Data Loading...
2
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
3
4
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
5
6
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
7
8
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
9
10
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
11
12
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
13
14
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
15
16
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
17
SINCE 1991
TRONG SỐ NÀY
RANG DONG NEWS
www.rangdongatlanta.com
678-360-2840 404-704-6599
22
TIN ATLANTA
42
QH NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
48
CHUYỆN BÊN NHÀ
56
THƯ CỦA TIẾN
60
TẠP GHI HUY PHƯƠNG
64
NGƯỜI VIẾT RONG
67
GÓC CỦA PHAN
71
VIẾT TỪ DALLAS
87
VƯỜN TÂM
90
VĂN HỌC NGHỆ THUẬT
94
BẠN CÓ BIẾT
110
BẠN GÁI NHỎ TO
112
KHOA HỌC & ĐỜI SỐNG
118
VIẾT TỪ SÀI GÒN
121
THẾ GIỚI QUANH TA
136
PHỤ NỮ
Ms Evaline Nguyen: 404-704-6599 [email protected]
147
BƯỚC LÃNG DU
Thư từ, bài vở, chi phiếu xin gởi về:
188
TỬ VI TUẦN
4643 Buford Hwy. Chamblee, GA 30341 Publisher RANG DONG NEWS
Quản trị/Quảng cáo thương mại EVALINE NGUYỄN [email protected]
404-704-6599 Thư ký văn phòng, Rao vặt ANNA [email protected]
678-360-2840 • Toà soạn hoàn toàn không chịu trách nhiệm về nội dung hình ảnh quảng cáo do chính thân chủ cung cấp. • Cần sửa hay thay đổi quảng cáo cần báo trước 15 ngày số báo phát hành kế tiếp. • Toà soạn không chịu trách nhiệm và vẫn thu tiền những quảng cáo sửa đổi trễ hạn theo quy định trên. • Cộng tác viên thường xuyên: Đoàn Dự, Phan, Nguyễn Thơ Sinh, Huy Lâm, Huy Phương, Đoàn Xuân Thu, Lý Anh, Andy Nguyễn, Huy Vũ, Chu Nguyễn, Đỗ Quân, Mai Loan, Tuấn Minh, Tưởng Năng Tiến, BS Nguyễn Ý Đức, Soạn giả Nguyễn Phương, Bùi Bích Hà, Sài gòn cô nương, Hoàng Chính, Nguyễn Mạnh Trinh… Copyrighted by Rang Dong News. All rights reserved Reproduction in whole or in parts without written permission is prohibited. Rang Dong News is published on Friday of each week
ENGLISH SPEAKING ADVERTISER, please contact
RANG DONG NEWS 4643 BUFORD HWY. CHAMBLEE, GA 30341
No 785 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com
DANH MUÏC QUAÛNG CAÙO - ADVERTISERS INDEX
ACCOUNTING - KẾ TOÁN
1St Choice Tax Services - Quý Nguyễn 123 ABC Khai Thuế 79 ABC Travel & Income Tax 79 Ben Khai Thuế, EA 221 DC Tax & Accounting 41 Fidelity Tax & Services 97 Franklin Cuong Khai Thue 35 Infinity Tax & Accounting Services - Đại Nguyễn 83 Khai Thuế Kế Toán - Anh Cao 81 Kim Tín Khai Thuế - Chi Nguyễn 31 Medicare, Medicaid, & Extra Help 82 Minh Hải Khai Thuế 23 TAL TAX 89 VN Khai Thuế - Tú Trần 45
ASTROLOGER - BÓI TOÁN
Diệu Huyền Hội Tâm Linh Học Psychic Spiritual Healer - Thầy Ấn Độ Tang Yuan Phong Thủy Thầy Tú - Địa Lý Gia
167 10 61 167
ATTORNEY AT LAW - LUẬT SƯ
Attorneys Ethan Phạm & Jenny Nguyễn 201 John Law Firm, P.C. - Hiền Ploeg 137 Koo & Sobotta (LS Thảo) 197 LS Keith D. Leshine (Cô Ngọc) 53 Luật Sư Về Di Trú - Lành Phan 164 Natalie Phan Law, LLC 27 NP Nguyen & Pham Law Firm Front Cover The Salazar Law Firm - Hiệp Nguyễn 6
DENTIST - NHA SĨ
NS Chi Huỳnh - Morrow Dental NS Lân Phạm - Good Care Dental NS Nguyễn Hồng Hạnh - Norcross Dental NS Tiffany Thanh Đặng Titanium Dental
DOCTORS - BÁC SĨ
1ST Chiropractic - BS. Brian Vu Bác Sĩ Châm Cứu- Dong Shin Acupuncture BS Christopher J. Lee BS Nội Soi Ruột Già & Bao Tử BS Paul Nguyễn Huy Đạo BS Phillip Long Dang Drews Family Medicine Lawrenceville GHS - Dr. Long Thẩm Mỹ Viện - Dr. Kim Kun
ELECTRONICS-COMPUTER Hộp Tivi 9999
Bui’s Auto Repair Danz Auto Repair
135 33
AUTO SALES - BÁN XE
Atlanta Toyota - Tấn Hồng, John Nguyễn Auto Gallery (Đặng Vũ) Butler Lexus S-Atlanta - Việt Trịnh Gwinnett Place Honda - Kha Tran Tirestar Good Year
BEAUTY SALON - TMV, UỐN TÓC Hoa Phương Nam Hair Salon Thẩm Mỹ Viện - Dr. Kim Kun
15 113 101 14 141 205 214
CONSTRUCTION/DÉCOR/AC HEATING - XÂY DỰNG/ TRANG TRÍ/LẠNH NÓNG Andy ‘s Construction - Andy B&T Appliances Srevice H & C Roofings Hoang Construction Linh Garage Door Services MDJ Roofing & Construction Nghĩa Trần Heating & Air Thảm Bán Sỉ - Wholesale Carpet Star TNT Construction Van’s Construction
105 71 107 97 43 11 121 10 173 89
31 61 2 55 45 47 59 4 214 155
FINANCIAL - TÀI CHÁNH
American Commercial Funding 17 Công Ty Tài Trợ Địa Ốc - Brandon Lê 73 Công Ty Tài Trợ Địa Ốc - Nguyễn Đình Anh Phúc 39 Loan Factory GA - Tuyen Vuong 8 Minh Hai Financial Services 23 OneMile Mortgage, LLC - Hoà Nguyễn 222
FUNERAL - NHÀ QUÀN
Lee’s Funeral Home & Crematory
AUTO BODY - GLASS - REPAIR
69 63 221 85 6
FURNITURE - BÁN BÀN GHẾ Furniture Mall Online
GIFTS / MUSIC SHOP - QUÀ / NHẠC Ngân Cargo Gift Shop
HERBALIST - ĐÔNG Y
Acai Berry - Slim Body Cách Xử Dụng Phân Bón NG Dầu Nóng Golden Moose Fucoidan - Quà tặng từ đại dương Fucoidan - Quà tặng từ đại dương Fucoidant AHCC Hoa Đà Natural Health Man Of Iron-Tin Vui Cho Đàn Ông Super Flex Joint - Trị Đau Khớp
INSURANCE - BẢO HIỂM
Alicia Thúy - Chau’s Insurance All Top Insurance (Andrew Tiến Võ) Allan Insurance Agency - Sương Hồ Allstate Insurance - Lee Nguyen America Insurance - Belinda Shu Agency Anh Bình - Bảo Hiểm Sức Khỏe & Obamacare Anh Cao Bảo Hiểm Bảo hiểm Nationwide - Thai Chang Agency
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
145 211 111 217 157 220 3 133 5 93 13 189 203 91 139 125 43 67 81 215
19
DANH MUÏC QUAÛNG CAÙO - ADVERTISERS INDEX Bảo hiểm nhân thọ định kỳ
25
HomeMax Realty - Tấn Hồng
221
Lee Nguyen
125
Farmer Insurance - Jenny Trang
103
Metro Broker - Lisa Nguyen
111
Fidelity Tax & Services
97
PalmerHouse Properties - Hiếu Nguyễn
Franklin Cuong Obama Care
35
Peter Quang Nguyen -Bán Trại Gà
GEICO Local Office - Kim Đào Insurance & Medicare - John Ngô
4 117
Kim Tĩn Bảo Hiểm - Chi Nguyễn
31
Minh Hải Bảo Hiểm
23
New York Life Insurance - Thu Mellick
37
Qui Nhon Tax & Ins. Services Top Insurance Agency - Jimmy / Hoa Trent Lewis Agency - Statefarm VN Bảo Hiểm
163 57 119 45
JEWELLERY - TIỆM VÀNG Đức Hải - Tiệm Vàng
95
LEGAL - PHÁP LÝ Fidelity Tax & Services Kim Tín Di Trú - Chi Nguyễn Xie Law Office Luat Di Tru
97 31 165
MONEY EXCH - CHTIỀN - NGOẠI THƯƠNG
11 185
Spear Realty - Yến Phan
97
The HomeStore - David Truong
51
VNR - Vu Nguyen
103
RESTAURANT-CAFE Chè Vạn Lợi
169
Sunshine Cafe & Restaurant
186
Super Phở
141
VietVana Pho Noodle House - Franchise
9
SCHOOLS - DẠY HỌC/DẠY NGHỀ Kumon - Trường dạy toán & đọc cho trẻ em
131
Norcross Institute of Allied Health
212
Trường Dạy Tiếng Anh & Dạy Nghề
7
SERVICES - DỊCH VỤ A One Home Care
109
