ lửng với khói sương, nhấp nhô cùng sóng nước, đam mê theo cung bậc, thì thầm với kẻ tình si, du dương trong tĩnh lặng, vỗ về với yêu thương. Hoạ sĩ Vũ Hối, qua nét bút độc đáo như tranh vẽ với bốn câu thơ: “Liêu trai tiếng hát khói sương Nghẹn ngào nhung nhớ giòng Hương quê mình Nghiên sầu từng nét lung linh Giọng vàng xứ Huế ấm tình quê hương”. Nguyên Sa viết: “Thanh Thúy là nữ ca sĩ được ngợi ca nhiều nhất trong văn, trong thơ. Thi sĩ Hoàng Trúc Ly, nhà văn Mai Thảo, nhà thơ Viên Linh, nhà văn Tuấn Huy, triết gia Nguyễn Văn Trung. Bởi vì Thanh Thuý chính là người yêu trong mộng của cả một thế hệ, trong đó có những nhà văn, nhà thơ bén nhạy bắt được cảm xúc riêng tư mà diễn đạt cái khách quan mênh mông trong cái chủ quan, riêng lẽ sống thực và chân thành... Trịnh Công Sơn những ngày đầu đời đã viết Ướt Mi cho Thanh Thúy”. Nguyên Sa lấy tựa đề “Từ Em Tiếng Hát Lên Trời” trong bốn câu thơ lục bát rất tuyệt của Hoàng Trúc Ly tỏ bày trong niềm giao cảm về Thanh Thúy: “Từ em tiếng hát lên trời Tay xao dòng tóc, tay mời âm thanh.

66

Ca sĩ Thanh Thúy

Sợi buồn chẻ xuống lòng anh Lắng nghe da thịt tan thành hư vô”. Khi xuất hiện dưới ánh đèn màu, trên sân khấu, tiếng hát Thanh Thúy hoà nhập vào cung đàn, chan hoà với âm thanh đã bay bổng, vươn cao trên đỉnh non cao. Đầu thập niên 60, ngọn bút của cây bút đầu đàn nhóm Sáng Tạo & Kịch Ảnh, Mai Thảo đã gọi “Tiếng Hát Lúc Không Giờ”. Và, Mai Thảo, văn hữu gán cho danh xưng ông hoàng của vũ trường, như bị mê hoặc bởi âm điệu, như bị cuốn hút trong mơ hồ, lãng đãng của cung bậc và bóng dáng, trong men rượu, trong ánh đèn mờ ảo, tay kiếm lão luyện trong văn giới đã phóng với đường gươm: “Tôi vẫn thấy một con chim nhạn bay trong giòng sông sương mù... chậm và khuya... công phu... kỳ lạ!”. Với tiếng hát đó, Mai Thảo còn gọi thêm “Tiếng Hát Khói Sương” qua bài viết của Lâm Tường Dủ, hình như thông dụng nhất. Sau nầy có ca khúc Tiếng Hát Khói Sương của Đắc Đăng, Thanh Thúy đã hình thành CD mang tựa đề với ca khúc đó. Nguyễn Văn Trung, giáo sư triết Đại học Văn Khoa Sài Gòn, cây bút không chuyên về ca nhạc cũng bị cuốn hút

vào giọng ca và bóng dáng nên đã gọi “Tiếng Hát Liêu Trai”. Bài viết Ảo Ảnh Thanh Thuý của Nguyễn Văn Trung được in vào trong tác phẩm Nhận Định. Theo thời gian, luận án tiến sĩ triết học Karl Marx của ông đã phôi pha, nằm im trong ngăn tủ đâu đó, may còn nhắc nhở bốn tiếng “Tiếng Hát Liêu Trai” để nhắc lại tên ông. Ở hải ngoại, vào cuối thập niên 90, tác phẩm Chân Dung Những Tiếng Hát của Hồ Trường An, bằng cái nhìn cá nhân của nhà văn, không viết dưới dạng “order” đầy dẫy hình dung từ sáo ngữ. Hồ Trường An viết về Thanh Thúy “Tiếng Hát Khói Sương Chiêu Niệm”: “Cô là một nhà ảo thuật âm thanh. Cô giỡn cợt âm thanh, bẻ vặn tiết điệu, bỏ đứt nền nếp chân truyền trong lối hát. Chính ở cách phá thể, ở những quái chiêu táo bạo đó cô thành công rực rỡ”. Năm 1962 Thanh Thúy được bầu chọn Hoa Hậu Nghệ Sĩ. Đồng thời trong ba năm liền theo cuộc trưng cầu ý kiến của nhật báo Trắng Đen, Thanh Thúy được bình chọn là nữ ca sĩ ăn khách nhất. Cảm nhận được hình ảnh đó, nhà văn Tuấn Huy, tác giả Nỗi Buồn Tuổi Trẻ, Ngày Vui Qua Mau đã gọi tiếng hát Thanh

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

67

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

T h u ý “ Ti ế n g S ầ u R u Khuya” trên tờ Điện Ảnh, tháng 3 năm 1963. THANH THÚY CỦA CUỘC ĐỜI VÀ NGHỆ THUẬT

Cũng như Lệ Thanh, Hà Thanh... Thanh Thúy sinh trưởng ở sông Hương núi Ngự, lớn lên ở Sài Gòn. Gia đình Thanh Thuý ở phía sau chùa Viên Tự, đường Phan Đình Phùng. Gia đình rất mộ đạo, từ nhỏ, Thanh Thúy thường theo bà ngoại và mẹ đến làm công quả ở chùa Quy y phật với pháp danh Sumana, được sự dạy dỗ của Thượng toạ Hộ Giác và Tăng thống Tố Thắng. Vì vậy khi mới tuổi thanh xuân, bước chân vào nghề ca hát, thân mẫu Thanh Thúy rất lo sự cám dỗ ánh đèn sân khấu nên lúc nào cũng tựa cửa chờ con mỗi khi đi trình diễn. Thanh Thúy xuất hiện tại phòng trà Việt Long của Đức Quỳnh vào cuối năm 1959. Giọng ca trầm trầm, mang nỗi buồn man mác, nghẹn ngào, nức nở với dáng dấp mảnh mai, yểu điệu thục nữ, mái tóc dài buông lơi trên vai gầy trong tà áo dài màu trắng, lam nhạt... mang sắc thái đặc biệt. Tháng 2 năm 1960, Thanh Thúy xuất hiện trên Đại Nhạc Hội Sầm Giang, có Kim Tước, Thúy Nga... như cánh hải âu lướt mình trên sóng nước, tên tuổi người nữ ca sĩ trẻ đẹp, thướt tha lồng với tiếng hát trầm buồn, rung động được ngự trị trong bao trái tim giới thưởng ngoạn, được

68

sự đánh giá của nhiều cây bút tên tuổi về tài năng mới trong làng ca nhạc, ngợi ca trên nhiều báo. Từ đó, Thanh Thúy đi vào con đường nghệ thuật với cánh cửa thênh thanh rộng mở. Đầu thập niên 60 tên tuổi Thanh Thúy rất ăn khách vì vậy Nguyễn Long đưa hình ảnh đó vào điện ảnh. Nguyễn Long viết và thực hiện cuốn phim Thuý Đã Đi Rồi vào tháng 11 năm 1961. Ca khúc Thúy Đã Đi Rồi làm tựa đề trong phim, lời của Nguyễn Long, nhạc của Y Vân, Minh Hiếu đóng vai Thanh Thuý trong phim làm nổi bật hình ảnh yêu kiều chân dung nữ ca sĩ. Đi vào kịch nghệ, theo Nguyễn Long, các vở kịch được trình diễn trên sân khấu, truyền hình Việt Nam, nghệ sĩ Xuân Dung, Kim Cương, Bích Thuỷ đóng vai Thanh Thúy. Hình ảnh đó làm mê hoặc bao kẻ tình si, và chân dung Người Em sầu Mộng trong thơ Lưu Trọng Lư đã mang đến cho bao trái tim đa cảm, lãng mạn, Trong đó, có chàng nhạc sĩ vừa tròn tam thập, người Trà Vinh, dong dỏng cao, tóc phủ dài trông rất lãng tử, cũng là hoàng tử trữ tình của thể điệu Bolero, Rumba qua nhiều ca khúc được ái mộ. Từ tỉnh lên thủ đô, chàng sống phiêu bạt ở Sài Gòn, dang dở mối tình với cô học trò con nhà giàu có. Hình ảnh Thanh Thúy dẫm lên trái tim Trúc Phương, là nguồn cảm hứng cho chàng nhạc sĩ đam mê sáng tác. Và, ngược lại, Thanh Thúy nổi danh, được yêu thích nhiều

Thanh Thúy lúc trẻ

qua nhiều ca khúc của Trúc Phương… Từng nốt nhạc, cung bậc rướm máu trên đầu ngón tay nhấn trên phím đàn tây ban cầm để viết nên cung điệu như dòng thơ của Bích Khê: “Dây đàn yêu thương rung trong mơ... Tôi mang lên lầu lên cung thương. Ôi tôi bao giờ thôi yêu nàng Tình trong tôi nghe như tinh tang”. Trong những ca khúc đầu đời của trái tim đau khổ, duyên nợ bẽ bàng, tình yêu đơn phương tan theo mây khói nhưng hào quang lại về trên đỉnh mây trời giữa kẻ viết dòng nhạc, lời ca và người nâng niu tiếng hát, Trúc Phương để lại cho đời những tuyệt phẩm Chuyện Chúng Mình, Hai Lối Mộng, Ai Cho Tôi Tình Yêu, Chiều Cuối tuần, Buồn Trong Kỷ Niệm, Bóng Nhỏ Đường Chiều, Tàu Đêm Năm Cũ, Hình Bóng Cũ... qua tiếng hát Thanh Thuý chơi vơi, bồng bềnh. Trong khoảng thời gian ngắn, Thanh Thúy bước lên đài danh vọng của thế giới đèn màu để đạt được ước mơ của mình và có

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

được điều kiện trang trải cuộc sống gia đình trong hoàn cảnh khó khăn, thân mẫu đang lâm trọng bệnh. Tháng 6 năm 1960, thân mẫu Thanh Thúy qua đời. Là người con thứ tư trong gia đình nhưng Thanh Thúy phải thay mẹ chăm sóc hai người em gái là Thanh Mỹ và Thanh Châu. Sau khi mãn tang cho thân mẫu, Thanh Thuý lập gia đình vào năm 1964, người chồng cũng là tài tử chính trong phim Bão Tình. Chàng sĩ quan Ôn Văn Tài sau nầy mang cấp bậc đại tá trong binh chủng Không Quân. Gia đình được định cư tại Hoa Kỳ trong năm 1975. Vào cuối thập niên 90, đôi tình nhân thuở nào được trở thành ông bà nội. Với Trúc Phương, duyên nợ không trọn nhưng mối giao cảm trong âm nhạc vẫn còn cao đẹp, giữ mãi… Bên bờ Thái Bình Dương, Thanh Thúyvẫn tiếp tục gởi đến tha nhân nhiều ca khúc của Trúc Phương, tương trợ tác giả nơi quê nhà sống bất hạnh. Năm 1995, được tin Trúc Phương vĩnh biệt nhân gian trong nghèo đói và cô độc, bên trời Cali, Thanh Thúy

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

69

CHUYỆN NGƯỜI NỔI TIẾNG

viết: “Anh Trúc Phương, một ngôi sao sáng của vòm trời âm nhạc Việt Nam vừa vụt tắt. Tin anh qua đời đến với tôi quá đột ngột. Tôi đã bàng hoàng xúc động với sự mất mát lơn lao nầy. Anh và tôi không hẹn nhưng đã gặp nhau trên con đường sống cho kiếp tằm. Anh trút tâm sự qua cung đàn, còn tôi qua tiếng hát. Trong khoảng thập niên 60, tên tuổi anh và tôi gắn liền nhau: Trúc Phương, tiếng hát Thanh Thúy... Đường đời đã chia đôi chúng tôi ra hai ngã, hai hướng đi. Tôi đã giã từ sân khấu, giã từ lời ca tiếng nhạc, theo chồng đi đến những phương trời xa. Còn anh vào quân ngũ và tiếp tục hăng say sáng tác, hầu hết những nhạc phẩm đều nói về cuộc đời người lính phong sương, xa nhà, xa thành phố, xa người em nhỏ hậu phương... Rồi lại thêm một lần cuộc đời lại chia đôi chúng tôi đôi ngã: Anh kẹt lại quê nhà, tôi sống đời lưu vong...”. Bên cạnh Trúc Phương, ngoài văn nhân đa tình, từ đất thần kinh, chàng thư sinh gầy gò, lang bạt vào Sài Gòn cuối thập niên 50, bắt gặp bóng dáng đồng hương Thanh Thuý, trái tim chàng say đắm. Và cũng là cơ hội tạo nguồn rung cảm, đem cung đàn dẫn nhập vào mối tình si… Ca khúc đầu tay Ướt Mi của Trịnh Công Sơn đã gọi tiếng hát buồn não nề của Thanh Thuý như “khóc trong đêm mưa, than trong câu ca”. và, ca khúc Thương Một Người

70

qua hình ảnh “Thương ai về ngõ tối, sương rơi kín đôi vai... Thương một người và mái tóc buông lơi...” Nhưng tình yêu đơn phương của chàng nhạc sĩ mới bước chân vào làng ca nhạc chỉ còn lại bóng mờ trước tiếng hát thành danh. Thanh Thuý hát bài Ướt Mi qua tiếng đàn dương cầm của Nguyễn Ánh 9 rất tuyệt. Thời gian sau, Trịnh công Sơn chạy theo tiếng hát khác ở Đà Lạt. Với nhiều ca khúc nói lên nỗi niếm cay đắng, nghiệt ngã, u hoài, tâm trạng thương cảm, ai oán, bẽ bàng, ngang trái trong cuộc đời và cuộc tình được dàn trải qua tiếng hát Thanh Thúy như sự an bày, kết hợp, tạo dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn người thưởng ngoạn. Từ nhạc phẩm tiền chiến như Giọt Mưa Thu, Con Thuyền Không Bến của Đặng Thế Phong, Đêm Đông của Nguyễn Văn Thương, Tan Tác của Tu Mi, Chuyển Bến của Đoàn Chuẩn, Biệt Ly của Dzoản Mẫn, Nhắn Gió Chiều của Nguyễn Thiện Tơ, Tiếng Đàn Tôi và Thuyền Viễn Xứ của Phạm Duy... đến Lạnh Lùng của Đinh Việt Lang sang Kiếp Cầm Ca

của Huỳnh Anh, Tiếng Ve Sầu của Lam Phương đến Mộng Chiều của Khánh Băng, Nhạt Nắng của Xuân Lôi, Đường Nào Lên Thiên Thai của Hoàng Nguyên... và nhiều ca khúc của Trúc Phương phù hợp với tiếng hát Thanh Thúy đã gắn liền giọng ca và dòng nhạc trong giới thưởng ngoạn. Bước sang lãnh vực kinh doanh, Thanh Thúy và nhạc sĩ Ngọc Chánh - con chim đầu đàn của Shotguns - mở phòng trà ca nhạc ở nhà hàng International. Được hai năm thì gặp phải biến cố tang thương của đất nước vào tháng 4, 1975. Cuộc sống lưu vong xứ người không còn môi trường thuận lợi tưởng chừng tiếng hát khói sương bị nhạt nhoà theo sương khói nhưng rồi sinh hoạt văn học nghệ thuật của người Việt tha hương được hồi sinh. Thanh Thuý trở lại với với kiếp tầm nhả tơ. Tháng 6 năm 1976, Thanh Thúy cho phát hành cassette đầu tiên Sài Gòn Ơi! Vĩnh Biệt được đồng hương nhiệt tình đón nhận. Theo thời gian, Trung Tâm băng nhạc Thanh Thúy được hình thành, thực hiện được ba cuốn Video:

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Thúy, Chuyện Tình buồn và Ngày Về Quê Cũ. Mấy mươi năm qua, khoảng ba mươi CD của Thanh Thúy đã được thực hiện, trong đó có những CD về tôn giáo như Mẹ Hiền và Phật Ca I, II, III... Là Phật tử thuần thành, Thanh Thúy đã hướng tâm làm công quả trong chương trình phát thanh Tiếng Nói Hương Sen của Phật Giáo. Vào cuối thập niên 90 Thanh Thúy cùng người em gái thực hiện công tác từ thiện ở Á Châu để giúp vui và ủy lạo bà con đồng hương đang bị kẹt ở trại tị nạn. Nhìn lại cuộc đời nghệ sĩ, Thanh Thúy được ái mộ từ nghệ thuật đến nhân cách. Nghệ thuật xử thế của Thanh Thúy tự nhiên và lịch sự không có vẻ đóng kịch, không đẩy đưa vì vậy khi tiếp xúc với Thanh Thúy, thiện cảm, chân tình và thoải mái để trao đổi với nhau… Chẳng vậy mà Hồ Trường An viết: “Thanh Thúy là nghệ sĩ có tư cách, có phẩm hạnh. Cô không gây ngộ nhận nào cho nhóm ký giả ưa săn tin giật gân... Trong hàng ngũ các nữ ca sĩ nổi tiếng thuở xa xưa chỉ có Lệ Thanh, Thanh Thúy và Hoàng Oanh là nhu mì, khiêm tốn, ngoan hiền và biết tự trọng. Ở chót vót đỉnh danh vọng mà cô không hề nói một lời kiêu căng hay một lời làm thương tổn tha nhân, không hề bôi bẩn kẻ vắng mặt, không khoe khoang thành tích của mình khi tiếp xúc với báo chí”. D.V (tổng hợp)

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

71

TRÒ CHUYỆN VỚI @

Khúc An - Trò Chuyện Với @ @ (a còng) là ký hiệu một địa chỉ, một nơi đến; có thể đến nhiều người, cũng có thể chỉ đến được một mình bạn, người đọc những dòng này.

Sao chúng nó lại hèn như thế?

Bản chất con người (nói chung) là HÈN HẠ. Hai gã nhà giàu vác súng vào rừng Phi Châu, gặp hai chú voi nhỏ, chúng hăm hở chĩa súng bắn chết cả hai. Rồi ôm súng, đứng vênh váo bên xác hai chú voi vô tội, làm một cái sự “selfie” và tung lên mạng để khoe chiến công. Tấm hình bộc lộ rõ ràng hành động phi lý và vô nghĩa, sự huyênh hoang trống rỗng, sự ngu xuẩn đầy tàn bạo của hai đứa nhà giàu đã dấy lên một cơn lốc phản đối của những “công dân mạng”. Hai gã nhà giàu ngu xuẩn hốt hoảng tự biện hộ rằng chúng bị hai chú voi con nhào tới tấn công nên chúng buộc phải giết cả hai để tự vệ. Self-defense. Cái hào khí của những tên khát máu khi vác súng xông xáo vào chốn nương náu của loài thú, những nơi càng lúc

72

KHÚC AN

càng bị thu hẹp bởi trò đô thị hóa cũng như hành vi hủy hoại môi trường của con người, cái háo hức lúc nạp đạn vào thứ đồ chơi tàn bạo, cái xôn xao khi chĩa mũi súng vào đầu hai chú voi con đang quấn quýt bên nhau, đang mải mê đùa giỡn trên lớp cỏ khô rậm rạp, cái hung hăng lúc bóp cò súng, cái vênh váo đầy ngu xuẩn khi gác một chân lên xác chú voi con vô tội để chụp một tấm hình... chỉ bùng lên chớp nhoáng rồi nhanh chóng lụi tàn. Tất cả chỉ có thế. Hào khí lửa rơm. Xác chết bỏ lại rừng hoang cho rữa mục. Phút vinh quang làm chúa tể rừng xanh nhờ sức mạnh cơ khí của hai tên khát máu tắt ngúm. Và khi bị thiên hạ phê phán, chỉ trích thì cái hèn hạ bỗng mọc ra ồ ạt nhiều như tóc trên đầu hai tên thợ săn đốn mạt: chúng tôi chỉ tự vệ.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

73

TRÒ CHUYỆN VỚI @

“Self-Defense” là cái cớ mà thiên hạ dựa vào nhiều nhất - ở nước Mỹ và rất nhiều nơi khác - để biện minh cho hành vi sát nhân của mình. Có không biết bao nhiêu vụ sát nhân, hung thủ hoạch định sẵn, lên chương trình có lớp lang chu đáo, rồi chĩa súng vào nạn nhân, bóp cò. Khi ra trước tòa la hoảng lên rằng “tôi chỉ tự vệ,” rằng “tôi lo cho tính mạng của tôi,” rằng “nếu tôi không bắn nó thì nó sẽ giết tôi,” trong khi mọi thứ đều đã được hoạch định sẵn, kể cả việc sẽ khai là “Self-defense”. Bạn thân mến, tuần qua, những biến động trên thế giới vây quanh chúng ta. Hong Kong lao đao cơn khổ nạn. Biểu tình ở Iraq, biểu tình ở Lebanon, biểu tình ở Bolivia, biểu tình ở Venezuela... Những sự kiện liên tục khuấy động thế giới của con người. Bạn cũng như tôi, bứt rứt nhìn máu đổ ở một nơi rất gần Việt Nam, ở nơi đã cưu mang hàng trăm ngàn người tị nạn Việt Nam thuở nào. Nỗi lo âu một Thiên An Môn sắp nổ ra ở Hong Kong khiến tôi không còn chút bình tâm để viết nên những dòng ấm áp tình người. Giữa giây phút xốn xang đó, bản tin về hai thằng người xách súng đi bắn chết hai chú voi con đã làm tôi sục sôi cơn giận. Và tôi không thể không thốt ra những lời phẫn nộ. Bạn bỏ qua cho tôi nhé! Tuy nhiên sự thật là như thế: Con người - nói chung - là yếu đuối và hèn hạ. Con người chỉ có khả năng trấn áp kẻ yếu. Hai đứa hèn kia bắn chết hai chú voi con không phương cách tự vệ, bọn cầm quyền Chinazi dùng lựu đạn cay, dùi cui, còng sắt, và đạn thật để đáp lại những yêu cầu chính đáng của người dân Hong Kong, bọn cầm quyền cộng sản Việt phạt 11 năm tù một ông thầy giáo chỉ vì ông đã dạy học trò bài hát “Trả Lại Cho Dân”. Toàn một phường hèn hạ! Từ một con người nhỏ bé lên một tầm mức cao hơn là một tập thể con người; một xã hội, những kẻ nắm quyền sinh sát trong thế giới con người, trong xã hội, phần lớn cũng là những tên hèn. Làm nhưng không dám nhận. Và tệ hại hơn nữa là đổ lỗi cho người khác. Cộng Sản; đặc biệt cộng sản Tàu và cộng sản Việt Nam là đỉnh cao của những biểu hiện hèn hạ. Tôi ghê tởm bọn khủng bố ISIS và tất cả những tổ chức khủng bố khác, nhưng tôi vẫn thấy bọn chúng không hèn. Sau một vụ nổ, một vụ tàn sát, một hành vi đi ngược lại những quy ước chiến tranh... chúng thẳng thắn nhận trách nhiệm. Cho dù nhiều khi chỉ để gây tiếng vang. Việc một tổ chức khủng bố thẳng thắn nhận trách nhiệm về hành vi tàn bạo của chúng – không biết bạn nghĩ sao riêng tôi, tôi cho rằng - cũng là cái gì đó đáng ghi nhận. Không như những kẻ đã suốt một tháng trời hung hăng đi lục soát từng nhà dân ở Huế năm 1968, để bắt người, để xâu dây điện thoại qua bàn tay họ, dẫn họ đi, đập đầu hoặc chôn sống ở Khe Đá Mài, và rải rác khắp nơi ở Cố Đô.

74

Những kẻ ấy sau những lần huyênh hoang kể công với cái gọi là “cách mạng”, sau bao nhiêu huân chương ân thưởng, bao nhiêu diễn văn chúc mừng, bao nhiêu là tường thuật hả hê về những chiến công đầy máu đồng loại, cuối cùng vẫn khăng khăng chối quanh rằng tôi không có mặt ở đó. Đỉnh cao của sự hèn hạ! Cho tới bây giờ, cái bọn đã làm cái trò “tổng nổi dậy” trá hình năm Mậu Thân vẫn trơ tráo bảo rằng những người bị chôn sống là do “nhân dân” trong cơn phẫn nộ đã “tự phát” thẳng tay trả thù. Hèn hạ tới mức thượng thừa! Nếu bạn có dịp theo dõi những phiên tòa sát nhân ở bất cứ nơi đâu, dưới bất cứ chế độ nào, bạn cũng có thể bắt gặp trường hợp hai tên tội phạm cùng nhúng tay vào tội ác, nhưng khi bị bắt để điều tra, đứa nào cũng chỉ tay về phía tên đồng phạm và vừa leo lẻo chối tội, vừa quang quác tố cáo, “Nó sắp đặt mọi chuyện; nó là đứa bóp cò súng...” Những kẻ hung ác, tàn bạo khi bị lộ diện trước công chúng, trước phát luật... luôn hiện nguyên hình là những kẻ hèn mạt, không bút mực nào tả siết. Những kẻ đeo băng đỏ ở cánh tay, lồng lộn đi gõ cửa nhà dân trong Tết Mậu Thân ở một Cố Đô bị chiếm đóng, khi chiến tranh tàn, khi thù hằn đã trở thành kệch cỡm, bỗng hiện nguyên hình những con (người) hèn mạt: và chối bay chối biến hành vi của mình, đồng thời chỉ tay về phía người khác; về phía “nhân dân phẫn nộ” để hy vọng có người gánh lấy cái tội ác, cái trách nhiệm nặng nề mình đã gây ra. Bạn thân mến, trong những phiên tòa hình sự, trước khi kết án, chánh án luôn hỏi bị can có điều gì muốn nói. Đôi khi - chỉ đôi khi thôi - bạn sẽ gặp một bị can biết thành thật hối lỗi, và biết nói một lời xin lỗi với thân nhân của nạn nhân. Lời xin lỗi ấy không làm nạn nhân sống lại nhưng ít ra cũng làm nhẹ bớt nỗi buồn nơi thân nhân của người quá cố. Và - tôi tin – nó cũng làm nhẹ bớt gánh nặng trong tâm tư kẻ đã gây ra tội ác không thể nào dung thứ. Và ít ra lời xin lỗi ấy cũng tẩy xóa đi phần nào sự hèn hạ của những con (người) hèn mạt. Bạn thân mến, tôi không viết ra tên của những con (người) hèn mạt không phải vì tôi kiêng kỵ theo kiểu bọn cộng sản Việt sợ phạm húy nên chỉ dám gọi tàu bè của bọn hải tặc Biển Đông là “tàu lạ,” tôi chỉ nghĩ ghi tên của những kẻ ấy vào bài viết, sẽ làm ngộ độc toàn bộ chữ nghĩa của cuộc trò chuyện hôm nay. Bởi chúng là những kẻ vô cùng độc ác nhưng lại hèn hạ tột cùng.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

KHÚC AN

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

75

THƯ CỦA TIẾN

Hồng Kông & Budapest TƯỞNG NĂNG TIẾN

Hãy cho anh khóc bằng mắt em Những cuộc tình duyên Budapest Anh một trái tim em một trái tim Chúng kéo đầy đường chiến xa đại bác Hãy cho anh giận bằng ngực em Như chúng bắn lửa thép vào Môi son họng súng Mỗi ngã tư mặt anh là hàng rào Hãy cho anh khóc bằng mắt em Những cuộc tình duyên Budapest

Thanh Tâm Tuyền

Hôm rồi, trên trang FB của Ngô Nhật Đăng có ghi lại đôi dòng chữ ngắn về “một linh mục người Hungary bị bắt đưa đi Siberia năm ông 90 tuổi thì Liên Xô sụp đổ ông mới được thả và quay về Budapest, một nhà báo hỏi về những người Soviet, ông trả lời: Tôi đang ở đây mà họ thì đâu rồi.” Vị linh mục này, có lẽ, bị bắt trong “Cuộc Nổi Dậy 1956 Ở Hungary” – The Hungarian Revolution of 1956. Về sự kiện này, nhà báo Trần Khải có đôi câu tóm lược: Những ngày cuối tháng 10 và đầu tháng 11 năm 1956. Đất nước Hungary đang bị cai trị bởi một chính phủ bàn tay sắt do Liên Xô dựng lên. Nhà văn, sinh viên và rồi toàn dân xuống đường đòi tự do. Đó là cuộc nổi dậy Hungary 1956. Khởi đầu là nhà văn, và rồi sinh viên, và rồi toàn dân xuống đường, khởi sự bùng nổ cuộc nổi dậy toàn quốc. Và rồi nhiều ngàn xe tăng Liên Xô tiến vào… Năm sư đoàn Liên Xô đồn trú tại Hungary trước ngày 23 tháng 10 được tăng lên thành 17 sư đoàn. Quân đoàn cơ giới số 8 dưới sự chỉ huy của trung tướng Hamazasp Babadzhanian và Quân đoàn số 38 dưới sự chỉ huy của trung tướng Hadzhi-Umar Mamsurov từ căn cứ quân sự Carpathia bên cạnh được triển khai tới Hungary thực hiện chiến dịch. Một số binh sĩ Liên Xô tin rằng mình được gửi tới Berlin để chiến đấu với quân phát xít Đức. Tới 9:30 tối ngày 3 tháng 11, Quân đội Liên Xô đã bao vây hoàn toàn Budapest… Và một vài tuần sau, nhà thơ Thanh Tâm Tuyền từ Sài Gòn phổ biến bài thơ có tựa đề rất dài “Hãy cho anh khóc bằng mắt em những cuộc tình duyên Budapest”… và toàn văn bài thơ như sau:

76

Hãy cho anh la bằng cổ em Trời mai bay rực rỡ Chúng nó say giết người như gạch ngói Như lòng chúng ta thèm khát tương lai Hãy cho anh run bằng má em Khi chúng đóng mọi đường biên giới Lùa những ngón tay vào nhau Thân thể anh chờ đợi Hãy cho anh ngủ bằng trán em Đau dấu đạn Đêm không bao giờ không bao giờ đêm Chúng tấn công hoài những buổi sáng Hãy cho anh chết bằng da em Trong dây xích chiến xa tội nghiệp Anh sẽ sống bằng hơi thở em Hỡi những người kế tiếp Hãy cho anh khóc bằng mắt em Những cuộc tình duyên Budapest 12-56 Sáu mươi ba năm sau một cuộc nổi dậy khác đang xẩy ra ở Hồng Kông, với tương quan lực lượng chênh lệch gần tương tự giữa hai phe: đối kháng và đàn áp. Lịch sử tưởng chừng như đang lập lại. Chỉ “tưởng” vậy thôi chứ “không phải vậy” đâu. Thời gian, thời thế, và thời đại đã khác hẳn rồi. Phe phe xe tăng không còn đất nữa. Toàn thể nhân loại đều đang hướng về Hương Cảng với ánh mắt lo âu cùng chia sẻ. Ngay cả báo giới của nước CHXHCNVN cũng vậy, cũng trích dịch từ những nguồn tin với ít nhiều hảo cảm dành cho những công dân ở hòn

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

đảo nhỏ bé này: Theo South China Morning Post, giới chức sân bay Hong Kong đã hủy bỏ tất cả các chuyến bay kể từ 16h (giờ địa phương), đổ lỗi cho những cuộc biểu tình đã “làm gián đoạn nghiêm trọng” việc vận hành của sân bay, ngăn cản hành khách làm thủ tục check-in và kiểm tra an ninh. “Tất cả dịch vụ check-in cho các chuyến bay đi đã bị hủy bỏ. Trừ những chuyến bay đã hoàn thành check-in và những chuyến bay đang đến Hong Kong, tất cả các chuyến bay khác đã bị hủy bỏ đến hết ngày 12/8”, bộ phận vận hành sân bay Hong Kong nói trong một tuyên bố. Những con đường dẫn tới sân bay đang kẹt cứng. Trong số những người biểu tình khác đang bắt xe buýt để tới đây, một số đã xuống xe để đi bộ đến sân bay. Đây là ngày thứ tư của cuộc biểu tình tại sân bay Hong Kong trên đảo Lantau, một trong những sân bay bận rộn nhất thế giới. Vào hôm 11/8, xung đột đã leo thang giữa người biểu tình và cảnh sát, với các đám biểu tình chơi trò “mèo vờn chuột” với cảnh sát khắp các khu vực của Hong Kong như Tsim Sha Tsui, Sham Shui Po, Kwai Chung và Causeway Bay. Ngày 11/8 kết thúc bằng cảnh tượng chưa từng có khi cảnh sát bắn hơi cay vào một trạm tàu điện ngầm ở Kwai Fong. Khoảng 40 người đã nhập viện, trong đó có 1 phụ nữ bị bắn đạn cao su và có thể bị mù mắt. Vào lúc 15h (giờ địa phương), hàng nghìn người biểu tình đã tọa kháng tại sảnh đến của sân bay. Một số người giơ biểu ngữ: “Trả lại con mắt cho tôi, cảnh sát tàn bạo”. Tất nhiên là không thiếu những lời cảnh cáo từ Trung Hoa Lục Địa: - Hong Kong protesters have been warned - China warns Hong Kong protesters not to ‘play with fire’ - China Says Hong Kong Protests Show ‘First Signs of Terrorism’ Kiểu rung cây doạ khỉ này xem chừng đã không mang lại kết quả mà còn gây ra hậu quả như thêm dầu vào lửa,

khiến đám cháy có thể lan xa. Hãng thông tấn ABC đặt câu hỏi: Sau Hồng Kông, liệu có đến Đài Loan? After Hong Kong protests, is Taiwan the next flashpoint in our region? AFP có một câu hỏi khác: Trung Hoa dám liều lĩnh thêm một Thiên An Môn khác ở Hồng Kông chăng? Would China risk another Tiananmen in Hong Kong? Cái thời mà Mao Trạch Đông có thể cưỡi đầu cưỡi cổ dân tộc Trung Hoa, coi họ như súc vật đã qua rồi. Cái thời mà Khrushchyov, cũng như Đặng Tiểu Bình có thể mang xe tăng vào Budapest và Thiên An Môn để cán qua xác người – như chạy qua ruộng mía – cũng thế. Nhà báo Kent Ewing (Hong Kong Free Press) đặt câu

hỏi: “Liệu Joshua Wong sẽ sống qua năm 2047 để chứng kiến dân chủ toàn diện ở Hồng Kông không?” (“Beyond 2047: Will Joshua Wong live to see full democracy in Hong Kong?”) Hoàng Chí Phong sinh năm 1996. Tập Cận Bình sinh năm 1953. Đến năm 2047 thì Phong sẽ 50 tuổi, Bình 94 tuổi, và đảng cộng sản Trung Hoa 126 tuổi. Những con số này có thể dùng để trả lời cho câu hỏi thượng dẫn mà khỏi cần phải biện luận dài dòng. Còn nếu “lỡ” đến thời điểm 2047 mà họa cộng sản vẫn tồn tại (ở bất cứ nơi đâu) thì hành tinh này không còn là một nơi đáng sống – đối với bất cứ ai – chứ chả riêng chi với người dân Trung Hoa, Việt Nam hay Bắc Hàn! TƯỞNG NĂNG TIẾN

Mr Wong said police had buried their humanity. Photo: Sum Lok-kei, SCMP | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

77

GÓC CỦA PHAN

Tiếng chim thiên di bay qua mùa thu… PHAN

1. Nhìn hai cây sồi cổ thụ ngoài ngõ cũng đủ biết căn nhà đã trả hết nợ từ lâu. Hai cái xe Cadillac của người già không lên tiếng nhưng nói biết bao điều về nước Mỹ. Khi còn trẻ thì người ta không có tiền để mua những cái xe đắt tiền như Cadillac, Lincoln. Những cô cậu thanh niên mắt sáng, chân vững tay nhanh, chỉ đứng nhìn theo những chiếc xe bóng loáng, mạnh mẽ… rồi cúi mặt, lầm lũi chui vô những cái xe đã cũ kỹ lại còn móp méo nữa thì mới đủ tiền mua để đi học, đi làm thêm kiếm sống. Cuộc đời tiếp nối sau khi ra trường là lập gia đình. Từ đó nợ học, nợ nhà, nợ xe, con cái còn nhỏ… sẽ lấy hết thời gian và sức lực của tuổi sung mãn. Ai may mắn lắm mới mua được cái xe mới cho vợ, dĩ nhiên là loại xe thường thôi; anh chồng đi xe cũ của vợ thải ra như luật bất thành văn ở Mỹ. Đến con cái trưởng thành, sống đời sống riêng của chúng, không nhờ cậy cha mẹ nữa thì căn nhà cũng mới dứt nợ ba mươi năm. Nó cũ kỹ cách mấy thì người chủ cũng không còn

78

thời gian để trả nợ căn nhà mới khác thêm ba mươi năm nữa nên đành ở vậy. Dọn dẹp những căn phòng con cái không ở nữa. Cái gì cũng muốn bỏ vì không gì còn giá trị với thời gian, hết nhu cầu sử dụng. Nhưng lại không bỏ được thứ gì ngoài việc bỏ ra thời gian để lau chùi những báu vật cũ nát. Bởi khi thở dốc phải ngồi nghỉ mệt thì nghe cái bàn học của con thỏ thẻ… con thương cha lắm, nên làm sao bỏ được! Cây gậy chơi dã cầu của thằng con trai là tiền thưởng cuối năm của cha ở hãng cũ, nó không ngờ được quà trong mơ còn hơn cha nó không ngờ được tiền thưởng thay vì mất việc năm đó! Con thú nhồi bông của đứa con gái đã như miếng giẻ rách không đáng để lau nhà, nhưng là người bạn nhỏ trung thành nhất của con mình thì sao vứt đi cho được khi nó đã già nua và lỗi thời, hư hao như bệnh tật chỉ người già mới biết! Thôi thì sửa sang, sơn phết lại trong ngoài căn nhà bỏ thì thương mà vương thì tội để chuẩn bị cho một giai đoạn mới của cuộc đời là

về hưu. Không mua nhà mới là điều kiện huy hoàng để mua xe Cadillac bóng loáng, máy mạnh như động cơ máy bay… thì mắt đã mờ, tay chân chậm chạp. Nên hầu như những chiếc Cadillac trên đường đều chạy làn xe sát với lề đường, tốc độ thường dưới cả tốc độ cho phép. Nếu người lái khác có bực mình thì cũng sẽ nguôi ngay khi qua mặt được thì y như rằng trong xe thổ mộ đó là một ông cụ hay một bà cụ. Căn nhà cuối phố chìm khuất dưới tàn cây rộng với ngõ vắng lơ thơ lá vàng bay. Bà cụ Mỹ trắng thỉnh thoảng xuất hiện với tay trồng, tay nhổ những cụm hoa theo mùa và cỏ dại. Ông cụ ngồi sửa máy cắt cỏ nhẩn nha như sợ hết việc! Cái máy cắt cỏ cũng thuộc hàng đồ cổ như ông cụ vì nó không giống bất kỳ cái máy cắt cỏ nào bên những nhà hàng xóm. Nó chỉ còn đó như để gợi nhớ về dĩ vãng hơn là trình diễn sự mạnh mẽ và linh hoạt của những cái máy cắt cỏ hiện đại. Nó còn đó để ông cụ có việc làm là sửa máy cắt cỏ mỗi tuần, từ sáng tới chiều… rồi kêu mấy anh

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

79

GÓC CỦA PHAN Mễ tới cắt vì nó có chịu nổ máy cho đâu? Hôm nó nghĩ tình ông cụ người Mỹ và nó là máy Mỹ nên cuối chiều mới nổ cho ông cụ vui thì ông cụ đã hết hơi; còn sức đâu mà cắt cỏ nữa. Thế là mùa hè, mủa cỏ từ khi ông cụ mua nhà, mua máy cắt cỏ cứ lặng lẽ ra đi. Người đàn ông cơ bắp và siêng năng chăm sóc nhà cửa còn đó nhưng không còn năng nổ và sung mãn như xưa khi ống khói lò sưởi không còn được sơn mới, giăng đèn đón Giáng sinh nữa. Hôm nay mùa thu đã vàng lá như hai ông bà cụ ở căn nhà cuối phố. Lá rụng vàng lối đi, vàng thảm cỏ úa trước sân nhà. Ông cụ ngồi sửa cái máy thổi cỏ, chắc cụ định thổi lá vàng tập kết trước nhà cụ quá nhiều vì nhà cụ cuối phố. Nhưng cái máy thổi cũng thuộc hàng đồ cổ như cụ. Nó ho khục khặc vài tiếng, rồi phun ra ngụm khói đen như bắn súng đại bác thời Washington lập quốc Hoa Kỳ. Ông cụ hết kiên nhẫn, lừ đừ đi lấy thơ ngoài ngõ, nhưng lủi thủi quay vào vì thùng thơ trống không từ khi ông về hưu, “những hẹn hò từ nay khép lại / thân nhẹ nhàng như mây…” Ông cụ ngồi xuống cái ghế chân cung trước sân nhà, đong đưa một lát rồi ngủ ngon. Những chiếc lá vàng rơi nhẹ tễnh trước sân nhà, gió mùa thu không giận giữ lao xao, tiếng chim di khoan nhặt trên bầu trời trong vắt. Chiều lơ thơ tóc trắng, bà cụ đứng nhìn ông ngủ. Chắc cụ bà đang chuẩn bị lễ tiệc trong nhà. Tuần sau hãng xưởng đã bắt đầu nghỉ lễ Tạ ơn. Bà cụ ra garage lấy đồ vật gì đó để trang hoàng nhà cửa, thấy ông cụ ngủ ngon nên không đánh thức, chỉ cởi áo khoác của bà để đắp hờ lên ngực ông cụ, rồi bà quay vào nhà. Mỗi lần thoáng thấy bà, tôi hay tưởng tượng ra hồi trẻ chắc bà đẹp kiêu sa lắm; vì già rồi, tóc đã trắng phau nhưng phong cách vẫn sang cả như người quyền qúy, nụ cười của bà ấm áp, bao dung khi hàng xóm chào nhau độ lượng. Một bà cụ phúc hậu