Anh Đồng - Công Ty Cội Nguồn Home Care
129
ABC Chuyển Tiền
79
Ban Nhạc - The Heart Beatz
33
Minh Hải Chuyển Tiền
23
Credit Card Service- Hậu Phạm
51
PHARMACY - NHÀ THUỐC TÂY Anna Pharmacy
151
PHOTO - CHỤP HÌNH Mark Ha Photography
143
PUBLIC ANNOUNCEMENT - THÔNG BÁO CĐ Bài Viết Acai Berry - Slim Body
216
Chương Trình Gây Quỹ Từ Thiện
209
MOI - Mang Lại Hạnh Phúc Chăn Gối Thời Báo Media Thời Báo Radio-Thông Báo
12
179
Đài Radio Việt Sống
210
Fidelity Tax & Services
97
SIGNS - BẢNG HIỆU Hello Sign (Dũng Hoàng)
99
StarSign - Wholesale & Retail
49
SUPERMARKET - SIÊU THỊ HONG KONG SUPERMARKET
208
SUPPLIER - ĐẠI LÝ CUNG CẤP
16
HM Restaurant Equipment
191
Nurture Growth Bio - Phân Bón Vi Sinh
223
Atlanta Maxim Realty - Kim Hanh
215
HomeMax Realty - Na Le
115
HomeMax Realty - Peter Quang Nguyen
Dịch Vụ Cà Thẻ CC
213
REAL ESTATE - ĐỊA ỐC
Back
TRAVEL - DU LỊCH Minh Hải Travel & Di Trú Qui nhon travel & Tax Services
Cover
20
79
Bình Nguyễn - Allstate Insurance
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
23 163
TIN CỘNG ĐỒNG
Thông Báo
RD News sẽ giúp đưa những thông tin sinh hoạt phi lợi nhuận (Non Profits) đến cộng đồng người Việt như: Tổ chức cộng đồng, hội đoàn đồng hương, tổ chức tôn giáo, sinh hoạt giới trẻ.....Hoàn Toàn Miễn Phí. Giới hạn thời gian để Rạng Đông có điều kiện giúp những hội đoàn khác. Rạng Đông giữ quyền quyết định tiếp tục đăng hoặc ngưng đăng
Thể lệ nhận và đăng tin Cộng đồng - Nội dung tin Cộng đồng xin viết ngắn, gọn, rõ ràng: Tên Hội đoàn, Tổ chức, địa điểm, thời gian và người liên lạc. (không nhận đăng danh sách). Bản tin xin viết bằng các font chữ tiếng Việt. Xin gửi e-mail về địa chỉ: [email protected], ghi đề mục “Tin Cộng Đồng”
*Hội Cao Niên CĐNVQG_GA North Atlanta Địa điểm: 5680 Oakbrook Pkwy, Ste 148, Norcross, GA 30093. Thời gian: Sinh hoạt thứ 7 hàng tuần: 10am-2pm. Hội trường: Pastor Hoàng Linh. Liên lạc: 404-409-2568 *Hội Tâm Linh Học Atlanta Địa điểm: 593 Parliament S. Marietta Ga 30066 Thời gian:Mở cửa mỗi chủ nhật từ 10:00am -05:00pm. Chuyên giải tỏa các vấn nạn, trị bệnh nan y và phát triển khả năng huyền bí. Mọi giúp đỡ đều miễn phí. Liên lạc: (770) 428-3752; (678) 523-3651 *Hội Thánh Truyền giáo Baptist Tân Ước Việt Nam Địa điểm: 5370 Ahs Street, Forestpark, GA, 30297 Thời gian: Học đàn Piano miễn phí từ 9:00 am đến 10:00 am- Học TCN và Thờ phượng Chúa: 10:00 am đến 11:30 am. Liên lạc: Mục sư Abraham Kiểm Huỳnh (404) 396-4159, (678) 497-7648
niên và thành viên của Trung tâm. Địa điểm: 4917 Jonesboro Rd, Forest Park, GA 30297 Thời gian: Mở cửa 6 ngày trong tuần từ thứ hai đến thứ bảy từ 9:00am đến 5:00pm-Chủ nhật nghỉ Liên lạc: Phong Dương (404) 379 9818, Nhung Đặng (678) 823-5272 * Hội Thánh Tin Lành Báp-tít Rex Địa điểm: 6188 Hwy 42 Rex GA 30237 Thời gian: Thờ Phượng mỗi Chúa Nhật 3:00 - 4:30 pm. Học Kinh thánh: 2:30 – 3:00 pm Liên lạc: Mục sư Phạm Hiếu Đức (404) 4525130, Mục sư Thái Hữu Hiền (678) 490-3695 * Hội thánh Báp-tít Cộng đồng Địa điểm: 151 Arcado Road, SW Liburn, GA 30047 Thời gian: Giờ thờ Phượng: Từ 9:30 am - 10:45 am ngày Chúa Nhật Liên lạc: 770-596-1561 (MS Đỗ Hoàng Đạo). * Hội Thánh Tin Lành Việt Nam, Church Of Christ Địa điểm: 1525 Indian Trail Rd. Norcross, GA 30093-2614 Thời gian: Thờ phượng từ 10:30am-12:30 am Liên lạc: Mục sư Hoàng Linh (404) 409 2568 * Chữa Bệnh Từ Thiện Địa điểm: 4767 Puckett St, Forest Park, GA 30297. Liên lạc: Đại đức Thích Minh Đạt (832) 213-8619
* Công ty Cội nguồn Chăm sóc người cao niên tại gia miễn phí, cung * Trung Tâm Sinh Hoạt Cộng đồng Á châu cấp chỗ ăn, ở miễn phí cho quí vị cao niên. vùng Nam Atlanta Có phục vụ trà và cà phê buổi sáng, các dịch vụ Liên lạc: 770-543-9470 sức khoẻ, An sinh Xã hội. Ưu tiên cho quý vị Cao | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
21
TIN ATLANTA
Sở Cảnh Sát tại Atlanta đang thiếu dần thêm nhân lực
Trong tháng 12 vừa qua, đã có thêm 15 nhân viên cảnh sát đã rời khỏi lực lượng này tại thành phố Atlanta. Và tại rất nhiều thành phố lớn đông dân trên toàn quốc là những nơi đã diễn ra rất nhiều các cuộc xung đột gây tranh cãi gay gắt trong năm 2020, các cơ quan công lực địa phương đều thấy nhu cầu duy trì lực lượng đông đảo nhân viên cảnh sát để bảo vệ an ninh ngày càng gặp khó
22
khăn hơn. Đối với thành phố Atlanta, vấn nạn này thật ra đã có từ trước đó nhưng giờ đây càng trở nên trầm trọng hơn. Theo lời của ông Dustin Hillis, nghị viên hội đồng thị chính Atlanta, con số cảnh sát viên tại đây hiện vào khoảng 1525 hay 1535 người, tức là thấp hơn mục tiêu mong muốn đến 25%. Ảnh hưởng của sự thiếu hụt nhân viên cảnh
sát này không những chỉ giảm thiểu mức độ hữu hiệu của việc đối phó với những cú điện thoại gọi khẩn cấp 911 của cư dân, mà nó cũng tác động tiêu cực đối với nhiều người trong nội bộ cơ quan cảnh sát. Bởi vì nó đã khiến cho nhiều vị thượng cấp có lúc phải từ chối việc chuẩn thuận cho nhiều nhân viên xin nghỉ phép thường lệ vì cơ quan không có đủ nhân viên túc trực ở mức an toàn
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
như mong muốn và nhu cầu đòi hỏi. Một giám đốc của nghiệp đoàn cảnh sát, ông Vince Champion, nói rằng tình trạng này không xảy ra hàng ngày, nhưng cũng thường xảy ra vài lần khiến cho tinh thần làm việc của nhiều cảnh sát viên bị căng thẳng và có nhiều lúc họ phải đảm đương quá nhiều trọng trách. Nghị viên Hillis nói thêm rằng điều này cũng đáng quan tâm khi có nhiều cảnh sát viên phải đến phòng mạch của bác sĩ gia đình để xin được giấy chứng nhận rằng họ đang gặp quá nhiều căng thẳng để có thể tiếp tục làm việc trong tình trạng hiện nay. Và điều này có thể dẫn đến những hậu quả và trách nhiệm cho chính quyền thành phố. Ông Hillis cho biết là sẽ nghiên cứu thêm về kế hoạch sử dụng cảnh sát viên trừ bị để biết xem liệu có thể đem ra áp dụng hay không để trám chỗ trống nhân sự trong thời hạn tạm thời.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
23
TIN ATLANTA
Nhiều cư dân hoang mang trong việc ghi danh chích ngừa COVID-19 Theo khuyến cáo của Tổng Nha Phòng Chống Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC), thứ tự ưu tiên để chích ngừa COVID-19 đưa ra gồm nhiều loại. Ưu tiên hàng đầu là hạng 1a gồm các bác sĩ, y tá và nhân viên chăm sóc y tế tổng cộng gần 15.6 triệu người, kế đó là khoảng 2 triệu người cư ngụ tại các viện dưỡng lão và điều trị lâu dài. Sau đó là ưu tiên hạng 1b (khoảng 49 triệu người) gồm những nhân viên thiết yếu như thầy cô, nhân viên chuyên chở công cộng, làm việc tại các siêu thị và những người trên 75 tuổi. Tiếp theo đó là ưu tiên hạng 1c