80

kiểu Mỹ. Người hàng xóm tôi bên đây ngõ hẹp rẽ vào nhà ông bà cụ. Bỗng đưa tay lên làm dấu thánh giá như một lời tạ ơn trên vì tôi vừa thấy ơn trên ban phước cho thấy bình an dưới thế cho người thiện tâm khi tôi mới rời mắt khỏi màn hình tội lỗi. Súng lại nổ trong trường học bên Calif, hung thủ mới mười lăm tuổi đầu mà máu đã lạnh đến thế sao? Cả gia đình kia đã chết năm người cũng vì súng khi cảnh sát tới hiện trường, nạn nhân nhỏ nhất mới ba tuổi đầu, làm sao hiểu được vì sao? Chính trường Mỹ đang luận tội tổng thống rối bời, hèn hạ. Đồng nghiệp nhắn tin qua điện thoại: Phe ăn mắm đang âm mưu chơi sếp mình đó. Tuần tới tôi bị buộc nghỉ ở nhà vì ngày phép quá nhiều, không cho để dành. Ông đi làm phải hết sức cẩn thận vạ lây đó nha… Trong bóng đêm đương đại. Tôi nhìn ông cụ ngủ ngày dưới cái áo khoác tình nhân như ánh sáng cuối đường hầm, tới tia nắng cuối ngày khuất tán hai cây sồi cổ thụ. 2. Căn nhà cuối phố sẽ sáng trưng đèn đuốc một vài hôm như năm ngoái. Rồi lại âm thầm như cũ khi không còn những chiếc xe xuyên bang vội vã đến và vội vã đi… để lại lề đường một quãng trống huơ như

nỗi lòng người gia chủ sau khi tiễn bà con về, con đi. Còn bao lâu nữa cho ông bà cụ, còn bao lâu nữa có người hàng xóm mới, dọn vào căn nhà cuối phố… để ngồi trông ông cụ-tôi bên đây ngõ hẹp lẩm cà lẩm cẩm như ông cụ ở căn nhà cuối phố năm nay đã quá già; đã có lần tôi trò chuyện với ông cụ và nghe ông kể, ông sinh ra nơi đây, lớn lên cùng với đàn chó săn của cha ông. Ông thích theo cha ông đi săn heo rừng, chèo xuồng đi câu cá trong đầm lầy và đi bắn vịt trời trên những cánh đồng sau mùa gặt lúa mì… Tôi nhớ ông thở dài - như chuyện mới hôm qua. Tôi cũng thích theo cha tôi đi bắn cò trên những cánh đồng. Những hôm cha tôi rỗi việc quân, ông lái cái xe Vespa, chở tôi đứng trong lòng cha. Hai cha con rong ruổi theo đường hương lộ mà hai bên đường mênh mông những ruộng lúa bát ngát. Khi cha dừng xe, tắt máy xe, chống xe lên cho vững vàng, rồi gác cây súng săn lên yên xe… Sau cha con tôi là xe mấy chú lính đi hộ vệ, mấy chú sẽ lội ruộng để nhặt xác những con cò to như con vịt chân dài, cổ cao. Mấy chú đem về làm món nhậu. Cha tôi không thích ăn thịt cò nhưng mấy chú sẽ ép ông thầy cho được một đũa, một chai bia… để cha tôi chê bia lạt, không hợp món, thì cha tôi mở tủ rượu tây của cha để tặng mấy chú lính hết mình với cha một chai

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

rượu ngon… Chuyện của tôi cũng như chuyện mới hôm qua của ông cụ ở căn nhà cuối phố. Nhưng cha ông đã theo Chúa gọi bình an, cha tôi theo vận nước đã lao xuống mồ; hệ lụy đàn con tứ tán nổi trôi. Con tôi ngày nào còn không chịu là người Việt vì niềm tin nó sinh ra ở Mỹ thì nó là người Mỹ. Cho tới một hôm ở đại học về nhà nghỉ lễ cuối năm. Giới thiệu với người bạn Mỹ cùng về nhà tôi nghỉ lễ vì người bạn trẻ không có gia đình để về. Con tôi nói với bạn: Tao là người Mỹ gốc Việt vì cha mẹ tao là người Việt. Chưa bao giờ tôi nhớ quê hơn lần nghe con mình nói nó là người Việt. Ôi những đứa trẻ hôm nào đã thành thanh niên, thiếu nữ. Tất bật đi về với cái xe riêng chứ không còn co ro ngoài cột đèn với gương mặt chưa tỉnh ngủ mà chờ xe bus học trò. Rồi chúng đi nhiều hơn về như con ông cụ ở căn nhà cuối phố. Cả năm mới thấy họ về thăm cha mẹ vào dịp lễ cuối năm;

thì cũng cả năm con tôi mới ghé qua nhà để tặng quà Giáng sinh cho cha với nhiều hơn năm trước là những lời dặn dò bảo trọng sức khoẻ… Thỉnh thoảng gặp vài đứa trẻ của hôm nào trong xóm cũng về nhà thăm cha mẹ chúng còn ở đây. Những người cha trẻ, mẹ trẻ, và mấy đứa trẻ con của họ giống tôi mươi năm trước ở nơi này. Những người trong xóm nhưng lớn tuổi hơn cả ông cụ thì đã vắng bóng. Nhà họ đồi chủ. Con cái họ không về đây nữa… 3. Rồi sẽ đến một hôm hai cái xe Cadillac dán bảng For sale, ước mơ từ thuở thiếu thời của một đời người trên nước Mỹ sẽ khép lại lặng lẽ như cô cậu thanh niên lặng lẽ chui vào cái xe tàn khi còn trẻ để thực hiện ước mơ thành hiện thực… khi đã già. Căn nhà cuối phố sẽ cắm bảng: garage sale, estate sale, hay moving sale gì đó, rồi huose for sale... Mấy

mươi năm chuyện gì đã diễn ra trong căn nhà ấy ở mãi trong những bức tường chờ người yêu thương nó nhất đã không còn nữa. Con gái của ông bà cụ sẽ về thu xếp lại một lần cho cha mẹ, cho cả bản thân cô sẽ không về căn nhà cuối phố này nữa… chỉ có những mùa thu vẫn về, lá vàng rơi nhẹ trên cỏ uá vì gió thu không giận giữ, sợ thổi bay cái áo khoác của bà cụ đã đắp hờ lên ngực ông cụ ngủ ngày. Mùa thu qua đây vẫn nhớ ông cụ người Việt tôi chứ, không biết khi ấy linh hồn tôi đã về quê cũ tắm sông, bắt dế, đá banh… hay còn lang thang đi tìm những mùa thu đã thất lạc trong đời, những mặt người còn mãi trong tôi… Tiếng chim thiên di bay qua mùa thu, chở theo những linh hồn phiêu bạt… PHAN

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

81

GÓC KHUẤT

Tỷ phú giàu nhất Châu Á BẢO QUỐC

uộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng căng thẳng, không những khiến kinh tế thế giới suy sụp, còn giảm bớt số tỷ phú trên thế giới. Tuy nhiên, vẫn có những người giàu hơn. Chúng tôi xin giới thiệu 5 tỷ phú giàu nhất Châu Á và cuộc sống xa hoa của người giàu nhất trong số này.

C

Mukesh Ambani là tỷ phú giàu nhất Châu Á

NĂM TỶ PHÚ GIÀU NHẤT CHÂU Á

Theo tính toán mới nhất của tạp chí Forbes (tờ báo đề cập sâu sắc vào lĩnh vực kinh doanh của doanh nhân thế giới, đồng thời, so sánh sự giàu sang và múc sống của mỗi người), tính đến tháng 05/2019, trên thế giới có 2.153 tỷ phú, ít hơn năm 2018 năm mươi lăm người. Trong số đó, có tới 994 tỷ phú, tương đương 46% người giàu, có tài sản giảm hơn so với năm ngoái. Tổng cộng, giới tỷ phú có tổng tài sản trị giá 8,7 nghìn tỷ đô la, giảm 400 tỷ so với năm 2018. Có 11% thành viên trong danh sách năm ngoái, cụ thể là 247 người, bị loại khỏi danh sách tỷ phú, nhiều nhất kể từ năm 2009 là đỉnh cao của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu…

82

Công ty đa doanh nghiệp Reliance Industries của tỷ phú giàu nhất Châu Á

1.Mukesh Ambani 62 tỷ Mỹ kim Mukesh Ambani, chào đời ngày 19/04/1957 là một tỷ phú người Ấn Độ. Ông nổi tiếng với tài quản trị các dự án quy mô lớn, có vai trò quan trọng trong việc mở rộng lĩnh vực hoạt động của công ty từ dầu mỏ, bán lẻ, viễn thông. Tỷ phú Mukesh Ambani là chủ tịch và Tổng giám đốc công ty Reliance Industries, được xếp vào

danh sách 500 công ty lớn nhất thế giới. Sau một năm “ăn nên làm ra”, tài sản của Mukesh đã tăng thêm 4 tỷ lên tới 62 tỷ Mỹ kim, trở thành người giàu nhất Châu Á vào tháng 07/2018. 2.Ma Huateng 38.8 tỷ Mỹ kim Ma Huateng sinh ngày 29/10/1970 là một trong những tỷ phú giàu nhất Trung Quốc với khối tài sản ròng khoảng 38.8 tỷ

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Mỹ kim, trở thành người giàu thứ 2 Châu Á. Ông Ma là người sáng lập Tencent, công ty Internet số một Trung Quốc hiện nay. Ông có biệt danh “Pony” (Ngựa con), để phân biệt với Jack Ma nhà sáng lập hãng thương mại điện tử Alibaba, bởi cả hai ông đều họ Ma (Mã). Trái ngược với phong cách của Jack Ma, “Pony” Ma ngại tiếp xúc với báo giới, ít khi trả lời phỏng vấn. Tencent còn xây dựng thêm một mảng trò chơi di động với quy mô lớn, đạt doanh thu 10 tỷ đô Mỹ trong năm 2016 nhờ thành công vang dội của những trò chơi như “Clash of Clans” hay “Onor of Kings”. 3.Jack Ma 37.3 tỷ Mỹ kim Jack Ma (tên tiếng Hoa là Mã Vân), sinh ngày 10/09/1964, là một doanh nhân Trung Quốc, giáo viên, nhà đầu tư và nhà từ thiện, có tầm ảnh hưởng lớn. Ông là người sáng lập và chủ tịch điều hành Alibaba, một công ty công nghệ đa quốc gia. Triết lý kinh doanh cơ bản của Ma là một nền kinh tế mở có định hướng. Là một nhà kinh doanh nổi bật, Jack Ma được xem là đại sứ toàn cầu

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

83

GÓC KHUẤT

cho doanh nghiệp Trung Quốc, thường được tạp chí Forbes liệt kê là một trong những người quyền lực nhất thế giới. Ông cũng được xem như một hình mẫu cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Năm 2017, ông được xếp hạng thứ hai trong danh sách “50 nhà lãnh đạo vĩ đại nhất thế giới” của tạp chí Fortune. Ngày 10/09/2018, ông tuyên bố nghỉ hưu, theo đuổi công việc giáo dục, có hiệu lực trong một năm. Sau đó, người kế nhiệm ông làm chủ tịch điều hành là Daniel Giang. 4 - Hui Ka Yan 36.2 tỷ Mỹ kim Hui Ka Yan sinh ngày 09/10/1958 tại Thái Khang, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Hào quang ở tuổi 60, ít ai biế t tuổ i thơ của Hui Ka Yan từ ng trả i qua nghèo khổ, bất hạnh. Hui Ka Yan mồ côi mẹ khi mới 1 tuổi. Bố của ông là cựu chiến binh từng tham gia chiến tranh chống Nhật. Thời thơ ấu, Hui Ka Yan sống cùng bà ngoại. Năm 1975, sau khi tốt nghiệp trung học, Hui Ka Yan nghỉ học về nhà làm nông. Hai năm sau, ông quyế t đị nh đi thi đại học nhưng không đỗ vì đã bỏ sách vở trong thời gian dài. Không từ bỏ , năm 1978, ông quay trở lại trường để ôn luyện và thi đỗ vào Học viện Gang Thép Vũ Hán với thành tích đứng thứ 3. Năm 1982, sau khi tốt

84

nghiệp đại học, Hui Ka Yan làm việc tại Công ty Gang thép Vũ Dương. Sau 10 năm cống hiến cho công ty này, ông quyế t tâm chuyển đến thành phố Thâm Quyến với khát khao làm giàu luôn sôi sục trong ý chí. Năm 1996, doanh nhân Hui cùng một số người bạn đã cùng nhau thành lập Evergrande Real Estate Group (Công ty Bất động sản Hằng Đại) Năm 2009, Evergrande lên sàn chứng khoán Hong Kong và nhanh chóng trở thành doanh nghiệp địa ốc số 1 Trung Quốc. Ngoài sự nghiệp thành công, Hui Ka Yan là người làm từ thiện rất hào phóng. Ông quyên nhiều tiền cho giáo dục, giảm nghèo và giảm nhẹ thiên tại. Ước tính Hui Ka Yan đã chi tới 130 triệu Mỹ kim cho các mục đích từ thiện khác nhau. 5. Li Ka-shing 31.7 tỷ Mỹ kim Sinh ra tại Trung Quốc năm 1928, gia đình Li Ka-shing (Lý Gia Thành) chuyển đến Hong Kong vào 1940. Sau khi cha ông qua đời vì bệnh lao. Do nhà quá nghèo, Li Kashing phải bỏ học năm 15 tuổi. Sau đó, ông làm việc trong nhà máy sản xuất nhựa. Đến tuổi trưởng thành, ông bắt tay vào công việc kinh doanh, tự mình sản xuất các loại hoa nhựa

xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Ngày nay, Li Ka-shing có trong tay hai công ty lớn là Cheung Kong và Hutchison Whampoa, tham gia vào nhiều lĩnh vực từ cảng biển, dầu mỏ và khí

mình? Liệu tôi có thể vươn lên bằng những kế hoạch vạch ra cho cuộc đời thật tỉ mỉ hay không?”. CUỘC SỐNG XA HOA CỦA TỶ PHÚ GIÀU NHẤT CHÂU Á

Tòa cao ốc Antilia nằm trên đường Altamount, thành phố Mumbai

gas, điện năng, bán lẻ. truyền thông và bất động sản. Từ một đứa bé nghèo khổ, nay ông vươn lên thành người giàu thứ 5 Châu Á. Quá khứ cơ cực khiến Li Ka-shing cảm thông sâu sắc với những người nghèo khổ. Tỷ phú Hong Kong Li Ka-shing, thường nói: “Ký ức thời thơ ấu đau buồn nhất của tôi là khi chứng kiến bố ngày chết dần chết mòn vì bệnh lao. Chính bản thân tôi cũng bị lây bệnh. Gánh nặng đói nghèo ngày càng đè nặng lên vai đứa trẻ 15 tuổi. Cay đắng hơn, tôi không thể nào quên sự ghẻ lạnh của những người xung quanh do họ sợ bị lây bệnh. Tôi từng tự hỏi liệu có thể thay đổi số phận

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Kiểm soát khối tài sản trên 60 tỷ Mỹ kim, doanh nhân Mukesh Ambani đang là tỷ phú giàu nhất Châu Á. Gia đình ông nắm giữ nhiều bất động sản giá trị, đặc biệt là “viên ngọc quý” Antilia, hàng trăm xe hơi đắt tiền nhiều người mơ ước và ngưỡng mộ. Gia đình Ambani là chủ nhân của tòa nhà chọc trời nằm ở thủ đô Mumbai với tên gọi là Antilia, đặt theo tên hòn đảo nổi tiếng ở Đại Tây Dương. Với chi phí xây dựng lên tới 1 tỷ Mỹ kim, đây là bất động sản đắt đỏ. Tòa nhà chọc trời Antilia cao 27 tầng, bên trong có 3 bể bơi, rạp chiếu phim chứa được khoảng 50 người, spa chăm sóc sức khỏe, phòng khiêu vũ, phòng tập yoga… Phòng

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

85

GÓC KHUẤT

khách của tòa nhà lắp đặt 9 thang máy. Đáng chú ý nhất, tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani đã dành riêng 6 tầng làm nơi đỗ xe hơi và một sân đỗ trực thăng. Mặt trời và hoa sen là hai họa tiết chủ đạo của tòa nhà. Mọi thứ được thiết kế bằng các vật liệu quý hiếm như pha lê, đá cẩm thạch và ngọc trai. Để vận hành và phục vụ, gia đình Ambani thuê 600 nhân viên. Những người này cũng có phòng nghỉ riêng biệt. Tính đến nay, tỷ phú giàu nhất Châu Á nắm trong tay 168 chìa khoá ô tô nhiều thương hiệu hàng đầu thế giới như Mercedes, BMW, Bentley, Rolls-Royce, Aston Martin ... Một số xe thuộc loại đắt nhất trên thị trường. Chúng cũng được bọc lớp chống đạn để đảm bảo sự an toàn cho gia đình Mukesh Ambani mỗi khi đi xa. Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Tập đoàn công nghiệp Reliance Mukesh Ambani và vợ Nita Ambani có 3 người con: con trai út Anant Ambani, 24 tuổi, trên anh là cặp song sinh 28 tuổi Isha và Akash Ambani. Họ là những “cậu ấm, cô chiêu” may mắn sinh ra đã “ngậm thìa vàng”.

Cuối năm 2018, cô con gái duy nhất Isha Ambani của vợ chồng tỷ phú Ấn Độ kết hôn với ông trùm bất động sản Anand Piramal trong một khung cảnh tráng lệ. Chi phí tổ chức đám cưới ước tính lên tới gần 100 triệu Mỹ kim. Gia đình cô dâu chú rể thuê 100 chuyến bay để đưa các vị khách VIP tới thành phố Udaipur, bang Rajasthan, dự tiệc. Hôn lễ của Isha Ambani còn gây chú ý mạnh mẽ bởi danh sách khách mời, với sự góp mặt của cựu Ngọai trưởng Mỹ Hillary Clinton, cựu Tổng thống Ấn Độ Pranab Mukherjee, Hoa hậu Thế giới 2000 Priyanka Chopra, nam ca sĩ Nick Jonas và vợ Priyanka Chopra... Ngôi sao nổi tiếng Beyonce cũng được mời biểu diễn. Lễ cưới của cậu con trai cả Akash Ambani với Shloka Mehta - con gái của một nhà buôn kim cương nổi tiếng, thậm chí còn to hơn. Đôi uyên ương kết hôn vào tháng 03/2019, trong một không gian lộng lẫy, tràn ngập sắc hoa và âm nhạc, với phần thể hiện của Maroon 5, nhóm Coldplay và The Chainsmokers. Dàn khách mời lần này cũng không kém đám cưới của người chị song sinh. Gia đình Ambani cũng đặt một khách

sạn sang trọng cho 500 vị khách. Antilia không chỉ là nơi tổ chức đám cưới xa hoa cho Isha Ambani mà còn là địa điểm ăn mừng chiến thắng cá nhân hoặc doanh nghiệp, các buổi gặp mặt của các đội Cricket từ khi đội Cicket Mumbai Indians vô địch Giải Ngoại hạng Cricket Ấn Độ. Những thành viên trong gia tộc Ambani là yêu thích thể thao, đặc biệt là môn cricket. Năm 2008, Mukesh Ambani bỏ ra 111,9 triệu Mỹ kim mua lại Cricket Mumbai Indians. Sau hợp đồng đắt đỏ này, ông thu về những món lợi nhuận khổng lồ nhờ thành công của đội trong các năm 2013, 2015, 2017 và 2019. Ngoài danh hiệu tỷ phú giàu nhất Châu Á, Mukesh Ambani cũng nổi tiếng là người có tấm lòng hảo tâm. Gia đình ông đã quyên góp hơn 60 triệu đô Mỹ trong năm 2018, phần lớn dành cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phát triển nông thôn. Những đóng góp này được tổ chức thông qua Quỹ từ thiện Reliance Foundation, được thành lập vào năm 2010 và do vợ ông là bà Nita Ambani điều hành… BẢO QUỐC

Gia đình tỷ phú Mukesh Ambani

86

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Bí ẩn về tiền kiếp hậu kiếp Chương 5: Con ranh con lộn là gì?

ĐOÀN VĂN THÔNG NGUỒN: ĐOÀN VĂN THÔNG

sau đó cũng chỉ sống một thời gian ngắn và qua đời. Cả gia đình bà H lúc bấy giờ biết chắc họ có “con ranh con lộn” nên từ đó lên chùa làm lễ quy y và làm nhiều việc bố thí, mặc dầu ở Quảng Trị ai cũng biết gia đình bà đối xử tốt với mọi người nhưng có lẽ tiền kiếp của họ đã tạo ác nghiệp nào đó.

 Tiếp theo kỳ trước Khi tìm hiểu qua các tài liệu y khoa, người ta không thấy có giải thích nào rõ ràng cho vấn đề này và giới y học cho rằng vấn đề người mẹ sinh con liên tiếp trong nhiều năm nhưng những đứa con này đều chết sớm là do sự lệch lạc nào đó trong khi chúng thụ tinh. Hoặc có khi người mẹ có mầm bệnh ẩn, lạ, truyền vào người con và đến một thời gian nào đó tác nhân bệnh mới đủ mạnh để làm hại người con. Tuy nhiên đó chỉ là giả thuyết vì cho đến nay y học vẫn còn bế tắc trong sự giải quyết về vấn đề con ranh con lộn này. Đồng bào ở Quảng Trị khoảng năm 1934, 1936 thường biết rõ gia đình của họ Trần, người chồng là Trần Vĩnh T. và người vợ là bà Nguyễn thị H. (quê làng Vĩnh Lại, trú tại chợ Sòng). Bà H sinh hạ nhiều lần, chỉ có đứa con đầu là toàn vẹn không có gì xảy ra, nhưng qua mấy lần sinh sau đứa con nào cũng đều chết cả. Bà H nghe những lời bô lão trong vùng, làm dấu lên cánh tay đứa con thứ ba để xem thử có phải bà đang bị trường hợp con ranh con lộn không và quả nhiên đến lần sanh kế tiếp trên tay hài nhi mới chào đời có dấu hiệu mà chính người nhà trước đây đã làm dấu ấn lên tay đứa bé trước. Bà mụ lúc đó sợ quá nổi cả da gà. Đứa bé ấy

Một câu chuyện có thật khác xảy ra tại Tân Thạnh Đông (Việt Nam) đã một thời làm xôn xao dư luận. Bà Phan Thị Bê, 36 tuổi sinh đứa con đầu lòng mới được 6 tháng thì cháu mất. Không đầy một năm sau, bà Bê lại sanh con thứ hai, lần này cháu bé chỉ sống được năm tháng rồi cũng qua đời. Người nhà lo sợ mời thầy cúng nổi tiếng trong vùng đến giải họa vì người chồng của bà Phan Thị Bê nghi rằng vợ mình bị ma quỷ quấy phá. Khi thầy Ròn đến hỏi sự qua sự việc và quan sát tướng cách hài nhi, ông thầy đi đến một kết luận: “đây là con ranh con lộn đích thị rồi!” trước khi đem hài nhi đi chôn cất, thầy Ròn yêu cầu bà Bê để ông lấy một ngón út ở hai bàn tay trái đứa bé làm bằng chứng sau này. Thế rồi ông thầy Ròn cáo từ. Bà Phan Thị Bê lại sinh con lần thứ ba và lần này cũng ở thời gian rất sớm chưa đầy một năm sau khi đứa con thứ hai qua đời. Hôm đi sanh, bà Bê và người chồng đều tỏ vẻ lo lắng. Khi đứa bé chào đời, bà Bê đang còn nằm thiêm thiếp thì người chồng đã yêu cầu bà Mụ cho vào xem con và cái mà anh ta muốn xem trước tiên không phải là gương mặt đứa bé mà là bàn tay trái của nó. Các ngón tay từ từ được kéo ra và bất đồ, mặt anh ta tái nhợt vì rõ ràng ngón tay út của đứa bé không có. Nhìn kỹ ngón út như bị teo rút lại tận bàn tay như là vết seo. Bà mụ (tên là Bà Cam) sau khi biết rõ mọi chuyện đã cùng với chồng bà Bê hết lời an ủi vỗ về bà Bê. Lần này thầy Ròn lại được mời đến, ông qua sát bàn tay đứa bé và nói một câu như đóng cột: “chuẩn bị áo quan cho nó. Nó sẽ ra đi đúng thời gian mà trước đó nó đã ra đi. Đây chính là con ranh con lộn...) Quả nhiên sau đó gần 6 tháng, đứa bé không đau không ốm, chỉ sau một lần bị ọc sữa rồi nhắm mắt lìa đời. Ông

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

87

thầy Ròn khi đó mới lập bàn cúng và làm phép trừ tà. Ông khuyên hai vợ chồng bà Bê tìm một đứa con nuôi và mấy tháng sau bà Bê đã xin được một cháu bé (con lai và chính nhờ đứa con lai này mà năm 1988 bà cùng chồng và một đứa con trai tên Long sinh năm 1976 qua Hoa Kỳ đi theo diện con Lai). Sau khi có một đứa con nuôi, vợ chồng bà Bê phần nào đỡ hiu quạnh nhưng trong thâm tâm họ vẫn mong ước có một đứa con chính thức của chính họ. Thế rồi tháng tư năm 1976, bà Bê sinh hạ một cháu trai, lần này hai vợ chồng nhẹ hẳn người vì đứa bé có đủ các ngón tay ở cả hai bàn tay. Ông thầy Ròn lại được mời tới hỏi ý kiên tức thì vì nhà ông ở gần đó. Ông thầy Ròn vừa quan sát đứa bé vừa gật gù nói: “Được rồi! con ranh con lộn không còn phá nữa, nhưng gia đình ông bà phải làm như vầy...”, nói xong ông bảo người nhà quấn tã cho đứa bé thật ấm và đem một chiếc chiếu nhỏ xếp làm tư để bên vệ đường gần bụi cây và đặt đứa bé lên chiếu. Một người hàng xóm được yêu cầu đi ngang qua đó nhờ chút việc và bất đồ người này thấy hài nhi ai để bên vệ đường. (Dĩ nhiên người này sẽ kêu lên và người nhà sẽ mách nước cho người ấy ẵm cháu bé lên để được phước và ngay lúc đó chị Phan Thị Bê đã được ông thầy dặn dò kỹ lưỡng chạy ra xin đứa bé ấy về nuôi). Như thế, dù là con mình cũng vẫn làm như không phải là con. Đây là phương cách mà người xưa thường dùng để mong trừ khử chuyện con ranh con lộn. Quả thật sau đó, cháu bé được mạnh khỏe và hiện nay đang sống tại Hoa Kỳ. Hiện tượng con ranh con lộn có thể xem như đóng vai trò quan trọng và nổi bật trong vấn đề dấu tích luân hồi. Dù lý luận như thế nào, chứng cớ của sự kiên vẫn rõ ràng. Nhiều người mẹ đã trải qua giai đoạn đau khổ vì vấn đề con ranh con lộn, có người đã qua đời, có người vẫn còn sống, họ là những nhân chứng của sự kiện và trong hiện tại cũng như trong tương lai chắc chắn đã và sẽ còn nhiều trường hợp con ranh con lộn xuất hiện khắp nơi trên thế giới. Các nhà nghiên cứu về những gì liên quan đến hiện tượng luân hồi cần lưu tâm đến sự kiện này. Nếu các dấu tích về các vết sẹo, vết chàm đã được các nhà nghiên cứu như bác sĩ Stevenson, bác sĩ Paricha, Jeffrey Iverson, bác sĩ Morse... cho là quan trọng thì sự kiện con ranh con lộn lại càng quan trọng hơn trong vấn đề chứng minh dấu tích luân hồi. Theo các nhà nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến cõi chết và hiện tượng luân hồi thì từ lâu, con người đã có thể nhận thấy hình ảnh của quá khứ, của tiền kiếp hay của luân hồi qua nhiều sự kiện. Không phải chỉ sau khi ông

88

Cayce, một người Hoa Kỳ có khả năng nhìn thấy những sự việc đã xảy ra trong quá khứ và đã giúp hơn hai nghìn người biết được tiền kiếp mình (những điều này đã được ghi lại đầy đủ trong cá hồ sơ lưu trữ tại Virginia) thì con người mới bắt đầu tìm hiểu về vấn đề tiền kiếp, thật sự, từ thời cổ đại, qua các sách viết về sự chết gọi là Tử thư của Ai Cập và Tây Tạng thì sự chết, cõi chết và luân hồi liên quan mật thiết với nhau. Ngoài ra từ kiếp này qua kiếp khác đôi khi có những dấu tích chưa phai mờ, chẳng khác nào chiếc xe vượt qua một vùng sa mạc thường để lại trên xe lớp cát bám đầy. Vết tích của quá khứ thường nhiều vô kể, và ở dưới nhiều dạng khác nhau. Bà Alexandra, một nhà nghiên cứu về các hiện tượng huyền bí ở Tây Tạng có lần hỏi vị trưởng của một Thiền viện về vấn đề liên quan dấu tích luân hồi thì được vị này trả lời như sau: “Đôi khi trong sự luân hồi chuyển kiếp, vẫn còn sự liên hệ gần gũi nào đó rất chặt chẽ vì thế có nhiều sự kiện ở kiếp này sẽ lưu lại và tiếp nối ở kiếp kế tiếp bằng hình ảnh, dấu vế không nhưng qua những vật sờ nắm được mà đôi khi còn bằng dáng dấp cử chỉ, tánh tình, bệnh tật v.v...” Như vậy, dấu tích luân hồi còn thể hiện dưới nhiều hình thức. Chương 6: Để quên hay nhớ lại kiếp trước Nếu Có Luân Hồi, Tại Sao Lại Không Nhớ Tiền Kiếp? Đây là câu hỏi đã được loài người đặt ra từ lâu khi vấn đề luân hồi được nêu ra. Nếu Luân hồi là có thật thì cho đến nay, nguyên nhân nào đã khiến cho con người nhớ lại hay quên đi cuộc đời trước đó của mình vẫn chưa hoàn toàn được giải thích và chứng minh rõ ràng. Tuy nhiên không phải đó là nguyên nhân để phủ nhận vấn đề luân hồi. Vấn đề luân hồi là một vấn đề sâu xa tế nhị. Từ ngàn xưa, con người đã tìm cách lý giải vấn đề này. Trong nhân gian, không hiếm những lời giải thích tại sao lại quên những gì về tiền kiếp. Nếu giả dụ rằng có sự tái sinh thì nhớ lại kiếp trước sẽ gây được biết bao điều phiền toái trở ngại. Một người sinh ra nếu nhớ lại tiền kiếp của họ, người ấy sẽ tìm đến những gì liên quan đến bản thân họ ở quá khứ hơn là hiện tại. Thực tế trên thế gian đã có khá nhiều trường hợp xảy ra. Vì hiện tại họ mới chỉ sinh ra và rất mới lạ đối với những người mà họ nhận là cha, mẹ, anh em, bà con... Một thí dụ dể hiểu là khi một đứa bé ra đời và đến tuổi biết suy nghĩ, nếu đứa bé ấy nhớ lại tiền thân của mình là con của ông A, bà B thì dĩ nhiên khi lớn tình mẫu tử, phụ tử sẽ sống dậy nơi đứa bé và dĩ nhiên nó sẽ tìm đủ mọi cách để gặp lại cha mẹ cũ.  Xem tiếp kỳ sau

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

89

PHIẾM

LẠI CHUYỆN HOMELESS SONG THAO

huyện về mấy ông bà lang thang trên đường phố tôi đã nhiều lần đề cập tới. Chúng ta thường coi những người vất vưởng nơi vỉa hè xó chợ như khúc ruột dư của xã hội. Có cũng được mà không có thì tốt hơn. Đó là những người chúng ta nghĩ là ít học, lười biếng, ăn bám, chẳng ra cái tích sự chi. Nhưng đọc tin tức về một phiên tòa xử một dân homeless ở Montreal vào ngày 31 tháng 10 vừa qua, có thể chúng ta phải nhìn họ với một con mắt khác. Chánh án là ông Michel Yergeau. Bên nguyên là siêu bệnh viện CHUM (Centre Hospitalier de l’Université de Montreal). Bên bị là một ông vô gia cư giấu tên. Ông vô gia cư này năm nay 77 tuổi, có bằng Tiến sĩ Triết, có công việc vững vàng trong 40 năm nhưng đã sống vất vưởng ngoài đường cả chục năm nay. Ông khai hiện không có thân nhân nào ở Montreal cả. Ông thích cái tự do được sống vô gia cư. Vậy thôi. Năm tháng trước, cảnh sát thấy ông nằm bất động tại khu phố cổ của thành phố. Ông bị đánh tàn nhẫn, bị gãy xương chân và xương sườn. Ông được cảnh sát đưa vào bệnh viện CHUM. Sau hai tháng chữa trị, bệnh viện muốn đưa ông qua một trung tâm săn sóc dài hạn để ông tiếp tục dưỡng bệnh và tập vật lý trị liệu. Ngoài ra, sau cuộc giải phẫu, ông hiện còn phải đeo một ống thông nước tiểu. Ông không chịu nên làm reo, nhất định không uống thuốc, sức khỏe suy yếu nhiều. Nếu để ông trở lại đường phố, tính mạng ông sẽ bị đe dọa. Bệnh viện không thuyết phục được ông nên xin trát tòa bắt buộc ông phải ở lại trung tâm ít nhất là hai năm. Luật sư Patrick

C

90

Martin-Ménard biện hộ cho ông đã phát biểu: “Đây là một trường hợp không dễ dàng, đòi hỏi một hành động cân bằng giữa sự bảo vệ một công dân và quyền tự do căn bản của công dân đó”. Ông Chánh án ghi nhận: “Đối với những nguy hiểm mà bị can có thể gặp, bị can cho biết đã quen vì đã sống ngoài đường phố lâu ngày rồi. Bị can không muốn bị tước quyền tự do mà cuộc sống đã dành cho bị can”. Chánh án Michel Yargeau phân tích hai mặt của cá tính đương sự, bất chấp mọi khuôn mẫu của cuộc sống, nên trường hợp này là một trường hợp “mâu thuẫn một cách đáng ngạc nhiên”. Tòa cũng ghi nhận đây là một người có học thức, không nghiện ngập và không có tiền sử về tâm thần trầm trọng. Ngay tại tòa, đương sự đã nói: “Không phải vì là một kẻ vô gia cư mà tôi không đọc báo Le Monde, Le Figaro, Le Devoir và The New York Times”. Toàn những báo…trí thức! Tòa cũng

đã nghe lời khai của các bác sĩ điều trị và của cảnh sát. Một viên chức cảnh sát cho biết là bà đã kiếm nơi trú ngụ cho đương sự cả chục lần trong nhiều năm qua nhưng ông đã từ chối và nhất định chỉ muốn sống lang thang trên đường phố. Trong bốn tháng sống trong trung tâm, ông đã chịu uống thuốc và sức khỏe cải thiện nhiều nhưng ông chán ghét những kỷ luật và lối sống nhà binh nơi đây. Tòa đã bác đơn của bệnh viện và cho bị can tự do sống theo ý thích. Tuy nhiên, trung tâm dưỡng bệnh cho biết là đương sự có thể trở lại bất cứ lúc nào. Trung tâm luôn luôn dành một chỗ cho đương sự và đương sự muốn lưu lại bao nhiêu lâu cũng được. Dân vô gia cư cũng có những thành phần ưu tú của xã hội. Họ đã có thời cống hiến đầy đủ nhưng vì một lý do nào đó, họ thích cuộc sống ở ngoài vỉa hè. Trong truyện dài “Tịch Dương”, nhà văn họa sĩ

Bên trong một căn nhà ở khu nhà xã hội ở Phần Lan. Hình: Huffington Post

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

91

PHIẾM

Denise Ellis ngồi trong bếp căn nhà ướt của bà ở St Paul

Khánh Trường đã luận về homeless: “Ông già lật trang trong tờ báo, một tin khiến ông quan tâm vì nó xảy ra trong quận hạt nơi ông đang sống. Hai bên bờ con kênh cạn và vỉa hè các con đường nhỏ dẫn vào những khu xóm là hàng trăm căn lều của dân homeless, khiến cư dân sở tại gặp nhiều phiền phức: thức ăn thừa, chai nhựa, rác rưởi vất bừa bãi, kể cả những bọc ni lông chứa phân, rất mất vệ sinh. Chưa kể say sưa, la lối, cãi vã, thậm chí đánh nhau, cản trở lưu thông, tạo cảnh quang nhếch nhác…Nước Mỹ giàu có, sao thành phố nào cũng có homeless? Hồi mới đến ông già ngạc nhiên thấy hiện tượng này, nhưng sống đủ lâu, ông già hiểu ra, dĩ nhiên homeless là giới cùng đinh, nghiện ngập, thất cơ lỡ vận. Tuy vậy chả phải tất cả vì nghèo khổ. Không thiếu những homeless học thức hơn người, bỗng một ngày tung hê tất cả, làm… homeless. Đó là cách chống lại trật tự xã hội, “sản phẩm” này chỉ có ở các quốc gia thừa mứa vật chất. Hắn đã từng biết một homeless xưa kia là giáo sư Đại học, tự nhiên chán đứng trên bục gỗ giảng đường, chán thư viện, sách vở, chán cả vợ đẹp con ngoan. Ra

92

đường, nhập bọn cùng giới khốn cùng, ăn thức ăn thừa từ thùng rác, ngủ vỉa hè, gầm cầu”. Nhiều dân homeless là những người từng có địa vị trong xã hội, những sinh viên còn đang dùi mài kinh sử. Sở thích hoặc hoàn cảnh bắt họ nằm ngoài đường phố nhưng họ không bỏ cuộc. Cậu Derrick Ngô, cư dân gốc Việt ở Houston, mồ côi cha từ năm mới được 2 tuổi. Mẹ cậu vào tù ra khám nhiều lần. Derrick Ngô nhớ lại: “Mẹ tôi rất mê đánh bài. Anh em tôi thường phải theo bà đến sòng bài và ngồi trong bãi đậu xe đợi mẹ đánh bài trở về”. Năm 15 tuổi, cậu bắt đầu ra sống riêng. Mẹ cậu cũng có cho tiền nhưng chỉ đủ cho những chi phí căn bản. Năm 17 tuổi, cậu hoàn toàn tay trắng và trở thành một dân vô gia cư, ngủ dưới gầm cầu. Tuy hoàn cảnh quá khắt khe, cậu vẫn tâm niệm phải trở thành một con người khác với mẹ và gia đình. “Tôi nhận ra rằng, nếu không biết tận dụng trường học và tất cả những gì mình có để học tập thì tôi sẽ mãi mãi không bao giờ thoát được hoàn cảnh hiện tại”. Cậu đã phải chuyển qua 12 trường theo từng hoàn cảnh sống nhưng vẫn quyết tâm phải học.

“Tôi nghĩ lúc nào mình cũng phải có mục tiêu. Cho dù mục tiêu còn xa và khó khăn nhưng rồi một ngày nào đó sẽ thành hiện thực”. Có công mài sắt có ngày nên kim, cuối cùng cậu đã tốt nghiệp trung học loại xuất sắc vào năm nay, 2019. Derrick Ngô, vừa được 18 tuổi, bước qua một giai đoạn khác. Cậu nộp đơn vào các đại học danh tiếng như Đại Học Havard, Đại Học Texas ở Austin, Đại Học Princeton ở New Jersey, Đại Học Columbia ở New York. Tất cả bốn trường đều nhận. Cậu chọn Harvard, ngành Triết hoặc Kinh Tế. Được hỏi về tương lai, Derrick Ngô bày tỏ mong muốn tạo được những thay đổi lớn để giúp đỡ người khác. Thành phố nào cũng tràn lan những người vô gia cư tuy chính quyền đã có những trung tâm cung cấp chỗ ăn chỗ ở cho họ. Nhưng họ chê không muốn chôn chân vào một nơi tuy có cơm canh ngon lành nhưng phải tuân theo kỷ luật. Sống thoải mái ngoài đường phố, phần lớn họ sanh tật. Hút thuốc và uống rượu là thứ mà hầu như dân vô gia cư nào cũng vướng phải. Họ dùng chúng để quên đi cuộc đời ăn chực nằm chờ trên hè phố. Chính phủ có tổ chức những trung tâm nuôi dưỡng để giúp họ có một cuộc sống xứng đáng hơn nhưng họ lánh xa những nơi này. Họ không chịu được một cuộc sống có kỷ luật, không rượu chè. Để thu hút các thành phần nghiện ngập này, thành phố Montreal đã có kế hoạch mở một hoặc hai trung tâm “ướt” vào tháng 5 năm tới. Tại đây họ có thể uống rượu dưới sự giám sát của chuyên viên y tế. Người ta ước tính có khoảng 3 ngàn dân vô gia cư nghiện rượu. Một phần ngân khoản 5 triệu 450 ngàn dành cho chương trình trợ giúp người vô gia cư của thành phố sẽ được dùng cho việc thành lập và điều hành trung tâm này. Vậy là nhà chức trách thành phố đã chiều dân bụi nghiện rượu quá cỡ. Nhưng hướng đi này là đúng vì sẽ cứu được nhiều sinh mạng, nhất là trong thời

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

93

PHIẾM

tiết nghiệt ngã của mùa đông đang tới. Một thiện nguyện viên tên Nakuset đã vui mừng: “Việc này đã được chờ đợi từ lâu nay bây giờ mới thành hiện thực. Điều quan trọng là chúng ta đã tiến tới một quan niệm đứng đắn. Chúng ta không muốn dân vô gia cư uống thuốc súc miệng Listerine khi họ không đủ tiền mua rượu. Tôi muốn thấy một dịch vụ hướng vào việc giảm thiểu những tai hại, tạo ra cho họ một nơi an toàn, giúp họ hướng vào việc chữa trị bệnh nghiện rượu. Một số người nghiện không thể vào những trung tâm thường. Vậy nên họ ở ngoài để có thể uống mỗi vài giờ khi họ lên cơn. Các trung tâm ướt sẽ cứu được nhiều sinh mạng”. Chuyện thành lập các trung tâm ướt cho người nghiện rượu đã có ở một vài nơi tại Canada, như Ottawa và Toronto. Nhiều thành phố tại Hoa Kỳ cũng đã tổ chức những trung tâm ướt. Như thành phố St Paul ở tiểu bang Minnesota. Chúng ta theo chân một người vô gia cư nghiện rượu, ông Marion Hagerman. Ông có thâm niên với rượu được 39 năm. Không cách nào khiến ông bỏ rượu được dù đã 2 năm vô gia cư, 6 lần bị phạt vì uống rượu lái xe, 6 lần chữa trị bệnh nghiện rượu và 13 tháng tù cũng vì rượu. Tương lai trước mặt người đàn ông 54 tuổi này? Uống nhiều hơn nữa! Khi được vào trung tâm ướt St Anthony Residence, ông cảm thấy thích ngay. Không ai khuyên bảo, không ai la mắng, không ai cấm cản, ông uống hầm bà làng đủ thứ: bia, rượu và ngay cả thuốc súc miệng. Trong thuốc súc miệng có tới 28% độ cồn! “Tôi uống tới quên ngày tháng!”. Tại St Paul có tới bốn trung tâm ướt như vậy. Người ta tính phí tổn cho mỗi dân nhậu tại trung tâm khoảng 18 ngàn đô một năm. Dân nhậu được để cho nhậu thả cửa, không ai kiểm soát. Có chết vì chất cồn cũng chẳng sao. Ông William C. Moyers, Phó Chủ Tịch tổ chức Hazelden, một tổ chức cai nghiện,

94

Cảnh sát và người vô gia cư ở Montreal

chê lối điều hành này. “Theo tôi, một trung tâm ướt là một trung tâm của thất vọng và chết chóc. Cứu chữa một người là việc làm không bao giờ trễ cả”. Nhưng dân ở những trung tâm ướt lại nghĩ khác. Họ cho rằng nghiện rượu không chỉ là một thói quen mà là cuộc sống. Nếu không cho họ uống tự do mà chỉ lo chữa trị khuyên răn họ thì họ sẽ trở lại đường phố để được uống thả dàn. Khi đó chính phủ sẽ phải chi nhiều tiền hơn. Người ta ước tính tốn cả triệu đô cho một dân nhậu ngoài đường phố trong vài chục năm chai lọ. Tiền bắt giam và nuôi họ trong tù, tiền những lần đưa họ đi cấp cứu, tiền chữa trị giúp họ cai rượu và nhiều phí tổn khác. Cho họ tự do trong các trung tâm ướt rẻ hơn nhiều. Ông Ron, không cho biết tên họ, năm nay 61 tuổi, có 40 năm thâm niên chai lọ, đã vui mừng: “Nơi đây là chốn Thượng Đế gửi tới cho chúng tôi. Tôi rất vui khi được sống tại đây.”. Được hỏi về tương lai, ông cho biết ông sẽ uống tới khi chết ở trung tâm ướt St. Anthony này!”. Nhìn phía bên ngoài, trung tâm St Anthony không có chi đặc biệt. Trông giống như một khách sạn hạng thường.