(khoảng 129 triệu người) gồm những người trên 65 tuổi và những ai đã có sẵn những chứng bệnh kinh niên nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc thực hiện chích ngừa lại được giao cho các tiểu bang tự lo liệu. Và chính ở hai thứ hạng ưu tiên là 1b và 1c là nơi mà nhiều cơ quan y tế cấp tiểu bang đã không áp dụng theo đúng như khuyến cáo của cơ quan CDC, dẫn đến nhiều hoang mang và bực mình cho nhiều cư dân, cộng với một yếu tố quan trọng khác là số lượng thuốc chủng ngừa được sản xuất cũng còn quá ít, chưa đủ cung cấp kịp thời cho nhu
cầu quá lớn. Chính quyền Georgia quy định kể từ ngày 11/1, lịch trình chích ngừa được mở rộng thêm cho mọi cư dân trên 65 tuổi cùng với những người làm việc trong ngành cảnh sát và ở các tuyến đầu, nhưng mọi người đều phải gọi điện thoại đến các cơ quan y tế tại tỉnh hạt của mình để lấy hẹn chích ngừa. Nhưng nhiều cư dân, như bà Angelia Kaplan, 71 tuổi, khi gọi điện thoại đã phải chờ đến hơn 1 tiếng đồng hồ mới có người bắt máy vì đường giây quá bận. Văn phòng Thống đốc Kemp cho biết chính
quyền tiểu bang hiện nay chỉ có đủ số lượng thuốc chích ngừa cho khoảng 11,400 người mỗi ngày, một con số quá thấp so với hàng chục hay hàng trăm ngàn người đang mong đợi. Theo nhiều chuyên gia, như Bác sĩ Anthony Fauci, có lẽ phải đến đầu tháng 4 thì số lượng thuốc chủng ngừa mới đầy đủ để có thể cung ứng cho những người bình thường, không nằm trong những dạng ưu tiên kể trên, bắt đầu có thể được chích ngừa.♦
Ảnh: fox5atlanta
24
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
25
TIN ATLANTA
Cả hai đương kim nghị sĩ phe Cộng Hoà đều thất cử Cuộc bầu cử quan trọng và gay cấn cuối cùng nhất của mùa tranh cử năm nay đã kết thúc với kết quả thất bại cho cả hai đương kim nghị sĩ của phe Cộng Hoà là ông David Perdue và bà Kelly Loeffler đều thua phiếu khá xa trước hai đối thủ Jon Ossoff và Raphael Warnock của phe Dân Chủ. Kết quả sau cùng này có phần hơi ngạc nhiên với những dự đoán lúc ban đầu do bởi Georgia được xem là một tiểu bang bảo thủ kỳ cựu, tuy năm nay đã có kết quả ngạc nhiên khi đã bỏ phiếu cho ông Joe Biden thắng cử với đa số khít khao khoảng 12,000 phiếu. Nhưng ở kỳ bầu cử ngày 3 tháng 11 vừa qua, ông Perdue đã về đầu và suýt nữa đã thắng cử với tỉ số 49.9% trên đối thủ Ossoff có 47.7%, nhưng vì có thêm một ứng cử viên
khác giành bớt một số phiếu khiến ông Perdue không đạt được trên 50% theo quy định. Và theo thông lệ, phe Cộng Hoà bao giờ cũng thắng cử dễ dàng ở vòng nhì vì khối cử tri của họ siêng năng đi bầu hơn khối cử tri phe Dân Chủ. Nhưng đến kỳ này, ông Perdue đã thua ông Ossoff đến khoảng 50,000 phiếu và bà Loeffler cũng thua Mục sư Warnock đến 89,000 phiếu. Kết quả bà Loeffler thất bại trước ông Warnock đã được tuyên bố vào tối hôm đếm phiếu, nhưng kết quả thất cử của ông Perdue chỉ được tuyên bố vào sáng sớm hôm sau do bởi kết quả khít khao và gay cấn đã kéo dài thêm nhiều tiếng đồng hồ. Cuộc đếm phiếu lần này cũng ngang ngửa và gay cấn, thay đổi liên
Ảnh: fox5atlanta
tục trong nhiều giờ đồng hồ khiến cho mọi người đều hồi hộp theo rõi. Và cũng giống như tình trạng đã diễn ra vào tháng 11, có lúc cả hai ông Perdue và bà Loeffler dẫn trước khá nhiều khi tổng số phiếu đã đếm được vào khoảng 80%, nhưng số phiếu chưa đếm còn lại thuộc về các tỉnh hạt đông dân với đa số áp đảo giành cho phe Dân Chủ, nên đã khiến cho kết quả sau cùng cho thấy cả hai ứng viên phe này thắng dễ dàng. ♦
Nhiều trường lớp phải học trực tuyến vì số người lây nhiễm COVID-19 tăng cao Con số gia tăng đáng ngại của những người bị lây nhiễm dịch COVID-19 tại nhiều nơi đã khiến cho nhiều ban quản đốc các khu học chính trong vùng Atlanta phải thi hành các biện pháp giới hạn các lớp học qua mạng trực tuyến thay vì đến trường để học trực tiếp với các thầy cô. Học sinh thuộc các Học Khu thuộc các tỉnh hạt Henry, Fulton và Cherokee tiếp tục ngồi học tại nhà ít nhất là thêm một tuần nữa trước khi có giải pháp mở lại các lớp học trực tiếp với thầy cô tại nhà trường. Tổng Quản đốc Brian Hightower cho biết qua một thông cáo báo chí rằng tại Học Khu Cherokee County, vùng ngoại ô cách Atlanta khoảng 43 dặm về phía bắc, đã có hơn 400 người trong tổng số 5,000 nhân viên tại các nhà trường đã phải nghỉ ở nhà vì bị nhiễm dịch hoặc phải tự cách ly vì đã tiếp xúc với người bị nhiễm. Chủ tịch nghiệp đoàn giáo chức tại Cherokee County, Tiffany Robbins, nói rằng những con số về những người bị lây nhiễm hoặc phải cách ly đã gia
26
tăng quá kinh khủng, và nhắc lại rằng đây là điều mà họ đã cảnh báo từ nhiều tháng qua về việc cần phải duy trì những biện pháp nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn về sức khoẻ cho các thầy cô và học sinh. Các học sinh bậc trung học tại Fulton County theo dự trù sẽ trở lại lớp học tuần này cũng sẽ tiếp tục học ở nhà qua mạng trực tuyến cho đến ngày 19/1. Còn Học Khu Henry County sẽ kéo dài chương trình học trực tuyến cho đến ngày 25/1.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
27
TIN HOA KỲ
Người già bắt đầu được tiêm vaccine COVID Hơn một chục tiểu bang dự định sẽ triển khai tiêm những liều vaccine COVID-19 cho những người cao tuổi. Điều này có nghĩa là việc tiêm ngừa cho hơn 20 triệu người có thể tùy thuộc vào nơi họ sinh sống. Các bang đã nhận được 21 triệu liều kể từ khi Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) chấp thuận vào tháng 12 năm ngoái hai loại vaccine – của Pfizer với đối tác BioNTech và của Moderna - nhưng chỉ mới có khoảng 6 triệu liều được sử dụng. Nhân viên y tế và những người trong viện dưỡng lão là những đối tượng ưu tiên tiêm chủng. Nhưng các bang phải tự phân phối vaccine với ít tài trợ hoặc chỉ dẫn của liên bang và họ hiện đang lên kế hoạch hành động của riêng mình. Texas, Louisiana, North Carolina, Mississippi, Colorado, West Virginia, Alabama, Alaska, Arizona, Michigan, Florida, Georgia, Oklahoma, I n d i a n a , Wy o m i n g v à Tennessee đã bắt đầu hoặc sẽ cho phép những người lớn tuổi dễ bị tổn thương được tiêm chủng trong tuần này hoặc tuần sau ở một số hoặc tất cả các quận. Ở Texas, Florida và Georgia, những người trên 65 tuổi là đủ điều kiện để
28
Ảnh: voa
được tiêm vaccine, trong k h i We s t Vi r g i n i a v à Indiana hạn chế vaccine cho những người 80 tuổi trở lên. Các bang khác đang trì hoãn việc chuyển sang giai đoạn tiếp theo cho đến khi có thêm nhiều nhân viên y tế và cư dân viện dưỡng lão được tiêm chủng, hoặc vẫn chưa công bố lịch trình tiêm chủng cho đại chúng. Theo VOA, chính phủ đã khuyến cáo các bang mở rộng đối tượng hội đủ điều kiện và cho biết họ sẽ bắt đầu cung cấp vaccine trực tiếp cho các nhà thuốc trong tuần này. Bác sĩ Nguyễn Đông Châu, chuyên khoa Nội thương-Tim mạch ở bệnh viện Methodist thuộc Trung tâm Y khoa Texas,
cho biết hiện tại các chuỗi nhà thuốc như CVS và siêu thị như Kroger ở khu vực thành phố Houston đang lên lịch lấy hẹn chích ngừa cho những người dân theo danh sách đối tượng ưu tiên. Ông nói bản thân ông đã nhận được mũi tiêm vaccine ngừa COVID-19 thứ hai vào ngày hôm nay, hơn hai tuần sau khi ông được chích mũi đầu tiên. Vaccine được cung cấp là của Pfizer-BioNTech, bác sĩ Châu cho biết. “Mũi thứ nhì hơi đau hơn mũi đầu một chút, thật ra là đau ngày hôm qua còn hôm nay thì không,” bác sĩ Châu nói. “Đa số tất cả những người bác sĩ khác tôi biết trong bệnh viện thì không
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
bị gì hết. Chỉ có một vài trường hợp, một người thì bị nhức đầu, một người thì nói là có cảm giác khó chịu giống như sau khi uống nhiều rượu bia. Riêng bản thân tôi thì không thấy gì hết.” Dù có những báo cáo về những phản ứng phụ sau khi tiêm vaccine, bác sĩ Châu khuyến cáo những người lớn tuổi có tiền sử bệnh nên tiêm ngừa vì “nguy cơ rất là ít so với lợi ích.” “Cùng lắm là đau một chút và khó chịu một chút. Những tin tức về phản ứng nặng quá rất là ít, chỉ khoảng một, hai ca mà thôi.”♦
Tăng cường bảo vệ thủ đô trước ngày 20/1 Nhà chức trách đang nỗ lực để kiềm chế bạo động trong những ngày tới, giữa lúc nhiều lời kêu gọi biểu tình tiếp tục xuất hiện sau cuộc bạo loạn ngày 6/1. Theo một sĩ quan thuộc Bộ Nội an, chính phủ đang chuẩn bị lực lượng bổ sung để giúp đảm bảo an ninh thủ đô Washington trong những ngày tới. Người này nói với Đài CNN rằng vụ bạo loạn tràn vào tòa nhà Quốc hội là kinh nghiệm cần phải rút ra cho kế hoạch chuẩn bị trước lễ nhậm chức của ông Joe Biden. Hạ nghị sĩ Dân chủ Jason Crow đến từ Colorado cho biết Bộ Quốc phòng đã nắm thông tin về "các mối đe dọa mới". Ông Crow tiết lộ những rủi ro này đến từ "các phần khủng bố tiềm năng" từ đây cho đến tận
ngày nhậm chức của ông Biden (201-2021). Ông Crow đã nói chuyện cùng Bộ trưởng Lục quân Mỹ Ryan McCarthy và lên kế hoạch cho những ngày tiếp theo. Tr o n g k h i đ ó , T h ị t r ư ở n g Washington Muriel Bowser đã yêu cầu bổ sung thêm biện pháp an ninh trong 10 ngày trước ngày ông Biden nhậm chức. Theo yêu cầu từ cảnh sát Capitol, Bộ An ninh Mỹ đã hỗ trợ lắp đặt hàng rào bao quanh Đồi Capitol. Tại Ngũ giác đài, các giới chức đang xem xét liệu có cần nâng số lượng Vệ binh quốc gia lên 13.000 người trong ngày nhậm chức của ông Biden hay không. Theo CNN, thêm 6.000 vệ binh đã
Ảnh: REUTERS
được huy động làm việc theo ca 12 giờ tại khu vực Đồi Capitol sau sự kiện trên. Ở cấp tiểu bang, các giới chức an ninh đã làm việc chặt chẽ cùng các cộng sự liên bang để chuẩn bị trước tình hình những lời kêu gọi biểu tình tiếp tục tràn lan trên mạng. Một quan chức thuộc lực lượng thực thi pháp luật cho biết những lời kêu gọi này trải dài khắp 50 bang của mình và cả thủ đô Washington.♦
50 cảnh sát bị thương trong cuộc bạo loạn tại quốc hội Theo ABC, giới công lực cho hay hơn 50 cảnh sát bị thương trong cuộc bạo loạn tại tòa nhà quốc hội vào chiều 6/1, trong đó có nhiều người bị thương nặng phải nhập viện. Một thành viên thuộc Lực lượng cảnh sát quốc hội đã không qua khỏi do bị thương trong lúc đụng độ với những người gây bạo loạn. Viên cảnh sát nói trên là Brian D. Sicknick, qua đời lúc 21 giờ 30 ngày 7/1. Đài ABC dẫn thông báo từ Lực lượng cảnh sát quốc hội Mỹ cho hay
Ảnh: AFP
sau khi bị thương trong cuộc bạo động ở trụ sở quốc hội, ông Sicknick trở về văn phòng đơn vị của mình rồi ngã quỵ. Ông lập tức được đưa đến
bệnh viện, nhưng không qua khỏi. Cái chết của cảnh sát Sicknick nâng tổng số người thiệt mạng trong cuộc bạo loạn lên 5
người, trong đó có một phụ nữ bị bắn chết. Sau cuộc bạo loạn trên, Giám đốc Lực lượng Cảnh sát quốc hội Steven Sund đã nộp đơn từ chức và sẽ chính thức từ chức vào ngày 16/1. Trong khi đó, giới công tố liên bang tại thủ đô Washington D.C thông báo sẽ truy tố những thành viên cảnh sát quốc hội đồng lõa cho phép người biểu tình xông vào tòa nhà quốc hội. Một số nghị sĩ cũng yêu cầu tiến hành điều tra đối với lực lượng cảnh sát này.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
29
TIN HOA KỲ
Nước Mỹ đang trải qua thời kỳ nguy hiểm nhất từ trước đến nay Những tin tức loan báo trong ngày thứ Bảy 9 tháng 1 cho thấy là trên toàn quốc có 278,920 người nhiễm và 3,603 chết vì Covid. Con số trên 278 ngàn người nhiễm trong một ngày đã là con số kỷ lục mới về số người bị nhiễm Covid trong một ngày. Trong ngày thứ Năm trước đó có 4,110 người chết vì Covid, một con số kỷ lục. Tính đến ngày 10 tháng 1, trên toàn quốc có trên 22.2 triệu người nhiễm và có trên 373 ngàn người chết. Con số người nhiễm và chết vì covid thay đổi không phải theo từng giờ mà phải nói thay đổi theo từng phút. Tiểu bang California là nơi có số người nhiễm gia tăng mạnh nhất trong làn sóng đại dịch thứ nhì với trên 2.2 triệu người nhiễm và trên 27 ngàn người chết. Riêng trong hôm thứ sáu tại tiểu bang California có 52,636 người nhiễm và 695 người chết. Theo bác sĩ Anthony Fauci, giám đốc viện ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm và dị ứng quốc gia thì việc chủng ngừa Covid có thể hoàn tất vào cuối mùa hè năm nay và cuộc sống sẽ bình thường vào mùa thu năm nay. Số người phải nằm bệnh viện cũng lên đến một con
số kỷ lục vào ngày 9 tháng 1, với 130,777 bệnh nhân. Các bệnh viện của tiểu bang California đang phải chật vật đối phó với số bệnh nhân bị covid gia tăng khủng khiếp với gần 5 ngàn người phải nằm bệnh viện. Nhiều bệnh viện ở miền nam tiểu bang Cali đã không còn giường trống trong các khu cấp cứu khẩn cấp. Tiểu bang Arizona cũng gặp khó khăn không kém gì tiểu bang California vì không những các bệnh viện không còn chỗ trống trong các khu cấp cứu khẩn cấp mà còn thiếu hụt số nhân viên y tế nơi tuyến đầu chống đại dịch.♦
Công ty Amazon bỏ ra 2 tỷ Mỹ kim xây nhà cho người nghèo
Theo những tin tức loan báo hôm 6/1, công ty Amazon cho biết là sẽ bỏ ra 2 tỷ Mỹ kim, là tiền cho mượn và tiền cho không cho các dự án xây cất những cao ốc chúng cư cho nhũng người có lợi tức thấp ở ba thành phố ở Hoa Kỳ. Ba thành phố được công ty Amazon tài trợ việc xây cất nhà cho người nghèo, có các trụ sở chính của công ty Amazon. Đó là các thành phố Seattle, tiểu bang Washington, thành phố Arlington tiểu bang Virginia và thành phố Nashville, tiểu bang Tennessee. Thành phố Seattle là trụ sở chính của công ty Amazon với 5 ngàn nhân viên. Với số tiền 2 tỷ Mỹ kim, công ty Amazon dự trù xây cất 20 ngàn căn chúng cư cho những người có lợi tức thấp ở ba thành phố vừa kể, trong vòng 5 năm sắp tới.♦