Các phòng bên trong có những tiện nghi tối thiểu. Kể cả vấn đề an ninh cũng tối thiểu. Mỗi phòng chỉ có một ngọn đèn, một cửa sổ. Trần nhà, tường và sàn nhà đều bằng bê tông giản dị. “Dân cư” nơi đây toàn thứ đã qua không biết bao nhiêu lần bị đưa đi cai nghiện nhưng không thành công. Một trong những “khách” của trung tâm, ông Ricky Isaac, có thâm niên ba năm ở trung tâm, vừa hớp một ngụm bia vừa giận dữ: “Cai nghiện là một thứ như cục c…! Những tên bắt người ta cai làm tôi chán ngấy. Tôi ghét cái thứ chuyên xía vào chuyện của người khác. Tôi có vấn đề thì mặc xác tôi. Nếu tôi muốn ngưng uống thì phải do chính tôi quyết định!”. Trung tâm St Anthony quả nhiên đã “mặc xác” họ. Họ muốn ngủ, muốn đi đâu là quyền của họ. Thường thì họ đi mua bia rượu hay thuốc súc miệng. Nhậu thuốc súc miệng không vui thú chi nhưng rẻ hơn bia rượu. Tiền mua rượu của họ là do họ đi xin, lượm ve chai hay tiền công làm những việc lặt vặt cho những người quanh vùng. Họ sống và nhậu với những người trong trung tâm. Họ ở cạnh nhau nhưng không bạn bè chi

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

95

PHIẾM

Cậu Derrick Ngô

Derrick Ngô trúng tuyển vào ĐH Harvard

cả. Họ không cần bạn bè mà chỉ cần uống. Có khi họ ngồi uống với nhau, người nào chai của người đó. Nhưng người bên cạnh không được họ chú ý bằng cái chai trước mặt họ! Họ nhốt ngày tháng trong những chiếc chai. Cho tới khi buông tay hết nhậu được! Những thành viên trong hội giúp cai rượu Alcoholics Anonymous là những thiện nguyện viên tận tình. Trước tình trạng bị dân nhậu lánh xa, họ vẫn trì chí. Ông William C. Moyers nói: “Chúng tôi kiên trì đợi nói chuyện với bất cứ người nào vẫn còn muốn nói chuyện với chúng tôi. Ngay cả khi họ sắp chết, chúng tôi cũng vẫn muốn ở bên cạnh họ nếu họ cần đến chúng tôi. Đây là chuyện chứng tỏ tình yêu thương với họ. Họ chính là tôi, là bạn!”.

96

Phần Lan, quốc gia được tổ chức Liên Hiệp Quốc xếp hạng nhất trong “Báo Cáo Hạnh Phúc Thế Giới” năm 2019, lại có một lối tiếp cận với vấn

đề nghiện rượu của người vô gia cư khác hơn. Họ cho rằng căn bản để giải quyết chuyện này là “nhà ở trên hết”. Ý tưởng của chương trình này rất đơn giản. Để giải quyết vấn đề vô gia cư, đầu tiên phải cho họ có một căn nhà mà không có điều kiện ràng buộc nào cả. Trong nhà đó, họ muốn làm chi thì làm, uống rượu hay dùng ma túy cũng không sao. Các nhân viên hỗ trợ sẽ có mặt để giúp họ cai nghiện, giải quyết các vấn đề về tâm lý, tạo lại cân bằng trong cuộc sống và cung cấp các dịch vụ cần thiết để họ sống hợp pháp. Và có thể giới thiệu họ đi làm nếu họ muốn. Nhà trong chương trình này là những căn giống như bất cứ một căn nhà bình thường nào khác, không có chi phân biệt được. Những dân vô gia cư sẽ ký hợp đồng thuê nhà như bất kỳ một người đi thuê nhà thông thường nào khác. Họ trả tiền nhà từ tiền đi làm được hoặc từ tiền trợ cấp của chính phủ. Chính phủ Phần Lan không coi vô gia cư là một vấn nạn xã hội mà là vấn đề của chính sách nhà ở và sự không tôn trọng quyền căn bản của con người. Phần Lan cho rằng xã hội phải tạo điều kiện cho những người gặp khó khăn dù họ sống vô gia cư vì bất cứ lý do gì. Khi họ có chỗ ở riêng, có cuộc sống ổn định, con người họ sẽ đổi khác. Tại Espoo, một thành phố

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

97

PHIẾM

nằm cách thủ đô Helsinki khoảng 5 cây số, người ta xây dựng bên bờ hồ một khu nhà cho 35 người vô gia cư. Các nữ tu trong một hội thiện luôn có mặt để giúp đỡ họ. Dân trong vùng tỏ ra lo ngại khu nhà xã hội này. Họ sợ những cư dân đã có thời sống ngoài đường phố tạo ra những vấn đề về đời sống trong vùng. Nhưng các nữ tu đã sống với họ, cải hóa được họ. Những người có thói quen giải quyết mọi chuyện bằng đánh lộn, đấm đá nay thấy tốt hơn nếu có thể nói chuyện với nhau một cách ôn hòa. Từ lối sống mới tìm lại được, họ còn hè nhau làm việc cộng đồng như tổ chức cùng nhau nhặt rác bên bờ sông, cộng tác với các

cư dân khác để giữ gìn sự an vui cho xóm làng. Một dân vô gia cư tên Salmi đã vui mừng nói: “Căn nhà của tôi không khác gì một góc thiên đường. Trước đây tôi không hiểu được căn nhà có ý nghĩa tới mức nào nhưng sau ba năm sống lang thang, tôi nhận thấy rằng những thứ nhỏ bé trong cuộc đời có thể khiến người ta trở nên hạnh phúc. Thứ nhỏ bé ở đây có thể chỉ là ổ bánh mì mà bạn biết vẫn còn trong tù lạnh khi dùng bữa tối nay”. Năm 1987, Phần Lan có 18 ngàn người vô gia cư sống lất lây trên đường phố. Năm 2017, con số này chỉ còn 7.112 người, trong đó chỉ có 415 người thực sự sống ngoài đường

phố hay trong các túp lều tạm, số còn lại đang sống trong nhà bạn bè hoặc người thân. Nhiều nước trên thế giới như Đan Mạch, Canada, Úc và Mỹ cũng đang bắt đầu áp dụng chính sách “nhà ở trên hết” như Phần Lan. Không biết có nên nhắc tới cái túi khôn của các cụ ta ngày xưa: An cư lạc nghiệp! Cứ “an cư” cái đã, mọi chuyện khác sẽ tuần tự tới. Tôi nghi các nhà hoạt động cho người vô gia cư ở Phần Lan có “tham khảo” cái túi khôn của các cụ ta ngày xưa quá! SONG THAO

11/2019

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Rapper nổi tiếng thế giới bị câu lưu tại VN vì đeo quá nhiều vàng

Ca sĩ nhạc rap nổi tiếng thế giới Lil Jon vừa gặp một “tai nạn” hy hữu trong chuyến lưu diễn Việt Nam, khi anh bị hải quan sân bay Tân Sơn Nhất giữ lại nhiều giờ đồng hồ vì đeo trên người số lượng vàng trị giá đến 400.000 đôla. Trước đó, ngôi sao nhạc rap này đã biểu diễn ở câu lạc bộ Envy tại Sài

98

Gòn mà không gặp trở ngại gì cho tới khi anh ra phi trường. Lil Jon cho TMZ biết rằng anh đã bị giữ lại tại sân bay Tân Sơn Nhất khoảng 6 tiếng đồng hồ hôm 16/11 và bị tịch thu toàn số trang sức đeo trên người. Ngôi sao nhạc rap nói anh không hề biết có quy định rằng phải khai

báo với hải quan nếu mang theo trang sức trị giá trên 12.000 đôla. Ngoài nổi tiếng về tài hát rap, chàng ca sĩ Mỹ từng đoạt giải Grammy còn được biết tiếng về sở thích đeo rất nhiều trang sức cồng kềnh, hào nhoáng. Nhưng khi đến Việt Nam, Lil Jon đã bị câu lưu vì “các quan chức chính quyền cần tìm hiểu xem anh ta đeo cái quái gì trên người”, TMZ nói. Sau khi nhận thấy tình hình không ổn, Lil Jon đã phải cầu cứu Đại sứ quán Mỹ để xin trợ giúp. Hai nhân viên của Đại sứ đã được cử đến để chứng nhận và làm việc với các quan chức Việt Nam. Sau đó, rappler người Mỹ đã được trả lại toàn bộ số trang sức và không bị phạt gì nhờ “mối quan hệ thiện chí với Mỹ”. Từng đến Hà Nội biểu diễn trước đây, lần này “ông vua nhạc crunk rap” được mời đến Sài Gòn để mở màn cho mùa lễ hội âm nhạc do Envy Club tổ chức. ♦

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

99

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

Hàng TQ giả mạo hàng VN SAN HÀ (tổng hợp)

ừ xưa, hàng hóa VN vốn bị coi là kém cỏi so với ngoại quốc từ xa đến gần. Vì thế mói có câu Hồng Kông bên hông Chợ lớn. Ý nói Chợ lớn là khu vực sản xuất ra hàng mạo danh Hồng Kông nói riêng và hàng giả nói chung. Thế nhưng tréo ngoe bây giờ lại có hàng TQ giả mạo hàng VN. Té ra người VN tự phá hoại mình mới lạ.

T

CÔNG TY THỜI TRANG BÁN HÀNG TQ ĐỘI LỐT VN

SEVEN.AM được sản xuất ở đâu? Ra mắt người tiêu dùng từ năm 2009, hiện nhãn hiệu thời trang SEVEN.AM của Công ty Cổ phần MHA đã có hơn hai mươi showrooms tại 18 tỉnh trên cả nước. Công ty này quảng cáo là nhãn hàng thời trang cao cấp với hàng

triệu sản phẩm phẩm chất cao, có hàng trăm ngàn khách hàng thân thiết. Tuy nhiên mới đây, nhiều độc giả phát giác một số sản phẩm của nhãn hiệu này bị “cắt gốc, thay mới”. Tại một showroom SEVEN.AM ở quận Hà Đông. Khách hàng dễ dàng nhận thấy những chiếc khăn hầu như bị bung chỉ. Khi được hỏi thì nhân viên lúng túng trả lời “Do lúc gắn chíp và mác nên có thể chỉ bị tuột, nếu chị lấy khăn này thì đợi em cho đi may lại ạ”. Tại một showroom khác ở quận Đống Đa, tình trạng cũng tương tự như trên, những chiếc khăn có giá gần 200 ngàn đồng được gắn tem Charning, ngoài dòng chữ “Phân phối bởi Công ty Cổ phần MHA” thì phần quan trọng nhất là giới thiệu nguồn gốc xuất xứ lại... không có.

Một cửa hàng SEVEN.AM ở Hà Nội

CẮT CHỮ TÀU DÁN TEM VIỆT

Tại tầng 5 tòa nhà Hesco (địa chỉ 135 Trần Phú, quận Hà Đông), công nhân tuần tự làm các việc như sau: Bước 1: Kiểm tra trên hàng nhập về như quần áo, túi xách, khăn, đồ lót… có chữ Trung Quốc hay không? Nếu có phải cắt hoặc xé bỏ. Bước 2: Xem loại sản phẩm có bao nhiêu màu, đối chiếu với ảnh được phòng kinh doanh gửi kèm giá qua zalo để in tem. Bước 3: Sau đó, gắn chíp lên từng sản phẩm để chia cho 24 showroom. Vài chiếc áo quên không cắt chân và nhãn có chữ TQ thì ngay lập tức bị phát giác và làm lại ngay. Một công nhân cho biết: “Ở chân nhãn mác vẫn còn chữ Trung Quốc thì phải rạch ra, cắt chỉ để xé bỏ cái chân mác ấy đi. Nói chung làm ở đây cứ thấy chữ Trung Quốc trên sản phẩm là phải bỏ hết”. Một công việc “tẩy gốc” đơn giản, rất nhanh chóng và gọn nhẹ nhưng không phải công ty thời trang nào cũng dám làm. Bất cứ hàng nào nhập về có chữ Trung Quốc, chỉ cần 3 bước cơ bản trên thì mọi dấu vết về nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa sẽ không còn. Thay vào đó, sẽ tới tay người tiêu dùng là những tin “mập mờ” theo kiểu “hàng Tàu nhưng nhãn hiệu Việt”... Thật ra quần áo hay giày dép ở Việt Nam hầu hết đều được làm ở TQ. Tuy nhiên khi nhập về trong nước đều phải ghi rõ nguồn gốc xuất xứ. Nhiều nơi tự ý gắn mác made in Vietnam lên là sai. Năm cửa hàng của Seven.Am tại Hà Nội không xuất trình được đầy đủ hóa đơn chứng minh nguồn gốc hợp pháp

100 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

101

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

của hàng hóa. Vì thế Quản lý thị trường (QLTT) tạm giữ 9.035 món hàng gồm đầm, quần, áo, túi, ví... để điều tra. QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀ NỘI “THỜ Ơ”

Khi được hỏi về việc Công ty MHA có nhập hàng TQ về, cắt mác chữ TQ rồi thay nhãn SEVEN.AM vào hay không? Bà Nguyễn Thu Hằng (Chánh văn phòng của Công ty MHA, sở hữu thương hiệu SEVEN. AM) nói không có chuyện đó và “bật mí” QLTT Hà Nội vẫn thường xuyên kiểm tra nhưng “không ý kiến gì”! Câu khẳng định đanh thép, đầy chất lửa của bà Chánh văn phòng Công ty MHA khiến ai nấy không khỏi ngỡ ngàng và thắc mắc. Nếu QLTT Hà Nội kiểm tra liên tục như bà Hằng nói, vậy tại sao một số mặt hàng không hề có nhãn phụ, nguồn gốc xuất xứ mà QLTT Hà Nội không phát hiện? Và nếu QLTT Hà Nội «ngây thơ» đối với các mặt hàng hóa như thế thì phải chăng khả năng “có vấn đề” hay vì lí do nào khác? Đơn cử, áo dạ khâu tay được treo bán với “thẻ bài” ghi là “sản phẩm bán theo điều kiện”… “Xuất xứ P.R.C” trong khi ghi đúng phải là: “Xuất xứ Trung Quốc”. Bởi vì P.R.C viết tắt từ “People’s Republic Of China” - Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc). Theo quy định thì phải ghi rõ tên nước hoặc vùng lãnh thổ sản xuất ra hàng hóa đó, chứ không được viết tắt. Ông Trịnh Bá Quang, Trưởng phòng tổng hợp (Cục QLTT Hà Nội) cho biết: «Đã nhận được thông tin nhưng nói về SEVEN.AM thì chỗ ấy là họ may hàng nội địa thôi chứ có gì đâu (?)”. Sau đó ông Quang tỏ vẻ ngạc nhiên: “Hàng nhập á? Bên này họ toàn may hàng công sở mà? Xưởng của họ ở đâu? Để xem thế nào đã nhé, thấy họ may hàng công sở thì tưởng là may mặc của Việt Nam… có gì sẽ thông tin lại, mà phải sang tuần mới làm được”. QLTT tồn tại bao nhiêu thập kỷ

không thể non nớt đến mức phải “cầm tay chỉ việc” và chờ người dân, báo chí phanh phui ra chỗ nào sai phạm thì mới nhảy vào chỗ đó, bởi những vi phạm này chỉ cần người tiêu dùng bình thường cũng có thể nhận ra. Để thị trường thời trang hỗn loạn như hiện nay khi người dân rất khó phân biệt hàng Trung Quốc, hàng Việt Nam, đâu là hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng thì trách nhiệm đầu tiên chắc chắn phải là QLTT. NÓI MỘT ĐẰNG, THỰC TẾ MỘT NẺO

Bà Nguyễn Thu Hằng, Chánh văn phòng của Công ty MHA cho biết: “Kho 135 Trần Phú, Hà Đông là của Công ty Bảo Anh cung cấp hàng cho bên tôi, chúng tôi chỉ có cửa hàng ở tầng 1. Áo măng tô được nhập Trung Quốc và có hóa đơn, tờ khai đầy đủ. Khi bán hàng chúng tôi cũng nói rõ cho khách hàng biết đấy là hàng TQ để họ tình nguyện lựa chọn, chính vì nói rõ nên việc cắt bỏ mác chữ Trung Quốc là không có và thao tác đó là thừa (?)”. Còn ông chủ nhãn hiệu SEVEN. am, diễn viên Nguyễn Vũ Hải Anh cũng xác nhận có nhập hàng Trung Quốc và đôi khi cắt mác ở cổ vì khách hàng kêu ngứa...! Trên các túi xách không ghi rõ xuất

Mác trên sản phẩm của SEVEN.AM không ghi xuất xứ

xứ Trung Quốc như bà Hằng khẳng định. Trên “thẻ bài” chỉ thể hiện sản phẩm do Công ty MHA phân phối. Đồng thời bà Hằng nói hàng nhập về không cần tập trung vào kho mà sẽ chia thẳng cho các cửa hàng (?). Trong khi thực tế, các kiện hàng khi nhập về phải được đưa đến tầng 5 của tòa nhà để cắt bỏ tất cả chữ Trung Quốc và thau bằng nhãn SEVEN. AM, sau đó các công nhân sẽ phải tự chia hàng cho 24 Showroom theo tỉ lệ doanh số bán hàng. Như vậy, không thể có việc tầng 4, 5 của tòa nhà Hesco (địa chỉ 135 Trần Phú, quận Hà Đông) là của công ty khác không liên quan đến Công ty MHA được. Vụ công ty thời trang này lập lờ khiến người ta nhớ tới vụ Khaisilk rúng động hơn 2 năm trước đã lừa dối người tiêu dùng khi cũng nhập hàng Trung Quốc rồi gắn mác “made in Vietnam”. Khởi nguồn là một cửa hàng thêu gia đình, những năm cuối thập niên 80, chàng sinh viên nhạc viện 25 tuổi Hoàng Khải khi đó đã quyết định dừng việc học để tạo dựng nên cửa hàng lụa đầu tiên. Các sản phẩm lụa trong cửa hàng Khaisilk ban đầu được đặt làm tại các làng lụa Vạn Phúc, Hà Đông hay Đà Nẵng. Tuy nhiên, trả lời Forbes năm 2013, ông Khải cũng cho biết khi quy mô doanh nghiệp ngày càng phát triển, ông còn nhập lụa từ Trung Quốc. “Mẫu mã do mình thiết kế, mình chỉ đặt hàng theo ý mình”. Sau thành công của cửa hàng lụa, doanh nhân này liên tục mở ra các cửa hàng tại những khách sạn 5 sao, những vị trí bất động sản đắt giá tại các thành phố lớn nhằm vào tầng lớp khách hàng khá. Nhiều doanh nghiệp trong nước cũng tìm đến mua hàng khi cần món quà tặng đặc biệt có tính dân tộc. Sau đó, ông Hoàng Khải Nam tiến đồng thời lấn sang lĩnh vực resort và

102 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

103

QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY

Khaisilk đã phải trả giá đắt vì cắt mác Tàu, dán mác Việt vào sản phẩm

nhà hàng. Những cửa hàng, thương hiệu Khaisilk bắt đầu có mặt ở những khu vực sang trọng trung tâm SG, Đà Nẵng và Phú Quốc. Cuối năm 2017, khách hàng đặt mua 60 chiếc khăn lụa giá 644.000 đồng mỗi chiếc tại cửa hàng 113 Hàng Gai (Hà Nội), phát hiện một chiếc vừa gắn mác “made in Việt nam” vừa có mác “made in China”. Khi kiểm tra toàn bộ lô hàng, khách ngỡ ngàng khi thấy nhiều khăn có dấu hiệu cắt mác ở viền. Cửa hàng mau mắn giải thích do sự nhầm lẫn của nhân viên kho hàng. Sự việc vỡ lở, ông Hoàng Khải - Chủ tịch Tập đoàn Khaisilk đã thừa nhận suốt 30 năm đưa hàng tơ lụa Trung Quốc vào thị trường trong nước, nhưng lại hô hoán lên giả danh nghĩa là người tiên phong đưa sản phẩm tơ lụa Việt Nam ra trường quốc tế, tới nỗi ông được một tờ báo mạng chọn là một trong “50 người tiên phong 2012”. Ông ta giải thích là hàng VN ít và mẫu mã sơ sài, không cung ứng nổi nhu cầu thị trường... Đỉnh điểm khi Bộ Công Thương đã công bố kết quả kiểm tra cho thấy khăn lụa của Khaisilk không hề có thành phần lụa mà toàn… nylon. Công ty MHA nhập hàng TQ vào

VN rồi mới cắt nhãn TQ để dán nhãn VN nhưng các container máy móc, xe đạp, chăn nệm, quần áo... lại in nhãn mác VN ngay từ trên đất TQ. Gần đây, hải quan liên tiếp phát giác nhiều lô hàng nhập từ Trung Quốc giả mạo xuất xứ Việt Nam. Cuối tuần trước, container chứa 317 kiện hàng (khoảng 7,2 tấn) nệm, chăn, gối cao su bị bắt giữ trên tờ khai nhập khẩu và C/O xuất xứ Trung Quốc nhưng trên nhãn sản phẩm lại ghi xuất xứ, thương hiệu

của Việt Nam. Theo quy định, những mặt hàng này phải chịu thuế 20-25% nhưng khai báo C/O Trung Quốc để không phải nộp thuế. Trước đó, Cục Hải quan cũng phát giác lô hàng gần 8.500 sản phẩm quần áo từ Trung Quốc giả mạo xuất xứ Việt Nam và Hàn Quốc. Tại Bình Dương, hơn 10 container xe đạp nguyên chiếc 100% nhập từ nước ngoài nhưng tem mác lại ghi sẵn “Made in Vietnam” và doanh nghiệp khai báo là xe đạp lắp ráp tại Việt Nam. Ở Hải Phòng, hải quan cũng đang tạm giữ, truy xét hàng trăm container máy móc, thiết bị nhập từ nước ngoài về để lắp ráp đơn giản thành hàng có xuất xứ Việt Nam. Không chỉ giả mạo xuất xứ để tiêu thụ tại thị trường trong nước, nhiều đơn vị còn bị nghi lợi dụng xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang nước thứ ba, đặc biệt là Mỹ để hưởng ưu đãi thuế quan. Cuối cùng, hàng hóa VN bị dìm chết không kèn không trống. SAN HÀ (tổng hợp)

Lô hàng giày Topper xuất đi từ Trung Quốc nhưng mác lại ghi “Made in Vietnam”

104 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

105

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

Chiến tranh đi qua, bi thương còn mãi! CHU NGUYỄN

rung tuần giữa tháng 11, 2019, khẩu hiệu “Lest we forget” và những đóa hoa poppy xuất hiện khắp phố phường Canada nhắc nhở chúng ta đừng quên tri ân những chiến sĩ đã hy sinh bản thân để bảo vệ tự do, hạnh phúc và độc lập của liên bang. Ở Canada, cũng như các nước trong Khối thịnh vượng chung (Commonwealth) và một số nước Âu châu, ghi nhớ ngày hiệp ước đình chiến (Armistice Day) giữa Đức, phe bại trận và đồng minh, phe thắng trận, kết thúc Đệ nhất thế chiến, được ký kết lúc 11 giờ sáng ngày 11 tháng 11, 1918. Từ buổi lễ long trọng ở Compiègne, France lúc 5:45 am, hận thù quốc tế được hứa hẹn sẽ kết thúc, mở đầu cho ngày Chiến sĩ trận vong (Remembrance Day), ghi nhớ công ơn của những người đã ngã xuống vì lý tưởng tự do. Nhưng hận thù như vi khuẩn, tham vọng của cường quốc tạo chiến tranh như dịch tễ, xung đột kết thúc rồi lại tái phát. Hết Đệ nhất thế chiến (1914-1918) lại chuyển sang sang Đệ nhị thế chiến (1939-1945), tiếp đó là cuộc chiến Triều tiên, Đông dương, gần nhất là chiến tranh Iraq, Afghanistan, Syria và Libya...hàng triệu người cầm súng ngã xuống, kèm theo nhiều triệu thường dân thương vong... Hậu chứng để lại lâu dài, ngoài tàn phá, đổ nát, nghèo đói là các căn bệnh do hậu quả của chiến tranh không phải chỉ do súng đạn tạo ra, mà là thương tổn tinh thần và do chất độc, mìn bẫy... gây ra thời hậu chiến. Mới đây, trang thảm kịch lại được lật lại và khiến tinh thần phản chiến, khát vọng tự do và hạnh phúc của nhân loại càng thêm mãnh liệt.. Cuối tháng 10, 2019, một nguồn tin làm hàng triệu người xúc động: 81 người lính dũng cảm của tiểu đoàn 7 nhảy dù Việt nam cộng hòa tử nạn khi máy bay C 123 của quân lực Mỹ gặp nạn ở Phú yên ngày 11 tháng 12, 1965. Di hài của những anh hùng vô danh này hòa

T

Chiến tranh đi qua, bia mộ còn lại!

với tro tàn của phi hành đoàn người Mỹ khi ấy chuyển từ Việt nam sang Thái lan qua nhiều nơi rồi sang Hawaii trong thời gian hơn nửa thế kỷ. Ngày 26 tháng 10 vừa qua, những gì họ đã hy sinh vì tự do và để lại cho đời đã được đưa về nơi an nghỉ cuối cùng ở Sid Goldstein Freedom Park , Westminster trong một buổi lễ trang nghiêm, có tên là Lost Soldiers Ceremony, với hàng ngàn người tham dự. Những người chết đã đi vào lịch sử. Còn những người dở sống dở chết vì thương tích còn lại lê kiếp sống tàn phế suốt đời. Chiến binh, ngoài thương tật về thân xác, còn chịu tác hại về tinh thần. Giới chuyên môn nhắc tới rối loạn sau chấn động tâm lý hay Hậu chấn tâm lý (tiếng Anh: Post traumatic Stress Disorder- PTSD) là một rối loạn tâm lý, tổn thương về mặt tinh thần, biểu hiện bằng các triệu chứng lo âu rõ rệt sau khi phải đương đầu với sự kiện gây tổn thương và vẫn tiếp tục kéo dài sau đó khi sự kiện đã kết thúc từ lâu. Bệnh hay gặp ở những người từng trải qua các biến cố gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần hoặc thể chất như thiên tai, chiến tranh, bị bạo hành, sinh nở khó khăn, mất mát những gì quý giá nhất...trong số

106 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

107

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

đó thì các chiến binh sống sót qua cơn máu lửa chịu tình trạng PTSD nhiều nhất. BI KỊCH CỰU CHIẾN BINH Ở MỸ Theo nghiên cứu do The Centers for Disease Control and Prevention (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh) của Mỹ thực hiện năm 1988 tỉ lệ mắc bệnh trọn đời của những cựu binh này là 14,7%. Nhưng theo cuộc khảo cứu tiếp sau của tổ chức National Vietnam Veterans Readjustment Study (NVVRS) cũng thuộc chính phủ Mỹ, thì lại nâng tỉ lệ mắc bệnh trọn đời tới 30,9% và tỉ lệ người bệnh ở thời điểm hiện tại là 15,2%. Tập san Science của Mỹ năm 2006, hạ tỉ lệ người mắc bệnh trọn đời xuống còn 18,7% và 9,2% cho hiện giờ. Lý giải sự khác nhau của con số này người ta cho rằng nó bắt nguồn từ sự khác nhau về định nghĩa thế nào là stress hay rối loạn tâm lý sau khi bị thương tổn. Hậu quả là: 40% cựu binh đã ly hôn nhất một lần, 10% ly hôn hai lần hoặc hơn. 14,1% có các vấn đề nghiêm trọng trong hôn nhân, 23,1% có mâu thuẫn nghiêm trọng với cha mẹ. Gần một nửa cựu binh mắc PTSD từng bị bắt giữ hoặc vào tù một lần, 34,2% hơn 1 lần và 11,5% có hành vi phạm tội nghiêm trọng. 11,2% cựu binh rơi vào nghiện ma túy hoặc lạm dụng rượu, 39,2% từng có hành vi này tại một thời điểm nào đó trong đời. Báo cáo của NVVRS còn cho thấy hàng loạt những vấn đề gặp phải ở cựu binh Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam và Iraq.

Chừng 1/3 những người vô gia cư ở Mỹ là các cựu quân nhân, phần lớn những người này từng phục vụ trên chiến trường Việt Nam hay Iraq. Từ hơn 20 năm nay, Mỹ đã phải lập Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ để lo lắng và trợ giúp những người cựu chiến binh này. Theo đài phát thanh Mỹ NPR ngày 27/5/2019, sau khi nêu câu hỏi 'Đời quân ngũ ảnh hưởng bạn thế nào' ngày 25/5 trên Twitter, quân đội Mỹ nhận được nhiều câu trả lời ám ảnh về chấn thương tâm lý, trầm cảm và tấn công tình dục. Bên cạnh những câu trả lời về tác động tích cực của việc phục vụ trong quân đội, nhiều binh sĩ, cựu binh Mỹ kể các câu chuyện về rối loạn tinh thần sau thương tổn (PTSD), bệnh tật, tự tử vì phải trải qua những sự kiện ám ảnh như nhìn thấy đồng đội tử nạn, bị tấn công tình dục khi tại ngũ… KHÔNG BAO GIỜ QUÊN ĐƯỢC MÙI CỦA MÁU Một người đàn ông viết trên Twitter: “Đời quân ngũ ảnh hưởng tôi thế nào ư? Hỏi gia đình tôi ấy. Một ly cocktail chiến đấu gồm PTSD, trầm cảm trầm trọng, lo lắng. Cô lập. Định tử tự. Giận dữ không ngừng”. Một người khác viết: “Sau 15 phục vụ, tôi bị cho giải ngũ sau khi có dấu hiệu rõ ràng bị PTSD và trầm cảm. Giờ đây tôi không thể hòa nhập xã hội vì bị rối loạn trầm cảm nặng. Giờ thì sao nào?”. Tính đến hết ngày 27/5, câu hỏi của quân đội Mỹ nhận được hơn 11.000 câu trả lời. Việc nhiều hồi đáp liên quan PTSD không khiến bà Marsha Four, phó giám đốc tổ chức phi lợi nhuận VVA (chuyên

Tưởng nhớ công ơn của liệt sĩ trận vong ở Canada

giúp đỡ cựu chiến binh Mỹ từng tham gia chiến tranh Việt Nam và gia đình họ), ngạc nhiên. “Khi bạn ở trong một cuộc chiến thì đó là điều sẽ xảy ra. Tôi từng là y tá. Tôi tiếp xúc với người chết, người hấp hối mỗi ngày. Tôi tiếp xúc với sự sợ hãi, giận dữ và cô độc của họ”, bà Four kể. Các cuộc chiến khác nhau bùng phát vì những nguyên nhân khác nhau, với các loại vũ khí khác nhau nhưng đều có những điểm chung. “Đó là cái chết, sự sợ hãi và một thứ tôi không bao giờ quên là mùi của máu”, bà nói. Ngoài PTSD, một chủ đề chung cho các câu trả lời trên Twitter là tai họa bị tấn công tình dục khi đang tại ngũ. Một phụ nữ kể về nỗi thống khổ kéo dài vì bị trầm cảm, lo lắng sau khi bị cấp trên cưỡng bức. “Tôi vẫn không thể quen với tiếng động lớn. Hôm đó tôi bị cấp

108 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

109

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

Lionel Desmond và chiến hữu ở Afghanistan

phù hợp với quân ngũ. Tôi cũng ra khỏi quân ngũ vì những kẻ tấn công cô ấy không bị trừng phạt”. Trong khi đó, nhiều người khác viết về thân nhân, bạn bè tự tử khi tại ngũ hoặc sau khi giải ngũ. Một người viết: “Chủ đề trao đổi này là cần thiết để chúng ta nhớ về những hy sinh của các quân nhân và gia đình họ và để chúng ta với tư cách là một đất nước cần hiểu được phí tổn thực sự của đời quân ngũ”. Theo trang tin PDHealth của Mỹ, có 6.676 báo cáo về tấn công tình dục liên quan các nạn nhân là nam, nữ quân nhân trong năm 2018. Lionel Desmond và vợ con ở Nova Scotia

trên tấn công tình dục. Tôi tố cáo ông ta, có một số người chứng thực câu chuyện của tôi, nhưng ông ta chả bị làm sao cả. Không hề bị gì. Một năm sau, ông ta ăn cắp một chiếc laptop và sau đó bị giáng chức. Tôi không bằng một cái laptop”, nạn nhân kể. Một người khác tiếp lời: “Vợ tôi và tôi đều từng phục vụ trong quân đội Mỹ. Chúng tôi phải sống xa nhau hơn 5 năm. Cô ấy bị tấn công tình dục rồi bị đá ra khỏi quân đội vì phải điều trị và bị cho là không

110

TỶ LỆ CỰU BINH TỰ SÁT TĂNG Quân đội Mỹ hồi đáp chung cho hơn 11 câu trả lời: “Cảm ơn các bạn đã chia sẻ câu chuyện của mình. Các câu chuyện của bạn là thật và có thể giúp những người khác trong tình trạng tương tự. Quân đội cam kết bảo đảm sức khỏe, sự an toàn và phúc lợi của binh sĩ chúng ta”. Trong một đoạn tweet khác, một đại diện quân đội Mỹ viết: “Chúng tôi cũng nhớ một thực tế rằng chúng tôi phải chăm sóc cho những người trở về nhà cùng với

các vết thương mà chúng tôi không thể nhìn thấy được”. Theo Bộ Cựu chiến binh Mỹ, có xấp xỉ 20 triệu cựu chiến binh Mỹ và chưa đến một nửa được nhận trợ cấp cựu chiến binh. Bộ này nói rằng, tỷ lệ tự sát trong các cựu chiến binh đang tăng lên. Năm 2016, tỷ lệ này cao gấp 1,5 lần so với nhóm người lớn không phải là cựu chiến binh. Một báo cáo về cựu chiến binh Mỹ năm ngoái cho thấy, trong giai đoạn 2008-2016, mỗi năm có hơn 6.000 cựu chiến binh chết vì tuyệt vọng BI KỊCH LIONEL DESMOND Ở CANADA Bi kịch của thương phế binh ở Mỹ cũng như ở Canada không khác nhau nhiều. Câu chuyện cựu binh Canada Lionel Desmond vào giữa tháng 11, 2019 được báo chí như các tờ Star, Globe và National Post... thuật lại khiến người nghe chuyện nhức nhối tâm can. Lionel Desmond, một thanh niên trưởng thành ở một vùng quê Nova Scotia, đẹp trai khỏe mạnh và rất mực yêu đời. Cuộc chiến Afghanistan, Canada tham dự do Mỹ lãnh đạo, Desmond gia nhập quân đội. Chàng tuổi trẻ đã hai lần dấn thân vào tuyến đầu máu lửa vào năm 2007 và cuối cùng phải rời quân ngũ với lon trung sĩ vì mắc PTSD. Trở về quê cũ, bên mẹ già, vợ trẻ, con thơ, Desmond muốn xây dựng lại cuộc đời, hy vọng tìm được chỗ nghỉ ngơi yên lành sau cuộc sống cuồng phong bão tố. Nhưng người cựu chiến binh không thể tìm thấy một chút an vui vì khi nhắm mắt ác mộng máu lửa lại hiện ra khiến giật mình tỉnh giấc, và khi thức giấc

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

111

112

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

113

LĂNG KÍNH CUỘC ĐỜI

chỉ thấy màn đen u tối, mùi hoa vườn cũ không còn thơm ngát mà tanh mùi máu, khúc nhạc đồng quê êm ái khi xưa biến thành tiếng gào rú, pha lẫn tiếng nổ chát chúa tới chấn động tinh thần...Ăn không ngon, ngủ không yên, bị bao vây bởi nghi ngờ và chết chóc, bởi hình ảnh bạn bè ngã xuống, dân chúng phơi thây, Desmond trở thành đau khổ, trơ trọi, bơ vơ dù sống bên cạnh người thân. Anh tìm tới y tế hy vọng có một phương thuốc lành chữa chứng trầm cảm để làm lại cuộc đời nhưng vô ích. Xã hội như bỏ rơi anh, quân đội như đã làm xong nhiệm vụ cấp cho anh một món tiền giải ngũ. Dần dần anh có cảm tưởng bế tắc này sẽ vĩnh viễn theo anh, theo gia đình anh, không có cơ cứu vãn ngoài việc xóa bỏ hết và tự hủy. Ý tưởng đen tối này mỗi

lúc ăn sâu trong đầu người con yêu dấu của Canada. Và một buổi tối, ngày 3 tháng 01, 2017, ở tuổi 33, trung sĩ Lionel đi mua một khẩu súng, và như trong cơn mộng du, lăm lăm tay súng bước vào tổ ấm ở Upper Big Tracadie, nổ súng bắn chết mẹ, bà Brenda, 52 tuổi, vợ Shanna, 31 và con gái Aaliyah, 10 tuổi rồi chĩa súng vào đầu bóp cò. Bốn mạng gục trong vũng máu, tiếng nổ tan dần nhưng dư âm là những câu hỏi còn lại. Mới dây, trong một buổi họp, với mục đích tìm nguyên nhân thảm án, với sự hiện diện thân thích nạn nhân và giới hữu trách địa phương tại Guysborough, N.S. Các đại diện cho chính quyền và thân thích nạn nhân đã bàn bạc làm cách nào để tránh những bi kịch tương tự.

Luật sư Adam Rodgers của Cassandra, em gái của Desmond, trở thành nhân vật chính địa diện cho tài sản của Desmond nhận định: “Desmond mắc chứng trầm cảm PTSD dạng nặng. Anh ta đã tìm cách chữa trị trong mười năm mà vô hiệu. Anh thất vọng vì không tìm ra câu trả lời tại sao thế. Nay gia đình anh muốn nhận được lời đáp thích đáng không những cho anh mà cho những người đồng cảnh ngộ như anh.” Vị luật sư này nghiêm khắc tố cáo sự thực: “Desmond bị bỏ rơi trong cộng đồng, không tìm được sự hỗ trợ thích hợp. Dân Canada nên chú ý tới bi kịch xảy ra ở Guysborough vì những vấn đề vẫn còn đó.”

CHU NGUYỄN

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Kỷ lục của Thủ tướng Nhật

Hôm 20/11, ông Shinzo Abe lập kỷ lục khi trở thành người giữ chức Thủ tướng Nhật Bản lâu nhất với 2.887 ngày. Với việc cuộc bầu cử tiếp theo diễn ra vào tháng 10/2021, ông Abe dự kiến sẽ còn nối dài kỷ lục này thêm gần 2 năm. Nhậm chức lần đầu vào năm 2006

114

khi mới 52 tuổi và trở thành thủ tướng trẻ tuổi nhất của Nhật sau Thế chiến 2, ông Abe phải từ chức một năm sau đó vì vấn đề sức khỏe. Năm 2012, ông trở lại mạnh mẽ và giữ chức thủ tướng suốt từ đó đến nay. Dù ông Abe đã bác bỏ ý định tranh cử tiếp nhưng không loại trừ khả năng ông sẽ tiếp tục lèo lái Nhật

Bản trong lúc chưa xuất hiện ứng viên nào nổi bật trong khi nhiều mục tiêu của ông đến nay vẫn còn dang dở như sửa đổi Hiến pháp, vực dậy kinh tế, giải quyết vấn đề người Nhật bị Triều Tiên bắt cóc, đàm phán với Nga về nhóm đảo tranh chấp Vùng lãnh thổ phương Bắc/Nam Kuril. Dấu ấn lớn mà ông Abe để lại trong thời gian giữ chức được cho là nỗ lực nhằm hình thành “liên minh kim cương” với Ấn Độ, Úc và bang Hawaii của Mỹ để bảo vệ hoạt động hàng hải trải dài từ Ấn Độ Dương đến tây Thái Bình Dương. Khái niệm liên Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific) được ông Abe nhắc đến từ năm 2006, sau đó được đẩy mạnh sau khi ông đắc cử lần 2 và hiện là trọng tâm trong chính sách an ninh của chính quyền Tổng thống Trump. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

115

Lùi bước bên bờ vực (kỳ 3)

Tiếp theo Rạng Đông News số 725, ngày 22/11/2019 Mẹ tôi tự tử khiến mọi thứ thay đổi. Làm sao tôi có thể tìm lại hy vọng đây? (Truyện kể của Laura Trujillo đăng trên USA TODAY ngày 28 tháng 11 năm 2018) Gần bốn năm sau khi mẹ tôi mất, tôi và Shannon, một người bạn, lái xe từ Phoenix đến hẻm núi ở độ cao một ngàn bộ Anh so với mực nước biển, khi một cơn bão đang di chuyển và bầu trời tối sầm lại. Khoảng đường chỉ mất hơn ba giờ lái xe, chạy thẳng về phía bắc trên xa lộ xuyên bang I-17, qua sa mạc Sonoran, Rừng Quốc gia Coconino và Kaibab. Tôi nghĩ vào cái ngày định mệnh đó, chắc mẹ tôi cũng đã dùng lộ trình này, khởi hành sau giữa đêm hoặc ngay trước khi trời sáng. Khi chúng tôi đạt được độ cao, những cây xương rồng saguaro khổng lồ nhường chỗ cho những bụi cây xấu xí và sau đó đến những cây thông ponderosa sừng sững cao vút. Lừa, nai đốm và nai sừng tấm xuất hiện rải rác bên lề đường. Khi chúng tôi đến Flagstaff, khoảng 90 phút từ hẻm núi ở phía bắc Arizona, trời có tuyết và nhiệt độ đã giảm xuống 55 độ F.

116

MẤT MỘT THỜI GIAN DÀI ĐỂ ĐỔI Ý Shannon và tôi đồng ý gặp nhau tại quán trọ Bright Angel Lodge, nơi bạn có thể xin giấy phép cắm trại ở hẻm núi, đặt thuê trước một con lừa để nó đưa bạn xuống đường mòn và dừng lại ở cửa hàng quà tặng để mua một chiếc áo thun kỷ niệm có in hàng chữ “I hiked the canyon”, tôi đã đi qua hẻm núi. Tôi còn mua một bộ đồng phục kiểm lâm cỡ búp bê bé xíu và một “lưới bắt giấc mơ”, một loại bùa may mắn, là sản phẩm thủ công của người Mỹ bản địa, với giá 26 đô la. Trên một kệ sách, tôi thấy bày một số những quyển sách có liên quan đến Grand Canyon như sách hướng dẫn đi đường mòn, đi bè, sách địa chất. Tôi đã tìm thấy một quyển với tựa: “Over the Edge: Death in the Grand Canyon, Gripping accounts of all known fatal mishaps in the most famous of the World’s Seven Natural

Wonders.” (Qua bờ vực: Cái chết ở Grand Canyon, Những câu chuyện thật ly kỳ về tai nạn chết người được biết từng xảy ra tại Kỳ quan Thiên nhiên Thế giới nổi tiếng nhất trong 7 Kỳ quan.) Ấn bản mới kỷ niệm 10 năm. Tôi nhặt nó lên, liếc xung quanh để xem có ai đang nhìn không. Quyển sách có viết câu chuyện về John Wesley Powell, người đầu tiên khám phá dòng sông chảy qua hẻm núi, và trong thập niên 1950 đã xảy ra hai vụ máy bay của hãng TWA và United đã va chạm vào vành rìa hẻm núi, dẫn đến việc chính quyền Hoa Kỳ thành lập ra cơ quan Cục Hàng không Liên bang. Tôi đọc lướt qua, và trên 470 trang sách, tôi đã tìm thấy vụ kể về mẹ tôi nhảy xuống hẻm núi tự tử. Tôi đặt sách xuống. Shannon gặp tôi trước quán trọ, và tôi leo lên xe pick-up truck của cô bạn để cô chở tôi đến

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

117

địa điểm, nơi mà họ tìm thấy cái xác của mẹ tôi. “Bạn chuẩn bị tinh thần rồi chứ?”, Shannon hỏi tôi. Nàng ta tự tin, điềm tỉnh, có sự pha trộn vừa phải của một nhân viên kiểm lâm và một thám tử; nụ cười của nàng ta ấm áp giống như một cái ôm. Chúng tôi đi xuống một con đường bê tông dọc theo hẻm núi, đám cây bách xù bên trái, một gờ có lan can làm tay vịn bằng ống kim loại cao ngang eo ở bên phải. Tôi có thể thấy một hàng rào ngắn và đá vôi lởm chởm tạo thành một chỗ đứng nghỉ ngắm cảnh. Khi chúng tôi đến gần, Shannon lấy từ trong túi xách tay một cuộn băng nhựa màu vàng giống như loại băng cảnh sát dùng để ngăn rào phạm trường điều tra. Shannon dùng băng rào nơi đó lại và nói: “Tôi nghĩ bạn muốn có một chút riêng tư yên tĩnh.” Tôi nói cảm ơn và cảm kích trước sự quan tâm chu đáo của cô bạn. Tôi nhìn xung quanh lo lắng, quả thật, sự có mặt của nhiều người khác có thể sẽ phá hỏng cái nhìn của tôi trong chuyến đi duy nhất đến hẻm núi này. Shannon nhắc cho tôi biết rằng có nhiều nơi dừng chân ngắm

118

hẻm núi. Nhưng ngay lúc này, đây là vị trí của tôi. Chỗ này được cho là một trong những điểm quan sát tốt nhất suốt dọc theo 277 dặm của rìa phía nam của Grand Canyon. Tầng đá vôi ở đây đã 270 triệu năm tuổi nhưng lại là lớp đá trẻ nhất của hẻm núi, một khu vực từng được bao phủ bởi biển nông với nước ấm áp. Tên của nó là Paiute Indian và có nghĩa là Núi nằm. Chẳng hiểu sao, tôi thích hình ảnh đó. Tuy nó không đúng với ý nghĩa nhưng vẫn hoàn hảo. Lớp đá vishnu nằm cuối phía dưới, giáp với mực nước sông, già 2 tỷ năm, bằng phân nửa số tuổi của trái đất. Shannon giải thích, cô nàng nói về núi lửa, sông, tuyết, gió khô, các mảng kiến tạo và các nhánh sông mở rộng hẻm núi, về cách người dân bản địa lang thang trong khu vực này trong hàng ngàn năm. Cho đến năm 1858, khi John Newberry là nhà khoa học đầu tiên đến tầng hẻm núi, khu vực này được gọi là Great Unknown, điều không hiểu vĩ đại. Ngay cả với những gì chúng ta đã biết, vẫn còn một số tranh luận về việc hẻm núi hình thành như thế nào và vai trò tương đối mới của sông Colorado

trong đó. Giữ chặt thanh vịn, tôi nhìn qua, nhìn xuống, nhìn xa hơn nữa, đến một gờ thứ nhì khoảng 100 feet bên dưới. Nơi đó có vài cây thông pinyon, một loại thông bản địa có trái ăn được, là thức ăn của thổ dân da đỏ. Khoảnh đất ở đó màu nâu nhợt nhạt lùi xùi, phình rộng và trông giống như một cái kệ. Shannon nói: “Chỗ đó đó. Đúng chỗ đó.” Tôi nhìn. Chỉ cách khoảng 100 bộ Anh mà dưới đó trông khác hẳn, một địa hình với đất và cây cối khác nhau. Shannon giải thích đó là lớp địa chất Coconino, một lớp hình thành cách đây 275 triệu năm. Đá sa thạch nhẹ tạo thành một vách đá rộng. Các lằn mà bạn nhìn thấy nơi tầng lớp địa hình này tiết lộ câu chuyện về một khu vực từng được bao phủ bởi cồn cát; những cơn gió thổi mạnh đã tạo nên những lằn này, lặp đi lặp lại qua thời gian. Nó xuất hiện thành những con sóng trên đá. Trong một lúc, tôi ngẩn ngơ lạc vào trong thế giới địa chất kỳ vĩ. Tôi đứng ở một nơi chứa những tảng đá 2 tỷ năm tuổi. Đó tuy không phải là vô tận nhưng cũng là một khoảng thời gian quá to tát khiến tôi không thể hiểu được. Tôi tập trung vào sự thật. Cây cối và đá, cách dòng sông Colorado chảy xuống dưới mặt đất gần 1 dặm, âm thanh của một con quạ và cơn mưa nhẹ đang dần trở nên nặng hơn và chuyển thành tuyết. Mẹ tôi đã ngã xuống một chiều sâu bằng 5 triệu năm. Lạnh lắm. Tôi chỉ có thể nói như vậy.

CỐ GẮNG ĐỂ HIỂU Người lái chuyến xe buýt shuttle đưa mẹ tôi đến nơi định mệnh vào sáng ngày Thứ Năm cuối Tháng 4 năm 2012 hôm đó là Jean Drevecky. Sau đó, cô đã kể lại với các nhân viên kiểm lâm rằng hôm đó, trong chuyến

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

119

xe đầu tiên, cô đón một người phụ nữ gần nhà trọ Bright Angel Lodge; bà ấy có vẻ bình tĩnh. Người phụ nữ đó chính là mẹ tôi. Jean kể người phụ nữ đó ngồi một mình, lặng lẽ, hai tay đút túi quần như thể bà đang lạnh. Năm phút sau, người phụ nữ bước xuống xe buýt. Hồ sơ lưu giữ các cuộc gọi điện thoại cho thấy vào sáng hôm đó, mẹ tôi đã gọi cho cha dượng tôi nhiều lần. Ông ấy thì bảo ông chỉ nhớ mẹ tôi gọi vào lúc 6 giờ 59 phút. Cuộc gọi kéo dài bốn phút. Bà khóc và nói với ông ấy: “Tôi không thể chịu đựng được nữa. Lần này xem như xong.” Cha dượng tôi kể lại với các nhân viên kiểm lâm rằng ông đã cố gắng khuyên bà bỏ qua ý định điên rồ bằng cách nhắc lại những ngày hạnh phúc bên nhau của hai người, như từng đi lặn bình hơi ở Great Barrier Reef bên Úc, từng đi khinh khí cầu bay trên thành phố Albuquerque, New Mexico. Ông ấy khám phá rằng mẹ tôi có đầu óc thám hiểm, nhưng cũng chính ông ấy đã làm cho bà tan vỡ và cả chúng tôi nữa. Shannon nói: “Mẹ của bạn chắc phải biết nơi này là địa điểm tốt.” Shannon nói suốt chiều dài nhiều dặm của hẻm núi Grand Canyon, mẹ tôi biết nơi nào thuận lợi nhất để nhảy xuống, nơi mà bà sẽ không làm tổn thương lây bất cứ du khách nào khác và thây của bà có thể dễ dàng được tìm thấy. Tôi gật đầu. Tôi im lặng đưa tầm mắt ngắm cả không gian, từ con đường mòn ba mươi thước bên dưới, xa nữa và sâu nữa đến hết 27 lằn đường mòn quanh cua cho đến khi chúng trở nên nhỏ bé và biến mất trong hẻm núi.

vào đại học, tôi và mẹ tôi đã cùng đi xuống đáy Grand Canyon. Tôi cố gắng nhớ các chi tiết của chuyến đi, nhưng chủ yếu là nhớ chúng tôi đã mệt đuối như thế nào. Mẹ tôi chỉ nghỉ làm một ngày, và chúng tôi lái xe đến hẻm núi vào sáng thứ Sáu. Hai mẹ con nằm ngủ chung trên một chiếc giường đôi trong một khách sạn nhìn ra Rìa Nam. Sáng hôm sau chúng tôi thức dậy trước khi mặt trời mọc và lội bộ theo đường mòn South Kaibab Trail sâu 7.1 dặm. “Thà đi xuống tốt hơn là đi lên”, mẹ tôi vui vẻ nói bằng giọng ngân nga như hát, cách mà bà thường nói mỗi khi bất kỳ ai trong chúng tôi phải đối mặt với một điều trở ngại khó khăn nào đó. Bây giờ đôi khi tôi nhận thấy một cách vô thức, tôi cũng nói cách giống như bà vậy. Tôi cố gắng nhớ các chi tiết, nhưng chỉ một số điều nhất định lộ ra. Phải chăng những ký ức có thật hay chỉ được xây dựng từ những bức ảnh chụp? Trong lần hai mẹ con đi chung đó, tôi có mang theo cái máy Walkman nghe cuộn băng cassette "Some Great Reward" của ban nhạc Anh Depeche Mode. Đó là năm 1989. Suốt ba năm, tôi không mua cái máy hát đĩa CD mới nào.

Album nhạc "Some Great Reward" gồm một số bài hát với lời lẽ bi quan yếm thế: “Is there something to do… I’m going crazy with boredom… Grey sky over a black town… I can feel depression all around…” (Có chuyện gì để làm không? Tôi đang phát điên vì nhàm chán. Bầu trời xám xịt trên thị trấn tối đen. Tôi có thể cảm thấy sự chán nản xung quanh.) (Something to Do). “It doesn't matter if all this shatters… Nothing lasts forever… But I'm praying that we're staying… Together…” (Nếu tất cả những điều này tan vỡ thì cũng chẳng ăn nhằm gì. Có gì tồn tại mãi mãi đâu. Nhưng tôi đang cầu nguyện cho chúng ta sẽ ở bên nhau.) (It Doesn’t Matter). “Take a look at unselected cases… You'll find love has been wrecked… By both sides compromising… Amounting to a disastrous effect…” (Hãy xem những trường hợp không lựa chọn. Bạn sẽ thấy tình yêu đã tiêu tan. Bởi cả hai bên đều nhượng bộ. Đưa đến hậu quả thảm khốc.) (Stories of Old). “I want somebody to share, share the rest of my life… Share my innermost thoughts, know my

TÔI NHẬN RA RẰNG TÔI ĐÃ TỪNG Ở NƠI ĐÂY VỚI MẸ TÔI Vào mùa hè sau năm thứ nhất tôi

120 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

121

intimate details… Someone who'll stand by my side and give me support… And in return, she'll get my support…” (Tôi muốn có ai đó để chia sẻ, chia sẻ phần còn lại của đời tôi. Chia sẻ những suy nghĩ sâu thẳm nhất của tôi, biết những chi tiết thân tình của tôi. Một người nào đó sẽ đứng bên cạnh tôi và hỗ trợ tôi, và đổi lại, người ấy cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ của tôi.) (Somebody). Trong chuyến đi đường mòn đó, hai mẹ con tôi mang theo nước uống và salami, phô mai dạng sợi dài, và một quả đào. Tôi vẫn còn nhớ do đường đi gập ghềnh, quả đào trong ba lô JanSport của tôi đã bị bầm dập thành bột mềm xèo nên tôi đành phải vứt đi. Ở đáy vực, độ cao giảm xuống 2.570 feet, nhiệt độ tăng đến 101 độ F. Sát mặt nước sông Colorado, nó ẩm ướt như một phòng tắm hơi. Đêm đó, đám du khách chúng tôi ngồi

thành một vòng tròn dưới những vì sao và lắng nghe một nhân viên kiểm lâm chia sẻ một câu chuyện về một bí ẩn trên sông Colorado. Tôi dựa vào mẹ tôi, tóc bà có mùi xà phòng hiệu Ivory vì bà đã dùng nó để gội đầu. Và tôi buồn ngủ. Tôi còn giữ một bức ảnh hai mẹ con tôi đứng trên bờ sau khi đã thực hiện xong chuyến thám hiểm con đường mòn Bright Angel Trail. Trong hình, bà cười, mái tóc uốn xoăn; còn tóc tôi thì được cột lên theo kiểu đuôi ngựa bằng một cái nơ thun. Thật khó để nói là lúc ấy tôi đang hạnh phúc hay chỉ là kiệt sức. Lâu lâu chúng ta ngắm lại một bức ảnh cũ với suy nghĩ và cảm xúc khác nhau. Trong hình, tôi vui hay buồn? Đó chỉ là một khoảnh khắc từ gần 30 năm trước, và tôi không có câu trả lời. Làm thế nào để một người đang sống hạnh phúc phải đi đến tự tử? Phải chăng mẹ tôi thực sự hạnh phúc

hay có một manh mối nào đó mà tôi bỏ lỡ? Phải chăng bà là người thực sự yêu đời hay tâm tính bà có vấn đề? Sau đám tang bà, chị tôi và tôi đã ngồi bên nhau nhắc lại những kỷ niệm thuở ấu thơ, trong số những kỷ niệm đó là lần mẹ tôi đốt lửa thùng rác trong phòng tắm. Nhưng mẹ tôi đã dập tắt ngọn lửa trước khi nó cháy lan ra. Ngay sau lần đó, bà ngoại tôi mang theo con chó nhỏ thuộc loại Schnauzer hay nghịch ngợm của bà dọn đến ở cùng gia đình chúng tôi. Vì vậy, vấn đề người ta tự tử là thế này: mỗi người đều có lý do thầm kín riêng của họ trong câu chuyện, nhưng họ không muốn thố lộ hay chia sẻ với người khác. Không ai có câu trả lời dứt khoát rõ rệt. Dù họ có một phần của câu trả lời, họ cũng giữ kín trong lòng. (Còn tiếp) CY.

THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY

Hút thuốc lá điện tử ở Phi luật tân: coi chừng vào tù Cảnh sát Philippines đã được lệnh bắt giữ bất cứ ai hút thuốc lá điện tử ở những nơi công cộng. AFP ngày 21/11 đưa tin lệnh trên được đưa ra sau khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte công bố lệnh cấm sử dụng thuốc lá điện tử một ngày trước đó. Tổng thống Duterte, người từng hút thuốc lá, gọi thuốc lá điện tử là “độc hại” vì đưa “hóa chất” vào cơ thể. Ông ra lệnh bắt giữ bất cứ ai phì phèo thuốc lá điện tử ở những nơi công cộng. Lệnh cấm được đưa ra vài ngày sau khi Bộ Y tế Philippines thông báo về ca bệnh đầu tiên liên quan đến thuốc lá điện tử. Thứ trưởng Y tế Enrique Domingo của Philippines hôm 15/11 cho biết một nữ sinh 16 tuổi ở vùng Central

122

Visayas, miền trung nước này đã nhập viện hồi tháng trước do gặp vấn đề về hô hấp sau 6 tháng dùng thuốc lá điện tử.

Cô được bác sĩ chuyên khoa phổi điều trị và mới xuất viện sau khi sức khỏe tiến triển tốt. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

123

VIẾT TỪ SÀI GÒN

Tám giờ vàng ngọc SGCN

gày xưa đi làm văn phòng, người ta hay dùng câu cửa miệng “sáng xách ô đi, tối vác ô về” ám chỉ công việc đều đặn một cách nhàm chán. Sau Bảy lăm, thời gian làm việc đó được nâng cao ý nghĩa lên thành giờ “lao động vinh quang”, giờ “phục vụ nhân dân lao động”... Cho nên tám giờ làm việc đó không còn tầm thường nữa mà được gọi là giờ vàng hành chánh hay tám giờ vàng ngọc; đồng thời cũng khá vui vẻ, bận rộn, chẳng nhàm chán tí nào. Gi ờ h àn h c h á n h n ó i chung thường là giờ làm việc tại cơ quan, văn phòng của nhà nước. Và chỉ ở nhà nước mới được tôn xưng thành giờ vàng, giờ ngọc hay giờ bạch kim, giờ kim cương, san hô, trân châu, mã não... chứ tư nhân lúc nào cũng cặm cụi, túi bụi một cách... vô lý thì quá đỗi kém cỏi. Giờ làm việc của tư nhân chỉ xứng đáng được gọi là giờ sắt, chì, đồng, nhôm, kẽm... thôi. Giờ hành chánh theo qui định từ bảy giờ rưỡi sáng đến mười một giờ rưỡi trưa. Buổi chiều từ một đến năm giờ. Sáng đủ bốn tiếng, chiều gọn bốn tiếng. Trên nguyên tắc cộng lại chẵn chòi tám tiếng không thừa không thiếu.

N

Tuy nhiên giờ vàng ngọc này thường chỉ áp dụng ở nhân viên cấp thấp như thư ký, gác cổng, tài xế, lao công..., kể cả thành phần được xếp vào một vị trí cao quý là giáo viên! Những người này buộc phải tôn trọng giờ hành chánh được dát vàng, bạc, ngọc trai... bằng cách luôn luôn đi làm đúng giờ hay sớm hơn. Thường có bảo vệ canh chừng ở cổng để ghi lại thời điểm bàn chân của họ bước qua cổng trễ bốn phút mười lăm giây hay hai phút ba mươi giây... chính xác như đồng hồ theo dõi kỷ lục bơi lội. Số lần vi phạm sẽ được đưa vào các loại kỷ luật khác nhau như kiểm điểm, cảnh cáo... và tùy theo đó để trừ

điểm. Điều này đồng nghĩa tiền thưởng sẽ bị cắt giảm vào những đợt xét duyệt thi đua cuối kỳ. Trăm ngàn thứ chi tiêu trong gia đình trông chờ vào số tiền ít ỏi lãnh được, mất đồng nào héo hon chừng ấy. Do quy ra “hiện kim” như vậy nên chi đám “bình dân” này sợ xanh mặt. Giờ vàng ngọc thật đúng nghĩa giờ vàng ngọc không dám suy xuyển một li. Dẫu sao cũng có nhiều cách đối phó với việc kiểm soát nghiêm ngặt này bởi vì chỉ cần bước qua cổng cơ quan đúng giờ xong là ngay sau đó trở về tình trạng tự do như gió như mây. Nấn ná dưới sân, chần chừ ngoài hành lang... hòng kéo dài thời

124 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

gian ngoài cửa phòng đến mức tối đa. Giáo viên sau khi quẳng bài cho học sinh chép đã mang cuốn sổ chi tiêu gia đình ra tính toán, vài người túm tụm ở ngả ba các dãy lớp để trao đổi tin sốt dẻo. Nếu tin giật gân thì mau chóng tỏa ra các phòng kế bên để tiếp tục chuyền “thiên linh chuỗi”! Nói gì thì nói nhớ canh chừng hai đầu cầu thang và liếc xuống sân, nhác thấy sếp vừa ra khỏi văn phòng có vẻ sắp dạo mát một vòng, ai nấy lui về phòng nghiêm trang tỏ vẻ loay hoay bận rộn điều gì đó. Chẳng may trong lúc say mê trò chuyện ban giám hiệu tới bên lúc nào không biết. Chẳng sao, giáo viên

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

125

VIẾT TỪ SÀI GÒN

đang sôi nổi bàn cãi về bài giảng đó mà. Đó là cắc ké kỳ nhông và giáo viên trong trường học mới phải nhìn trước ngó sau như vậy. Nhân viên cấp cán sự, chuyên viên ở công sở thì tự do hơn rất nhiều. Ở nhà trang điểm dung nhan, sửa soạn cho con cái chán chê, đưa chúng đến trường rồi mới tà tà chạy xe đến sở. Vì thế, đến gần tám giờ sáng cơ quan mới hiện diện đầy đủ nhân sự. Sau khi đặt chiếc cặp hay túi xách lên mặt bàn để chứng tỏ chủ nhân của chúng đã có mặt, giống như thời tem phiếu, đặt cục gạch xếp hàng, nam giới cầm tờ báo ra quán cóc, một cách vô cùng lịch sự là chọn chiếc quán cách xa văn phòng của mình vài căn cho khuất mặt khuất mày một chút. Ở đó bao giờ cũng ngồi đồng sẵn vài đồng nghiệp cùng cơ quan hay hàng xóm. Uống cà phê chứ đâu phải nước chanh, nước ngọt, nước mía... Cà phê không phải thức uống giải khát nhằm hạ cơn khát, đó là loại câu dầm, nhìn từng giọt cà phê rơi để ngẫm nghĩ sự đời, lãng quên thời gian... Cho nên công việc cà phê cà pháo, đọc báo đọc chí, điểm tin quốc nội quốc ngoại, trong nhà ngoài phố, tin văn nghệ, thể thao, cùng chuyện ông A, bà B, anh E, chị G... kéo dài khoảng một tiếng đồng hồ mới tạm xong. Ai bảo phụ nữ toàn “bà Tám” chứ thật ra đàn ông ngồi quán cà phê buổi sáng “nhiều chuyện” không kém chút nào. Xong công tác thu và phát bản tin đầu ngày tạm đủ, mọi người mới lục tục đứng dậy lững thững về sở. Phụ nữ dĩ nhiên không hơn thì thôi, làm sao thua kém nam giới trong chuyện la cà này được. Vì thế quý bà thả bộ đến quán bún bò, bún riêu, bánh cuốn... đầu đường làm mỗi người một tô. Phần vì chưa đủ “đô” buổi sáng, phần hãy còn... sớm nên cả đám rủ nhau xề qua hàng chè xơi tiếp chè đậu, chè bắp, chè thưng... hay tàu hũ, sữa đậu nành... vì mấy thứ này rất tốt cho sức khỏe! Đến

tám giờ rưỡi, cười nói ríu rít đầy thỏa mãn, chị em thong dong nắm tay nhau dạo bước về phòng. Ai nấy thong thả chễm chệ yên vị trên chiếc ghế của mình và bắt đầu lai rai làm việc. Chỉ lai rai thôi vì nhân thể thỉnh thoảng tạt ngang vào internet coi tin mới hôm nay thế nào. Việc cứu trợ bão tới đâu không biết. Tùy theo tuổi tác, ai nấy cắm cúi vào các trang web xem đời tư thần tượng phim ảnh sân khấu, ca sĩ hôm nay cặp này li dị và cặp khác làm đám cưới thế kỷ; gửi thư tham dự mấy cuộc thi đố vui có giải thưởng kẻo dịp may hiếm có trúng được giải độc đắc chiếc xe tay ga hay một chuyến du lịch xa thì thật tuyệt. Chị em phụ nữ mê đắm vào tiết mục mua hàng online và săn hàng khuyến mãi. Mọi người náo nức truyền miệng shop online này ban hàng độc, shop kia chuyên hàng xách tay. Cửa hàng nọ đang giảm giá 10% tới giờ nghỉ trưa rủ nhau đi càn quét kẻo lỡ dịp thì tiếc lắm. Bận rộn như thế nên mười một giờ đến lúc nào không hay. Việc công nhất tề được dẹp để chuyển sang

chuyện tư. Thiên hạ tấp nập sửa soạn ăn trưa, kẻ xách gà-mên ra hâm lại cơm nóng, canh sốt; người xuống cantine ăn cơm, nhân thể nhâm nhi ly bia lạnh với đĩa mồi vì trời quá nóng; kẻ rút ổ bánh mì vừa gặm vừa chơi game hay cơm trưa đặt qua mạng được shipper giao đến tận nơi, nhiều người cùng đặt món một chỗ thì chia nhau tiền ship rẻ. Mười một giờ rưỡi chuông reng báo hiệu nửa ngày làm việc đã chấm dứt cùng lúc bữa trưa hoàn tất nhanh chóng. Một tiếng rưỡi nghỉ trưa là giờ tự do. Một người ngồi gần cánh cửa sau khi đóng xập cửa đã cẩn thận gài chốt, bấm khóa lại hẳn hoi đề phòng có ai bất thần đột nhập. Trái với không khí uể oải, lặng lẽ trôi qua suốt buổi sáng, một tiếng rưỡi nghỉ trưa thật rộn rịp. Chỉ có một mạng lôi mấy chiếc ghế xếp lại để ngủ vì tối qua thức quá khuya cày phim bộ Hàn quốc, chị Mai trải cái mền trữ trong tủ ra để ủi quần áo. Chị Lan xách nồi áp suất hầm cháo dinh dưỡng cho thằng con trai. Trong lúc đợi nồi cháo nhừ, chị mang chai dầu gội đầu vào phòng tắm chứ nuớc máy ở nhà hồi

126 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

127

VIẾT TỪ SÀI GÒN

này nổi váng, đóng cặn hư hết mái tóc mới dưỡng, hấp bạc triệu. Anh Tre vội vã vào bàn cùng lúc mở một lô cửa sổ chat với nguoitinhbebong. aol và emlacanhchimcodon.hotmail... Lâu lâu bật cười hắc hắc khiến thiên hạ phải bỏ dở việc riêng ghé mắt nhìn vào, tiện tay chat giỡn với mấy nàng một hồi cho cả phòng mua vui... Một giờ bắt đầu cho thời gian làm việc buổi chiều. Thật đúng cảnh chợ chiều đìu hiu, tẻ ngắt vì sau buổi trưa tích cực hoạt động không nghỉ ngơi, giờ ngồi trước công việc bắt buộc, ai nấy ngáp lên ngáp xuống. Bà trưởng phòng “quyền cao chức trọng” đứng lên đầu tiên bệ vệ bước ra khỏi phòng không thèm nhìn quanh. Mọi người cũng chẳng buồn ngước lên vì biết rõ cứ chiều ngày chẵn bà đi massage cho tan bớt mỡ sa mỡ phần lên đầm cho đỡ phì nhiêu. Chừng mười phút sau thò đầu qua cửa sổ nhìn xuống đường thấy bà đã khuất bóng đằng

xa, chị Cúc trịnh trọng thông báo tin quan trọng là ngoài siêu thị có hàng giảm giá và khuyến mãi. Mặc dù siêu thị ngày nào cũng khuyến mãi, không phải súp lơ cũng mì gói, không dép cũng quần short. Thế nhưng ai cũng reo lên sao không nói sớm, mọi người nhao nhao xếp sổ sách giấy má lại, tức tốc kéo ngay đi. Một người ở lại trực phòng có khách đến tìm cứ nói mọi người bận công tác cả. Cứ hai tay không tà tà ra khỏi cổng, chút nữa tay xách nách mang túi to, túi nhỏ hí hửng về, tạt qua mấy phòng hàng xóm khoe hàng mua rẻ cho thiên hạ í ới rủ nhau lũ lượt tuôn đi tiếp. Đặng có gì “tội lỗi” chia đều! Nhờ có chuyện đi tới đi lui như vậy mà giờ làm việc buổi chiều trôi qua thật hào hứng, mọi người lôi mớ hàng vừa mua ra ngắm nghía, so sánh, phát giác hàng cận date. Lại rỉ rả vừa làm việc vừa ăn cóc, ổi, mận, dứa..., hết đống quà vặt, chấm

muối ớt mút tay cũng... ngon; vừa moi chuyện đời tư thiên hạ, mách nhau chỗ xâm lông mày đẹp như thật, tiếp tục trò chơi game bỏ dở hồi nãy. Bốn giờ rưỡi chiều, chị Trúc về sớm đón con ở nhà trẻ, bà phó phòng và anh kế toán bụng bia rủ nhau ra công viên trước sở đi bộ mười vòng tập thể dục cho giảm “mỡ trong máu”. Bốn giờ bốn mươi lăm, mọi người thu dọn đồ đạc tắt đèn đóng cửa dông lẹ còn đi chợ mua thức ăn buổi chiều, ghé bà ngoại đón con... Bà trưởng phòng rên rỉ mỗi người mang hồ sơ về nhà tối làm thêm một chút mới kịp “tiến độ thi công”. Ồ, đâu có được, công tư rạch ròi, ngoài tám giờ hành chánh là việc tư. Còn trong vòng tám tiếng vàng ngọc đó dành cho việc công. Tư nhảy vào công một chút nhưng công không tràn ra tư được đâu. Thôi cứ vậy đi, lẫn lộn là không có được đâu nghen. SGCN

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

Brad Pitt yêu người đẹp kém 25 tuổi? Brad Pitt được trông thấy qua lại cùng với nữ diễn viên kém anh tới 25 tuổi. Họ đang bị đồn hẹn hò khi liên tiếp xuất hiện cùng nhau ở các sự kiện nghệ thuật. Đầu tuần, trang tin JJ cho biết họ bắt gặp Brad Pitt và nữ diễn viên Alia Shawkat có mặt tại buổi khai trương triển lãm LA On Fire ở Los Angeles. Một vài tấm hình chụp tài tử 55 tuổi và người đẹp 30 tuổi được tung ra. Trong ảnh, họ đang trò chuyện với các vị khách ở triển lãm. Alia Shawkat lớn lên trong gia đình làm nghệ thuật, cha cô là nhà sản xuất phim người Iraq

Dina Shawkat. Shawkat từng tham gia các phim truyền hình như Arrested Development, Search Party và một số phim điện ảnh gồm Whip It, The Final Girls, Green Room. Cô là bạn khá thân với nam diễn viên Andrew Garfield. Trước đó, họ bị bắt gặp đi cùng nhau lần đầu tiên vào hôm 21/9 tại buổi khai mạc show A Play is a Poem ở Los Angeles. Cả hai được trông thấy lên cùng một chiếc xe khi rời khỏi sự kiện này. Tuy nhiên vào thời điểm đó, cánh săn ảnh không trông rõ mặt Alia Shawkat. Sau đó, ngày 24/10, chồng cũ Angelina Jolie và Shawkat tiếp tục đến xem vở kịch The New

One. Sau buổi diễn, họ nán lại chụp ảnh cùng dàn diễn viên ở hậu trường. Trước Alia Shawkat, Brad Pitt bị đồn hẹn hò nhà thiết kế nữ trang Sat Hari Khalsa. Tr o n g k h i B r a d P i t t vướng hàng loạt tin đồn tình cảm thì vợ cũ Angelina

Joile tỏ ra nuối tiếc cuộc hôn nhân với anh. Jolie cũng không còn màng đến chuyện tái hôn sau nhiều lần đổ vỡ. Trong bài phỏng vấn gần đây, nữ diễn viên vẫn trách móc Pitt đã làm xáo trộn cuộc sống của mẹ con cô.♦

Brad Pitt nhiều lần đi chơi với Alia Shawkat

128 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

129

TRUYỆN DÀI

Thân phận dư thừa Nhật Tiến dịch theo

THE UNWANTED của Kiên Nguyễn

 Tiếp theo kỳ trước Tôi thấy không còn con đường nào khác, đành lên tiếng: - Thôi được, con rất cảm ơn bà. Bà cụ đưa ra một ly trà đen, cái ly cáu bẩn với một chất gì đen kịt như những cái móng tay của bà, và hỏi: - Con muốn uống không? Qua mời mà. Tôi lễ phép lắc đầu. Ở trước cái bảng stop, một đám đông đang đứng túm tụm chờ xe lửa khởi hành. Tôi chào từ biệt bà cụ. Bà thì thầm: - Qua biết con là ai. Cám ơn con đã giúp thằng cháu qua điền đơn. Tôi quay lại và nhìn vào mặt bà: - Cháu bà là ai vậy? Bà cụ vừa nói vừa vẫy tay: - Chẳng sao. Qua biết là tại sao con đi Sài Gòn. Ơn nghĩa của con làm cho chúng tôi, tôi không thể trả ơn được, nhưng tôi có thể cầu xin thần thánh phù hộ cho con đi bình an. Một ngày gần đây sẽ tới lượt thằng cháu tôi cũng sẽ đi trên chuyến xe lửa này, y như con vậy. Chiếc đầu máy di chuyển trên đường rầy bóng ngời, ré lên inh ỏi. Viên công an đang ngủ, choàng dậy, ngó quanh. Tôi cẩn thận tránh hắn, bước ngược về phía bóng tối. Mười lăm phút sau, khi hành khách đã lên hết, tầu bắt đầu chuyển bánh. Vừa lúc nó lăn ngang qua tôi, tôi chôp. lấy cái

tay vịn nhỏ lòi ra ở thành phía sau toa cuối cùng rồi nhẩy tót lên, y hệt như đã được bà cụ chỉ dẫn. Gió thốc vào tóc tôi dữ dội. Tôi ép sát mình vào cái cửa thép lạnh lẽo và nhắm nghiền mắt lại. Trong óc tôi, hình ảnh của Kim lại hiện ra thật là sống đông… Mùi da thịt đàn bà của nàng còn như đọng trên ngón tay tôi, lòng tôi nổi lên những tình cảm rất là mâu thuẫn khi nghĩ về nàng. Tôi nhớ lại những giọt nước mắt nhỏ xuống khi ôm hôn tôi trong vòng tay, sự xúc đông dâng lên bóp nghẹt trái tim tôi. Mặt tôi bừng bừng hổ thẹn. Bây giờ thì tôi hiểu được cái giá mà tôi phải trả về sự báo thù. Dù Kim có tha thứ cho tôi hay không, tôi cũng đã làm tan nát đời nàng. Cả về thể xác lẫn tinh thần. Tôi cũng chẳng hơn gì Lâm, hay cha của Kim, hay bất cứ một quân súc sinh nào tôi đã gặp trên đường đời. Tệ nhất là tôi đã phải sống với sự nhận thức ấy. Đó là cái giá mà tôi phải trả. Con tầu càng tiến sâu vào bóng tối, tôi càng nhận rõ khoảng cách giữa tôi và nàng tăng thêm. Nửa giờ sau, tầu dừng lại ở ga kế, vừa đủ để hành khách kịp co duỗi chân cho bớt tê cứng, trước khi nó tiếp tục lên đường. Chuyền từ toa này qua toa khác, tôi phát hiện một toa phụ chở đầy nông phẩm. Ngay lối vào, hai người đàn bà nằm dựa vào

nhau ngủ vùi. Tôi cẩn thận bước qua mình họ. Ôm chặt cái cặp trong tay, tôi lựa một bao gaọ lớn, phẩy bụi, rồi nằm lăn xuống cái giường tạm thời, rung rinh theo nhịp xe, tôi mau chóng chìm vào giấc ngủ. Cuộc viễn du chiếm thêm mười tiếng đồng hồ nữa để tới được Sài Gòn. Vừa nhìn thấy cảnh trí quen thuộc là tôi lao ra khỏi toa xe, hạ mình xuống bằng một bên hông. Xa xa, thoai thoải theo sườn đồi, thành phố nằm gọn trong vòng ôm của sông Sài Gòn, trông nhỏ xíu như cái đồ chơi của con nít. Nhà cửa xúm xít trong lòng chảo, kéo dài xuống sát tới mé sông. Những mái ngói đỏ ẩn hiện trong rừng cây thấp thoáng như những tia lửa giữa mặt trời. Tới ngã rẽ vào con đường bụi đỏ, tôi nhẩy phóc lên một chiếc xích lô về nhà cụ Hom. Năm ngày tiếp theo, tôi tới Sở Nhà Đất Trung Ương, tìm mọi cách để kiếm cho được cái chữ ký cuối cùng cho hồ sơ ra đi của chúng tôi. Mỗi lần tiếp xúc với một nhân viên nào đó, là tôi lại được ném cho một lời từ chối. Ngày qua ngày, bộ mặt của tôi xuất hiện tại phòng đợi trở thành nguồn cảm hứng cho sự trửng giỡn của mọi ngươi, nhưng tôi quyết không bỏ cuộc. Tờ đơn nhầu nát trong tay tôi, ố bẩn vì chính mồ hôi của tôi và đã ngả vàng vì ánh mặt trời gay gắt chiếu vào. Mỗi chữ, mỗi dòng, nay đã trở thành một phần kỷ niệm trong ký ức của tôi. Hai ngày trước lịch trình gia đình tôi lên máy bay, tôi nhận được điện tín của mẹ tôi, như sau: “Ông ngoại đã mất đêm qua. Đừng trở về nữa vì mẹ và các em sắp lên đường đi Sài Gòn. Sẽ gặp con sớm. Thân yêu. Mẹ.” Tôi không còn thì giờ để mà khóc ông. Còn cả đống việc Tôi phải hoàn tất trước khi mẹ tôi tới. Trong một ngày, tôi lấy được vé máy bay, xong được vụ chích ngừa và khám tổng

130 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

131

TRUYỆN DÀI quát. Tối hôm đó từ cửa sổ, tôi nhìn thấy mẹ tôi bước vào nhà trên lối đi tối tăm trơn trượt. Em Jimmy, em Bé Ti theo sau, mệt mỏi và lảo đảo vì cuộc hành trình dài dằng dặc... Trên những bức tường của nhà hàng xóm, bóng dáng gia đình tôi nhẩy múa như hình nộm được điều khiển bằng giây. Có những cánh hoa hồng rải rác trên sân ướt, tàn tạ bên khe đá và mảnh kính vỡ. Mùi từ cơ thể và đất bám trên quần áo của mọi người đã khiến cho tôi nhận ra ngay mẹ và các em tôi đi bằng xe lửa tới đây. Tôi bật đèn ngoài sân, chờ mọi người bước vào. Cha mẹ dì Đặng lặng lẽ ngồi im lặng bên cái bàn chơi bài. Trước mặt họ là một bình trà nguội ngắt từ lâu, chẳng ai buồn rớ tới. Mẹ tôi bước lên cửa, ánh sáng vàng rực kỳ bí từ trên trần toả ra trên mặt bà. Đôi mắt mẹ buồn thăm thẳm. Một vòng tang đen quấn quanh cánh tay mẹ tôi để nhớ tới người đã khuất. Mẹ tôi thẫn thờ giống y như hôm bà bị mất căn biệt thự. Trong cái nhìn đăm đăm, niềm thống khổ về những nỗi bất công của cuộc đời tràn ngập trên mặt bà. Để phá sự yên lặng, tôi hỏi mẹ: - Mẹ ơi, chuyện xảy ra thế nào? Mẹ tôi trả lời: - Mẹ cũng không biết nữa. Sáng hôm qua, khi ngủ dậy, mẹ thấy ông ngoại nằm trên giường, đã mất rồi. Chắc ông mất lúc nửa đêm. Có thể là bị nghẹt tim, hoặc có thể ông trút gánh nặng cho mình đi yên ổn. Ông ngoại đáng thương của tôi! Đến lúc chết ông vẫn còn quan tâm đến chúng tôi. Những dòng nước mắt lăn xuống má mẹ tôi, và ngay đó, tới phiên chính chúng tôi cùng khóc với mẹ. Bỗng nhiên tôi nhớ tới con chó của Jimmy, bèn hỏi nó: - Con Lu ra sao, Jimmy? Jimmy trả lời: - Tống Duy nhận nuôi. Nó cũng

132

thích ở cái nhà mới lắm. Tôi hỏi mẹ: - Còn đám tang ông ngoại ra sao hả mẹ? Mẹ tôi đáp: - Gia đình bác sẽ sắp xếp đám tang. Cùng ngày đó, chúng ta lên đường sang Thái Lan. Tôi nói: - Chưa chắc chúng ta đi được, mẹ ơi. Con không xin được chữ ký. Trừ phi mẹ kiếm được ai đó ở Nha Trang chứng thực cho mẹ, con không thấy chúng ta có lối thoát nào khác. Mẹ tôi lau nước mắt, hắng giọng. Sự mệt mỏi đã biến mất mà thay vào đó, xuất hiện một giọng nói cương quyết: - Đừng lo, con. Chúng ta đã đi đến nước này, chỉ còn một cách là tiến tới. Chúng ta vẫn còn một ngày để chạy việc mà con. Chương 49 - Hãy giải thích trường hợp của anh thêm một lần nữa, thế mẹ anh là chủ căn nhà hả? Tôi ngồi trên mép ghế, đối diện với Trưởng Ban Nhà Đất. Hắn ta đang cúi đầu kiểm tra tập hồ sơ của tôi. Cái bút chì trong tay hắn lướt một cách giận dữ. Phía bên ngoài hai cái cửa sổ văn phòng, thành phố tắm trong nắng chiều. Trên khung cửa sổ, một con bọ bò chậm rãi về phía cây chanh, vỗ vỗ cánh. Tôi đẩy gói thuốc lá đắt tiền về phía hắn, giải thích: - Gia đình tôi là chủ nhà. Bác tôi là chủ đất. Hắn nhướng cặp lông mày: - Tại sao không có chữ ký của chủ đất trên giấy tờ này? Ai thừa kế căn nhà bây giờ? - Thưa ông, tôi nghĩ là bây giờ nó thuộc bác tôi vì chúng tôi đã bỏ nó từ hai ngày hôm nay rồi. Viên trưởng ban lắc đầu, hít hà hàm răng một cách không tán thành. Xếp hồ sơ lại, hắn thẩy lướt nó ngang qua mặt bàn về phía tôi, nói:

- Tôi không thể ký được. Có ký cũng vô ích. Hãy trở lại Nha Trang, bảo bác anh gỡ rối cho cái đống bùi nhùi này, rồi trở lại đây gặp tôi. Tôi phản đối: - Nhưng mà thưa ông, tôi không thể làm điều đó được. Chúng tôi sẽ ra đi ngày mai. Viên trưởng ban phá lên cười. Tôi nhắm mắt lại chờ đón những câu nói giễu mà tôi đã quen tai rồi. Hắn nhích lại gần tôi đến nỗi tôi có thể nhìn thấy những sợi lông mũi dài ngoằn, phập phồng theo nhịp thở, như là đôi cánh con bọ ở trên khung cửa. Hắn thì thào, nét đùa cợt hiện lên khuôn mặt: - Sao mà anh thiết tha muốn tôi đóng dấu ký tên vào tờ giấy này đến thế? Anh chịu đổi linh hồn lấy chữ ký không? Tôi tránh cái nhìn của hắn vì chẳng biết trả lời thế nào. Hắn ta tiếp tục cười, thẩy sấp hồ sơ vào đùi tôi, Xua tay: - Thôi cuốn gói đi! Làm mất thì giờ của mỗ, thằng lai ngu ngốc! Tôi nài nỉ: - Thưa ông, xin ông mở lòng thương mà giúp cho. Tôi không bao giờ quên ơn ông đâu. Viên xếp ngả người trở lại chiếc ghế da, ghếch hai chân lên bàn. Cặp môi hắn mím lại trong khi hắn ngắm nghía những ngón tay gọt tỉa tuyệt khéo. Tuyệt vọng, tôi sụp xuống qùi trên hai đầu gối, lết vòng quanh cái bàn đến sát cạnh hắn, ôm lấy tay hắn van xin: - Xin ông thương tôi. Ông là niềm hy vọng cuối cùng. Tôi hứa sẽ không còn bao giờ quấy rầy ông nữa. Hắn hất tôi ra và vội vã lau bàn tay bằng cái khăn mùi xoa trắng. Rồi hắn đứng dậy, tự rót cho mình một chung trà trên cái ấm gần đó, chậm rãi uống. Tôi vẫn qùi dưới đất, chờ đợi. Cuối cùng, hắn ném cho tôi một cái nhìn khinh bỉ:

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

 Xem tiếp kỳ sau

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

133

134 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

135

TRUYỆN DÀI tục phải vậy thôi... chứ có tao đây mà mi còn ngại nỗi gì, Lupe?