30
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
31
TIN VIỆT NAM
Tuyệt thực đến ngày thứ 47, sức khỏe ông Trần Huỳnh Duy Thức suy kiệt Tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức, người bị kết án 16 năm tù với cáo buộc "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, đang tuyệt thực trong Trại giam số 6, Thanh Chương - Nghệ An tính đến ngày 9/1 đã tuyệt thực đến ngày thứ 47. Ông Trần Huỳnh Duy Tân, em trai ông Thức, vào chiều ngày 11-1 cho biết tình trạng sức khỏe của ông Thức như sau: "Anh rất là yếu, yếu lắm! Anh đi ra rồi anh phải nghỉ đến một lúc sau thì anh
mới có thể nói được. Anh nói là anh đã tuyệt thực tới ngày thứ 47 rồi, tôi nghe rồi cũng choáng váng luôn, trong suy nghĩ của mình là không thể nào lâu đến cái mức như vậy được. Nhưng mà thật sự thì cái choáng váng là anh đã tuyệt thực tới ngày thứ 47 rồi, anh nói sẽ tiếp tục tuyệt thực tiếp nếu như mà phía Tòa án Tối cao họ không trả lời phản hồi lại cho ảnh… Anh chỉ còn có 58 kg thôi. Ảnh sụt mất 9 kg rồi đó”
Theo ông Tân thì chính ông và bà Kim Thoa - vợ ông Thức nhiều lần trong cuộc thăm gặp khuyên ông dừng tuyệt thực cũng như chuyển lời của nhiều người vào, tuy nhiên người tù chính trị này cho biết chỉ dừng tuyệt thực khi có trả lời của tòa án. Cũng trong ngày 11/1/2021, Facebooker Bạch Hồng Quyền hiện đang định cư tại Canada thông báo về một nguồn tin ẩn danh cho biết anh Thức đang được cấp cứu tại bệnh viện Ba Lan, thành phố
Vinh, Nghệ An vào ngày 10/1. Một thông tin khác mà gia đình cũng cho biết là một số nhân viên ngoại giao của các Tòa đại sứ Châu Âu đã đề nghị được vào gặp ông Thức để xem tình trạng của ông này, tuy nhiên trại giam từ chối với lý do là "bên ngoài đang có dịch".♦
Việt Nam huy động 6.000 quân và xe bọc thép diễn tập bảo vệ Đại hội Đảng 13 Một cuộc diễn tập bảo vệ sự an toàn cho Đại hội 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa được tiến hành vào ngày 10/1 ở Hà Nội với sự tham gia của hơn 6.000 quân thuộc lực lượng Công an, Quân đội và cán bộ y tế của thành phố Hà Nội và các loại xe bọc thép. Theo dự kiến, Đại hội 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ diễn ra từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 2/2 tới với sự tham gia của khoảng 1.500 đại biểu. Đây là đại hội quan trọng diễn ra 5 năm một lần, nơi Đảng lựa chọn các lãnh đạo cấp cao trong nhiệm kỳ tới và thông qua các chính sách quan trọng về kinh tế chính trị và xã hội cho đất nước trong thời gian 5 năm. Trước đó, vào ngày 8/1, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng cũng tổ chức tổng duyệt phương án bảo vệ Đại hội Đàng 13. Cuộc diễn tập bao gồm các nội dung chống biểu tình, bạo động, bảo vệ nguyên thủ, tiêu diệt mục tiêu. Một số tình huống giả định được đưa ra. Một giả định là có hàng trăm người dân dùng gậy
32
gộc, gạch đá đến trụ sở Ủy Ban Nhân dân thành phố Hà Nội đòi gặp Chủ tịch yêu cầu trả ruộng đất. Những người tham gia do không đạt được mục đích nên tiến hành đốt phá và lao vào trụ sở ủy ban.♦
Xe đặc chủng tham gia cuộc diễn tập bảo vệ Đại hội Đảng 13 ở Hà Nội hôm 10/1/2021
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
33
TIN VIỆT NAM
Liên Hiệp Quốc lo ngại Việt Nam bắt người tùy tiện
Bà Michelle Bachelet-lãnh đạo Cao Ủy Nhân Quyền Liên hiệp Quốc. Ảnh: Fabrice COFFRINI AFP
Phủ Cao Ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc lại bày tỏ lo ngại về việc chính quyền Việt Nam gia tăng việc bắt giữ nhiều nhà báo, blogger, nhà bảo vệ nhân quyền dựa trên các điều luật được định nghĩa mơ hồ. Trong một cuộc họp
báo hôm 8/1, tại Genève, phát ngôn viên Ravina Shamdasani của Phủ Cao Ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc nhận định hiện đang có một xu hướng đàn áp ngày càng tăng nhắm vào quyền tự do ngôn luận tại Việt Nam. Phát ngôn viên
Phủ Cao Ủy Nhân quyền nhấn mạnh đến việc nhiều nhà tranh đấu thường bị tạm giam bất hợp pháp trong thời gian dài trước khi xét xử, thường xuyên có các báo cáo bày tỏ lo ngại về cách đối xử với họ trong trại giam, cũng như việc quyền được xét xử công bằng bị xâm phạm. Phát ngôn viên Phủ Cao Ủy Nhân quyền đặc biệt lưu ý đến tình trạng nhiều người đã phải nhận các bản án tù nhiều năm, sau khi bị kết tội chống lại an ninh quốc gia như ba ông Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường
Thụy và Lê Hữu Minh Tuấn, tức chủ tịch, phó chủ tịch và ủy viên Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam. Ba nhà báo nói trên vừa bị một tòa án tại TPHCM kết án ngày 5 tháng 1, vì tội “làm ra, tàng trữ, phát tán thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống lại Nhà nước” theo điều 117 Bộ luật Hình sự. Ông Phạm Chí Dũng bị kết án 15 năm tù và 3 năm quản chế. Các ông Nguyễn Tường Thụy và Lê Hữu Minh Tuấn, mỗi người bị kết án 11 năm tù và ba năm quản chế.♦
“Trung tâm quốc tế” ở Việt Nam?! Trang báo VnExpress của VN dẫn lời Bộ trưởng bộ Kế hoạch & đầu tư VN Nguyễn Chí Dũng: Giờ là lúc làm trung tâm tài chính quốc tế. Bộ trưởng Dũng nói về TP HCM và Đà Nẵng: “Lần này nếu chúng ta tiếp tục bỏ qua cơ hội thì không bao giờ làm được. Hiện là thời cơ vàng nghìn năm có một để Việt Nam thành lập được một trung tâm tài chính quốc tế”. Ông Dũng phân tích, từ TP HCM, chỉ cần 3 giờ bay có thể “phủ hết khu vực ASEAN và Đông Bắc Á. Ngoài ra, một ưu điểm lớn của Việt Nam hiện tại không trùng với múi giờ nào của 21 trung tâm tài chính quốc tế”, nên “đây là khe cửa rất hẹp” để biến thành Hồ thành “trung tâm tài chính quốc tế”.
34
Bệnh “nổ” ở Việt Nam giống như virus, rất dễ lây: Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình liệt kê, 4 trụ cột để Phú Quốc trở thành trung tâm khu vực và quốc tế, theo Trang Tài nguyên và Môi trường. Tối 8/1, tại huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, đã diễn ra lễ công bố Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ QH thành lập TP Phú Quốc và các phường thuộc TP này, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình. Ông Bình cho rằng, Phú Quốc có 4 “trụ cột chính” gồm: Công nghiệp giải trí, du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ tài chính ngân hàng và kinh tế biển. Chỉ cần dựa vào mấy “trụ cột chính” này là có thể biến hòn đảo Phú Quốc trở thành một “trung tâm” của khu vực và quốc tế.