GÁI ĐÊM (The Girl From Midnight)

Wade Miller Bản Việt văn của Ngọc Tú Ngọc Thứ Lang  Tiếp theo kỳ trước - Sao bữa nav có gì sợ sệt mà mi lo thủ con dao dài ghê thế? - Tại cả nhà có con nào khác đâu? Mà dì Lomax à, hồi này con nguy lắm. Tối ngày hốt hoảng... chỉ sợ... - Mi khỏi nói. Bác sĩ Hammond vừa cho biết hết rồi. - Ủa, dì vừa gặp Rand sao? Dì gặp ở đâu? - Không gặp sao biết mi ở đây? Mà gặp tao là dĩ nhiên phải có chuyện rồi! Coi, con chó này có cắn sảng không... nãy giờ ngửi hoài vậy? - Không đâu, nó hiền như đất! Mà dì vừa nói chuyện... chuyện gì đấy? Rand có làm sao không... có lâm nạn không, dì? Mụ Lomax, thản nhiên nhìn quanh. Làm như mụ không muốn thấy mới có một chút mà Lupe đã cuống cuồng lên vậy! Sau đó mụ thong thả kể: - Không sao hết, chỉ một mẻ sợ! Nó vừa bị một tụi phôn tới mời đi... để gài bẫy. Chúng lái xe theo dõi và vọt lên toan ép xe cho chiếc Sation Wạgon xuống vệ đường, cách đâv ngoài 2 cây số. Thời may gặp xe tuần tiễu can thiệp, bọn chúng bị nắm đầu hết. Bác sĩ Rammond phải đi theo lên Quận để lấy lời khai. Vậy thì việc của mi có thể gọi kết thúc tốt đẹp đến nơi... - Ủa, sao chuyện xảy ra mau lẹ quá? Rand mới ở nhà đi được nửa giờ là nhiều!

- Nửa giờ... 30 phút thì bao nhiêu chuyện có thể xảy ra chứ! Cũng may là tối bữa nay tao gặp phiên trực ở Quận, đang ngồi chúi đầu vào hồ sơ thì thấy Hammond bước vô. Rồi hắn kể từ đầu nội vụ. - Ô hay, sao Rand không phôn về nhà... biểu con bên Quận có phải tiện không, dì Lomax? - Ai biết đâu? Hắn nói đã căn dặn mi, hắn đi vắng thì tuyệt đối không được trả lời điện thoại, phải vậy không? Hắn không về kêu mi lên Quận được mới phải nhờ tao đi giùm. Hắn biết mi tin ở tao mà? Lupe khẽ nhích người lại gần, chớp chớp mắt: - Con không tin dì thì tin ai trên đời này nữa! Phải chi mấy hôm trước con phôn lại gặp được dì đã chẳng xảy ra bao nhiêu chuvện”. Mụ Lomax gạt đi: “Nhè mi xui xẻo gặp hôm tao đau mới vậy! Mà bỏ đi, đằng nào tao chẳng gặp mi đây? Bây giờ mình sửa soạn đi là vừa. Trên Quận bao nhiêu người đợi...” Đang ngồi kế bên Lupe, mụ Lomax thong thả đứng dậy, móc túi lấy ra một cặp còng. Không hiểu có chuyện gì Lupe trợn mắt ngó: - Coi... đâu cần đến thứ này, dì? Bây giờ mình lên Quận mà? - Thì lên Quận mới cần có nó. Mi quên là hiện thời mi vẫn là một đứa đào tẩu, có trát dẫn giải sao? Mà thủ

Cặp mắt mụ Lomax hiền từ, đầm ấm. Không nghĩ ngợi Lupe ngoan ngoãn chìa ngay tay ra. Chiếc còng thép số 8 siết lại, đau nhói cổ tay “dì ráng giúp con vu này cho xong nghe?” - Mi khỏi nói! Điện thoại đặt chỗ nào... đê tao phôn gấp báo tin về cho họ hay trước, khỏi chờ đợi nôn nóng. Kẹt chiếc còng Lupe khoa tay lên chì đại khái cho mụ thấy. Mu Lomax cắm cúi quay số, Morrigan nghếch mắt nhìn, bước tới cứ cặp còng đánh hơi mãi khiến Lupe cảm động khỏ nhẹ lên đầu nó và chìa tận mũi: - Coi lạ quá, phải không mày? Tao cũng như mày... chớ đâu phải chỉ giống chó mới bị xiềng xích, thấy không? - Mi nói bậy gì thế? Còng một chút rồi mở mà, đâu có lâu la gì? - Đây, tôi Lomax đây.... Hiện đang ở nhà bác sĩ Hammond. Rồi, công việc chu toàn rồi, còn gì đâu mà trở ngại? Tôi chẳng bảo trước như vậy sao? Bây giờ đưa nó về đâu nào? Được, sẽ đưa vô lối cửa bên, vòng qua chỗ đám xe cũ, cạnh chỗ giếng dầu cũ chớ gì? Đề phòng có kẻ dòm ngó cũng phải! Theo tôi tính, từ đây về cỡ 20 phút là nhiều chứ gì, ông Yost? Hai chữ sau cùng làm Lupe giật bắn mình, run rẩy. Mặt nó tái nhợt như thây ma, cứng họng không nói nên lời. Nó ngây người ngó mụ Lomax gác ống nói thì mụ nhếch mép cười nhạt: - Sự đời là vậy đó... có gì lạ đâu cưng? - Bà... bà mà là người của bọn chúng? Không thể ngờ... - Ủa, có gì mà không ngờ? Tưởng cưng phải ngờ lâu rồi mới phải chớ? Nếu không cùng một bọn thì làm sao gởi cưng vô Salisbury được?

136 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

 Xem tiếp kỳ sau

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

137

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

Bạo hành gia đình BÁC SĨ NGUYỄN Ý-ĐỨC

ột gia đình nhà vợ khóc than thương tiếc trước thi hài 5 người thân sõng soài đẫm máu trong đó có một phụ nữ mang thai và ngay cạnh là xác người chồng gây ra thảm cảnh rồi lạnh lùng tự kết liễu đời mình. Một đức lang quân bị trói cứng, tay ôm bụng dưới rên xiết đau đớn vì bị vợ phục thuốc cắt đứt cơ quan sinh dục khi đã tỉnh thuốc mê. Đó là hậu quả của những cặp vợ chồng đã một thời đầu gối tay ấp, thề non, hẹn biển mà bây giờ thì sóng gió hận thù, thương tích, chết chóc. Những hành vi mà nhân viên công lực điều tra sơ khởi cho là một góc cạnh của nan giải xã hội “Bạo Hành Gia Đình” Bạo Hành Gia Đình

M

(Domestic Violence) là nhóm chữ dùng để chỉ những hành vi có tính cách hung bạo như Bạc Đãi Người Già hoặc Lạm Dụng Trẻ Em. Nhưng thông thường hơn là nói đến hoàn cảnh ngang trái của một lứa đôi đã có nhiều gắn bó tình cảm rồi dần dần một người lại dùng bạo lực để tỏ uy quyền, khống chế người kia. Nói rõ ra là người chồng dùng vũ lực để hành hạ người vợ. Hành vi này không phải là chuyện mới đây, mà đã thấy từ thuở xa xưa. Tại một số quốc gia Á Đông, vào thời kỳ mà quan niệm “Tứ Đức Tam Tòng” ăn sâu vào tâm thức con người, khi mà triết lý Khổng Mạnh được tuân theo triệt để, thì người vợ thường được coi như sở hữu chủ của người chồng.

Khi người chồng cho là có bổn phận hoặc có quyền “dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về” thì việc bạo hành trong hôn nhân được coi như chuyện thế gian sự thường. Cùng ý nghĩ đó, người Hy Lạp cổ xưa thường dạy vợ bằng chân tay rồi cười xòa giải thích: “Đàn ông chúng tôi ở đây đều hành động như vậy vì đã làm điều tốt để giúp vợ sửa mình”. Đã có thời kỳ, dân Nga xưa có câu châm ngôn: “Người vợ có thể yêu người chồng không bao giờ đánh đập vợ, nhưng bà ta không bao giờ kính trọng ông ta”. Luật tập tục trước đây ở vương quốc Anh cho phép chồng trừng phạt vợ bằng khí giới không lớn hơn ngón tay cái. Chịu ảnh hưởng trên,

138 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

luật lệ Hoa Kỳ thời xưa cũng ủng hộ ý kiến là chồng có thể “kỷ luật” vợ, thậm chí tới thập niên 1960, các tòa án ở đây vẫn không chịu xét xử các trường hợp bạo hành gia đình, cho đó là chuyện trong nhà, cần đóng cửa bảo nhau. Mãi đến năm 1994 Quốc Hội Hoa Kỳ mới thông qua Violence Against Woman Act, tập trung vào mức độ phổ biến và trầm trọng của bạo lực gia đình, tấn công tình dục và ngạo mạn đe dọa đối với nữ giới. Tháng 10 hàng năm đã được dành riêng để nhắc nhở mọi người về thàm cành bạo hành trong gia đình (Domestic Violence Awareness Month), làm sao để tránh và làm gì để cứu giúp nạn nhân. Có người cho rằng Bạo Hành Gia Đình là một sự

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

139

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

việc tự nhiên trong mọi xã hội cho nên không thể ngăn ngừa và sửa chữa được. Lập luận này không đứng vững vì đã có nhiều quốc gia trong đó hành vi áp bức này hầu như không có. Trái với tin tưởng thông thường, bạo hành gia đình không chỉ xảy ra ở giai cấp hạ lưu kém lợi tức mà là vấn đề của mọi giai tầng xã hội, của những cặp hôn nhân đồng tính cũng như dị tính. Từ thuở xa xưa, đa số người bị hành hung, lạm dụng là người thường được coi là phái yếu, phụ thuộc: người vợ. Nhưng người nam đôi khi cũng là nạn nhân của bà vợ “đành hanh”, “nữ kê tác quái, gà mái đá gà cồ”. Những hình thức bạo hành Bạo hành là một loạt những hành động có tính cách vũ phu, khống chế mà người này áp đặt lên người kia. Nó là phần bất hạnh trong quan hệ tình cảm giữa con người với con người. Bạo hành không chỉ là hành động thể chất mà còn diễn ra dưới nhiều hình thức. 1- Bạo lực, thượng cẳng chân hạ cẳng tay. Bực mình, không vừa ý thì cứ nện cho một trận, “cho cạch tới già”. Hành động có mục đích gây thương tích cho nạn nhân như đấm, đá, đạp, đẩy, tát, nắm tóc kéo lê, vặn cổ

tay, đâm chém bằng dao là phương thức thường dùng. Và ngày nay thì súng ngắn súng dài. Ngoài ra còn dùng các phương tiện làm suy yếu sức khỏe như dấu thực dược phẩm, quấy rối không cho ngủ, ép dùng rượu, cần sa ma túy, bỏ rơi quãng đường vắng, nguy hiểm. 2- Uy hiếp tinh thần Nạn nhân liên tục bị nghe những lời đay nghiến khủng bố đến nỗi bị hoảng loạn tinh thần. Có thể là dọa nạt cắt nguồn tài chánh, nhục mạ trước công chúng; dùng lời đường mật cho có hy vọng rồi cố tình quên đi; luôn luôn truy hỏi, nặng lời để hạ nhân phẩm, mất niềm tự trọng; kể lại một cách diễu cợt cho đối phương những vụ tình ái riêng tư; hăm dọa cho sợ hãi bằng lời nói, cử chỉ cũng như khóe mắt; đập phá đồ đạc, đánh chó chửi mèo để thị uy.

3- Bao vây kinh tế Tạo ra hoàn cảnh để đối tượng phải lệ thuộc về tiền nong, bắt phải hỏi xin, kê khai mọi chi tiêu lớn nhỏ, tìm cách không cho có việc làm để ngày ngày phải ngửa tay xin tiền. 4- Lạm dụng tình dục Cưỡng bức giao hợp, dày vò cơ quan sinh dục, làm tình hậu môn, cưỡng hiếp khi nạn nhân đang ngủ hoặc đau ốm, chê bai cách làm tình của vợ, đi với vợ mà cứ để ý tới phụ nữ khác, không lưu tâm tới nhu cầu sinh lý của vợ. 5- Cô lập, kiểm soát từ việc làm tới giao du, di chuyển. Không cho thăm viếng thân nhân, bạn bè. 6- Tác phong “Chồng chúa vợ tôi”, độc tài, quyết đoán mọi việc lớn nhỏ, coi vợ như “ne pas”. 7- Hành hạ pháp lý, gây khó dễ khiến đối phương phải liên tục ra tòa vì những lý do không đâu như chậm trả tiền trợ cấp,

140 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

không cho thăm viếng con cái, gán cho là bất lực bất xứng. Những yếu tố tăng nguy cơ bạo hành Cá nhân lạm dụng vũ phu với phụ nữ có thể là người chồng người tình đương thời hay đã chia tay. Từ thâm tâm, họ có nhiều lý do hoặc chính đáng hoặc ngụy tạo để bào chữa cho hành động của mình. Đồng thời cũng có những hoàn cảnh, những xáo trộn trong đời sống đưa đẩy khiến họ trở nên hành động mất lý trí. 1- Nghiện ngập Kết quả nhiều nghiên cứu cho hay, có đến quá nửa trường hợp bạo hành là do người nghiện rượu, nghiện thuốc cấm gây ra. Khi say, lý trí bị tê liệt, họ có những hành động không hợp lý. Đôi khi họ cũng giả say, hành hạ vợ để tránh lưới pháp luật. 2- Ghen tuông

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

141

CÂU CHUYỆN THẦY LANG

Người chồng thường buộc tội vợ lăng nhăng với người khác; có thai với mình nhưng cứ ngạo ngược nói con ai đó, rồi hành hung vợ. 3- Khó khăn tài chánh, trở ngại công việc làm ăn, giảm thu nhập hoặc nội tình xáo trộn vì bệnh tật, vì mâu thuẫn bố mẹ, con cái. 4- Một số người còn ôm lấy cái quan niệm cũ xưa, cho rằng vợ là sở hữu chủ, muốn chứng tỏ họ là chúa, cho nên chỉ với một bực mình nhỏ nhặt là mang vợ ra hành hạ. 5- Có người khi còn bé chứng kiến bạo lực xảy ra giữa bố mẹ rồi lớn lên hành động tương tự, cho rằng dùng vũ lực với vợ là chuyện bình thường trong mọi hôn nhân. Hậu quả của bạo hành Nạn nhân của bạo hành sẽ mang nhiều thương tích

về thể chất cũng như bất ổn về tinh thần. Trên da có nhiều vết bầm, vết sẹo, những gẫy xương, trầy niêm mạc miệng, dưới cơ quan sinh dục. Có nạn nhân bị hư thai, sanh non hoặc mang thai ngoài ý muốn vì bị hãm hiếp. Họ thường xuyên đau ốm lặt vặt, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu. Thậm chí tử vong vì súng đạn khí giới cũng có thể xảy ra. Về tinh thần là những hoảng sợ, lo âu, thiếu tự tin, trầm cảm, tự trách mình đã gây ra lỗi lầm với chồng cho nên mới sinh chuyện. Nhiều nạn nhân nói là cái đau về thể xác đôi khi còn chịu đựng được chứ cái đau tinh thần sao mà quá mãnh liệt, không chịu đựng nổi cho nên đôi khi đưa tới tìm quên trong rượu chè, hút xách. Họ thường xuyên là thân chủ trung thành của

phòng cấp cứu hoặc bác sĩ gia đình. Đa số các vụ bạo hành gia đình không được đưa ra ánh sáng vì kẻ chủ mưu đương nhiên phủ nhận mà nạn nhân lại dấu giếm. Một đằng thì sợ luật pháp can thiệp, ra tòa. Đằng kia thì sợ sẽ bị hành hạ trả thù nhiều hơn, cho nên cắn răng chịu đựng. Họ cũng không muốn ai biết chuyện chẳng lành vì nếu hôn nhân tan vỡ thì miệng người đàm tiếu, quy trách nhiệm cho nạn nhân. Một thắc mắc thường được nhắc tới là, tại sao nạn nhân không chịu dứt khoát xa lánh người đã hành hạ mình. Có nhiều lý lẽ được nêu ra: a. Chia tay là một việc cần sửa soạn chứ không phải đùng đùng xách gói ra đi; b. Dù bị áp bức nhưng trong lòng vẫn còn chút thương yêu, quyến luyến,

142 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

hy vọng anh ta sẽ đổi tính, đối xử khá hơn c. Bị phụ thuộc tài chánh; d. Muốn cho con cái có cột trụ gia đình là người cha; e. E sợ chồng bắt mất con, đe dọa tính mệnh mình hoặc thân nhân; g.Tự trách mình đã làm chồng phật ý vì vụng về, không làm đầy đủ bổn phận; h. Tôn giáo, gia đình ngăn cản, không cho phép dứt bỏ. Không ít anh chồng vũ phu cũng nhiều đòn phép, tỏ vẻ hối hận ăn năn, thề thốt sẽ không bao giờ đụng tới chân lông vợ. Nhẹ dạ, cả tin, vợ cho chồng có cơ hội để thay đổi. Nhưng rồi ngựa quen đường cũ, đâu vẫn hoàn đó. Và hậu quả chẳng lành có thể xảy ra. Giải quyết nan đề, tìm lối thoát Theo cơ quan CDC, cứ ¼ người nữ và 1/9 người nam tại Hoa Kỳ là nạn nhân của bạo hành gia đình với mức độ nặng nhẹ khác nhau vào một thời điểm nào đó của cuộc đời. Bạo hành thưởng mở màn với những hành vi kín đáo khó nhận ra nhưng có tính toán từ kẻ chủ mưu. Như là tỏ vẻ chăm sóc, cởi mở, bao bọc “chỉ đôi ta với nhau là đủ rồi”, để sau đó dần dần cô lập, khống chế, gây sợ hãi. Ban đầu thì lâu lâu mới

nặng tay, rồi tỏ vẻ ăn năn, xin lỗi, hứa sẽ không tái phạm, nại cớ đang bị căng thẳng. Sau đó mức độ bạo hành tăng dần kèm theo những ghen tuông, nhiếc móc, cấm đoán, chê bai, ép buộc làm điều không muốn khiến cho nạn nhân luôn luôn trong tình trạng bấp bênh, lo sợ, không biết bao giờ chuyện chẳng lành xảy ra… Khi thấy đời sống của mình và các con bị hành hạ đe dọa thì nên sớm tìm giúp đỡ, thoát khỏi tai ương. - Hãy tỏ bầy khó khăn với thân nhân, với bạn tâm giao, hàng xóm tốt, các vị lãnh đạo tinh thần để họ góp ý kiến; - Kể lại cho bác sĩ gia

đình, các nhà chuyên môn tâm lý, xã hội, y tá để được điều trị thương tích, bệnh tật, hỗ trợ tinh thần, giới thiệu tới các cơ quan hữu trách; - Kêu cảnh sát nếu thấy tình mạng bản thân và con cái bị đe dọa; - Tìm kiếm nơi tạm dung thân (shelter) mà địa phương nào cũng có. - Mạnh dạn, sáng suốt giải quyết khó khăn. Hãy nhớ là chỉ có mình thấu hiểu hoạn nạn của mình. Đừng để ai đó lung lạc, quyến dụ, sui khiến làm chuyện đâu đâu vô bổ. Kết luận Đề cập tới hậu quả của thảm trạng bạo hành trong gia đình người Mỹ gốc

Việt, Tiến sĩ Catherine Le Gales-Camus của Tổ chức Y tế Thế giới có ý kiến rằng đây là vấn đề sức khỏe cộng đồng, chẳng khác chi bệnh tiểu đường, cao huyết áp, ung thư cổ tử cung. Một cuộc thăm dò hơn 200 gia đình người Việt tỵ nạn tại Houston do Tiến Sĩ Tuyên Nguyễn thực hiện cho thấy có tới 31% trả lời đã có bạo hành trong gia đình. Theo Giáo sư Xã Hội Học Bùi Hoan, Đại học Tennessee-Knoxville thì, so sánh với phụ nữ bản xứ, phụ nữ Mỹ gốc Việt ít kêu cảnh sát để nhờ can thiệp bảo vệ khi có chuyện bạo hành trong gia đình. Mà nếu cảnh sát có tới thì

đa số lại đều không muốn chồng bị làm khó dễ, câu lưu. Vì hy vọng vớt vát thương yêu, đùm bọc gia đình Để rồi từ đó, bạo hành nối tiếp bạo hành. Nạn nhân lại bị hành hạ và kẻ chủ mưu ngạo mạn “enjoy” hậu quả các hành vi vũ phu, mất nhân tính của mình. Và người vợ tiếp tục sống trong cảnh “địa ngục trần gian”, thay vì một mái ấm gia đình có chồng có vợ, có con cái, sum họp hài hòa hạnh phúc bên nhau.

BÁC SĨ NGUYỄN Ý ĐỨC

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

143

KHOA HỌC ĐỜI SỐNG

Làm ra thịt từ… không khí Chăn nuôi để tạo ra thịt hiện nay của loài người được xem là một nguồn gây ô nhiễm không nhỏ cho hành tinh. Vì vậy giải pháp làm ra thịt từ… không khí không chỉ giúp bảo vệ trái đất mà còn tốt cho sức khỏe.

Bột protein nâu thu được từ quá trình lên men theo công thức bí mật của Air Protein - Ảnh: AIR PROTEIN

ir Protein là một công ty khởi nghiệp ở Vịnh San Francisco (Mỹ) khẳng định mình nắm trong tay công nghệ làm ra thịt từ khí CO2 vốn được xem là gây tình trạng nóng dần lên của bầu khí quyển. Công ty này dựa trên ý tưởng đã có hơn nửa thế kỷ trước của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA): tái sử dụng khí CO2 do các phi hành gia thải ra trong không gian kín của tàu con thoi để chế biến lại thành thực phẩm.

A

Từ "thịt ủ men"

Sự chuyển hóa khí thải thành thức ăn nhờ các vi khuẩn hydrogenotrophic tổng hợp ra tế bào sợi từ khí CO2. Việc chuyển hóa này cũng gần giống như lên men làm yogurt hoặc ủ men bia. Theo hãng tin AFP, trong một thông cáo báo chí, công ty Air Protein cho biết "đây là loại thịt đầu tiên làm từ không khí, tạo ra từ những thành phần có trong không khí mà chúng ta đang hít thở mỗi ngày".

Phía công ty còn khẳng định phát minh của họ "sẽ tạo ra cuộc cách mạng trong cách sản xuất thực phẩm trong tương lai" bởi không lệ thuộc vào điều kiện đất đai, nguồn nước và điều kiện thời tiết như cách con người đang nuôi trồng hiện nay. Air Protein tiết lộ chút ít về việc "làm ra thịt từ không khí" của mình như sau: trong các bình ủ men có vi khuẩn, họ đưa vào khí CO2 cùng với nước và nhiều khoáng chất. Sản phẩm thu được từ đó là loại bột màu nâu nhạt chứa đến 80% protein nhưng không có mùi vị. Từ nguyên liệu protein này, nhà sản xuất thậm chí có thể làm ra nhiều "thực phẩm" khác nhau sau khi pha chế với những thành phần khác. Chẳng hạn làm ra thịt heo, thịt gà tây, bánh protein, nhân thịt cho bánh hamburger… Cũng do sản xuất trong các hũ, bình chứa kín nên nhà sản xuất không cần đến đất đai và như vậy là không gây hại cho môi trường. Còn xét về mặt dinh dưỡng, "thịt

từ không khí" này được tạo thành với 9 axit amin chính yếu như của "thịt thật" và như thế nó đầy đủ chất hơn loại "thịt chay" làm từ đậu nành hay đậu Hà Lan hạt (petit pois). Chưa kể loại thịt của Air Protein còn chứa nhiều vitamin như B12, hơn hẳn các loại "thịt chay" hiện có vốn gây thiếu chất cho những người chọn chế độ ăn chay. Công ty Air Protein cho biết dự kiến đưa vào thị trường "thịt từ không khí" vào năm 2020. Thị trường ăn chay hiện nay được xem là đầy lạc quan: theo đánh giá của Ngân hàng Barclays của Anh, thị trường này có thể lên đến 140 tỉ USD trong 10 năm tới.

Đến "thịt 3D"

Trong tương lai, các phi hành gia có thể thưởng thức một bữa ăn thịnh soạn "có thịt tươi" bên ngoài Trái đất sau khi các nhà khoa học thí nghiệm thành công sử dụng máy in 3D để sản xuất thịt trên Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS). Đây là lần đầu tiên họ tạo ra một lượng nhỏ thịt nhân tạo trong điều kiện không trọng lực. Thí nghiệm trên được Cơ quan vũ trụ Roscosmos của Nga đồng tài trợ, cùng với sự phối hợp của một số công ty công nghệ Mỹ, Nga và Israel. Tháng 9 vừa qua, phi hành gia Oleg Skripochka đã tiến hành thành công thí nghiệm sản xuất thịt sử dụng máy in 3D do phòng thí nghiệm 3D Bioprinting Solutions của công ty y tế Invitro Nga phát triển. Từ các tế bào do các công ty công nghệ thực phẩm của Mỹ và Israel cung cấp, chiếc máy in sinh học này

144 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

145

KHOA HỌC ĐỜI SỐNG

Thịt 3D - Ảnh minh họa

đã sản xuất ra tế bào cá, thịt bò và thịt thỏ sử dụng từ trường trong điều kiện vi trọng lực. Tất cả các tế bào này đều cho thấy khả năng phát triển tốt trong không gian. Thành tựu đột phá trên mở ra khả năng các phi hành gia trong tương lai sẽ có thể phát triển và sản xuất nhiều lương thực, thực phẩm ngay trên tàu không gian, đặc biệt phục vụ cho những hành trình dài ngày vào sâu

Oleg Skripochka thực hiện thí nghiệm trên Trạm vũ trụ quốc tế vào ngày 26/9/2019 (Ảnh: Rocosmos)

trong không gian vũ trụ. Hiện nay, họ thường dự trữ các thực phẩm đóng gói hút chân không hoặc sấy khô từ Trái đất để chuẩn bị cho các chuyến bay vào không gian. Tuy nhiên, nếu tiếp tục chinh phục nhiều hành tinh khác trong hệ Mặt Trời, phi hành đoàn không thể mang theo số lượng lớn thực phẩm. Do đó, công nghệ in tiên tiến nói trên được đánh giá rất hữu ích cho ngành

nghiên cứu và khám phá vũ trụ. Gần đây, một số cơ quan vũ trụ khác cũng tiến hành thí nghiệm tương tự trong lĩnh vực này. Tháng 7 vừa qua, một máy in 3D của Mỹ đã được đưa lên ISS có thể sản xuất ra tế bào người trong không gian và đang được Cơ quan Vũ trụ châu Âu sử dụng để thí nghiệm. 

TRONG LÀNG GIẢI TRÍ

Nhiều nghệ sĩ nữ có mặt trong đề cử Grammy 2020 Tối 20/11, Viện hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia Mỹ công bố danh sách đề cử cho giải Grammy 2020. Các nghệ sĩ nữ đã chiếm ưu thế trong danh sách này. Ca sĩ người Mỹ Lizzo dẫn đầu với 8 đề cử. Theo sau đó là 2 cái tên đang nổi Billie Eilish và Lil Nas X với 7 đề cử. Ariana Grande và H.E.R có mặt trong danh sách này với 5 đề cử. Taylor Swift có 3 đề cử. Ngoài ra, 5 trong 8 đề cử của hạng mục quan trọng Album của năm thuộc về nghệ sĩ nữ. Trái ngược với nhiều dự đoán, nhóm nhạc BTS có một năm khá thành công ở thị trường Âu Mỹ nhưng không có mặt trong danh sách đề cử này. Danh sách đề cử dựa trên kết quả

bình chọn từ hơn 13.000 thành viên của Viện - đều là ca sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất âm nhạc chuyên nghiệp. Các hạng mục quan trọng được lựa chọn từ hội đồng bí mật, gồm thành

viên do ban lãnh đạo Viện chỉ định. Lễ trao giải Grammy 2020 dự kiến diễn ra vào ngày 27/1/2020 tại Los Angeles, Mỹ.♦

146 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Lizzo dẫn đầu với 8 đề cử

THỂ THAO

Điểm qua một số đội bóng rổ đại học

2019-20 HUY VŨ

M

ùa bóng rổ đại học NCAA Basketball 2019-20 đã được bắt đầu từ ngày 5 Tháng 11 khi hai đội Kansas và Duke gặp nhau trong trận mở màn Champions Classic trên sân bóng nổi tiếng Madison Square Garden. Theo sau cùng ngày hôm đó là trận giữa hai đội Michigan State và Kentucky cũng chơi trên cùng sân – đã làm thoả mãn giới hâm mộ sau bảy tháng dài chờ đợi. Mùa bóng kéo dài trong năm tháng và sẽ còn hứa hẹn nhiều điều thú vị và bất ngờ. Với 68 chiếc vé cho vòng tranh vô địch, do đó nhiều đội trong số 300 đội đại học trên toàn quốc có quyền nuôi giấc mơ để được lọt vào vòng tranh vô địch và hơn nữa là chiếm được cúp vô địch trong mùa bóng năm nay. Theo nhận định của một số quan sát viên, mức độ khác biệt về sức mạnh giữa các đội năm nay nhỏ hơn nhiều so với mùa bóng trước, mang lại nhiều cơ hội hơn cho các đội để tạo được những bước đột phá trong Tháng 3 tới khi vòng tranh vô địch bắt đầu. Sau đây là một số đội nên để ý theo dõi trong mùa bóng năm nay. Mặc dù một vài đội có thể chưa được xếp hạng cao trong những cuộc thăm dò gần đây nhưng bất cứ đội nào trong số này cũng có khả năng đi thật sâu ở vòng tranh vô địch vào Tháng 3 tới.

Michigan State

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Duke

147

THỂ THAO

Kansas

Louisville

Kentucky

NHỮNG ĐỘI MẠNH NHẤT

Michigan State – Đội Spartans đang gặp nhiều khó khăn, nhưng huấn luyện viên Tom Izzo luôn luôn tìm được giải pháp để vượt qua

nghịch cảnh. Đây là đội được kỳ vọng rất cao và nếu không lấy được cúp vô địch năm nay thì coi như là thất bại. Tiền đạo Aaron Henry cần phải chơi và làm điểm đều tay

hơn để kết hợp với hậu vệ Cassius Winston và tiền đạo Xavier Tillman để lập thành một bộ ba sát thủ cho Michigan State. Duke – Hai tài năng siêu việt là Zion Williamson và RJ Barrett nay không còn ở với đội Blue Devils, nhưng những tài năng khác còn lại vẫn đủ sức để đưa đội đi sâu ở vòng tranh vô địch năm nay. Hậu vệ Tre Jones phòng thủ vùng cấm địa rất hữu hiệu. Hậu vệ Cassius Stanley, tiền đạo Mathhew Hurt và trung phong Vernon Carey sẽ giữ những vai trò đáng kể. Louisville – Huấn luyện viên Chris Mack đã từng đưa đội vào tới tuần lễ thứ hai của vòng tranh vô địch ba lần trong sáu năm, nhưng chưa bao giờ vào được đến bàn kết. Điều này có thể thay đổi trong mùa bóng năm nay. Mack, từng huấn luyện cho đội Xavier trước khi về với đội Louisville, đang có trong tay một đội bóng với nhiều cầu thủ kinh nghiệm. Tiền đạo Jordan Nwora có nhiều triển vọng được bầu chọn là một trong những cầu thủ hay nhất trong năm (all-American), anh có khả năng tự mình làm thay đổi trận đấu. Kansas – Hiện đang chờ hình phạt từ hiệp hội thể thao đại học NCAA do vi phạm một vài quy định nhưng điều này cũng không ảnh hưởng tài năng của đội Jayhawks. Huấn luyện viên Bill Self đang có hai cầu thủ hậu vệ Devon Dotson và trung phong Udoka Azubuike thuộc loại xuất sắc nhất trên toàn quốc. Hậu vệ chơi năm thứ hai Ochai Agbaji hiện đang trên đà có thể trở thành một ngôi sao bóng rổ đại học. Kentucky - Trận thua đội vô danh tiểu tốt Evansville hôm thứ Ba 12/11 là thất bại gây sửng sốt nhất cho đội trong nhiều năm. Mặc dù vậy cũng không làm giảm đi hy vọng đối với đội Wildcats. Huấn luyện viên John Calipari luôn tỏ ra có khả năng giúp cho đội càng chơi lâu thì lại càng tiến bộ hơn. Hậu vệ Tyrese Maxey

148 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Maryland

Villanova

Oregon

Florida

đã cho thấy có nhiều triển vọng trở thành một ngôi sao sáng, trong khi hậu vệ Ashton Hagans được cho là cầu thủ chơi phòng thủ xuất sắc nhất. Kentucky có nhiều triển vọng lọt vào bán kết trong Tháng 3.

Huấn luyện viên Jay Wright một lần nữa có một đội hình rất đáng nể, dẫn đầu bởi hậu vệ năm thứ ba Collin Gillespi1e. Họ có nhiều cầu thủ chơi năm đầu và vì vậy rất cần học hỏi kinh nghiệm càng nhanh càng tốt. Cho đến giữa Tháng 1, sẽ không có đội nào muốn đụng Villanova. Oregon – Trong bảy năm qua đội Oregon lọt vào vòng 16 đội bốn lần và điều này hiển nhiên biến Oregon thành một đội bóng ưu hạng dưới sự dìu dắt của huấn luyện viên Dana Altman. Lọt vào vòng 16 đội năm nay không phải là điều khó khăn cho họ. Hậu vệ năm thứ tư Payton Pritchard sẽ là cột trụ chống đở cho đội hình trẻ trung nhưng đầy tài năng này và sẽ mạnh hơn nhiều vào Tháng 12 khi được tăng cường thêm trung phong năm đầu N’Faly Dante.

VÀ NHỮNG ĐỘI NHIỀU KHẢ NĂNG

Maryland – Nay đã hơn 17 năm kể từ khi đội Terps thắng cúp vô địch vào năm 2002. Mùa bóng năm nay là cơ hội cao nhất cho họ để lấy lại hào quang đó. Huấn luyện viên Mark Turgeon những hậu vệ đầy kinh nghiệm, dàn cầu thủ phụ rất vững và tiền đạo số 1 Jalen Smith. Về tài năng, đây là đội có thể tạo được tiếng vang nếu họ biết chơi với tinh thần đồng đội. Villanova – Thiếu kinh nghiệm là điều quan tâm chính đối với đội Wildcats. Nhưng tài năng thì không.

Virginia

Virginia – Không đội nào muốn đụng Virginia ở vòng tranh vô địch vào Tháng 3, và kể luôn ở vòng loại, là vì đây là đội chơi phòng thủ rất xuất sắc. Qua mấy trận đầu tiên, đội Cavaliers đã cầm chân đối thủ vào chỉ cho làm được trung bình 34 điểm một trận. Virginia cũng giữ cho đối thủ chỉ ném bóng vào rổ thành công dưới 25 phần trăm, cả ở khoảng cách gần lẫn xa. Florida – Khả năng của đội Gators cao hơn nhiều chứ không như cách họ chơi trong trận thua Florida State hôm Chủ nhật 10/11. Giống như mùa bóng trước, chiến thuật tấn công của họ vẫn chưa mang lại hiệu quả mong đợi. Nếu Florida giải quyết được vấn đề này sẽ không có mấy đội đáng là đối thủ của họ. Mùa bóng rổ đại học NCAA Basketball hằng năm kéo dài trong vòng năm thắng, với mùa bóng năm nay bắt đầu từ ngày 5 Tháng 11 với vòng loại kết thúc vào ngày 8 Tháng 3 năm 2020. Vòng tranh vô địch bắt đầu từ ngày 17 Tháng 3 kéo dài cho đến 6 Tháng 4 năm 2020 với trận vô địch diễn ra trên sân Mercedes-Benz Stadium tại thành phố Atlanta, Georgia. HUY VŨ

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

149

THẾ GIỚI QUANH TA

Ở nơi xuất xứ

mì udon

rong 13 năm qua, một gia đình đã chế biến và phục vụ món mì sợi tươi ngon vô cùng ở một nơi trông chẳng có gì đặc biệt, nhưng nếu muốn ăn thì bạn phải đến sớm. Tôi đón chuyến tàu 5 giờ 27 phút từ Okayama vào một buổi sáng mát mẻ, nhưng 25 phút sau khi tôi xuống ga Kaminocho không khí đã oi bức, báo trước một ngày ngột ngạt điển hình của tháng 8 ở Nhật. Tôi đi một đoạn ngắn là tới nhà nhỏ trông như phân xưởng, nơi một gia đình 4 người và một số khách hàng khác đang húp xì xụp các tô mì udon ở bàn bên ngoài. Tôi gạt bức màn treo ngang lối vào và bước vào nơi sản xuất udon. Matsuka Seimen không phải là một nhà hàng. Đây là một xưởng làm mì thế hệ thứ ba do gia đình Matsuka điều hành. Trong 15 năm qua, nhà Matsuka đã nổi danh trong việc sản xuất và cung cấp mì sợi

T

udon tươi cho các tiệm tạp hóa ở địa phương. Nhưng bởi vì sợi mì đặc biệt thơm ngon khi được nấu chín và ăn ngay sau khi được cán và cắt, nên mọi người đã đề nghị gia đình Matsukas dành riêng một vài mẻ để nấu ăn ngay tại chỗ. Mười ba năm trước, gia đình họ đã đáp ứng đề nghị của khách hàng và kể từ đó, xưởng này đã bán món mì sợi udon vừa sản xuất xong - nhưng chỉ từ 6 giờ đến 7 giờ sáng. Và mặc dù họ còn thêm một số các món udon, soba và ramen khác vào bữa trưa, nhưng món mì udon vừa cán xong và được nấu ngay vào buổi sáng đã thu hút nhiều người. Lúc đầu, chỉ có người địa phương tới ăn. Nhưng tiếng đồn lan nhanh, và nay người ta xếp hàng từ trước 6 giờ sáng, và đông nhất vào cuối tuần, có tới 200 người tới ăn. Phương châm của Matsuka Seimen là: “Ăn

Matsuka Seimen là một xưởng mì thế hệ thứ ba mà nó tình cờ phục vụ món udon tươi lạ lùng vào mỗi sáng

Để làm mì sợi, gia đình thay đổi tỷ lệ bột, tinh bột và nước theo độ ẩm và nhiệt độ không khí xung quanh

mì tươi vào buổi sáng là quan trọng và cho bạn một ngày tốt đẹp.” Người ta tin rằng udon làm ấm người và theo bạn để đối mặt với áp lực suốt trong ngày. Ngày tôi đến ăn là một ngày không đông, chỉ có 50 khách hàng ăn sáng.