Mấy ông quan chức thì ngồi đó mơ mộng VN có một đống “trung tâm”, trải dài từ Đà Nẵng, về TP HCM… rồi ra tận Phú Quốc, trong khi một số doanh nghiệp quốc doanh đang bị dồn tới chân tường. Báo Tiền Phong dẫn lời Chủ tịch Đường sắt: Nếu không thay đổi, sau 2 năm nữa sẽ hết sạch vốn. Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt VN Vũ Anh Minh thừa nhận, trong năm 2020, đại dịch Covid-19 và lũ lụt ở miền Trung, cùng vấn đề đường sắt lạc hậu, cũ kỹ, chính sách bất cập chưa được tháo gỡ, tác động của vụ thi công gói 7.000 tỉ đồng nâng cấp đường sắt Hà Nội – TPHCM khiến ngành đường sắt gặp khó khăn.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
35
TIN VIỆT NAM
Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh lại phải ra toà Truyền thông Nhà nước VN hôm 10/1 cho biết cựu Uỷ viên Bộ Chính trị Đinh La Thăng và cựu quan chức ngành dầu khí Trịnh Xuân Thanh sẽ phải hầu toà vào ngày 22/1 tới đây tại Hà Nội vì những sai phạm trong vụ án “ Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” ở Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học Ethanol Phú Thọ. Cùng hầu toà lần này còn có 10 cựu quan chức khác của ngành dầu khí Việt Nam. Ông Đinh La Thăng, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN cùng 9 bị cáo khác bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”. Ông Trịnh Xuân Thanh - cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty Cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam - PVC, bị truy tố về hai tội “ Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng, và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Theo cáo trạng, vụ án
36
xảy ra từ năm 2007 khi Hội đồng quản trị PVN ra nghị quyết giao cho Tổng giám đốc PVN xây dựng đề án đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất Ethanol nhiên liệu ở khu vực phía bắc. Mặc dù PVC không có kinh nghiệm trong việc thực hiện dự án, nhưng ông Đinh La Thăng vẫn định hướng giao thầu cho PVC theo đề nghị của ông Trịnh Xuân Thanh. Kết quả là dự án liên tục chậm tiến độ. Sau đó PVC báo cáo thừa nhận liên doanh của mình
không đủ năng lực thực hiện dự án. Vào tháng 3/2013, PVC đơn phương dừng thi công dự án khi chưa có hạng mục nào hoàn thành. Theo kết luận trong cáo trạng của Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao, thiệt hại của nhà nước trong vụ án này lên đến hơn 543 tỷ đồng. Hiện ông Đinh La Thăng đang phải chịu án tù 30 năm trong hai vụ án khác cũng liên quan đến những sai phạm trong quản lý kinh tế thời ông làm Chủ tịch Hội đồng
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
quản trị PVN (2008 2011). Ông Trịnh Xuân Thanh, người bị an ninh Việt Nam bắt cóc khi đang xin tỵ nạn tại Đức năm 2017, hiện cũng đang thụ án tù chung thân trong hai vụ án khác về tội cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và tham ô tài sản xảy ra tại PVN.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
37
TIN THẾ GIỚI
Hoa Kỳ tung chiến lược mới kiềm chế Trung cộng ở Biển Đông Hoa Kỳ vừa công bố một chiến lược mới nhằm tích hợp các lực lượng hàng hải, bao gồm lực lượng Tuần duyên, để chống lại sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông. Theo tờ South China Morning Post, trong chiến lược hàng hải mới của Mỹ cho thập niên tới, Hải quân, Thủy quân lục chiến và Lực lượng Tuần duyên đã cùng cam kết xây dựng “sức mạnh hải quân tích hợp”, đồng thời kêu gọi tăng cường phát triển những liên minh hàng hải. Kế hoạch tích hợp 3 lực lượng được tung ra vào thời điểm Trung Quốc-Mỹ đang tăng cường các hoạt
động trong cái được gọi là chiến thuật “vùng xám”, tức đẩy mạnh hành động gây căng thẳng nhưng dưới mức chiến tranh. Hiện không có nhiều thông tin được công bố về vai trò chính xác của lực lượng Tuần duyên Mỹ ở Biển Đông. Tuy nhiên, Tuần duyên Mỹ gần đây thể hiện lập trường ngày càng cứng rắn đối với Trung Quốc, tiến hành các cuộc diễn tập riêng ở Biển Đông và phối hợp với hải quân Mỹ trong hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Đài Loan. Báo cáo của Tuần duyên Mỹ công bố hồi tháng 9/2020 cũng đã thể hiện
rõ kế hoạch của lực lượng này trong việc tăng cường hoạt động chống lại đội tàu đánh cá xa bờ của Trung Quốc, ước tính có gần 17.000 tàu. Trong số đó, hơn 12.000 tàu cá Trung Quốc hoạt động trong các vùng biển không thuộc Trung Quốc. Về phía Trung Quốc, các đội tàu hải cảnh và dân quân biển đóng vai trò chủ đạo trong chiến thuật “vùng xám”, tăng cường hành động hung hăng để xua đuổi ngư dân của các nước láng giềng khỏi ngư trường truyền thống và gây cản trở hoạt động thăm dò dầu khí ở Biển Đông.
Kim Jong Un củng cố quyền lực
Tr u y ề n t h ô n g c h í n h thức tại Bình Nhưỡng ngày 11/01/2021 cho biết “trong tiếng hoan hô nhiệt liệt”, ông Kim Jong Un đã được toàn thể các đại biểu tham dự Đại Hội Đảng Lao Động Triều Tiên, ngày 10/01, bầu làm tổng bí thư Đảng. Đây là một chức vụ
38
mà thân phụ và ông nội của đương kim lãnh đạo Bắc Hàn từng nắm giữ. Nhưng trong Đại Hội Đảng Lao Động Triều Tiên hồi 2016 ông Kim Jong Un đã được chỉ định vào chức vụ “chủ tịch” đảng và không một ai nhắc tới chức vụ tổng bí thư.
Đại Hội 8 của Đảng Lao Động Triều Tiên họp trong 6 ngày kể từ 05/01/2021 trong lúc quốc gia đông bắc Á này vẫn bị quốc tế trừng phạt, và đang bị cô lập hơn bao giờ hết do tác động của đại dịch Covid-19. Hãng tin Pháp AFP ghi nhận “ những khó khăn kinh tế chồng chất” đang thách thức chế độ Bắc Hàn. Về việc Đảng Lao Động Triều Tiên tái lập chức vụ “tổng bí thư”, theo một chuyên viên nghiên cứu tại Viện Quốc Tế về Bắc Hàn được AFP trích dẫn thì đây là “cách gián tiếp Bình Nhưỡng nhìn nhận những thay đổi đưa ra trong Đại Hội lần trước hồi năm 2016 đã không thực
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
sự đem lại kết quả mong muốn”. Là người Bắc Hàn đào thoát sang Nam Hàn, nhà nghiên cứu Ahn Chan Il cho rằng “Kim Jong Un từng muốn đưa ra một hình ảnh khác với hình ảnh của thân phụ và ông nội khi từ bỏ chức tổng bí thư để trở thành chủ tịch Đảng”. Nhưng giờ đây trong hoàn cảnh khó khăn, lãnh đạo Bình Nhưỡng đang cần nhắc nhở công luận rằng ông ta là sự tiếp nối của hai thế hệ lãnh đạo đi trước. Một chi tiết được giới phân tích chú ý đó là trong thành phần Bộ Chính Trị Đảng Lao Động Triều Tiên, không có tên của bà Kim Yo Jong, em gái Kim Jong Un.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
39
TIN THẾ GIỚI
Nam Hàn tiêm vaccine COVID-19 miễn phí cho toàn dân Ngày 11/1, Tổng thống Nam Hàn Moon Jae In cho biết chính phủ nước này sẽ cung cấp vaccine ngừa COVID-19 miễn phí cho toàn bộ người dân Nam Hàn, với các giai đoạn tiêm chủng dự kiến bắt đầu vào tháng tới, theo Hãng tin Yonhap. “Chính phủ sẽ đảm bảo rằng tất cả người dân được tiêm vaccine miễn phí phù hợp với các nhóm ưu tiên” - ông Moon phát biểu trong thông điệp đầu năm mới ngày 11-1 và cam kết việc tiêm chủng sẽ bắt đầu vào
tháng 2/2021. Nam Hàn đã ký hợp đồng với một số nhà sản xuất vaccine của nước ngoài và lô vaccine đầu tiên dự kiến được giao trong những tuần tới. Tổng thống Moon Jae In cũng cho biết Nam Hàn đang tiếp tục đánh giá tính an toàn và hiệu quả của vaccine do công ty Nam Hàn phát triển. Chính phủ Nam Hàn sẽ tiếp tục khuyến khích phát triển vaccine của riêng xứ kim chi, nằm một phần trong nỗ lực về “chủ quyền
vaccine” và hợp tác y tế toàn cầu. Trước Nam Hàn, một số quốc gia khác như Ấn Độ, Trung Quốc - hai quốc gia đông dân nhất thế giới - cũng công bố ý định tiêm vaccine miễn phí cho toàn dân. Theo cập nhật của trang
Worldometers lúc 10 giờ 30 sáng 11-1, Nam Hàn đến nay ghi nhận tổng cộng 69.114 ca nhiễm và 1.140 ca tử vong do COVID-19, đứng thứ 86 trên danh sách các quốc gia/vùng lãnh thổ có số ca nhiễm nhiều nhất thế giới.