150 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Nhưng các đơn đặt hàng của siêu thị khiến chủ hàng Youichi Matsuka luôn bận rộn làm mì và nấu mì trong khi vợ ông, Keiko, cân và bỏ mì vào hàng trăm gói mà gia đình bán mỗi ngày. Taichi, con trai của họ, làm bột, vớt mì vừa luộc

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

151

THẾ GIỚI QUANH TA

nóng sang phần làm mát và cũng phụ cân và đóng gói để giao hàng. Gia đình Matsuka không bao giờ mở cửa hàng ăn. Cho đến năm 2006, khách hàng vẫn mua mì sợi ở các cửa hàng địa phương hoặc qua mua ở xưởng của gia đình. Nhưng, biết gia đình Matsukas làm xong việc sản xuất và đóng gói mì vào 8 giờ sáng, những khách quen muốn gia đình họ nấu mì cho họ ăn ngay tại chỗ. Hồi đó, chỉ có Keiko và Youichi lo chuyện sản xuất mì, vì vậy họ dùng cách “tô của mình”, nghĩa là khách hàng tự mang tô đến và họ nấu mì sợi tươi cho khách cùng một ít gia vị đơn giản. Ngày nay, gia đình Matsuka cung cấp chén bát, nhưng khách hàng phải rửa sau khi ăn. Các gia vị khô được xếp dọc theo tường liền kề với chỗ làm mì, còn trứng sống, hành lá xắt nhỏ (negi) và gia vị cay tự chế (taberu rayu) được Keiko theo dõi kỹ càng. Một bảng viết tay đề nghị mọi người chỉ lấy một muỗng negi, nhưng Keiko lại hào phóng khuyến khích khách hàng quen lấy “nhiều negi vào … ngon lắm đấy!” Nước tương, súp nhúng mì, ponzu (đậu nành quýt), katsuobushi (thịt cá ngừ khô) và tenkasu (các miếng bột chiên giòn)

152

cũng được đặt dọc theo chiếc bàn hẹp ở hành lang nơi mọi người xếp hàng chờ ăn udon. Khoảng 60 tuổi, Youichi đã dành phần lớn đời của mình cho nghề làm mì sợi udon. Cha ông có xưởng sản xuất udon, và Youichi, trong khi lớn lên, giúp làm các công việc vặt, do vậy udon nằm trong máu ông. Nhưng vì là con trai thứ hai, Youichi không được chỉ định tiếp quản việc kinh doanh của gia đình. Cho nên ông làm nghề lái xe tải đến hơn 40 tuổi. A n h c ủ a Yo u i c h i , Kazumasa, đã lo chuyện sản xuất hoạt động udon của gia đình, và sau đó sáp nhập với một công ty udon Okayama lớn hơn. Không may, vào năm 2002, công ty mẹ đã quyết định đóng cửa xưởng udon Matsuka ở xa do các cửa hàng rau quả ở khu vực này giảm sút, là nơi bán các gói udon tươi theo truyền thống. Khu vực này không còn người sản xuất udon. Kazumasa đã kêu gọi Youichi hồi sinh lại xưởng udon của gia đình. Youichi đã mệt mỏi suốt ngày lái xe tải trên đường nên chấp nhận đề nghị trở về với cội nguồn của mình. Vì vậy năm 2004, ông và Keiko đã hồi sinh lại xưởng mì Matsuka tại một địa điểm khác gần ga Kaminocho. Sau hai năm chỉ làm udon, soba và ramen

đóng gói, đến năm 2006 Youichi và Keiko đã nhượng bộ đề nghị của khách hàng và bắt đầu bán món ăn udon tươi tại xưởng sản xuất mì của mình. Hai năm sau, con trai Taichi của họ, cùng làm. Giờ đây Taichi làm món gia vị cay taberu rayu từ hành tây xào qua, tỏi băm nhỏ, ớt đỏ khô và mè (với “tất cả tấm lòng” như anh nói) để ăn cùng mì sợi. Vào buổi chiều, chị của Taichi chở udon đến giao cho các cửa tiệm, trường học và bệnh viện ở địa phương. Không giống như soba và ramen thường được ăn với nước dùng phải chuẩn bị lâu công, mì sợi udon thường được ăn với một

số gia vị đơn giản, giúp cho việc phục vụ tại chỗ dễ dàng hơn cho gia đình Matsuka. Tôi được gia đình Matsuka chào đón nồng nhiệt khi tôi bước vào bếp. Youichi gọi Taichi là “ông chủ”, nhưng tôi biết Youichi là người chịu trách nhiệm chính. Tuy nhiên, Taichi làm bột và giúp Youichi và Keiko nấu mì, đóng gói và phục vụ ăn. Anh cũng là giám đốc nhà máy và điều hành các hoạt động kinh doanh hàng ngày. Keiko chào đón khách hàng và Youichi phụ trách làm mì. Youichi rất tự chủ và di chuyển linh hoạt giữa các thùng nước sôi, ván nhào bột và máy cắt. Taichi,

Gia đình Matsuka nhào bột theo cách truyền thống: bằng cách mang vớ mới và dẫm lên bột nhào theo một nhịp điệu

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

153

THẾ GIỚI QUANH TA

Youichi có udon trong máu và là một bậc thầy về cán mì

làm việc với hiệu quả thầm lặng, đội mũ lưỡi trai ngược, nụ cười cởi mở. Xưởng Matsuka Seimen sản xuất từ 50kg đến 75kg udon mỗi ngày. Taichi đổ bột và tinh bột uchiko vào máy nhào và đổ thêm nước. Sau khi bột đã nhuyễn và được nhào khoảng 7 phút, anh trộn nó bằng tay. Tiếp theo, anh phủ bột bằng một miếng vải sạch, mang vớ mới vào chân và nhào bột thêm vài phút nữa bằng cách dẫm đạp lên nó một cách nhịp nhàng, như đã được làm theo truyền thống. Bột được lưu trữ trong các bồn trong tủ lạnh to cho đến ngày hôm sau. Vì bột quá cứng để cán hoàn toàn bằng tay, nên nó được cán trước hết bằng máy. Sau đó nó được cán bằng tay để thêm kết cấu bề mặt và cuối cùng được làm thành sợi mì bằng cách đưa qua

154

một máy cắt nhỏ ngay trước khi đun sôi. Phục vụ mì mới luộc là điều cần thiết tại xưởng Matsuka Seimen. “30 phút khi đã đun sôi, udon mất đi vị ngon của nó. Nó trở thành một thứ hoàn toàn khác.” Youichi giải thích. Youichi tin rằng “mì sợi là vật thể sống”. Và vì vậy, xưởng Matsuka Seimen thay đổi tỷ lệ giữa bột udon có gluten thấp (hakurikiko) và bột bánh mì có hàm lượng gluten cao (kyorikiko), tinh bột và nước, cũng như thời gian nghỉ của bột nhào, tùy theo độ ẩm và nhiệt độ không khí xung quanh. Ngoài ra, không có gì thay đổi trong cách làm mì sợi của họ kể từ năm 1988 khi mà cha của Youichi bắt đầu kinh doanh gia đình về mì sợi udon. Vì một số người thích mì mới luộc và được làm

nguội hơn là ăn nóng, nên một số mì sẽ được phục vụ ăn lạnh tại chỗ vào buổi sáng. Số được đóng giao cho bệnh viện hoặc trường học hoặc sẽ được bán tại các siêu thị địa phương thì ngay lập tức được ngâm vào nước lạnh giá sau khi được đun sôi. Hai lần như vậy. Khi Taichi khuấy mì trong bồn nước lạnh lần thứ hai, anh tiết lộ lý do: “Việc 2 lần nhúng lạnh làm cho mì sợi ngừng chín và làm cho nó có sự toàn vẹn về cấu trúc.” Trong khi khách hàng đi đến quầy trả tiền, bà Keiko nhận đơn đặt hàng, tính tiền nong (giá được xác định do có thêm trứng hay không) và gọi cho con trai và chồng bà: “sho” (tô nhỏ) hoặc “dai” (tô lớn). Sau khi mì được luộc chín, một trong 3 người gia đình Matsukas đưa tô cho khách hàng để họ các gia vị khác lên

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

trên. Tôi chọn món mì sợi udon dễ ăn: kama tama, udon với một trứng sống và gia vị bổ sung tùy chọn. Mặc dù có các món như udon cà ri hoặc udon với dakon nạo có tên trên thực đơn ăn sáng, nhưng hầu hết mọi người chỉ chọn loại đơn giản nhất, có hoặc không có trứng sống. Taichi trượt udon vừa nấu ra khỏi phễu và đưa cho tôi một tô. Tôi cẩn thận đập một quả trứng sống lên trên sợi mì nóng, rồi rưới nước tương và trộn toàn bộ thành một khối như kem. Trong khi udon vẫn còn đang rất nóng, tôi húp các sợi mì dai nhưng mềm vào miệng thật nhanh. Và khi tôi húp, việc chỉ được ngủ 2 tiếng và phải dậy từ 4 giờ 30’ đã trở thành quá khứ. Cuối cùng tôi đã hiểu sức mạnh phục hồi của món udon buổi sáng. Khoảng 8 giờ, đúng giờ nghỉ của gia đình, vợ Taichi và hai cô con gái nhí nhảnh tạt qua để chào hỏi. Chúng tôi chụp một bức ảnh kỷ niệm bên ngoài cửa hàng và họ vẫy tay tạm biệt khi tôi lên đường ra ga Kaminocho. No nê đầy đủ với bát udon ăn sáng đầu tiên, tôi cảm thấy sẵn sàng đối mặt với việc sẽ tới trong ngày. Nancy Singleton Hachisu/ BBC Travel

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

155

BẠN GÁI NHỎ TO

TÌNH THƠ HỎI: Cháu chắc trường hợp giống như tụi cháu không có nhiều đâu cô ạ! Tụi cháu chơi với nhau từ ngày còn nhỏ xíu ở tiểu bang Pensylvania khi hai gia đình cùng di cư qua Mỹ theo diện bảo lãnh. Lớn lên bên nhau suốt thời thơ ấu, tụi cháu coi nhau như anh chị em một nhà. Tụi cháu có đông đứa và chơi đùa hòa thuận với nhau lắm. Cũng có những bạn cháu sau này theo gia đình dời đi nơi khác, một thời gian lâu mới dứt liên lạc. Riêng cháu và Peter vẫn còn ở Pensylvania tuy nay đã khác thành phố do cha mẹ cháu đổi công việc và mua nhà mới. Vì tình thân giữa hai nhà một phần, phần khác tụi cháu cũng rất hạp nhau về tính nết nên lên tới lớp 10, tụi cháu đã biết yêu nhau và còn hẹn sẽ thành vợ chồng sau khi ra đại học. Cha mẹ cháu tuy lúc

trước cũng thương Peter lắm nhưng lúc thấy tụi cháu quấn quýt với nhau thì lại không muốn nên ông bà hết sức cấm cản cháu. Có lẽ để cháu nghe lời, ông bà hứa nếu cháu và Peter học xong đại học, ra trường có nghề nghiệp đàng hoàng thì chừng đó muốn sao ông bà cũng cho. Bây giờ phải lo học đã. Ông bà không cho tụi cháu gặp nhau thường, không cho đi chơi chung, trực tiếp yêu cầu Peter phải để cháu yên tâm học hành và còn nói luôn chuyện này với cha mẹ Peter nữa. Cháu thấy cha mẹ cháu cư xử như vậy là quá đáng và không tôn trọng tụi cháu. Cho tới giờ phút này, tụi cháu chưa làm gì sai trái cả. Bản thân tụi cháu biết con đường nào để đi với trách nhiệm và sự hiểu biết, vậy mà cha mẹ cháu không hiểu, cũng không tin con mình. Vậy thì năm tới đây, xong trung học, cháu

sẽ xin nhập học trường đại học xa nhà chứ không quanh quẩn ở tiểu bang này với gia đình nữa. Chị cháu hơn cháu 8 tuổi, đã có gia đình riêng, nói cháu đừng đi đâu cả mà qua ở với chị, cháu sẽ có tự do tuy chị cũng xa gần dặn dò cháu là biết khôn thì phải giữ mình, yêu thì cứ yêu nhưng puppy love thường không mấy khi thành sự thật v.v... Cháu thực sự không biết do đâu nhưng cháu thấy mình lớn hơn nhiều so với những gì cha mẹ và chị cháu nghĩ về cháu, cả Peter cũng vậy. May mắn là tụi cháu có chung suy nghĩ về nhiều mặt trong cuộc sống nên không đứa nào làm trái ý đứa nào hầu như trong bất cứ việc gì mà cả hai đã có quyết định chung. Cháu thường nghe cô qua internet, thấy cô hiểu và có sự cảm thông với giới trẻ nên cháu cảm mến

156 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

cô, muốn trao đổi với cô và hỏi cô xem cháu có nên quyết định như đã nói với cô ở trên hay không? Cháu cũng phải nói thật với cô là tụi bạn Mỹ cũng như Việt cũng như các sắc tộc khác ở tuổi cháu chúng nó yêu nhau bừa bãi lắm, rủ rê cả cháu và Peter nữa nhưng tụi cháu tìm cách né, không nhập bọn từ hồi ở Intermediate chứ không đợi lên trung học đâu cô! Cháu nói vậy để cô hiểu thêm về tụi cháu. Nếu cháu là cháu hay con gái cô, cô có lời khuyên nào cho cháu không? Cháu mong nghe cô trả lời và chúc cô sức khỏe cùng nhiều niềm vui. K. Phạm TRẢ LỜI: Cô vẫn luôn kỳ vọng vào tiềm năng tốt đẹp của những người trẻ nên cô dễ dàng hình dung ra những điều cháu viết trong thư và cô tin cả những cam kết thành khẩn của cháu trong các dự tính về tương lai. Cô cũng đồng ý rằng nhận thức đúng đắn nơi người trẻ chính là thiên thần hộ mệnh của họ trong mọi tình huống tế nhị hay khó khăn đòi hỏi khả năng ứng xử thích hợp với người trong cuộc mà không cần có sự can dự của người lớn. Tuy nhiên, ngoài thiên khiếu bẩm sinh hiếm hoi, ngoài giáo dục của gia đình và nhà trường, nhận thức cần trải qua kinh nghiệm sống để được khai triển, tôi luyện ngày càng đa dạng, phong phú và vững vàng. Ở tuổi 17, với đôi chút ưu thế nào đó, người trẻ

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

157

BẠN GÁI NHỎ TO

thường nghĩ đã nắm được cả vũ trụ trong tay mà quên rằng bàn tay ấy chưa đủ lớn. Cháu tự tin làm chủ được bản thân nhưng những thử thách trong đời thiên hình vạn trạng, cháu cũng cần dè dặt. Cô không muốn là giọt nước rơi trên đầu dây pháo, làm tắt ngúm lòng tự tin của cháu. Cô chỉ thành thực nghĩ rằng tuổi 17 vẫn còn cần được nhắc nhở không phải toan tính nào cũng trở thành hiện thực, thẳng tắp như một đường kẻ bằng thước. Trách nhiệm và sự hiểu biết ở tuổi 17 có giới hạn, nên chưa được luật pháp và xã hội công nhận là đã trưởng thành. Cháu có thể tự đánh giá mình chín chắn hơn các bạn cùng trang lứa song cháu

có chắc là mình đủ khách quan và đủ trải nghiệm chưa? Chưa kể cái chín chắn của tuổi 17, vẫn còn sống trong sự đùm bọc và quan tâm của cha mẹ, đôi khi chính là cái chín chắn của người lớn cháu được hưởng mà không ngờ. Năm tới tốt nghiệp trung học, nếu cháu thực sự có ý muốn chọn một trường đại học danh tiếng để tự thử thách mình và có cơ hội, cháu cứ đi nhưng đừng đi với ý nghĩ thoát ly để chứng tỏ mình là cái gì hơn cha mẹ nghĩ, vì điều này chứng tỏ sự sôi nổi, tính hiếu thắng, vốn là dấu hiệu của sự chưa trưởng thành. Sau cùng, trong tình yêu có nhiều bất ngờ. Nó là con đường hai chiều, con dao hai lưỡi. Nó không

đồng nghĩa với phản bội nhưng yếu tính của tình yêu nằm trong sự biến động của những điều kiện khách quan chi phối nó. Tất cả những gì của tuổi 17 hay trẻ hơn rất khác với tuổi 20, 25. Tất nhiên, có những mối tình bền bỉ hàng 50, 60, thậm chí 70 năm nhưng không có nghĩa là mọi cặp yêu nhau trong tuổi thơ đều đạt được điểm tới này. Cả cháu và Peter đang trên con đường rất dài đi tới tương lai, cô cầu chúc hai đứa thực sự là nửa-kia của nhau và đã có một chọn lựa may mắn rất sớm trong đời. Được như vậy thì trong hoản cảnh nào, sớm muộn các cháu cũng sẽ sống còn bên nhau. Riêng về đề nghị của bà chị cháu, cô đoán đấy

là một chiêu thức để cầm chân cháu trong tầm kiểm soát của gia đình, cháu không nên nhận vì việc sống chung như thế có thể đưa tới những phiền lụy không cần thiết và nên tránh trước. Cô hy vọng đã góp ý cho cháu như cho chính con gái cô. Thân mến. BÙI BÍCH HÀ

GÓC ĐỜI SỐNG

Trang trí Giáng sinh sớm khiến hạnh phúc hơn Theo NYPost, nghiên cứu mới chỉ ra, trang trí nhà mừng Giáng sinh nhiều tháng trước ngày lễ chính thức, thậm chí ngay sau Halloween, có thể khiến bạn hạnh phúc hơn. Các chuyên gia giải thích, việc sống trong không khí đó thúc đẩy tinh thần bởi nó có xu hướng kích hoạt những ký ức tuổi thơ dễ chịu và làm cho mọi người cảm thấy thích xã giao hơn. “Sau khi bạn lên đồ trang trí, bạn sẽ nghĩ đến những lúc hạnh phúc, thời gian tụ họp bên gia đình và bạn bè và những truyền thống gia đình mà bạn tham gia. Nghĩ về những ký ức đó khơi dậy cảm xúc hạnh phúc”, nhà trị liệu tâm lý Amy Morin nói với ABC News. Bà bật mí thêm, việc nhớ lại ấy

158

cũng khuyến khích người ta cho đi và làm việc tốt, thứ tăng cường tâm trạng. “Lòng vị tha gia tăng trong tháng 12, mọi người cống hiến và quyên góp nhiều hơn, điều đó làm họ hạnh phúc”, Morin nói. Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tâm lý Môi trường còn phát hiện ra rằng việc kéo dài thời gian tuyệt vời nhất trong năm cũng có thể giúp mọi người tương tác nhiều hơn với hàng xóm của họ. Người trang trí Noel có thể dùng đồ trang trí và các tín hiệu khác như một cách để tiếp cận hàng xóm. Hoạt động trang trí có thể dẫn đến những cuộc trò chuyện tích cực hơn và là cách dễ dàng để bắt chuyện. Nó giúp xây dựng ý thức cộng đồng và thuộc về. Bên cạnh đó,

những người trang trí nhà mừng lễ hội được xem là “thân thiện” và “cởi mở” hơn. Nhưng chuyên gia cảnh báo, đối với một số người, việc này không tạo cảm giác vui vẻ hoặc sẽ có tâm trạng buồn vui lẫn lộn nếu các thành viên gia đình không bên họ. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

BƯỚC LÃNG DU

Tallinn: thành phố Trung cổ bên vịnh Baltic

E

stonia sau khi tách khỏi Liên bang Xô viết vào năm 1991 đã phát triển rất nhanh chóng, khiến nhiều người phải ngạc nhiên. Chúng tôi ghé vào ga trung tâm để xem sự thịnh vượng của Tallinn. Hằng ngày, Tallinn có đến hai mươi chuyến xe lửa xuyên eo biển Baltic để sang thủ đô Helsinki của Phần Lan. Nhà ga trông thật quy củ và xinh xắn. Đứng ngay ga, chúng tôi chứng kiến hàng trăm khách từ Phần Lan đổ sang theo từng chuyến tàu. Họ góp phần không nhỏ cho sự phát triển thương mại của Tallinn. Những chuyến tàu này buổi sáng chở dân Phần Lan sang Tallinn, nơi có giá sinh hoạt rẻ hơn để mua hàng hóa, vào nhà hàng, nghe hòa nhạc, tận hưởng không khí huyền thoại từ thời Trung cổ của thành phố cổ kính. Cuối ngày, họ lại lên tàu về nước. Ông bạn Ba Lan cho tôi biết rằng dân Estonia nói chung và dân Tallinn nói riêng khá thân thiết với người Phần Lan.

THỜI TRUNG CỔ CÒN ĐÂY

Thời Trung cổ còn đây Phố cổ Tallinn được một bức tường thành kiên cố bao quanh, bên trong là một quảng trường nhỏ xinh, những dãy nhà cao

tầng mọc ngay ngắn theo phong cách Trung cổ. Từ năm 1991, Tallinn thiết lập mối quan hệ ngoại giao và thương mại mật thiết với các nước phương Tây, đặc biệt là các nước Bắc Âu. Làn sóng khách du lịch dồn dập đổ tới khiến thủ đô phải ráo riết trùng tu, giữ lại vẻ đẹp cổ kính của những căn nhà Trung cổ. Dù các cửa hàng hiện đại đã có mặt ở khắp nơi, lịch sử 700 năm văn hóa vẫn được người dân cẩn thận “níu kéo”. Không khí đặc biệt cổ kính của Tallinn vẫn không bị thời hiện đại xâm chiếm bao nhiêu. Cảnh vật, nhà cửa, thậm chí là sinh hoạt của người dân vẫn còn đó, chẳng khác nào một bảo tàng ngoài trời về thời kỳ Trung cổ. Tôi tự hỏi có phải người dân Tallinn “đóng kịch” để thu hút khách du lịch bằng cái vẻ chậm chạp, chất phác, thân thiện rất ư là Trung cổ hay họ thật sự là những người bị thời gian bỏ quên. Tốt nhất là làm một phép thử. Trong một cửa hàng bán quà lưu niệm, tôi vờ bỏ quên lại ví tiền của mình trên quầy rồi đi thẳng ra cửa. Ngay lập tức, cô bán hàng chạy theo gọi, nhoẻn miệng cười nói bằng thứ tiếng lạ lẫm rồi đưa trả tôi ví tiền. Ở Tallinn, những

Khu thương mại hiện đại

người bán hàng đa phần nói rất tốt tiếng Phần Lan và cả tiếng Anh, nhưng không hiểu sao cô bán hàng ấy chưa chịu học ngoại ngữ. Ông bạn người Ba Lan của tôi đặt giả thiết: “Cô ấy giả bộ đấy. Nói tiếng Anh trôi chảy quá thì không còn duyên nữa. Phải nói bằng tiếng địa phương nghe mới ngộ nghĩnh!”.

Dân Tallinn thật ra không hề Trung cổ. Họ bắt kịp nhịp sống tư bản khá nhanh sau khi tách khỏi Liên Xô. Vì đất nước này nhỏ bé, dân số ít (chỉ 1,5 triệu người), việc đổi mới điều hành kinh tế – xã hội ở Estonia khá thuận lợi. Tại khu phố cổ, để hút khách du lịch và trân trọng giữ gìn hồn phố, dân Tallinn buộc phải sống chậm. Ngoài ra, cũng giống như người dân Đông Âu nói chung, người Tallinn vẫn còn giữ được sự chân chất, vẻ nhiệt tình và bản tính hồn nhiên. SỐNG CHẬM NƠI PHỐ CỔ

Tường thành kiên cố bao quanh Tallinn

Chúng tôi tiếp tục rảo bước dạo quanh tòa thị chính và quảng trường của khu phố cổ. Khu này đã có từ thế kỷ XIII, tiếp tục được hoàng gia cho

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

159

BƯỚC LÃNG DU

Công viên Tallinn

Phố cổ nhìn từ đồi Toompea

Tòa tháp đôi trong phố cổ

xây những dãy nhà theo kiến trúc Gothique vào thế kỷ XIV và XV. Chúng tôi

chứng kiến những nhóm người ngồi tụ tập cười đùa, thân thiện bá vai bá

cổ nhau trong những quán cà phê và nhà hàng nhỏ. Họ có thể là người Ta l l i n n h a y n g ư ờ i Helsinki, cũng có thể là khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới tụ về. Đến Tallinn, họ cho phép mình ngồi nhâm nhi ly cà phê, bù khú với bạn bè bằng những chuyện cười và thật sự sống chậm. Hồn phố cổ không cho phép họ được nhảy “chồm chồm” lên, ngay cả khi người phục vụ kịp đem ly nước đến do khách quá đông không. Chúng tôi cũng ngồi quán, ngắm dân tình xung quanh, nói chuyện tầm phào ít phút. Sau đó, chúng tôi men theo con phố hẹp đầy những cửa hiệu nhỏ, hàng quán xinh xắn, tiệm may quần áo, shop thời trang… Nhịp sống thương mại cứ thế kéo dài suốt từ trung tâm phố cổ lên đến đồi To o m p e a . N h ữ n g c o n phố này vẫn còn lát đá từ thời Trung cổ trơn bóng, đi phải cẩn thận không thì bị trượt chân. Đúng

160 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Tòa thị chính

là ở Tallinn muốn gấp gáp một chút cũng không được. NGHE CHUÔNG NGÂN TRÊN ĐỒI TOOMPEA

Cũng như những thành phố cổ kính khác ở châu Âu, các giáo đường ở Tallinn đóng một vị trí quan trọng trong ngành du lịch. Thật lạ là ở đâu cũng có nhà thờ, vậy nhưng hình như nhà thờ ở tại nơi mình sống thì không “linh”. Những người bạn đi chung với tôi vốn vô thần, quê họ cũng nhiều nhà thờ hoành tráng, thế mà đến Tallinn, họ vẫn ghé vào thăm viếng nhà thờ. Nhà thờ ở Tallinn nhiều không thua kém gì ở các thành phố mộ đạo như Rome, Varsaw, Cracow…, nhưng đặc biệt nhất là giáo đường Alexander Newsky nằm trên đồi Toompea. Đây là nhà thờ lớn nhất và đẹp nhất ở Tallinn, dành cho người theo đạo công giáo Orthodox.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

161

BƯỚC LÃNG DU

Nhà thờ được xây theo một kiến trúc gần giống với những tòa lâu đài của Sa hoàng bên Nga, có chóp củ tỏi nhọn, hoa văn cầu kỳ, nhiều màu sắc. Khi chiêm ngưỡng gần hơn, tôi nhận thấy nhà thờ có một dáng vẻ dân gian, gần gũi và sống động hơn nhờ những hình trang trí truyền thống, những bức tranh khảm theo kiểu “mosaic” công phu. Xem ra giáo đường Alexander Nevsky cũng trải qua nhiều biến động và thăng trầm theo dòng lịch sử của đất nước Estonia. Giờ đây, nghe tiếng chuông của 11 quả chuông trên các tháp cao, tôi thấy lòng chùng lại, mọi thứ như lắng đọng, những hỉ nộ ái ố nào có quan trọng gì!

Trụ sở Phường Hội (the Great Guild Hall) cũng là một nơi chúng tôi đã ghé vào. Ở Tallinn, đây là tòa nhà Trung cổ lớn thứ hai sau tòa Thị chính. Trụ sở Phường Hội là nơi xưa kia chỉ có những thương gia giàu có mới được bước chân vào. Không những thành đạt, sở hữu một căn nhà tại thủ đô, họ còn phải là người đã cưới vợ mới đạt đủ thủ tục làm thành viên của Phường Hội. Người ngoài muốn làm thành viên dĩ nhiên phải giàu có và phải bắt buộc cưới bà góa trong Phường Hội. Dân Tallinn rất xem trọng hôn nhân. Họ không thích sống thử, cặp bồ lâu năm hay có con mà không chịu cưới xin như phần đông giới trẻ phương Tây.

Trụ sở Phường Hội nhìn kiên cố, hoành tráng, vẫn còn giữ lại vẻ đẹp sang trọng dù tòa nhà này được xây từ năm 1417. Vỏn vẹn một ngày ngắn ngủi làm quen với Tallinn, chúng tôi chia tay thành phố nhỏ xinh này trong khá lưu luyến. Khi về, một ngày kia, tôi phát giác những bức hình chụp ở Tallinn đã bị mất khá nhiều. Có lẽ do khi thay đổi laptop, tôi đã chép chồng lên các dữ liệu và vô tình xóa hết những cảnh vật thân yêu ở Tallinn. Ngồi nhìn những tấm hình ít ỏi còn sót lại, Tallinn trong tôi càng quý báu và đẹp hơn bất cứ nơi nào tôi đã qua. Dương Thúy An/ DNCT

162 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

Một cửa hàng còn sót lại ròng rọc chuyển hàng

Giáo đường Alexander Nevsky nhìn trực diện

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

163

Cuộc đời người đoạt giải Nobel bị chán ghét

W

illiam Shockley đoạt giải Nobel nhưng được mệnh danh là nhà lãnh đạo tệ nhất Thung lũng Silicon, bị ghét bỏ và kết thúc cuộc đời trong cô độc. Ít nhà khoa học nào có tài năng như William Shockley, cũng chẳng mấy ai gây tranh cãi như ông. Shockley sinh năm 1910 tại London (Anh), có bố làm kỹ sư khai thác mỏ biết 8 ngôn ngữ và mẹ là nữ giám định viên mỏ đầu tiên ở Mỹ, từng tốt nghiệp Đại học Stanford. Lên ba tuổi, Shockley theo gia đình về Palo Alto, California. Từ nhỏ, Shockley đã bộc lộ tính cách nóng nảy. Cậu bé ngày đó học tại nhà đến năm 8 tuổi, một phần vì bố mẹ thông minh, một phần vì không thể kiểm soát cơn giận.

“Thằng bé hầu như chỉ biểu lộ duy nhất một cảm xúc là tức giận”, cha của Shockley viết trong một lá thư. Lên trung học, Shockley thể hiện rõ tài năng khoa học và sự kiêu ngạo. Fred Seitz, bạn thời thơ ấu của Shockley và cũng là một nhà khoa học nổi tiếng, kể: “Có hai điều ở cậu ấy khiến tôi rất ấn tượng. Đầu tiên, đó là khả năng sáng tạo, tìm kiếm các vấn đề cốt lõi và làm rõ chúng một cách rõ ràng. Thứ hai, đó là sự kiêu ngạo. Cậu ấy cho mình là người quan trọng nhất và nghĩ rằng xã hội phải được lãnh đạo bởi một cá nhân tinh hoa”. Shockley lấy bằng Cử nhân Khoa học tại Viện Công nghệ California năm 1932 và bằng tiến sĩ ở Viện Công nghệ Massachusetts năm 1936. Học xong, ông tham gia nhóm nghiên cứu ở Bell Labs, New Jersey.

Từ trái sang: John Bardeen, William Shockley và Walter Brattain. (Ảnh: Research Gate)

Ông xuất bản nhiều bài báo về vật chất rắn, đến năm 1938 nhận bằng sáng chế đầu tiên về thiết bị phóng điện tử. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Shockley có nhiều đóng góp về lĩnh vực Vận trù học. Áp dụng kỹ thuật thống kê, ông tăng đáng kể hiệu quả của công cuộc săn tàu ngầm Đức ở Đại Tây Dương. Tuy vậy, nỗi ám ảnh chiến tranh khiến Shockley từng có ý định tự tử và ngày càng xa lánh vợ, Jean. Chiến tranh kết thúc, Bell Labs giao cho Shockley phụ trách nghiên cứu chất bán dẫn. Sau hai năm, hai nhân viên xuất sắc dưới quyền Shockley là John Bardeen và Walter Brattain phát hiện ra bóng bán dẫn. Theo tác giả Joel N. Shurkin trong cuốn Broken Genius: The Rise and Fall of William Shockley, Creator of the Electronic Age, điều này đã thay đổi cuộc đời Shockley. Lo sợ mình không được ghi nhận công lao, nhà khoa học cô lập bản thân, cạnh tranh với chính đội nhóm

Nhà khoa học William Shockley. (Ảnh: Stanford)

của mình và phát minh ra bóng bán dẫn lưỡng cực. Thành công của Shockley không làm giảm căng thẳng giữa ông và đồng nghiệp. “Mỗi lần ai đó đưa ra ý tưởng mới, ông ấy lại nói rằng ý tưởng đó có trong sổ ghi chép của mình”, John L. Moll, một nhà khoa

164 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

165

học từng làm việc tại Bell Labs tiết lộ. Bardeen và Brattain không còn muốn làm việc dưới trướng Shockley. Trong khi đó, Shockley cảm thấy mình không được ghi nhận và trả lương xứng đáng. Ông nói với bạn bè về khao khát lập công ty riêng để thu về hàng triệu USD. Cũng thời điểm này, Shockley ly dị người vợ đang chiến đấu với ung thư và cưới một y tá tên Emmy Lanning. Năm 1955, Shockley ký hợp đồng với triệu phú Arnold O. Beckman để thành lập Phòng thí nghiệm Bán dẫn Shockley ở California. Beckman cam kết tài trợ cơ sở nghiên cứu và trang thiết bị cho Shockley. Dù hống hách và kiêu ngạo, Shockley lại sở hữu khả năng phát hiện nhân tài cùng tài thuyết phục. Vì thế, nhiều nhà khoa học trẻ, dù đã được cảnh báo về nhà quản lý ngang ngược, vẫn quyết tâm gia nhập Phòng thí nghiệm bán dẫn Shockley. Phòng thí nghiệm bán dẫn Shockley với đội ngũ nhân viên đa ngành gồm các nhà vật lý, hóa học, kỹ sư đã gieo mầm cho ngành công nghiệp ở Thung lũng Silicon. Chẳng bao lâu, đội ngũ nhân viên nhận ra mặt trái khi làm việc với Shockley. Thay vì để nhân viên chủ động với công việc, Shockley liên tục can thiệp và chỉ trích. “Mới đầu, ông ấy coi bạn là người tuyệt vời nhất thế giới. Dần dần, tầm quan trọng của bạn đi xuống. Từ chỗ khen bạn thông minh, ông ấy chuyển sang nói bạn làm việc cũng khá rồi nghi ngờ bạn. Cuối cùng, ông ấy khẳng định bạn không làm được việc”, C. Sheldon Roberts, nhà khoa học từng làm việc dưới quyền Shockley kể. Tháng 11/1956, 9 tháng sau khi thành lập cơ sở nghiên cứu riêng, Shockley đồng nhận giải Nobel Vật lý nhờ công trình nghiên cứu về chất bán dẫn và phát hiện hiệu ứng bóng bán dẫn với Bardeen và Brattain.

“Tám kẻ phản bội” rời bỏ Shockley. (Ảnh: Medium)

Vài tuần trôi qua, không khí tại Phòng thí nghiệm Shockley trở nên nặng nề chưa từng thấy. Danh tiếng khiến Shockley càng độc đoán và khó chịu. Bên cạnh đó, các nhân viên nhận ra tinh thần của Shockley rất bất ổn. Một lần, nữ nhân viên tại phòng nghiên cứu bị vật sắc cứa vào tay. Shockley nghi ngờ có ai đó phá hoại cơ sở của mình nên yêu cầu toàn bộ nhân viên kiểm tra với máy nói dối. Lần khác, chủ đầu tư Arnold Beckman tới gặp Shockley, thông báo phòng thí nghiệm phải thay đổi cách làm việc để tiết kiệm chi phí. Nghe vậy, Shockley hét lên giận dữ: “Tôi có thể đem cả nhóm đi và làm việc ở bất cứ đâu”. Các nhân viên lâu năm ngạc nhiên trước khả năng tự lừa dối của Shockley: sự thật là chẳng ai trong số họ muốn đi theo nhà lãnh đạo này nữa. Không thể tiếp tục chịu đựng Shockley, giữa năm 1957, tám nhân viên bao gồm Julius Blank, Victor Grinich, Jean Hoerni, Eugene Kleiner, Jay Last, Gordon Moore, Robert Noyce và Sheldon Roberts quyết định bỏ việc. Trước đó, họ đã tìm gặp Arnold Beckman để xin thay quản lý nhưng bị từ chối. Nhờ tìm được nhà đầu tư, tám nhân viên trên tự mở công ty riêng, lấy tên là Công ty chất bán dẫn Fairchild. Shockley gọi đây là sự phản bội, tám nhân viên cũ trở thành “tám kẻ phản bội”. Tuy nhiên, trong khi phòng thí nghiệm của Shockley

không thể “phất” lên, Fairchild lại ăn nên làm ra. Sau hai năm, nhân viên công ty này tăng từ 8 lên 4.000 người. Năm 1960, doanh thu của Fairchild là 130 triệu USD. Thất vọng vì tình hình kinh doanh, Arnold Beckman bán Phòng thí nghiệm bán dẫn Shockley. Năm 1963, Shockley nhận lời mời giảng dạy ở Đại học Stanford. Ông tiếp tục gây tranh cãi vì đưa ra lý thuyết về mối quan hệ giữa trí thông minh và di truyền. Năm 1965, Shockley chỉ trích các chương trình cứu trợ và phúc lợi xã hội đã ngăn cản chọn lọc tự nhiên “loại bỏ phần dân số ở đáy”. Nhà khoa học còn khẳng định IQ của người da màu không cao bằng IQ người da trắng. Shockley thậm chí công khai hạ thấp ba đứa con của mình, dù hai trong số họ tốt nghiệp đại học Radcliffe và Stanford. “Mẹ chúng, vợ đầu của tôi, không đạt thành tích học tập cao như tôi”, nhà khoa học nói. Shockley bị đồng nghiệp, bạn bè ghét bỏ và xa lánh. Năm 1989, ông bị ung thư tuyến tiền liệt. Lúc hấp hối, bên cạnh nhà khoa học chỉ có vợ. Các con Shockley đọc tin bố mất qua báo. “Ông ấy chết trong cô độc”, Joel Shurkin, tác giả cuốn tiểu sử chưa xuất bản của Shockley, nhận định. “Cuộc đời ông ấy giống như bi kịch trong thần thoại Hy Lạp, nhưng không có sự cứu rỗi ở cuối”.

166 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

THEO KHOA HỌC TV

Vườn rau Việt Nam trong lòng nước Mỹ ếu ai có dịp ghé thăm thành phố Houston người ta sẽ bắt gặp chợ chồm hổm như ở quê nhà, chợ chỉ họp trên đường dẫn vào nhà thờ La Vang vào mỗi buổi sáng Chúa nhật, khách mua hàng là những người đi lễ ngày Chúa nhật. Khi xong lễ, trước khi trở về nhà ghé chợ chồm hổm mua mấy bó rau. Ở đây có bán nhiều loại rau như rau muống, rau dền, rau mồng tơi, rau đay, cải bẹ xanh, rau diếp, v.v... có cả cà chua, cà pháo, khổ qua, mướp hương, bầu, bí ngô, bí đao, v.v... những loại hành lá chợ Mỹ bán đầy dẫy thế mà ở đây cũng có mặt, còn rau thơm như ngò, húng cây, húng nhũi (lủi), húng quế... những món hàng này là của các cụ bà trồng được ở vườn nhà đem ra đây bán. Đó là lý do mà các nhà nghiên cứu Christopher Airriess và David Clawson trong một bản nghiên cứu năm 1994 về cộng đồng Việt Nam nói rằng: “Người Việt Nam hơn bất cứ một dân tộc nào khác đã tìm cách tái tạo tại nơi định cư mới của mình một khung cảnh quê hương sắc thái mới, trong đó cây cỏ đóng vai trò quan trọng. Họ mang theo những giống cây từ Việt Nam hoặc cố gắng tìm kiếm tại Tây Bán Cầu những cây cùng loại mà họ đã quen thuộc ở cố hương hoặc rộng hơn nữa là khắp vùng Đông Nam Á “. Các thứ rau thuộc loại rau thông dụng nhất của dân Việt Nam là rau muống nên dù khó khăn đến đâu thì cuối cùng vẫn phải có mặt trên đất Mỹ. Ngoài ra những loại rau không thông dụng nhưng người Việt Nam vẫn cố gắng bằng nhiều cách để đem từ quê hương Việt Nam qua trồng giữa lòng quê hương mới, để cho dường như quê hương cũ và quê hương mới được xích lại gần nhau hơn nên ta có cảm tưởng như cũ mới không còn bao nhiêu xa cách. Những giống rau mồng tơi, rau lang, rau đay, bầu, bí mướp hương, mướp đắng (mà người miền Nam quen gọi là khổ qua). Bạc hà, giá, đậu bắp là những phụ phẩm không thể thiếu của nồi canh chua nấu với cá (canh chua cá bông lau) hay canh chua tôm, loại canh này là nấu theo kiểu miền Nam. Ta chỉ cần một khoảng đất nhỏ trong vườn có nước luôn ẩm ướt hay trồng ngay trong chậu cũng đã đủ để trồng được một vài thứ rau phụ phẩm

N

vừa kể. Tôi dám đoán một cách không sợ sai lầm nhiều là trong số 100 độc giả đọc bài này ít nhất cũng hai ba chục quý vị có trồng những cây ấy trong vườn nhà hay trong chậu. Một người bạn tôi kể lại rằng hồi năm 1983 tức là cách 8 năm kể từ ngày mất nước, ông bạn tôi định cư tại một thành phố nhỏ gần Miami Florida tại thành phố nhỏ bé đó ông đã ngạc nhiên thấy một quán ăn đề tên PHO (chữ Phở mà không bỏ dấu), ông bước vào kêu một tô phở, cô hầu bàn gốc Cuba bưng ra một tô phở trên mặt tô phở chỉ thấy lưa thưa những cọng hành lá thái nhỏ, Ông muốn hỏi nhà hàng có rau quế hay ngò gai húng cây hay không, nhưng chưa biết hỏi cách nào thì chủ quán là một người đàn ông Mỹ vui vẻ ra chào, theo sau là một phụ nữ Việt nam nhỏ nhắn, bà tự giới thiệu là vợ ông chủ, bước tới gần đon đả đón chào và nói: “Chào ông, thấy ông có vẻ là người đồng hương nên tôi đem rau thơm ra , rau này trồng tại nhà đấy ông ạ. Ở đây khó mua được rau thơm này lắm, với lại khách của quán chúng tôi phần đông là người Mỹ và người gốc Cuba họ không quen dùng rau thơm như người mình”. Ông bạn tôi kể lại chuyện này với niềm hãnh diện vì lần đầu tiên được ăn phở với rau thơm húng quế.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

167

Cũng thời gian này tôi tới định cư tại thành phố Houston. Ngày ấy tại Houston và các vùng phụ cận toàn thể dân Việt định cư cũng chỉ được vài chục ngàn người, nhưng ở rải rắc (chứ không quây quần vào một khu nhu South West Houston mà hiện nay người ta quen gọi là khu Bellaire). Tôi lang thang đến khu thương mại downtown Houston thấy có một quán phở, tôi tò mò vào ăn thử xem hương vị thế nào mà chủ quán đề là Phở Bắc chính gốc. Cạnh bàn tôi có mấy người cảnh sát Mỹ da trắng có da mầu cũng có luôn đang vui vẻ cười cười nói nói, trong khi tay thì vặt rau thơm loại húng quế bỏ vào tô phở nóng hơi bốc lên nghi ngút để trên bàn trước mặt một cách thành thạo, như vậy là những dân tộc khác ít nhiều cũng đã biết thưởng thức và quen mùi vị rau thơm của Việt Nam rồi. Món ăn Việt Nam mà ai trong chúng ta cũng đã từng biết đó là món gỏi cuốn rất được nhiều người Mỹ ưa thích, món này chủ yếu là rau cuốn với bún và mấy lát thịt với tôm luộc lột vỏ cuốn với bánh tráng mỏng, khi ăn thì chấm với nước tương biến chế đặc biệt. Nói đến các loại rau thơm là là nói đến nhu cầu thường xuyên trong cộng đồng người Việt và đã được cung ứng bởi một số nhà canh tác chuyên môn vượt trên phạm vi các mảnh vườn gia đình. Tại Houston có các nông trại trồng rau cung cấp cho các siêu thị lớn, Về mùa đông giá lạnh, các nông trại này làm nhà kín (green house) cho những cây rau không bị khí lạnh đông đá huỷ hoại, chẳng những thế nhà vườn còn sưởi ấm cho cây rau bằng máy sưởi để nhiệt độ ấm cho cây tươi tốt và phát triển bình thường. Ðối với các hàng ăn, rau muống có thể có hay không có, còn nhu cầu rau thơm thì bắt buộc hàng ngày phải có.