TIN VẮN Kyrgizstan: Sadyr Japarov đắc cử tổng thống ngay vòng đầu. Đây là kỳ bầu cử tổng thống trước thời hạn sau khi tổng thống Jeebekov bị buộc phải từ chức hồi tháng 10 năm ngoái. Trong vòng 15 năm ở nước cộng hòa Trung Á thuộc Liên Xô cũ này đã có tới 3 nguyên thủ bị lật đổ. Song song với bầu tổng thống, 84% cử tri Kyrgizstan cũng bỏ phiếu thuận trong cuộc trưng cầu dân ý về việc khôi phục chế độ tổng thống.
40
500.000 dân Bắc Kinh bị phong tỏa. Chính quyền Trung Quốc ngày 11/01/2021 đã ra lệnh phong tỏa tạm thời 500.000 cư dân của các ngôi làng ngoại thành Bắc Kinh, nhằm ngăn chặn sự lây lan của một ổ dịch nhỏ. Khu vực bị phong tỏa là huyện Thuận Nghĩa (phía đông bắc thủ đô), nơi tập trung chủ yếu của con số 32 ca nhiễm Covid-19 mới được ghi nhận kể từ ngày 19 tháng 12.
Pháp lo ngại tổ chức Hồi Giáo cực đoan ISIS hồi sinh tại Syria và Iraq. Ngày 10/01/2021 bộ trưởng Quân Lực Pháp Florence Parly báo động Paris quan niệm tổ chức mang tên Nhà Nước Hồi Giáo vẫn còn “hiện diện và thậm chí là trong một chừng mực nào đó đang hồi sinh” tại Trung Đông. Báo động nói trên được đưa ra vào lúc chính quyền Trump thông báo rút 500 lính khỏi Irak vào giữa tháng 1 sắp tới.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY
Đưa thi thể đến ngân hàng để rút tiền làm đám tang Những người hàng xóm của một nông dân ở làng Bihar, Ấn Độ đã đưa thi thể ông tới ngân hàng vì muốn rút tiền của người chết để làm đám tang. Ông Mahesh Yadav, 55 tuổi, qua đời ngày 5/1 sau thời gian dài chiến đấu với bệnh tật. Hàng xóm phát giác ra thi thể của người đàn ông không gia đình này vài giờ sau khi ông từ trần. Những người dân trong làng Bihar, Ấn Độ, cố gắng tìm kiếm trong nhà người đã khuất bất cứ đồ đạc gì có giá trị để trang trải tiền tổ chức đám tang cho ông. Tuy nhiên, trong nhà không có gì giá trị ngoài
một sổ tiết kiệm ngân hàng có 117.298,28 rupee (khoảng 1.600 Mỹ kim). Chiều hôm đó, dân làng đưa sổ tiết kiệm và thi thể ông Yadav tới ngân hàng và nhất quyết không về cho tới khi quản lý chi nhánh ngân hàng chịu giải ngân khoản tiết kiệm. Amrendar Kumar, giới chức cảnh sát địa phương cho biết: “Dân làng yêu cầu ngân hàng rút tiền từ tài khoản của ông ấy và đưa cho họ để làm lễ hỏa táng. Họ gây sức ép với ngân hàng. Cuối cùng, ngân hàng đã cho phép rút một phần khoản tiền sau khi cảnh sát địa phương can thiệp.
Giám đốc chi nhánh ngân hàng Canara, ông Sanjeev Kumar, cho biết cảnh tượng vô cùng hỗn loạn khi người dân mang xác của ông Yadav tới đòi rút tiền. Ông Kumar nói: “Đây là lần đầu chúng tôi gặp trường hợp như vậy. Sau hơn một tiếng, tôi đã đưa cho họ 135 Mỹ kim. Họ rời
đi, mang theo xác của ông ấy tới nơi hỏa táng”. Một người hàng xóm có tên Shakuntala Devi cho biết ông Yadav không có đất đai và cũng không có bất cứ trợ cấp nào: “Ông ấy cũng không có ai chăm sóc dù đổ bệnh nhiều tháng qua. Chúng tôi thường mang đồ ăn và một số thứ khác tới cho ông ấy”.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
41
QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
Bác sĩ mổ “chui” trong bệnh viện BÁC SĨ MỔ CHUI TRONG BỆNH VIỆN CÔNG, BỎ TÚI TIỀN TỶ Khoa Bỏng - tạo hình thẩm mỹ Bệnh viện Trưng Vương ở TPHCM đã vi phạm trong việc thu, chi tiền bạc. Trách nhiệm thuộc về giám đốc bệnh viện và một số bác sĩ. 11 bác sĩ phẫu thuật 3.010 ca nhưng không có chứng chỉ hành nghề Từ năm 2012 – 2018, tại Khoa Bỏng - tạo hình thẩm mỹ Bệnh viện Trưng Vương, đã có 11 bác sĩ thực hiện 3.010 ca phẫu thuật, mà không có chứng chỉ hành nghề phẫu thuật thẩm mỹ. Trong đó có bác sĩ Võ Kế Đạt vào lúc tranh tra (năm 2020) vẫn chưa có chứng chỉ hành nghề lĩnh vực này. Tại khoa này không có quy trình khám chữa bệnh nội trú, ngoại trú; không có lịch phẫu thuật trong tuần trình ban giám đốc... Nghiêm trọng nhất là vi phạm trong thu, chi tiền bạc từ năm 20122018. Giai đoạn này, khoa đã thu từ hoạt động thẩm mỹ và chữa bỏng hơn 71 tỉ đồng. Cụ thể, trong năm 2018 khoa đã điều trị, phẫu thuật, thủ thuật được 1.849 ca (trong đó 144 ca bệnh nhân có sử dụng vật liệu nhân tạo như silicon ngực, mũi... và thu của người bệnh hơn 3,8 tỉ đồng. Số tiền thu được, khoa chỉ nộp về bộ phận thu viện phí thuộc Phòng tài chính - kế toán hơn 1 tỉ đồng, còn lại gần 1,95 tỉ đồng được 5 bác sĩ trong khoa chia nhau. Lợi dụng các trường hợp bệnh nhân phẫu thuật thẩm mỹ có sử dụng vật liệu nhân tạo, các bác sĩ mua trực tiếp từ các công ty về và “ăn” tiền chênh lệch.