Chúng ta thấy hiện nay con đường nhập cư của rau thơm dễ dàng hơn rau muống, nó phát triển theo chiến thuật vết dầu loang nên trong 100 nhà người Việt ít lắm cũng tới 90 nhà trồng một vài loại rau thơm. Nếu ta để tâm tìm hiểu sự xâm nhập của nhiều loại rau thơm Việt Nam thì được biết nó rất nhanh chóng đến nỗi hầu hết nó chưa có tên tiếng Anh, hay nếu có người đã đặt tên thì cũng chưa ai biết mấy, thí dụ “Sả” có tên “lemongrass” vì bên Tây phương từ lâu đã dùng nó trong ngành hóa học hay dược phẩm hoặc mỹ phẩm. Loại cây “Sả” (lemongrass) này không phải do người Việt Nam cho du nhập vào Hoa Kỳ mà có thể là di dân khác như Ấn Ðộ hay một dân tộc Á Châu như Đại Hàn hay Nhật bản đã đem vào trước khi ở Mỹ có những tiệm bún bò Huế của người Việt Nam. Nhiều loại rau thơm mà Mỹ chưa có tên, nếu nói tới thì chỉ có thể kêu chung môt tiếng là “một loại lá dùng làm gia vị”. Như húng có tên là basil, bạc hà là mint. Chỉ có những nhà thực vật học mới biết rõ chủng loại của nó và kêu tên khoa học như Ocimum basilium, Pycnanthemum. Thế nhưng húng cây, húng nhũi (hay lũi), húng quế, húng ... chó thì nói ra Mỹ không tài nào hiểu nổi! Quý vị biết rau dấp cá, rau răm người ta gọi là gì không? Họ gọi là “fish leaf “, “Vietnamese coriander” gọi thế cho vui thôi chứ chưa được nhìn nhận. Hiện nay ta thấy đủ mọi thứ rau mà ở Việt Nam ta thường dùng đều có mặt trên đất Mỹ. Ta có thể tìm được ngò gai, rau càng cua, rau ngổ (còn gọi là rau om), bạc hà, tía tô, kinh giới, rau má, thìa là. Nếu làm món gỏi cá sống theo kiểu người Bắc ta cần lá đinh lăng, tưởng ở Mỹ không có thế mà bây giờ ta cũng có thể tìm được thế mới thật tài tình chứ. Một loại lá “mơ lông” gọi theo tiếng miền Bắc thì thanh tao, nhưng kêu theo tiếng miền Nam thì là lá “thối địt” nghe chẳng thanh tao chút nào, nó mọc thật dễ dàng và rất tươi tốt làm cho dân nghiền thịt chó phải than thở rằng nó thật vô dụng ở cái xứ Mỹ này, nhưng may quá có thể thay thế chó bằng dê. Không tin xin mời quý vị mỗi năm hai lần đến Hội Chợ của Giáo xứ La Vang Houston tổ chức: Hội chợ Xuân Yêu Thương vào mỗi dịp đầu Xuân, và Hội chợ Hạ Yêu Thương vào mỗi Mùa hè khi các sinh viên, học sinh vừa bắt đầu kỳ nghỉ hè ba tháng; quý vị sẽ được thưởng thức các món dựa mận, món dồi dê và cả tiết canh dê nữa, các món này ăn có lá mơ lông nữa thì ngon tuyệt vời, chẳng thua gì “cây còn” chính cống. Nhiều người dự hội chợ chủ yếu là đến thưởng thức món thịt dê ăn với lá mơ lông. Hội chợ ba ngày mà nhiều người ngày nào cũng có mặt, hỏi ra mới biết chính món “thịt dê ăn với lá mơ lông” mà

168 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

làm người ta phải mê đến thế đấy ! “Sống trên đời ăn miếng dồi dê Hỏi xem người đã đê mê cỡ nào?” Bên cạnh những nhu cầu dùng các loại rau hàng ngày, đồng hương Việt Nam chúng ta còn có một sở thích cao hơn nữa đó là việc trồng trọt, vừa có lợi vì trong vườn có những loại rau ăn được khi cần chỉ việc ra hái vào rửa sạch là dung được, vừa thú vị và hãnh diện vì mình đang trồng được những loại rau hữu dụng của quê hương Việt Nam. Loại cây thảo mộc như cây cà pháo hay cà chén, Mỹ gọi là eggplant, cũng chỉ có mặt khi người Việt định cư mang giống vào. Loại cây lớn hơn như bưởi Biên Hoà, mít tố nữ, mít dai, mận Mỹ Tho, tầm duộc, vú sữa, dâu da (miền Nam). Hồng bì (miền Bắc), trái gấc (dùng để nấu xôi). Những cây vừa kể trên cũng đã có mặt tại Mỹ, nhưng chỉ có một số tiểu bang khí hậu ôn hoà thi cây sống được, chỗ nào quá lạnh thì cây không sống nổi. nên mặc dầu có người đã cố gắng đem giống từ Việt Nam qua Mỹ trồng để có được tính cách quê hương nơi mình định cư.Như vậy đến nay gần như phần nhiều các loại cây nhỏ, lớn ở Việt Nam đã được đồng hương chúng ta đem từ VN qua trồng tại Hoa Kỳ. Nhưng một vài loại chưa có hoặc sẽ không bao giờ có mặt ở Hoa Kỳ được như dừa, sầu riêng, cóc, lý do

vì khó mang giống đi hoặc gặp những phiền toái phức tạp nếu trồng những loại cây tại xứ Mỹ này. Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ đã từ lâu rất chú ý đến những chủng loại thực vật mà người Việt Nam đem đến. Một dự án nghiên cứu do trường đại học Georgia thực hiện cho bộ Nông Nghiệp, khởi sự năm 2001 và còn đang tiếp tục, nói rằng Quốc Hội Liên Bang khóa 101 đã cho phép sử dụng tài nguyên vào việc tìm hiểu, bảo toàn và trợ giúp sự phát triển phong phú của hệ thực vật Hoa Kỳ, đặc biệt hướng đến một trong những cộng đồng di dân mới là người Việt Nam. Mục tiêu trên được giải thích dự án là ta phải làm cách nào để các thế hệ tiếp nối có khả năng gìn giữ và bảo tồn tất cả các loại thảo mộc mà thế hệ ông cha họ đã đem đến trồng tại xứ này. Đối với thế hệ chúng ta hiện tại quan niệm rằng người Việt Nam hải ngoại quyết chí duy trì truyền thống văn hoá dân tộc Viêt Nam bằng nhiều hình thức mà việc trồng trọt cây trái rau cỏ cũng góp phần không nhỏ vào mục tiêu ấy. LÊ KIM ANH

(Chim Việt cành Nam)

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

169

THẾ GIỚI ĐÀN ÔNG

Phì đại nhiếp tuyến BÁC SĨ NGUYỄN Ý- ĐỨC

hiếp tuyến, tuyến tiền liệt hoặc nhiếp hộ tuyến là một tuyến sinh dục phụ của nam giới. Mang danh là TUYẾN nhưng nó không tiết ra kích thích tố như các tuyến khác, không trực tiếp khích lệ sự giao hoan, nhưng góp phần quan trọng vào sự nối dõi tông đường và tột đỉnh của cảm khoái tình dục. Tuyến cung cấp một ít chất lỏng kiềm tính để cùng túi tinh sản xuất tinh dịch. Mà tinh dịch lại rất cần thiết cho sự sinh tồn và di chuyển của cả dăm ba trăm triệu chú tinh trùng trong mổi lần giao hợp, xuất tinh. Tinh trùng do ngọc hành sản xuất. Tinh dịch có đường fructose để cung cấp năng lượng cho tinh trùng; có prostaglandins kích thích tử cung co bóp, giúp tinh trùng di chuyển tìm kiếm noãn tiên nữ; trung hòa acid tính nước âm hộ để bảo vệ tinh tử. Chức năng này lại chịu sự chi phối của kích thích tố testosteron và kích thước lớn nhỏ của nhiếp tuyến cũng lại do kích thích tố này quyết định một phần nào Trong trạng thái lành mạnh, bình thường, nhiếp tuyến to bằng trái hạt dẻ, sờ vào thấy mềm mềm. Tuyến nằm dưới bàng quang, bao quanh niệu quản dẫn nước tiểu ra ngoài cơ thể. Tuyến cũng nằm ở mặt trước của trực tràng, nên khi lang y cho ngón tay vào hậu môn ngoáy ngoáy khám khám thì cũng biết được tình trạng to nhỏ, cứng mềm, nhẵn nhụi hoặc sần sùi của tuyến. Ở tuổi trẻ, tuyến này là môi trường mầu mỡ cho sự nhiễm trùng, viêm, có sạn mà khi về già lại hay sưng và đưa tới u bướu lành hoặc ung thư.

N

Phì đại nhiếp tuyến

Thực ra đây không hẳn là một bệnh mà trong nhiều trường hợp là một thay đổi hầu như tự nhiên của tuyến với sự gia tăng tuổi đời của người nam. Các tế bào bình thường trong tuyến sẽ tăng sinh sản và tăng trưởng (Hyperplasia) nhưng tuyến vẫn có hình dạng nguyên thủy và khác với sự tăng sinh bất thường của tế bào mới trong ung thư. Hiện tượng này cũng giống như sự lớn lên của nhũ hoa khi người nữ mang thai. Ở tuổi thiếu niên, nhiếp tuyến bé tí xíu, rồi dưới ảnh hưởng của kích thích tố nam, nó lớn dần lên bằng đầu ngón tay. Từ tuổi 20 đến 40, tuyến giữ nguyên kích thước, nhưng đến tuổi ngoài 45 thì 15% tuyến to lên. Khi đạt tới tuổi 65 trở lên thì 60% người cao tuổi phe ta đều có nhiếp tuyến lớn bằng trái quýt.

Nguyên nhân

Lý do mà nhiếp tuyến tăng sinh- trưởng chưa được xác định rõ ràng. Có nhiều ý kiến cho là tuổi càng cao thì các tế bào nối tiếp ở giữa tuyến tăng trưởng mạnh, như là mới được bón phân mầu mỡ. Ý kiến khác cho là do tác dụng của kích thích tố đàn ông vì quan sát cho thấy tuyến của những người bị thiến (hoạn quan) không sưng. Ngoài ra sự cắt ống dẫn tinh trùng, xơ cứng gan, cao huyết áp, hút thuốc lá cũng được nêu ra như có thể là nguy cơ sưng nhiếp tuyến.

Triệu chứng

Vì bao bọc chung quanh ống dẫn tiểu, nên khi sưng to, tuyến sẽ đè vào tiết niệu khiến cho sự tiểu tiện bị tắc nghẽn. Trong đa số các trường hợp, nhất là ở người trên 45 tuổi, sự nghẽn tiểu tiện xẩy ra từ từ: nạn nhân thấy vòi nước tiểu không vọt ra xa, yếu dần, nhỏ giọt, phải rặn mới đái ra hết nước. Nhiều khi nạn nhân phải ngồi trên bàn cầu để cơ bắp dưới xương chậu thư giãn, giúp cho tiểu tiện được dễ dàng. Các triệu chứng thường thấy gồm có: - Bất chợt có một thôi thúc cấp bách muốn đi tiểu mà ta không kiểm soát, kiềm chế được. Lý do là bàng quang bị căng đầy nước tiểu; - Mót đái là vậy mà khi vào nhà cầu thì nước chẳng chịu ra ngay, phải gồng bụng rặn, vì ống dẫn bị nhiếp tuyến đè nghẹt; - Nếu có ra thì vòi nước cũng yếu xìu, ngắt quãng vì “giao thông hào” quá hẹp; - Tiểu xong mà thấy như bọng đái vẫn như còn tưng tức có nước, muốn “pi” thêm;

170 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

171

THẾ GIỚI ĐÀN ÔNG

- Nước tiểu sót lại trong bàng quan kích thích nên ta hay đi đái rắt, nhất là vào đêm khuya đang mơ màng giấc điệp; - Nước tiểu đôi khi có máu vì huyết quản dãn nở đứt vỡ; - Nhiều khi vì nằm lâu trong bọng đái nên nước tiểu cũng bị nhiễm vi khuẩn, đưa tới bệnh đường niệu. Trắc nghiệm sưng nhiếp tuyến

Hiệp Hội Niệu Khoa Hoa Kỳ đã đề nghị một số câu hỏi để phe ta ước lượng sự rối loạn của nhiếp tuyến. Đó là trong tháng vừa qua: a- có bao giờ ta thấy có cảm giác như vẫn còn nước tiểu trong bọng đái sau khi tiểu xong? b- có khi nào ta phải đi tiểu lại vài giờ sau khi vừa mới tiểu? c- bao nhiêu lần trong khi tiểu ta phải ngưng rồi lại tiếp tục tiểu? đ- bao nhiêu lần ta thấy rất khó khăn để nín tè? e- bao nhiêu lần ta thấy vòi nước tiểu yếu đi? g- bao nhiêu lần ta phải rặn để bắt đầu tiểu tiện? h- bao nhiêu lần ta phải thức dậy để đi tiểu từ lúc chập tối tới sáng? Nếu dăm câu trả lời đều là CÓ thì nhiếp tuyến của ta bắt đầu có vấn đề rồi đấy.

Chẩn đoán bệnh

Để định bệnh, bác sĩ căn cứ vào lời khai những triệu chứng kể trên rồi xác định bằng cách khám hậu môn coi nhiếp tuyến lớn tới mức nào. Nước tiểu được phân tích coi có lẫn máu hoặc bị nhiễm khuẩn. Thử nghiệm máu Prostate- Specific Antigen (PSA) xem có bị ung thư không. Điều trị

Điều trị tùy thuộc vào hai điểm chính: - Mức trầm trọng của các triệu chứng. - Các triệu chứng ảnh hưởng tới đời sống như thế nào.

172

Đa số bệnh nhân muốn điều trị vì những trở ngại trong việc tiểu tiện. Đó cũng là mục tiêu của các phương thức trị liệu hiện có. Sưng nhiếp tuyến có thể được điều trị bằng dược phẩm, giải phẫu hoặc các phương pháp ít gây hại (less invasive) mới được áp dụng trong hơn 10 năm vừa qua. Tháng 6 năm 2003, The American Urological Association đã đưa ra một hướng dẫn mới để điều trị Sưng Nhiếp Tuyến Lành. Khi các dấu hiệu nhẹ thì bệnh nhân được theo dõi; khi trầm trọng thì vừa được theo dõi vừa trị liệu. 1- Chờ đợi, theo dõi Trong theo dõi chờ đợi, cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đều không dùng các phương pháp trị liệu sẵn có nhưng bác sĩ vẫn theo dõi diến tiến tốt xấu các dấu hiệu bệnh. Biện pháp này được áp dụng khi các dấu hiệu từ nhẹ tới trung bình mà không có biến chứng như bí tiểu tiện hoặc đái rắt. Trong thời gian này, bệnh nhân nên làm một số việc để bệnh khỏi trở nên trầm trọng: a- Giảm uống nước vài giờ trước khi đi ngủ để khỏi phải thức giấc nhiều lần đi tiểu. b- Giới hạn tiêu thụ quá nhiều cà phê vì caffeine là chất lợi tiểu, có thể làm triệu chứng xấu hơn. c- Cẩn thận với thuốc lợi tiểu (diuretic) d- Giới hạn các loại thuốc chống dị ứng, nghẹt mũi vì thuốc gây co thắt cơ vòng quanh ống tiết niệu, cản trở sự phóng tiểu. e- Khi mót tiểu, tiểu ngay để tránh nước tiểu ứ đọng làm cho bàng quan quá dãn, yếu. g- Đừng để bị quá lạnh vì khí hậu lạnh khiến cho nước tiểu tích tụ trong bàng quan, kích thích tiểu tiện liên tục. h- Vận động giảm triệu chứng bệnh gây ra do nhiếp tuyên phì đại. 2- Dược phẩm Có nhiều dược phẩm làm nhiếp tuyến teo ( Proscar) hoặc làm thư dãn

cơ thịt ở vùng xương chậu (Hytrin), khiến tiểu tiện được thông. Thảo mộc Saw Palmetto cũng được y giới mang ra áp dụng với nhiều hứa hẹn tốt. Y giới cũng khuyên không nên ăn thực phẩm có nhiều gia vị cay, cữ uống rượu, giảm tiêu thụ cholesterol, e rằng những chất này kích thích khiến tuyến sưng to hơn. Ngoài ra nên ăn nhiều rau trái, vận động cơ thể, đừng ngồi quá lâu cũng như xuất tinh thường hơn để ống dẫn tinh khỏi nghẹt. 3- Giải phẫu a- Giải phẫu qua tiết niệu Nếu tuyến quá lớn, khiến người bệnh thấy khó chịu thì cần giải phẫu để gọt nhỏ hoặc cắt bỏ tuyến sưng. Giải phẫu là trị liệu hữu hiệu nhất được áp dụng khi dược phẩm không thành công. Phẫu thuật có thể là mổ lớn (open prostatectomy) hoặc thực hiện qua niệu đạo (transurethral resection of the prostate TURP), không có vết sẹo. Theo ý kiến các bác sĩ chuyên khoa, nếu đang có các bệnh mãn tính trầm trọng thì phẫu thuật không là lựa chọn đúng và sự hồi phục sau giải phẫu có thể lâu hơn. Đó là các bệnh tiểu đường không được kiểm soát, xơ cứng gan, bệnh tim, thận, phổi và vài tâm bệnh trầm trọng. Sau giải phẫu, một số khó khăn thường xảy ra, như là: - Khó khăn tiểu tiện Ngay sau khi giải phẫu, dòng nước tiểu mạnh hơn nhưng đôi khi cần vài tháng tiểu tiện mới trở lại bình thường. - Đái xón Đó là do không kiểm soát được sự tiểu tiện, nhưng may mắn là rối loạn này chỉ tạm thời chứ không kéo dài. - Chảy máu: Trong mấy tuần lễ đầu sau giải phẫu, sẹo mổ ở bọng đái có thể hé mở, máu chảy vào nước tiểu. Điều này gây ra lo sợ nhưng chấm dứt sau thời gian ngắn nằm nghỉ và uống nhiều nước.

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

- Một số người bị loạn cương dương tạm thời, đôi khi tinh khí chạy ngược lên bọng đái, nhưng không gây trở ngại gì tới việc giao hoan. b- Ngoài TURP, tia laser cũng được dùng để tiêu hủy các mô bào tăng trưởng của nhiếp tuyến mà không gây tổn thương cho tế bào ở xung quanh. Lợi điểm của laser là ít xuất huyết, mau lành hơn mổ xẻ. Chăm sóc sau khi giải phẫu: Sau giải phẫu, bệnh nhân nằm lại từ 3- 10 ngày tùy theo loại phẫu thuật và khả năng lành bệnh của mỗi người. Một ống dẫn nước tiểu được đưa vào bọng đái vài ba ngày để lấy nước tiểu ra ngoài. Trong vài tuần lễ sau giải phẫu, về nhà nên tránh công việc nặng hoặc căng thẳng để vết mổ không bị rách. - Uống nhiều nước để rửa sạch bọng đái. - Tránh rặn khi đi cầu. - Dinh dưỡng cân bằng để tránh táo bón. Nếu bị bón, xin bác sĩ biên

toa mua thuốc chữa. - Đừng nâng nhấc vật nặng. - Đừng lái xe hoặc điều khiển máy tự đông. 4- Phương pháp ít gây hại Các phương pháp này có mục đích hủy hoại các tế bào nhiếp tuyến sưng đè lên niệu đạo, nhờ đó tiểu tiện được hạnh thông và giảm số lượng nước tiều còn lại trong bọng đái. Phương pháp không tiêu hủy hoàn toàn tuyến sưng. Các phương pháp đang được áp dụng là: dùng sức nóng của tia vi ba (microwave), radio wave để làm teo tế bào tuyến sưng, đua một stent vào niệu đạo để mở rộng nơi bị tắc nghẽn. Ngoài ra các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm các phương pháp mới như dùng nước nóng trong balloon áp lên vùng tiết niệu bị nghẹt, bơm rượu nguyên chất hoặc độc tố Botox vào nhiếp tuyến để tiêu hủy tế bào phì đại…

Kết luận

Phì đại tuyến lành tính nhiếp không phải là ung thư nhiếp tuyến. Phì đại không chuyển sang ung thư và cũng không là rủi ro gây ung thư cho tuyến này. Khó khăn chính của phì đại là rối loạn tiểu tiện. Có nhiều phương thức trị liệu khác nhau, mỗi bệnh nhân đáp ứng với mỗi phương pháp một cáh riêng. Lựa chọn điều trị tùy thuộc vào các dấu hiệu bệnh và các trở ngại do dấu hiệu gây ra. May mắn là hiện nay có nhiều phương thức để người bệnh chọn lựa. Chỉ cần thảo luận kỹ càng và hợp tác với bác sĩ. Rồi chờ “Phúc Chủ, Lộc Thầy”, đôi bên đều hân hoan ăn mừng. BÁC SĨ NGUYỄN Ý- ĐỨC

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

173

RAO VẶT • CẦN NGƯỜI • CẦN THỢ • SANG TIỆM • BÁN XE • BÁN NHÀ • THUÊ/BÁN PHÒNG/NHÀ • CẦN NGƯỜI GIỮ TRẺ • NHẬN GIỮ TRẺ • v.v... *

Sửa hoặc thay đổi nội dung miễn phí

Hạn chót để sửa đổi nội dung trước 10 giờ sáng thứ Sáu hàng tuần

*

* Nếu ngưng đăng sớm, số tiền còn lại sẽ được sử dụng cho những lần đăng sau

174

CLASSIFIED ADS • GIÁ RẺ • HIỆU QUẢ • NHANH CHÓNG Rạng Đông News báo hằng tuần, ấn bản 5000 tờ mỗi tuần phục vụ rộng rãi tại GA và các vùng phụ cận

 678-360-2840 

[email protected]



www.RangDongAtlanta.com



RANG DONG NEWS 4643 Buford Hwy. Chamblee, GA 30341

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

175

176

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

177

178

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

179

180 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

181

182 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

183

184 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

185

186 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

187

188 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

189

TỬ VI TUẦN

HOUSTON

TM

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Theo lịch thư của Tống Thiều Quang thì trong tuần thứ hai tháng 11 âm lịch (trùng với 30-11 dương lịch) các ngày âm lịch sau đây được kể là các ngày tốt nên làm các việc quan trọng: 05, 10. Còn các ngày âm lịch sau đây bất lợi cho mưu sự nên thận trọng 08, 11. Tuổi Tý: Người tuổi Tý trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng xấu vận trình diễn ra kém xuôi về sự nghiệp nhưng tài chính và sức khỏe có cải thiện hơn tuần trước. Đối với nam giới:Việc làm êm xuôi, nhưng tài chính kể cả hai nguồn chính và phụ chưa như dự toán nên gây áp lực cho cuối năm. Di chuyển và khi làm việc nên thận trọng nhất là lúc ra ngoài khi thời tiết khắt khe, đặc biệt phòng cảm cúm. Đối với nữ giới: Tài chính xuất hiện hao tổn cho mua sắm và bất lợi trong một vụ mua bán hay đầu tư. Thận trọng ẩm thực và nên thường xuyên theo dõi bệnh cũ. Đau nhức có thể gây chút bất an. Tình cảm êm đẹp nhờ có người quan tâm và khuyến khích dù công việc gặp nhiều trở ngại Đối với giới cao niên: Sức khỏe là vàng. Di chuyển và ăn uống hay lúc thời tiết quá nóng lạnh, cần thận trọng. Nhận tin vui từ thân thích hay từ bè bạn ở xa. Tuổi Sửu: Người tuổi Sửu trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng trung bình nên sức khỏe và tiền bạc ổn định hơn nhưng tình cảm và công việc gây áp lực lên thân tâm. Đối với nam giới: Sự nghiệp có nhiều vướng mắc vì cạnh tranh và việc đổi mới, thành quả không như ý. Tiền bạc khá ổn định vì nguồn chi giảm, khoản thu vững nhưng vẫn khó dành dụm. Có cạnh tranh bất chính trong công việc và khó tránh bị gièm pha hay bị gây mâu thuẫn. Đối với nữ giới: Tình cảm có sóng gió, cần hòa hợp để ổn định việc làm và sáng suốt chọn lựa hướng tiến. Tiền bạc ổn định dần nhưng vẫn cần tiết kiệm và giảm chi tiêu cho lễ hội, mua sắm và quà cáp. Cần kiên nhẫn trong kế hoạch dù có trở ngại vì sự thay đổi do mình chủ động sẽ gây thêm trở lực cho tiến trình. Đối với giới cao niên: Có món quà bất ngờ hay có tiền thưởng. Có tin vui về một thương lượng nhà cửa hay về giấy tờ hay từ một cuộc tranh chấp mà phần thắng về mình...

190 |No 726 - Nov 29 2019 |

Tuổi Dần: Người tuổi Dần trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng trung bình vận trình có phần rắc rối về tình cảm và sức khỏe, cần sự thư giãn. Tài chính chuyển hướng thuận lợi. Đối với nam giới: Nhẫn nhịn trong giao tế bên ngoài cũng như trong gia đình vì “hòa khí sinh tài.” Nhất là sang tháng mới tài chính vẫn còn hao thoát dù khoản chi giảm và có khoản thu bất ngờ. Việc làm êm xuôi và chưa nên vội vàng thay đổi một dự án. Được quan tâm, săn sóc nhưng vẫn cần chừng mực trong “cho” và “nhận.” Đối với nữ giới: Tiền bạc vào cuối tuần kém vượng vì có khoản chi do máy móc hư hỏng hay chi phí giao tế như tiệc tùng, hội họp, giải trí... Tránh ngôn ngữ hay cảm xúc quá mức gây hiểu lầm trong nhà và nơi làm việc hay nơi học hành. Nên chú trọng tới thu vén vì năm cũ gần hết. Đối với giới cao niên: Cần nghỉ ngơi và thư giãn. Có dịp hưởng nhàn và nguồn vui đoàn tụ. Thận trong trong sinh hoạt. Tuổi Mão: Người tuổi Mão trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng xấu vận trình có dấu hiệu chuyển biến theo hướng không thuận lợi về tài chính và sự nghiệp có áp lực khiến thêm lao tâm, lao lực. Đối với nam giới: Công việc có chuyển biến mới cần tập trung, thêm sức, thêm giờ và thêm kiên nhẫn trong khi tài chính khó ổn định mà nguồn phụ chưa có. Thời điểm này tránh đỏ đen, mua sắm vung tay và giải trí quá mức dù có cơ hội. Tình cảm có sắc thái mới và có người quan tâm, tín nghiệm và đề nghị hợp tác nhưng khoan chấp nhận. Đối với nữ giới: Chưa có quý nhân phù trợ gỡ rối khó khăn về sự nghiệp nên tự mình phải bươn chải và cố gắng vượt khó khăn. Từ gia đình có mối cảm thông, khuyến khích dù tài chính kém ổn định. Đề phòng có sự tranh cãi bên ngoài và cạnh tranh trong buôn bán hoặc mưu sự. Đối với giới cao niên: Bận rộn thăm viếng tạo nguồn cảm thông và lạc quan dù hoàn cảnh vất chất chưa như ý. Di chuyển nên thận trọng và bình tĩnh giải quyết khó khăn.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

TM

HOUSTON

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Tuổi Thìn: Vận trình người tuổi Thìn trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng tốt nên cảm nhận sự nghiệp giảm áp lực, tài chính khởi sắc nhưng thân tâm kém thoải mái vì áp lực từ những tuần trước. Đối với nam giới: Việc làm có hướng mới nên tạo áp lực nhưng có sự phù trợ của môi trường và người cộng tác nên thành tựu khả quan. Tài chính một phần ổn định nên chưa thể chơi trò may rủi và trong đầu tư cũng cần “thủ” hơn “công”. Có cơ hội đi xa, thăm viếng hay du lịch nhưng cần “phòng bệnh hơn chữa bệnh.” Đối với nữ giới: Có quý nhân phù trợ hay cơ may xuất hiện nên công việc giảm áp lực tạo niềm tin và gây phấn chấn tinh thần. Tài chính đã vượng hơn nhưng vẫn chưa thể đầu tư khoản lớn và mua sắm quá đà dù có nhiều cơ hội hàng hóa “giảm giá”. Tuy nhiên thận trọng sức khỏe vì chứng đau nhức gây phiền nhiễu. Đối với giới cao niên: Một tuần có cơ hội thư giãn thân tâm và chung vui với bạn bè và thân hữu. Tuổi Tỵ: Vận trình người tuổi Tỵ trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng trung bình nên sự nghiệp có phần cải thiện hơn, nhưng tình cảm có nhiều sóng gió và chưa thể tiết kiệm như dự tính. Đối với nam giới: Công việc giảm thử thách, việc làm bớt cạnh tranh nhưng thành quả không như ý. Tài chính khó vượng trong tuần kể cả hai nguồn chính và phụ vì nhu cầu sửa chữa và chi phí chuẩn bị cho cuối năm. Tránh ngôn ngữ và cảm xúc quá độ gây bất hòa nơi làm việc, trong nhà hay nơi học tập. Đối với nữ giới: Hy vọng nhận tin vui về tài chính và việc làm hay việc học gặp nhiều thuận lợi. Nhưng hiện tình vẫn phải lấy sức mình làm chính, tăng cố gắng và kiên trì giải quyết nhiều vướng mắc cuối năm hơn là trông cậy vào may mắn. Đề phòng lời ăn tiếng nói gây khẩu thiệt thị phi có hại cho tiến trình làm việc. Đối với giới cao niên: Một tuần sức khỏe tốt và có chút may mắn về tài chính, có nguồn vui về nhà cửa, hay thân thích hoặc từ một kế hoạch cũ thành công.

Tuổi Ngọ: Vận trình người tuổi Ngọ trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng xấu nên về sự nghiệp có thử thách và có nhiều hao thoát về tài chính ngoài dự trù. Sinh hoạt cần thận trọng tránh rủi ro bất lợi cho an khang. Đối với nam giới: Tiền bạc có dấu hiệu hao thoát nhưng lại có món tiền bất ngờ như quà biếu hay tiền thưởng hoặc hoa hồng. Sự nghiệp có nhiều áp lực cần phải thêm kiên nhẫn và thêm lao tâm, lao lực. Được người quan tâm và giúp đỡ , chung tay giải quyết phần nào khó khăn. Đối với nữ giới: Hao thoát tài chính nên cần quản trị chặt chẽ và có kế hoạch tiết kiệm. Sự nghiệp chưa có quý nhân hỗ trợ giải tỏa áp lực nhưng nhờ tinh thần sáng tạo cao, sức cố gắng tăng nên vượt được nhiều thử thách dù thành quả chưa như ý, mưu sự có lúc phải gián đoạn. Có mâu thuẫn trong gia đình và hiểu lầm từ bạn bè nhưng có cơ hội cải thiện giao tế nhờ hội họp và hợp tác. Đối với giới cao niên: Có cơ hội du lịch hay du ngoạn. Ẩm thực cần điều độ, phòng cảm cúm khi tiết trời thay đổi. Tuổi Mùi: Vận trình người tuổi Mùi trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng tốt hy vọng ổn định về sự nghiệp nhưng cần đề phòng mâu thuẫn với người khác do ngôn ngữ gây hiểu lầm. Tài chính bình thường. Đối với nam giới: Tiền bạc khá hơn và hy vọng thành công trong một thương lượng tài chính. Di chuyển nên thận trọng nhất là nếu lái xe hay lúc ra ngoài khi tiết trời khắc nghiệt. Sự nghiệp có áp lực nhưng vượt được nhờ cố gắng bản thân và sáng kiến giải quyết hơn là trông cậy vào sự giúp đỡ bên ngoài. Đối với nữ giới: Tài chính theo hướng ổn định nhưng nhu cầu chi tiêu cuối năm tăng cao nên hiện giờ phải chừng mực trong đầu tư và mua sắm. Tình cảm có sóng gió cần nhớ “nhân hòa vạn sự hưng” sẽ thuận lợi cho tiến trình sự nghiệp. Đề phòng chứng đau nhức hay ho suyễn. Đối với giới cao niên: Nên ẩm thực điều độ và nên vận động và có chương trình sinh hoạt điều hòa để tạo thêm thuận lợi cho tuần này.

No 726 - Nov 29 2019 | THOI BAO INC. | www.thoibao.com|

191

TỬ VI TUẦN

HOUSTON

TM

Văn phòng Tử Vi Tuyết Lưu Tuổi Thân: Vận trình người tuổi Thân trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng tốt nên diễn ra tài chính ổn định dần, sự nghiệp tuy chậm nhưng có hứa hẹn thành tựu nhiều phần như ý. Tuy nhiên, phòng cảm cúm hay dị ứng. Đối với nam giới: Việc làm tuy thay đổi, khó khăn từ hoàn cảnh bên ngoài gây ra nhưng không gây trở ngại nhiều vì có người giúp đỡ hoặc nhờ may mắn, và cố gắng bản thân tăng cao. Tiền bạc kể cả hai nguồn chính và phụ bước đầu diễn tiến theo chiều hướng lạc quan. Một quyết định tình cảm cần có nhưng cũng cần cân nhắc thận trọng. Đối với nữ giới: Tiền bạc có sắc thái mới nên có thể tiết kiệm và đầu tư chừng mực, theo hướng thủ nhiều hơn công vì năm hết Tết đến. Có tin mừng về lương bổng hay quà cáp hay một nguồn tài trợ nhưng vẫn cần thủ giữ và chừng mực, đừng quá chủ quan trong tiêu xài. Đối với giới cao niên: Tài chính vượng. Có dấu hiệu di chuyển du lịch, du ngoạn hay thăm viếng hoặc mua bán theo sở thích.

Tuổi Dậu: Vận trình người tuổi Dậu trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng trung bình nên sự nghiệp tiến triển khả quan dù tài chính vẫn chưa ổn định và giao tế trong ngoài chưa êm thắm như ý.. Đối với nam giới: Có đề nghị mới về việc làm nên xét kỹ vì có triển vọng nhưng cũng phải hy sinh nhiều tâm huyết mới có thành tựu hơn hiện trạng. Chưa có quý nhân giúp đỡ trong việc làm hay việc học nhưng một yếu tố khuyến khích giúp kiên trì nhẫn nại và gia tăng cố gắng nên trụ vững trước nhiều sóng gió từ ngoại cảnh. Bên ngoài hiểu lầm, bên trong mâu thuẫn nhưng có cơ hội chung vui giải tỏa. Đối với nữ giới: Có người quan tâm, thông cảm, sẵn sàng chia sẻ gắng nặng nhưng chưa tới lúc mở rộng cửa lòng hay thay đổi mối liên hệ cũ. Tài chính sang tháng mới có phần ổn định hơn trước, tuần này hy vọng có tin vui như tăng lương hay về thuế má. Đối với giới cao niên: Di chuyển nên thận trọng. Được quan tâm, săn sóc tạo nguồn vui và niềm tin tưởng, giúp an cư lạc nghiệp.

192 |No 726 - Nov 29 2019 |

Tuổi Tuất:

Vận trình người tuổi Tuất trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng xấu nên diễn ra sự nghiệp kém ổn định. Ngoài ra, vẫn có dấu hiệu hao thoát tài chính nhưng hy vọng nhận một tin vui nên tinh thần phấn chấn. Đối với nam giới: Có tin vui về gia đình hay sức khỏe nhưng có lo nghĩ về một dự án phải thực hiện khó tránh nhiều thử thách khiến bị trở ngại hay thành tựu không như ý. Tiền bạc thu nhiều nhưng chi nhiều cho nhu cầu công việc và nợ nần. Cần hạn chế mức chi các khoản không cần thiết và chừng mực trong đầu tư. Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Đối với nữ giới: Hao tinh chiếu mệnh nên có thể mất tiền hay hao thoát tiền bạc và cần có kế hoạch chi thu hợp lý và trong đầu tư cần “chọn mặt gửi vàng.” Cần sớm theo dõi các chứng trạng bất thường trên cơ thể, kể cả bệnh cũ để nếu có vấn đề thì sớm điều trị. Đối với giới cao niên: Cần vận động và sống điều hòa và bỏ bớt chất kích thích vì “sức khỏe là vàng.”

Tuổi Hợi: Vận trình người tuổi Hợi trong tuần thứ hai tháng 11 năm Kỷ Hợi, gặp tháng tốt nên sự nghiệp và tiền bạc dù có chút thử thách nhưng sức khỏe tăng tiến và có cơ hội hoạt động công ích và nguồn lạc quan tăng cao. Đối với nam giới: Việc làm có chiều hướng mới nên tạo áp lực và khó khăn nhưng lại có cơ may hay quý nhân giúp đỡ giúp khắc phục nhiều trrở lực. Tiền thu vào nhiều nhưng chi ra nhiều. Cần có kế hoạch tiết kiệm vì càng về cuối năm khoản chi khó giảm bớt. Đối với nữ giới: Có tin mừng về sự nghiệp vì được người giúp đỡ, người cộng tác thành tâm và có năng lực hay gặp may mắn. Chưa nên đầu tư lớn trong tuần vì mệnh cung xuất hiện hao tinh. Có khoản chi tiêu bất ngờ như bảo trì máy móc hay sửa nhà, cho thuốc men hay tài trợ cho thân thích. Phòng cảm cúm. Đối với giới cao niên: Bệnh cũ suy thoái nên có cơ hội “quẳng gánh lo đi mà vui sống.” Có dịp hội họp và giải trí nơi cộng đồng.

THOI BAO INC. | www.thoibao.com

GÓC ĐỜI SỐNG

Chế độ ăn kiêng 80/20 Bạ n đã từ ng nghe đế n quy tắ c 80/20 chưa? Rấ t nhiều người nổi tiếng thừa nhận họ áp dụng theo quy tắc này, phải kể đến Jillian Michaels, hay thậ m chí siêu mẫu Victoria’s Secret Miranda Kerr lẫ n ngườ i đẹp Jessica Alba cũng vô cù ng yêu chuộ ng cá ch giảm cân kể trên. Thay vì đi theo mộ t thực đơn giảm cân “sạch”, nghiêm ngặt, bạ n đượ c khuyến khích nên ăn nhữ ng mó n tố t cho sứ c khỏe trong 80%. Hay nói cá ch khá c, có thể ăn cá c mó n là nh mạ nh cả tuầ n nhưng vẫ n thoả i má i vớ i mộ t cái burger và o cuố i tuần. Liệ u phương phá p nà y có an toàn cho sức khỏe? Có thể . Phương phá p ăn kiêng 80/20 giú p bạ n duy trì một chính kiến cân bằng với chuyện ăn uống.

Các chuyên gia nói rằng: “Để khỏe mạnh không đòi hỏi bạn phải ăn uống một cách ‘hoàn hảo’. Nếu 80% thực đơn đã bao gồm các loạ i thứ c ăn đầ y đủ dinh dưỡ ng, vẫ n cò n chỗ cho 20% loại thức ăn yêu thích của bạn mà không cần lo ảnh hưởng đến sức khỏe.” Thực tế đã chứng minh nếu thi thoảng chiều chuộng bản thân một que kem hoặ c mộ t bữ a mỳ Ý bạ n thè m thuồ ng suố t cả tuần, bạn sẽ càng có thêm động lực để tuân theo các thó i quen ăn uố ng khỏ e mạnh vào những lúc khác, miễn là không quá sa đà và phải thật kỷ luật. Mặt bất lợi của cách ăn kiêng này cũng có đó. “Chú ng ta đề u không giỏ i đế m số calo, ướ c lượ ng bữ a ăn và đá nh giá xem chú ng ta đã nạ p những gì vào người”,

chuyên viên dinh dưỡ ng Samatha Heller cho biế t, “chính vì thế chẳng mấy ai có thể tự ước lượng 20% thực đơn của mình khoảng bao nhiêu.” Việc tự lọc các loại thức ăn và o danh sá ch 20% cũng rất quan trọng. Với 80% thực đơn, bạn nên cung cấp các loại thực phẩ m tươi ngon như rau, hoa quả, ngũ cốc nguyên cám, các loại hạt họ đậu, hạ nh nhân, sữ a, thị t nạ c, và cá. 20% còn lại có thể là bất cứ món ăn yêu thích nào.

Hãy cho phép bản thân có bố n bữ a ăn thoả i má i trong khoả ng thờ i gian mộ t tuầ n, hoặ c mỗ i ngà y có thêm một bữa phụ thêm vào. Còn nếu bạn thử tuân thủ theo quy tắc 80/20 rồi thấy kế t quả mì nh mong muốn đến quá chậm, hãy thử vớ i quy tắ c 90/10 trước, từ đó lượng thức ăn yêu thích của bạn sẽ bị giới hạ n chặ t chẽ hơn và bạ n sẽ phải tuân thủ một cách nghiêm ngặt hơn (chỉ còn lại 2 bữa được ‘xả’ trong cả một tuần). DH (Theo Health.com)

Có nên sử dụng đồ dùng nhà bếp bằng nhựa để nấu ăn? Các đồ dùng nhà bếp như muỗng, vá, sạn bằng nhựa nhìn bắt mắt và dễ xài, tuy nhiên các bà nội trợ nên cân nhắc khi dùng chúng để nấu nướng. Nhiều dụng cụ nấu ăn bằng nhựa được sản xuất từ hóa chất tổng hợp được giới thiệu là bền, chịu được nhiệt độ sôi và không bị dính dầu mỡ. Tuy nhiên Cơ quan giám sát an toàn thực phẩm, Viện đánh giá rủi ro Liên bang Đức (Bfr) mới đây

cảnh báo nhiều dụng cụ nấu ăn bằng nhựa như thìa, đồ đánh trứng, vá, sạn... có chứa các chất gây hại oligomer thấm vào thức ăn ở nhiệt độ trên 70 độ C. Nếu nuốt phải oligomer với liều lượng cao, người dùng có thể bị bệnh gan và tuyến giáp. Oligomer cũng có liên quan đến vô sinh, ung thư và cholesterol cao. Vì vậy, các bà nội trợ không nên dùng các dụng cụ này để xào nấu hoặc tiếp xúc đồ ăn nóng vì

nhiệt độ cao sẽ khiến hợp chất oligomer phát tán và bám vào thức ăn. Bfr cũng khuyến cáo chính phủ các quốc gia cần theo dõi chặt chẽ hơn lượng hóa chất oligomer mà nhà sản xuất sử dụng trong sản phẩm của họ. Hiện tại không có nhiều nghiên cứu về sự ảnh hưởng của oligomer đối với sức khỏe người. Các chuyên gia từ Bfr ước tính rủi ro dựa trên mức độ nguy hiểm của các hóa

chất có cấu trúc tương tự và kết luận rằng chỉ cần nuốt vào một lượng nhỏ khoảng 90 mg oligomer là sức khỏe của người trưởng thành nặng 60kg sẽ bị ảnh hưởng. Theo họ, để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, tốt nhất nên lựa chọn dụng cụ nấu ăn bằng các chất liệu an toàn, hoặc chỉ dùng đồ nhựa đối với đồ ăn đã nguội. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

193

GÓC ĐỜI SỐNG

Mối liên hệ giữa bàn chân và sức khỏe Qua nghiên cứu, bàn chân chịu sức nặng của toàn bộ cơ thể khi chúng ta đứng hoặc đi bộ. Bàn chân có chứa ¼ xương của cơ thể. Mỗi chân có 33 khớp xương, 100 dây chằng, cơ bắp, dây thần kinh và vô số mạch máu liên kết với mạch máu ở tim, cột sống và não. Những biểu hiện của bàn chân có thể liên quan đến một số vấn đề sức khỏe. Co thắt cơ hay chuột rút Co thắt cơ hay chuột rút, có thể gây khó chịu cho cơ thể, nhưng biểu hiện co thắt cơ cũng có thể là dấu hiệu của tình trạng thiếu nước. Từ đó các cơ bắp không nhận được đủ ôxy dẫn tới mất cân bằng các chất điện giải hoặc các chất dinh dưỡng, đặc biệt là natri, canxi, kali, magiê.... Co thắt cũng có thể do tập gắng sức, không kéo dài đủ khi luyện tập... Để hạn chế tình trạng trên ta có thể thay đổi chế độ luyện tập, thay giày đế bằng, dùng đủ nước để cải thiện tình trạng trên. Ngón chân cái phát triển hơn mức bình thường Khi ngón chân cái bỗng nhiên to ra, nóng, đỏ, sưng và đau thì rất có thể đó là

biểu hiện của Gout. Gout là loại phổ biến nhất của viêm khớp ở nam giới. Theo nghiên cứu có khoảng 250.000 tuyến mồ hôi ở một đôi chân, sản xuất khoảng 1/2 lít mồ hôi mỗi ngày. Khi chạy, đôi chân của chúng ta chịu 3-4 lần trọng lượng cơ thể. Gout là một loại viêm khớp xảy ra khi quá nhiều acid uric hoặc bột urat, tích tụ trong các mô và dịch của cơ thể. Bàn chân lạnh, trái tim ấm áp? Khi bàn chân lạnh điều đó cũng có nghĩa là một số vấn đề sức khỏe của cơ thể liên quan đến tuần hoàn, tiểu đường, suy giáp và thiếu máu. Khi bàn chân thay đổi màu sắc, từ màu đỏ sang màu trắng sang màu xanh, có thể là một dấu hiệu của bệnh Raynaud, trong đó mạch máu thu hẹp khi các dây thần kinh phản ứng thái quá với cái lạnh. Chân bị sưng Sưng đau ở bàn chân xảy ra khi chất lỏng tích tụ trong cơ thể, và trọng lực có nghĩa là nó thu thập ở bàn chân. Nó có thể chỉ ra một loạt các vấn đề sức khỏe đe dọa tính mạng bao gồm: lưu thông máu

kém, suy tim, suy thận, suy gan huyết khối tĩnh mạch sâu, cục máu đông, tích tụ bạch huyết và viêm mô tế bào. (Nếu có bị đỏ, ấm áp, và viêm, có thể là một nhiễm trùng. Nếu bầm tím và sưng tấy cho thấy một bong gân hay gãy xương). Chứng tê và ngứa bàn chân Tê hoặc ngứa ran ở bàn chân có thể là một dấu hiệu của các vấn đề tuần hoàn hoặc thiệt hại cho hệ thần kinh ngoại biên, có thể là một dây thần kinh bị kẹt hoặc một trong một loạt các bệnh như: bệnh tiểu đường do đường huyết cao có thể gây tổn thương thần kinh dẫn đến ngứa ran ở bàn chân. Theo Hiệp hội MS Quốc tế, tê hoặc "chân và kim" trong chi thường xuyên là một trong những dấu hiệu đầu tiên của bệnh

194 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

đa xơ cứng (MS). Hiếm khi, tê hoặc ngứa ran có thể là một dấu hiệu của một khối u hoặc đột quỵ. Đau nhức ngón chân Viêm khớp dạng thấp là một bệnh ảnh hưởng đến xương khớp. Những dấu hiệu đầu tiên thường là ở bàn tay và bàn chân, và mắt cá chân và bàn chân của 90 phần trăm của những người có điều kiện sẽ bị ảnh hưởng. Bàn chân bị loét dai dẳng Đây là triệu chứng phổ biến của bệnh tiểu đường, bệnh thần kinh, hoặc thiệt hại cho các dây thần kinh. Điều này có nghĩa là bệnh nhân không thể cảm thấy hoặc thấy tổn thương. B.L (theo Medial News Today)

PHỤ NỮ

Ngày đông có thật sự cần kem chống nắng? Những ngày trời đông âm u và ánh nắng không ló dạng, liệu rằng kem chống nắng có còn cần thiết? Các bác sĩ chuyên khoa da đều đồng ý rằng bảo vệ da khỏi tác hại của tia cực tím là tối ưu và không có ngoại lệ ở bất cứ thời điểm nào trong năm.

Tia UV là gì?

Mặt trời toả ra 3 loại tia cực tím: UVA, UVB và UVC. Hiện nay tầng ozone đang ngày càng yếu và mỏng đi, nhiều lỗ thủng xuất hiện, có khả năng cho phép các bức xạ năng lượng cao như tia UVC lọt xuống bề mặt trái đất, lâu ngày gây tổn hại đến làn da. Tia UVB kích thích quá trình chuyển hóa melanin – sắc tố da làm cho da trở nên tối đi. Nếu da người tiếp xúc với UVB cường độ cao sẽ gây nên hiện tượng cháy nắng, làm tăng nguy cơ ung thư da.

Tia UV xuyên qua cả lớp mây dày

Bất kể những đám mây có dày thế nào thì tia cực tím vẫn xuyên qua được đến 80%. Tia UVA luôn luôn có mặt và có thể xuyên qua các đám mây, lớp thủy tinh và tác động sâu hơn vào da. UVA làm tổn thương các lớp da sâu bên trong, dẫn đến lão hóa sớm và tăng nguy cơ ung thư da. Hầu như tia UVA là bức xạ cực tím có tỉ lệ nhiều nhất (chiếm tới 97%) lượng tia, do UVA dễ dàng xuyên qua tầng ozone.

Tác dụng của kem chống nắng

Khả năng chống lão hoá tốt Kem chống nắng đã được chứng minh có khả năng chống lão hoá tốt. Theo phân tích, tia UV làm hỏng collagen và elastin trong da dẫn đến sự gia tăng các nếp nhăn, khiến da mau lão hoá và chảy xệ. Không giống như

những sản phẩm chuyên chống lão hoá khác, kem chống nắng với hàng rào bảo vệ da khỏi tác động của tia cực tím giúp da tránh được những tổn hại bởi các tia UV gây ra. Các nhà nghiên cứu đã so sánh lão hóa da ở 900 đàn ông và phụ nữ ở Úc trong thời gian bốn năm. Họ thấy rằng những người sử dụng kem chống nắng hàng ngày không có sự gia tăng đáng kể về lão hóa da. Nhìn chung, họ đã lão hóa ít hơn 24% so với những người không sử dụng kem chống nắng. Vì thế, muốn có một làn da khoẻ và trẻ lâu, hãy bắt đầu sử dụng kem chống nắng ngay bây giờ. Bảo vệ da khỏi ánh sáng xanh Ánh sáng mặt trời là nguồn ánh sáng xanh chính, và ở ngoài trời vào ban ngày là nơi mà hầu hết chúng ta đều phải tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Tuy nhiên, cũng có nhiều nguồn ánh sáng xanh nhân tạo bao gồm đèn huỳnh quang, đèn LED và TV màn hình phẳng, màn hình máy tính, màn hình smart phone. Theo Dendy Engelman – một bác sĩ da liễu có trụ sở tại New York cho biết các tế bào sắc tố có thể được kích thích không chỉ bởi các tia UV sáng của mặt trời, mà còn bởi các tia sáng xung quanh và hồng ngoại liều thấp hơn được phát ra từ màn hình máy tính hoặc đèn chiếu sáng trong nhà. Vì vậy, ngay cả khi ở nhà hay trong văn phòng làm việc, cũng nên thoa kem chống nắng để bảo vệ làn da khỏi ánh sáng xanh nhân tạo. Sản phẩm chống nắng hằng ngày có bổ sung kẽm oxit và chiết xuất hoa hướng dương với chỉ số chống nắng 30+ sẽ là lựa chọn thích hợp cho những ngày lạnh ở nhà hoặc trong văn phòng thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh. Ngoài ra, việc dùng kem chống nắng còn phải đi chung với chế độ dinh dưỡng tốt thì tiến trình lão hóa mới thật sự chậm lại. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

195

Những màu nail thịnh hành thu đông PHỤ NỮ

2019

Màu chocolate nâu nóng: Gam màu này dễ dàng ăn ý với những bộ cánh sắc màu trung tính.

Màu cà phê latte: Trong số các màu sắc trầm ấm thì đây là mẫu móng tay dành cho mùa đông. Một màu latte tối giản kèm một chút màu nâu kem với một chút màu hồng sẽ giúp cho đôi tay thêm xinh Màu xanh hoàng gia: Có thể sử dụng nail màu này kết hợp cùng trang phục màu sắc vui tươi nhưng hồng, đỏ, vàng...

Màu xanh đậm: Đây là gam màu khiến người dùng liên tưởng đến không khí giáng sinh và mùa đông. Thay bằng màu đỏ quen thuộc, mùa thu đông này hãy tô điểm cho đôi bàn tay với sắc màu này để tăng thêm không khí lễ hội.

196 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

GIA CHÁNH

Cháo Hạt Sen Thịt Bằm Cháo hạt sen thịt bằm không những là món ăn thơm ngon, đơn giản mà còn cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, nạp năng lượng ngày mới. Cháo hạt sen bùi bùi, mềm, thịt heo bằm đậm đà, dễ ăn. Cách nấu cháo hạt sen này chắc chắn bạn nào cũng có thể làm được. Cuối tuần các bạn hãy thử nấu cháo hạt sen cho cả nhà tẩm bổ Nguyên liệu: 150 gram gạo 150 gram sườn heo 150 gram thịt heo bằm 100 gram hạt sen 2 tai nấm hương vài nhánh hành lá 2 củ hành tím 1 muỗng cà phê hạt nêm 1/4 muỗng cà phê muối 6 muỗng canh dầu ăn

Cách làm: A - Hạt sen ngâm nước cho đến khi hạt sen nở

B - Sườn heo rửa sạch, chặt khúc, chần sơ với nước sôi cho sạch bọt dơ. C - Cho sườn heo, hạt sen, gạo tẻ (vo sơ cho sạch cám, bụi) vào nồi nước dùng, nấu sôi nhỏ lửa. Cháo hạt sen muốn ngon nên nấu cho đến khi hạt gạo nở, hạt sen chín mềm bùi. Nếu nấu cháo hạt sen cho bé các bạn phải lược lại nhé.

D - Nấm hương ngâm nước cho mềm, cắt nhỏ. Thịt heo bằm cho ra dĩa.

E - Phi thơm hành tím cắt mỏng với dầu ăn để làm hành phi. Vớt hành phi ra, dùng chảo đó, cho thịt heo bằm, nấm hương, 1/2 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm vào, xào đến khi ráo nước, thịt heo chín lên mùi thơm thì tắt bếp.

F - Cháo chín, tắt bếp. Múc cháo ra chén. Thêm thịt heo bằm, hành phi, hành lá lên trên và dùng nóng. | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

197

GIA CHÁNH

Cá Diêu Hồng Chiên Muối Tỏi Cá Diêu Hồng Chiên Muối Tỏi - món ăn ngon giòn bùi, hấp dẫn cho bữa cơm gia đình. Cách làm cá diêu hồng chiên đơn giản, da cá vàng giòn đều, thịt cá ngấm gia vị, đậm đà, ngon cơm. Với công thức cá diêu hồng chiên muối tỏi này, cả nhà chắc chắn sẽ ăn sạch veo nồi cơm. Nguyên liệu: 1 con cá diêu hồng 3 tép tỏi 1 trái ớt 2 muỗng canh dầu ăn 1 muỗng cà phê muối 1 muỗng cà phê hạt nêm 1 muỗng canh nước mắm 1 muỗng canh đường

Cách làm: A - Làm sạch con cá và rửa thật sạch với nhiều nước. Ướp với muối, hạt nêm khoảng 10 phút. Cắt nhỏ tỏi, ớt, cho ra chén. Để làm cá diêu hồng chiên dễ ngấm gia vị vào thịt cá hơn thì khứa vài đường trên thân cá khi ướp

B - Làm nóng dầu ăn trong chảo, cho cá vào, chiên vàng giòn 2 mặt. Chờ vàng một mặt mới lật cá để thịt cá không bị bể nát.

C - Hòa tan đường trắng, nước mắm, tỏi, ớt trong 1 cái chén. Khi cá chín đều, rưới hỗn hợp nước mắm lên cá, chiên thêm 1 chút cho đến khi bề mặt cá rút nước và hơi khô là được. Lúc này nước rưới có đường cho nên bạn phải chú ý trở cá chiên, nếu không sẽ bị cháy.

D - Cho món cá diêu hồng chiên muối tỏi ra đĩa, trang trí thêm cà chua cắt lát, ăn cùng với cơm trắng rất ngon. Ngoài ra, thịt cá diêu hồng chiên giòn bùi cuốn bánh tráng, bún và rau sống, chấm nước mắm tỏi chua cay, mặn ngọt sẽ rất tuyệt vời 

198 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

199

TRUYỆN NGẮN

Con Chuột Nhắt Tật Nguyền HOÀNG CHÍNH

Chú mua cây quạt đi chú; mua dùm con...” Tôi trở về. Hai mươi năm sau tôi mới trở về. Chợ Bến Thành, thời trẻ chưa lần nào ghé qua. Lẩn thẩn thế nào mà lại lạc vào đây. Chắc tại nắng gắt, đôi giầy mòn gót đưa tôi trốn vào đây chăng. Ngoài kia trời trong nhưng oi. Và nắng bong da. Trong này, những chiếc quạt vắt vẻo trên trần ném chút gió ong óng vào khoảng hành lang hẹp. “Trời nóng, chú mua dùm con cây quạt đi chú.” Tôi cúi xuống. Một con bé loắt choắt bám lấy chân. Bàn tay chỉ còn ngón cái xùi lên như cái dùi trống, bốn ngón kia dính vào nhau chằng chịt những xớ thịt xám ngắt. Hai cái dùi trống kẹp chắc một chiếc quạt nan. Thấy tôi để ý tới, hai con mắt hạt nhãn lấp lánh những tia vui. Hai cái dùi trống cử động, chiếc quạt mở ra. Hình gì thế này. Tôi không dám nhìn vào đôi hạt nhãn long lanh. Tôi chăm chú vào tranh vẽ trên nền quạt giấy. Con bé mở rồi xếp những nan quạt một cách thiện nghệ như đang làm ảo thuật. Hình gì thế nhỉ. Những nan quạt khép mở. Hình ảnh nhập nhòe. Chùa Một Cột. Đúng là Chùa Một Cột. Vua nào đó nhà họ Lý năm xưa đã có công xây lên ngôi chùa cho hậu thế có cảnh mà vẽ vào những tranh sơn mài, lên những tà áo, vào những chiếc quạt giấy bán rong trên đường phố. “Chú mua dùm con cây quạt đi chú. Trời nóng chú ơi.” Thì trời nóng. Cũng may mà ban nãy còn có những cơn mưa bóng mây. Tôi rờ rẫm những nan quạt mỏng như giấy. Tôi chần chừ. Sẽ làm gì với cái quạt mỏng như đồ chơi thế này. Tôi không nhìn Chùa Một Cột nữa. Khẽ đẩy con bé sang một bên, tôi dợm bước. Con bé lẻo mép; con chuột nhắt tật nguyền lẵng nhẵng đi theo tôi. “Chú ơi!” Tôi bước chậm lại, “Bao nhiêu?” “Mười lăm ngàn chú ơi.” Tôi chớp mắt, đếm thầm. Mười lăm ngàn tiền Việt Nam là bao nhiêu tiền Canada nhỉ. Một trăm đồng Canada hôm qua đổi được một triệu mốt tiền Việt Nam. Vậy thì mười lăm ngàn tiền Việt Nam là bao nhiêu tiền Canada. Tôi dốt toán từ hồi còn đi học. Ông thầy toán gọi lên bảng hai đứa học trò, một trai một gái. Vạch phấn trắng ngăn đôi cái bảng đen. Biên giới thọ thọ bất thân. Một đề toán chung. “Mua dùm con nghe chú.” Con mắt hạt nhãn long lanh. Bao nhiêu tuổi mà bé như con chuột nhắt. Đã thế lại còn tật nguyền. Tôi không dám nhìn vào đôi hạt nhãn long lanh. Để chú tính cái đã. Tôi lầm thầm. Chung một đề toán. Đứa con trai và đứa con gái. Thầy đọc cái đề. Hai đứa cùng giải trên bảng, trước

“

mặt bàn dân thiên hạ. Cả lớp hồi hộp. Chỉ sai một cái dấu là bàn tay của ông thầy chắc như cái vồ vỗ lên lưng rát bỏng. Con trai thì như vậy. Con gái, thầy đánh lên mông. Chắc cũng rát bỏng. Tôi chưa có dịp hỏi bất kỳ cô bạn học nào đã từng bị thầy đánh xem có rát như cái vỗ lên lưng những đứa học trò con trai ốm o xương cốt. “Chú mua dùm con.” Con chuột nhắt nhắc nhở, cái quạt nan mở ra, đóng lại. Hình ảnh Chùa Một Cột nhập nhoè như khung cảnh trên màn ảnh lúc đoạn phim sắp đứt. “Có mười lăm ngàn, chú ơi. Chưa tới một đô Mỹ mà chú, mua dùm con đi chú.” Tôi nhìn quanh. Một cô bán hàng nhìn tôi, cười. Quầy hàng thời trang phụ nữ. Tôi biết nhở hàng chữ Shop Thời Trang vằn vèo trên tấm bảng chữ nhật treo ở lối vào. Những chiếc áo ngực ren đen đung đưa mỗi lần chiếc quạt máy xoay qua, ném cho một vụn gió. “Chưa tới một đô Mỹ mà chú,” con chuột nhắt tội nghiệp léo nhéo bên tai. Hai cái dùi trống cặp chiếc quạt nan, dúi vào tay tôi. Tôi liếc nhìn cô bán hàng. Nụ cười vẫn còn đó. Cái mụn ruồi nhảy nhót trên cánh môi trái. Chắc cô cười tôi dốt toán. Ngày xưa mà như vậy, bàn tay thầy đã vỗ vào lưng. Rát bỏng. Tôi bối rối luồn bàn tay vào túi quần, mò mẫm từng tờ giấy mềm nhũn. Tờ giấy bạc nhỏ nhất là tờ hai chục ngàn. Tôi rút ra một tờ. Giấy hai chục ngàn màu xanh.

200| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

201

TRUYỆN NGẮN

Tia sáng nào lấp lánh trong đôi mắt trẻ thơ. Con chuột nhắt kẹp cái quạt nan vào nách, để bàn tay dùi trống thọc vào cái túi ni-lông nhàu nát. “Để con thối tiền cho chú.” “Khỏi.” “Khỏi hả chú?” Con chuột nhắt ngơ ngác. “Khỏi thối tiền.” “Dạ, cảm ơn chú.” Con chuột nhắt dúi chiếc quạt nan vào tay tôi. Tôi khẽ đẩy nó ra, “Khỏi.” “Sao vậy chú?” Mây mù chợt giăng trong con mắt trẻ thơ. Chút sợ hãi thất thần. Bé con, không bán được món hàng, tối về có được ăn cơm không? Tôi thầm nghĩ. “Giữ dùm chú.” Tôi đẩy nhẹ con chuột nhắt qua một bên. Chiều rồi. Tôi còn bao nhiêu chỗ phải đi. Nghĩ cũng buồn cười. Ngày xưa ở Sài Gòn hai mươi mấy năm trời mà chưa một lần bước chân vào chợ Bến Thành. Bây giờ thì ghé thăm cứ như là khách lạ. “Chú ơi!” Gì nữa đây, con bé lẵng nhẵng này. “Không mua nữa mà!” “Hỏng có,” con chuột nhắt nhanh nhảu. “Vậy cháu muốn gì?” Tôi vừa hỏi vừa liếc cô gái trong quầy hàng quần áo thời trang phụ nữ. Bao nhiêu áo quần xanh xanh, đỏ đỏ. Bao nhiêu là áo nịt ngực ren trắng trắng, đen đen. Cái mụn ruồi trên khóe môi lăng xăng khóe cười. “Con giữ dùm chú rồi biết chú ở đâu mà trả.” Con chuột nhắt liến thoắng cái miệng. “Khỏi trả.” “Khỏi trả hả chú?” “Khỏi.” Con bé cười và xoay người lẩn thật nhanh vào đám đông. Bây giờ tôi mới nhận ra cái đầu tóc rối bù, chiếc áo vải hoa lòe loẹt rộng thùng thình có miếng vá hình vuông màu tím to như bàn tay sau lưng. Con chuột nhắt mang trên lưng khoảnh vườn có hoa tím nở giữa loài hoa dại. “Mua quần áo đi anh.” Tiếng cô gái trong quầy hàng thời trang phụ nữ vọng ra. Cái giọng đăng đắng vị cà phê pha đặm làm những bước chân người đàn ông sựng lại. Người đàn ông nhìn những chiếc áo ngực ren đen, “Tôi đâu mặc được những thứ này.” Cô gái uốn éo thân người, luồn lách giữa những sạp quần áo, thoăn thoắt bước về phía người đàn ông. Những bước chân nhún nhảy. Chiếc mụn ruồi rung nhẹ như giọt nước lăn tăn. Mái tóc buông vào không gian lâng lâng mùi vải mới quyện chút hồ thơm tho như trang vở người học trò buổi đầu niên khóa. “Thì mua cho bạn gái.” Người đàn ông lúc lắc cái đầu. Những quầy hàng sặc

sỡ vải vóc xoay vòng vòng. Tôi thấy chóng mặt. Thì ra người đàn ông là tôi. Tôi ngúc ngắc cái đầu. Bạn gái. Tôi có bạn gái không nhỉ. Anh đi bao lâu. Người con gái nào hỏi thế lúc đi với tôi ra phòng bán vé trung tâm dịch vụ du lịch. Biết có an toàn không mà đi. Ánh mắt nào ngại ngần. Ánh mắt người con gái. Ánh mắt theo tôi tới tận chốn này. “Mua quần bò này đi anh.” Cô gái vung vẩy ống chiếc quần jeans xanh nhạt treo trên sợi dây dăng ngang trần hàng quán, “Mua cho bạn gái đi anh.” Nhớ cẩn thận. Người con gái nào bên kia đại dương đã dặn dò như thế. “Em nghĩ size này vừa chị ấy đó anh.” Cô gái tháo hẳn chiếc quần jeans từ cái móc treo trên trần xuống. Cái size của người con gái ấy thế nào nhỉ. Cái người đã dặn dò tôi ấy mà. Tôi ngẫm nghĩ. Chiếc quạt trần ném ra những vuông gió mỏng mảnh. Những vuông gió mỏng mảnh đẩy đưa những chiếc bọc ni-lông loạt xoạt. Cô gái bán hàng nhìn lướt những mặt hàng trên sạp, bốc lên một món và nhanh nhẹn gỡ chiếc áo ngực ren đen ra khỏi cái bọc nhựa. Và một tay mảnh áo ngực một tay chiếc quần jeans, cô ướm hai thứ ấy lên ngực tôi. Tôi đứng sát quầy hàng, không còn chỗ nào để tháo lui. Mùi vải mới nồng nàn. Cô dựa sát người tôi. Cái đầu có những sợi tóc ngã màu vàng nâu. Mái tóc nồng mùi thứ dầu thơm lạ lẫm. Những sợi tóc chạm nhẹ lên má tôi. “Em cũng cao bằng chị ấy phải không nào? Để em thử dùm chị ấy nhé.” Tôi lắp bắp. Tôi nghe tôi nói gì đó. Cũng có thể tôi chẳng nói gì. Chỉ có những lời lao xao trong đầu. Và môi tôi mấp máy. “Anh coi cửa tiệm dùm em, em thử mấy thứ này cho anh xem.” Cô gái quay mặt thoăn thoắt bước đi. Chiếc bóng thon gọn ấy mất hút sau bức vách. Tiếng soạt của chiếc màn vải thô kéo ngang, che kín cái khoảng vuông hẹp tối tăm. Tôi đứng ngẩn ra đó. Tôi bối rối nhìn quanh. Vài người khách đi qua, nhìn những món hàng gói trong giấy bóng kính xếp cạnh nhau trên mặt quầy hàng. Tôi trở thành kẻ canh giữ quầy hàng. “Cái áo này bao nhiêu vậy chú?” Giọng một người đàn bà. Tôi bối rối. “Hả chú?” Tôi lúng túng. Tôi nói, “Hình như có ghi giá ngoài cái bọc mà chị.” Người đàn bà cầm chiếc áo gói trong bọc giấy bóng kính lên, lật qua, lật lại, chăm chú nhìn. Rồi người đàn bà đặt món hàng xuống. “Mắc thấy mụ nội!” Và vùng vằng bước đi. Chiếc màn cửa lay động. Cô bán hàng bước ra. Ngực đầy. Mông cũng đầy và cặp chân thon. Cái áo ngực ren đen bên dưới chiếc áo thun trắng và chiếc quần jeans màu xanh nước biển ôm gọn thân hình. “Vừa khít đó anh.” Cô nói, giọng reo vui.

202 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com | 203

TRUYỆN NGẮN

Tôi nhìn. Tôi không biết nói gì. Về bên đó, nhớ cẩn thận. Người con gái nào dặn dò như thế lúc đưa tôi ra phi trường. “Anh mua cho bạn gái nhé,” cô gái nhắc. Tôi gật đầu. Tôi biết làm gì khác hơn là gật đầu. Chiếc áo ngực ren đen vun đầy hai đồi ngực. Chiếc quần Jeans tô đặm những đường nét hình học không gian thời trung học. Cô gái tung tăng bước vào cái khung hẹp góc quán. Tiếng loạt xoạt lại vang lên lẫn trong tiếng còi xe ngoài phố. “Anh ấy ơi.” Từ trong góc hẹp, tiếng cô gái vọng ra. Tôi giật mình. Ở đây ngoài tôi ra đâu còn ai khác. Chắc anh ấy là tôi. Tôi nhìn quanh để trấn an tôi, và tôi lầm lũi bước về phía cái khoảng hẹp hình vuông ở góc quán. Tôi đứng lại ở lằn vạch vô hình. Tôi đếm những bông hoa vàng trên tấm màn màu tím. Những bông hoa làm tôi hoa cả mắt. Chợt tấm màn bị gạt qua một bên. Cô gái chỉ cho tôi cái móc gài trước ngực trên mảnh áo ngực ren đen đang ôm cứng hai bộ ngực trắng như ngọc thạch. Tôi dán mắt vào nốt ruồi son. Nốt ruồi son tròn như đồng hai mươi lăm xu Xứ Tuyết, trên cái vòm cong bên trái. Gần chỗ của trái tim. Nốt ruồi son không biết nhảy nhót như nốt ruồi trên cánh môi trái, nhưng biết phập phồng theo nhịp đập trái tim. “Em quên nói anh là loại áo ngực của Hồng Kông gài móc phía trước chứ không phải ở phía sau như loại áo ngày xưa. Nhớ nói chị ấy...” Tôi chớp mắt. Tôi gật đầu lí nhí cảm ơn. Và tôi vội vã xoay người len lỏi giữa những sạp hàng, bước ra phía trước. Bởi cô gái vừa bắt đầu gỡ chiếc áo ngực ấy ra khỏi khung da thịt bán thân màu cẩm thạch chói chang mắt nhìn. “Anh mua luôn một cặp cho chị ấy nhé,” cô gái thuyết phục. Tôi vội vã gật đầu. Xếp gọn ghẽ chiếc áo ngực ren đen, cẩn thận nhét vào trong cái bọc ni-lông, chung với hai chiếc quần jeans, cô gái giúi gói hàng vào tay tôi. Chiếc mụn ruồi lại nhảy nhót trên cánh môi, “Em đã thử kỹ rồi đấy, chắc chắn là vừa với chị ấy.” Ra tới đầu con phố, tay ôm chắc gói hàng có hai chiếc quần jeans và hai chiếc áo ngực ren màu đen, tôi cố nhớ lại xem mình có bạn gái hay không. Nốt ruồi son theo tôi suốt quãng đường. Nốt ruồi son lượn lờ như cánh diều giữa vùng trời lộng gió. Về tới khách sạn tôi vẫn nghĩ không ra tên cái người mà mình sẽ đem hai chiếc áo ngực ren đen và cái quần jeans này về làm quà. Và lúc trả tiền tôi cũng quên hỏi giá cả bao nhiêu. Và hình như lúc tôi trả tiền cô bán hàng đòi đô Mỹ, tôi nhớ đoạn này bởi lúc nhìn những đồng tiền Canada, cô ấy hỏi tiền nước nào vậy anh.

Tôi mở khóa, đẩy cánh cửa, luồn nhanh vào phòng để tránh cái nóng hừng hực ngoài hành lang. Tôi quăng cái bọc có hai chiếc quần jeans và đôi áo ngực ren đen xuống giường. Tôi gỡ bỏ áo quần như kẻ vừa ngã vào vũng hóa chất độc hại tháo bỏ lớp da. Mồ hôi dán vải áo lên lưng tôi. Tôi lột, tôi gỡ, tôi tháo cuống cuồng. Tôi mở vòi nước lạnh. Tôi bước ngay vào giữa cơn mưa phùn lạnh toát. Cái lạnh nhắc nhớ những ngày mùa đông Xứ Tuyết. Cái lạnh nhắc nhớ những chuyến đón đưa nghiêng ngả trong bão tuyết. Hình như có một người con gái yêu tôi. Tôi đoán vậy. Đêm xuống vội. Tôi mở tất cả những ngọn đèn trong phòng khách sạn. Tôi vặn máy điều hòa không khí tối đa. Tôi đứng bên cửa sổ nhìn xuống phố phường bên dưới. Muộn lắm rồi nhưng đường phố vẫn náo nhiệt người qua lại và tiếng còi xe vẫn láo nháo liên hồi. Tôi mở ti vi. Đang có chương trình đố vui gì đó. Người dẫn chương trình đặt câu hỏi. Một bé gái ngập ngừng câu trả lời. Khán giả vỗ tay rào rào. Người dẫn chương trình gật gù, tay xua tới tấp như đuổi ruồi. “Đáp án của em chỉ đúng một nửa.” Tôi nghểnh cổ nhìn. Người này đặt câu hỏi, người kia trả lời. Sao lại có án với lệnh gì ở đây. Mãi tôi mới ngộ ra. Ý anh ta muốn nói: Câu trả lời của em đúng một nửa. Chán! Tôi tắt ti vi. Tôi nằm dài ra giường, dỗ giấc. Giờ này ở xứ sở bên kia trái đất đang là trưa mùa hạ, và đang có một người ngồi đếm thời gian. Mà người đó có thật hay chỉ là tôi tưởng tượng ra đấy thôi. Bất chợt ánh sáng tan biến. Những bóng đèn tối mù. Tiếng rì rầm của máy lạnh tắt ngấm. Cúp điện mất rồi. Tôi nói một mình. Tôi nhổm dậy, ngóng qua cửa sổ. Đường phố bên dưới chỗ sáng, chỗ tối đan vào nhau. Ánh đèn xe kẻ vạch trên mặt nhựa. Tôi trở về giường. Tôi thả tôi xuống mặt nệm. Xuôi tay, xuôi chân. Làm gì được bây giờ. Cố giỗ giấc. Mai còn nhiều việc phải làm. Tôi nhìn đăm đăm khoảng trần nhà lờ mờ ánh đèn chiếu lên từ dưới phố. Tôi tỉnh táo như thể đã uống hàng chục ly cà phê pha đặm. Tôi nhắm chặt hai mắt. Phố phường vẫn nhộn nhịp. Những ngã tư đường vẫn rõ nét

204 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

205

TRUYỆN NGẮN

trong trí tưởng. Những quầy hàng vẫn tràn xuống mặt đường. Những người gánh hàng rong vẫn mắt trước mắt sau. Những bàn tay vẫn tua tủa mọc lên như những cành khẳng khiu. Những tấm vé số vẫn xòe ra như chùm lá đầu cành. Những gã áo quần nửa công an nửa dân thường vẫn lom lom con mắt sắc. Con chuột nhắt vẫn có những ngón tay xùi lên như dùi trống. Cái mụn ruồi vẫn tinh nghịch nhảy nhót. Nốt ruồi son vẫn nôn nóng phập phồng. Tôi ngồi bật dậy, tháo tung gói hàng. Tôi chọn cái áo ngực ren đen. Tôi úp hai dốc đồi lên hai con mắt khô lạnh. Tôi nhắm mắt dỗ dành giấc ngủ. Tôi bơi lội lặng lờ như con cá an phận trong khung lưới ren đen. Mùi vải mới thơm non. Mùi vải mới gây gây, lạ lẫm. Nốt ruồi son nhún nhẩy. Nốt ruồi son nhòe nhẹt như giọt mực loang lổ dưới mưa. Chợt, con ruồi, con muỗi, con dán, con chuột nào đó bò lên cổ tôi. Tôi ngồi bật dậy. Sợi dây chiếc áo ngực ren đen vướng ở vành tai. Tôi vuốt mặt, vuốt cổ. Chỉ là những dòng chảy ngoằn ngoèo của mồ hôi. Ngứa ngáy, nhột nhạt. Tôi bò dậy, đứng bên cửa sổ đón chút gió. Con phố mịt mù bên dưới. Vài bóng người lướt đi dưới những lùm cây. Cái đồng hồ ở đầu giường mất điện nên không còn chỉ giờ. Dường như tôi đã ngủ được ít nhiều bởi dưới kia phố đã vắng xe cộ. Tôi chùi những giọt mồ hôi đang từ thái dương bò xuống cằm. Biết vậy hồi chiều đừng trả lại chiếc quạt nan cho con chuột nhắt tật nguyền. Cơn khát sấy khô cổ họng. Chắc phải mò xuống phố kiếm thứ gì ăn. Hay kiếm cái gì đó uống. Nơi này chắc không có giờ giới nghiêm. Tôi thả bộ đi dài con phố. Hơi nóng vắt lên vai nặng trĩu. Tôi nhìn quanh bóng tối. Những khung cửa sắt đóng kín. Tiếng cười rúc rích trên vỉa hè. Tiếng chửi thề lanh lảnh của đứa con gái nào đó vang vọng trong đêm. Tôi đảo mắt nhìn quanh. Tôi nhớ hồi chiều bắt gặp một xe bán đủ loại nước giải khát trên khúc đường này. Tôi cần một thứ gì đó vừa lạnh vừa ngọt. Tiếng con mèo nào đó gào vang đêm vắng từ một ngõ hẻm tôi vừa đi qua. Tôi rảo bước trên vỉa hè lam nham những mảnh gạch vỡ. Những giấy vụn, những lon nước, những ống hút bằng nhựa lao xao dưới gót giầy. Tôi vướng vào một chiếc dép đứt quai ai đó quăng trên lề đường. “Mua quạt hông chú? Trời nóng, chú ơi.” Giọng nói quen vọng ra từ xó tối. Tôi bật người quay lại. Trong cái xó tối tăm bên lề đường, tôi thấy một đống người lúc nhúc vắt lên nhau. Như những con chó nhỏ trong cái ổ của một lứa mới lọt lòng mẹ. Một cái bóng mọc lên từ cái ổ chó con ấy. Hai ba giờ sáng rồi mà ổ chó con còn thức. Tôi thầm nghĩ. Con bé chạy nhanh đến bên tôi. Cái đầu tóc rối bù, chiếc áo vải hoa rộng thùng thình. Chiếc quạt nan xòe ra thật điệu nghệ. Hệt như người ta làm ảo thuật. Tôi ngỡ

ngàng nhìn nó. Những ngón tay xùi lên như cái dùi trống. “Mua dùm con cái quạt đi chú.” Hai con mắt long lanh trong bóng đêm. Hai con mắt đẹp. Hai con mắt lôi xềch xệch tôi về cái thời thơ ấu. Những dùi trống sần sùi khép mở thật nhanh những nan quạt. Chùa Một Cột nhấp nhóa ánh đèn đường. Tôi không dám nhìn lâu vào hai con mắt ấy. Nhưng tôi dám chắc không đôi mắt của bất kỳ hoa hậu Việt Nam nào đẹp bằng đôi mắt con chuột nhắt tật nguyền trên đường phố của một Sài Gòn đã cũ ấy. Ánh mắt ấy tỏa sáng những khung hình một thiếu nữ. Không còn chiếc áo vải hoa rộng thùng thình có miếng vá hình vuông màu tím to như bàn tay ở sau lưng, không còn ngón tay dùi trống. Một thiếu nữ tươi cười của buổi lễ tốt nghiệp nào đó, trong một trường đại học nào đó, ở một tương lai nào đó. Như ở xứ sở đang cưu mang tôi chẳng hạn. “Cháu thích Canada không?” Kẻ nào đó trong tôi buột miệng. “Chú nói chi con hổng hiểu.” Con bé tròn xoe con mắt, hỏi. Tôi giật mình. Và tôi lắc đầu quầy quậy. “Không có chi, Ơ... Bán cho chú một cái quạt.” Con chuột nhắt chợt reo lên mừng rỡ, “À, con nhớ rồi, hồi chiều chú nhờ con giữ dùm cây quạt...” 01 tháng 07, 2019

206 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

HOÀNG CHÍNH

GÓC ĐỜI SỐNG

Những chú ý khi ăn khoai lang

Theo Đông y, khoai lang có nhiều tên như cam thử, phiên chử. Củ khoai tính bình, ngọt, có tác dụng bồi bổ cơ thể, ích khí, cường thận, kiện vị, tiêu viêm, thanh can, lợi mật, sáng mắt. Khoai lang có thể chữa được bệnh vàng da, ung nhọt, viêm tuyến vú, hành kinh không dều, di tinh, kiết lỵ. Ngoài ra, ăn khoai lang còn có thể phòng cảm cúm, giảm cân, phòng tránh oxy hóa, chống viêm và phòng nhiều bệnh tật khác cho cơ thể. Dù có rất nhiều tác dụng như vậy nhưng với một số người, ăn khoai lang lại có thể gây hại cho sức khỏe cơ thể. Những người mắc bệnh thận tuyệt đối không nên ăn khoai lang vì trong khoai chứa nhiều chất xơ, kali, vitamin A…, khi thận yếu chức năng loại bỏ lượng kali dư thừa bị hạn chế, sẽ gây ra những tác hại nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, yếu tim. Những người có hệ tiêu hóa không tốt, thường xuyên bị đầy hơi, trướng bụng không nên ăn nhiều khoai lang vì lúc ăn sẽ làm tăng tiết

dịch vị, gây nóng ruột, ợ chua, càng sinh hơi trướng bụng. Không nên ăn khoai sống bởi vì nếu không bị nhiệt phá hủy thì màng tế bào tinh bột của khoai lang sẽ rất khó tiêu hóa trong cơ thể. Đồng thời khi luộc khoai các enzyme trong khoai sẽ bị phân hủy, vì vậy, sau khi ăn sẽ không xuất hiện tình trạng đầy hơi, ợ chua, ợ hơi, buồn nôn... Không nên ăn quá nhiều khoai lang bởi khoai lang dễ khiến đường tiêu hóa sản sinh một lượng lớn carbon dioxide (CO2), khi ăn quá nhiều sẽ bị đầy hơi và ợ hơi. Và tốt nhất đừng ăn quá nhiều khi đói và chỉ ăn mỗi khoai lang không, khi đó, dạ dày sẽ dễ dàng kích thích sự bài tiết axit dạ dày, có thể dẫn đến cảm giác khó chịu ở bụng. Ăn khoai lang buổi tối dễ trào ngược axit, đặc biệt là những người dạ dày yếu hoặc người già tiêu hóa kém, vì sẽ gây ra hiện tượng đầy bụng, cộng với việc ban đêm sự trao đổi chất thấp nên càng khó tiêu hóa dễ dẫn đến mất ngủ.

Khoai lang và quả hồng không nên ăn cùng với nhau, ít nhất nên cách nhau khoảng 5 giờ trở lên. Nếu ăn cùng, lượng đường trong khoai lang sẽ lên men trong dạ dày, khiến dịch vị dạ dày tiết ra nhiều hơn, phản ứng với chất tannin và pectin trong quả hồng sẽ gây ra sự kết tủa, nghiêm trọng hơn có thể khiến xuất huyết dạ dày hoặc viêm loét dạ dày. Khoai lang chứa một lượng carbohydrates tương đương với cơm, vì vậy, nếu bạn đã ăn khoai thì nên giảm lượng cơm ăn vào trong ngày để không bị quá dư thừa tinh bột. Nhiều người khi mua khoai thường thích khoai lang để lâu ăn ngọt hơn. Tuy nhiên, khoai lang để lâu tuy không có nguy hiểm như mầm khoai tây nhưng cũng được khuyến cáo là không nên ăn vì mầm khoai có chứa những độc tố, có thể gây nôn mửa và đau bụng. 

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

207

208 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com | 209

210 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

211

212

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

213

214 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

215

216 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

217

218 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

219

220 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

221

222 | No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

| No 726 - Nov 29 2019 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |

223