42
Bệnh viện Trưng Vương
Với bệnh nhân mổ thẩm mỹ có dùng vật liệu nhân tạo, bác sĩ đưa ra các lựa chọn về vật liệu và giá cả; nếu bệnh nhân đồng ý làm trọn gói, bác sĩ, điều dưỡng của khoa sẽ thu tiền. Các loại tiền công thủ thuật, phẫu thuật, chi phí vật tư y tế sẽ được nộp lại về Phòng tài chính - kế toán của bệnh viện, riêng tiền vật liệu nhân tạo sẽ giữ lại, bác sĩ cầm số tiền này trả trực tiếp cho công ty cung cấp và giữ lại phần chênh lệch. Việc sử dụng vật liệu nhân tạo, thanh toán tiền vật liệu nhân tạo tại khoa diễn ra trực tiếp giữa các bác sĩ và các công ty. Việc mua vật liệu nhân tạo không đấu thầu là sai quy định Để tránh nhầm lẫn tiền thu của bệnh nhân, đóng tiền công phẫu thuật cho bệnh viện và trả lại tiền thừa cho bác sĩ, điều dưỡng sẽ ghi chép sổ riêng. Bà Vũ Thị Thu Nhàn, điều dưỡng của khoa, từ tháng 7.2014 - 8.2018 đã chép tất cả thu chi vào sổ riêng để tiện theo dõi. Khi bà vắng mặt thì có 3 điều dưỡng khác thu thay. Trong 3 cuốn sổ, bà Nhàn đã ghi lại tiền thu của 616 bệnh nhân với tổng số hơn
15 tỉ đồng. Còn theo số liệu của BV Trưng Vương, từ năm 2012 - 2018, khoa đã chữa cho 1.237 bệnh nhân có dùng vật liệu nhân tạo, nộp cho BV hơn 10 tỉ đồng. Việc bác sĩ, điều dưỡng của khoa tự thu tiền của bệnh nhân chữa thẩm mỹ là không đúng quy định. Việc các bác sĩ lợi dụng việc công để thu lợi riêng, hưởng tiền chênh lệch (từ vật liệu nhân tạo) là phạm pháp. Yêu cầu hai bác sĩ nộp lại tiền tỉ Thanh tra xác định có 6 bác sĩ thu lợi bất chính từ tiền chênh lệch vật liệu nhân tạo với số tiền gần 4 tỉ đồng. Đặc biệt, một số vật liệu nhân tạo mua từ các công ty, khoa không có tài liệu, chứng từ, hợp đồng mua bán; không cung cấp được biên lai thu tiền thực tế của 144 bệnh có sử dụng vật liệu nhân tạo. Bên cạnh việc thu tiền phạm luật, hồ sơ bệnh án giai đoạn 2012 – 2018 còn cho thấy đa số túi ngực đặt vào các bệnh nhân có dán tem nhãn hiệu vật liệu nhân tạo; trong khi phần lớn bệnh nhân độn cằm, mũi, tiêm chất làm đầy thì trong hồ sơ không dán
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
43
QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
tem nhãn hiệu, nguồn gốc xuất xứ. Việc này vừa phạm quy định của Bộ Y tế, vừa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân. Trong giai đoạn này, bác sĩ Nguyễn Ngọc Nhơn đã làm 132 ca phẫu thuật, thủ thuật có sử dụng vật liệu nhân tạo. Theo sổ ghi chép của điều dưỡng Nhàn thì từ năm 2014 - 2018 bà thu hơn 1,8 tỉ đồng để giao cho bác sĩ Nhơn. bác sĩ giải thích số tiền này đã trả hết cho nơi cung cấp vật liệu nhân tạo. Tương tự, bác sĩ Võ Anh Minh làm 115 ca có sử dụng vật liệu nhân tạo, trong đó có trường hợp không thể khai cụ thể mua vật liệu nhân tạo ở cửa hàng, công ty nào. Bác sĩ Nhơn và bác sĩ Minh đã nhiều lần được yêu cầu giải thích về số tiền thu của bệnh nhân: tên công ty cung cấp, giá vật liệu nhân tạo nhưng cả 2 bác sĩ này không trả lời; cũng không đến gặp thanh tra. Do hai bác sĩ này không giải trình đầy đủ, Thanh tra đã tạm tính toán, căn cứ vào từng loại thủ thuật, phẫu thuật mà Sở Y tế Thành phố đã xác minh tại BV Trưng Vương vào năm 2019. Theo đó, từ năm 2012 - 2018, với 132 ca có sử dụng vật liệu nhân tạo, bác sĩ Nhơn thu tiền trái phép hơn 2,6 tỉ đồng. Trách nhiệm của ai? Từ năm 2012 – 2018, BV Trưng Vương không mua sắm vật liệu nhân tạo theo quy định của Bộ Y tế, dẫn đến việc bác sĩ tự mua hoặc giới thiệu bệnh nhân đi mua vật liệu nhân tạo; từ đó phát sinh việc các bác sĩ thu lợi trái phép của bệnh nhân trong thời gian dài, cùng lúc không có hồ sơ lưu để theo dõi, quản lý chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ của các mặt hàng vật liệu nhân tạo. BV để cho bác sĩ của khoa thu tiền vật liệu nhân tạo không lập hóa đơn, kê khai doanh thu chịu thuế; không theo dõi thu, chi vật liệu nhân tạo. Giám đốc BV Trưng Vương giao cho bác sĩ Phạm Trịnh Quốc Khanh,
44
Trưởng khoa Bỏng - tạo hình thẩm mỹ chịu trách nhiệm tư vấn vật tư y tế tiêu hao dành cho phẫu thuật, thủ thuật, giới thiệu công ty cung cấp VLTN để bệnh nhân lựa chọn..., là giao việc không đúng chức trách, nhiệm vụ của trưởng khoa lâm sàng. Để xảy ra các vi phạm trên là trách nhiệm của bác sĩ Lê Thanh Chiến, Giám đốc BV Trưng Vương), Trưởng phòng Tài chính - kế toán, Trưởng phòng Trang thiết bị - vật tư y tế, Trưởng khoa Bỏng - tạo hình thẩm mỹ và các cá nhân có liên quan... Quản lý lỏng lẻo Bác sĩ Nguyễn Hữu Tùng - phó chủ tịch thường trực Hội Hành nghề y tư nhân - cho rằng nếu bác sĩ không có chứng chỉ hành nghề phù hợp thì không được hoạt động chuyên môn tương ứng. Tuy nhiên, việc 11 bác sĩ ở Bệnh viện Trưng Vương không có chứng chỉ vẫn phẫu thuật hơn 3.000 ca đã hoàn toàn vi phạm nguyên tắc đào tạo chuyên ngành, chuyên môn của bệnh viện. May mắn nhất là đến nay chưa có bệnh nhân gặp biến chứng nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Hiện tượng xảy ra tại Bệnh viện Trưng Vương là sai cả hệ thống của bệnh viện và các sai phạm này có tổ chức. Ông Tùng khẳng định: Một bệnh
nhân vào bệnh viện phẫu thuật phải có bệnh án. Trước khi phẫu thuật phải thông qua các gia đoạn chuyên môn duyệt ca mổ. Do đó cả hệ thống đều biết chứ không phải không biết, quan trọng là có thực hiện theo đúng quy chế hay không mà thôi. Đồng tình, một bác sĩ ngoại khoa uy tín cho rằng để bác sĩ chưa có chứng chỉ hành nghề nhưng lại được phẫu thuật hơn 3.000 ca trong một bệnh viện công chứng tỏ sự quản lý lỏng lẻo ở bệnh viện này. Về sử dụng thuốc, vật tư y tế trong bệnh viện, bác sĩ này nói thêm hiện nay tại các bệnh viện công, quy chế đấu thầu thuốc, trang thiết bị y tế rất khắt khe. Dù một viên thuốc hay một vật liệu nhân tạo nào... cũng đều phải qua đấu thầu mới được sử dụng cho bệnh nhân. Khi bệnh viện hết thuốc, trang thiết bị trong đấu thầu sẽ phải áp thầu từ những bệnh viện khác, chứ bác sĩ không thể mua trực tiếp như vậy. Quy chế đấu thầu này nhằm đảm bảo chất lượng, giá cả, đúng chỉ định về các loại thuốc, các vật liệu... sử dụng trong quá trình điều trị cho bệnh nhân. Với quy chế hiện nay, tại các bệnh viện công, bác sĩ điều trị rất khó có thể tự mua vật liệu từ các công ty để điều trị cho bệnh nhân và “ăn” được tiền chênh lệch giá.
Khoa Bỏng - tạo hình thẩm mỹ là nơi xảy ra sai phạm trong thu chi
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
45
QUÊ HƯƠNG NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY BÁC SĨ, ĐIỀU DƯỠNG BỆNH VIỆN TÂM THẦN ĐƯA THUỐC RA NGOÀI BÁN Từ năm 2017 - 2019, 47 bác sĩ, điều dưỡng Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa đã lấy thuốc dư thừa khi điều trị cho bệnh nhân tâm thần, tuồn ra ngoài bán lấy tiền chia nhau tiêu xài. Lấy thuốc của bệnh nhân tâm thần đem bán Tòa án tỉnh Thanh Hóa đã xét xử 5 bị cáo nguyên là cán bộ, lãnh đạo, nhân viên Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ. Theo cáo trạng thì có tới 47 bác sĩ, điều dưỡng của Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa trong giai đoạn 2017 2019 đã thu gom thuốc điều trị cho các bệnh nhân tâm thần, tuồn ra ngoài bán lấy tiền chia nhau tiêu xài. Tuy nhiên, 42 người trong số đó tuy có góp phần tuồn thuốc ra ngoài bán để được chia lợi, nhưng hành vi không còn gây nguy hiểm cho xã hội, hậu quả ít, nên không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, Sở Y tế Thanh Hóa và Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa xem xét kỷ luật theo quy định. Năm người còn lại bị khởi tố, truy tố gồm: Vi Du Lịch (48 tuổi), nguyên Trưởng khoa Nam 1; Phan Văn Giỏi (59 tuổi), nguyên Trưởng khoa Nam 2; Đinh Thị Thu Hồng (47 tuổi), nguyên Trưởng khoa Nữ; Phạm Thị Nhung (32 tuổi) và Phạm Thị Phương (35 tuổi), đều nguyên là
điều dưỡng viên Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa. Lương thấp và thủ tục trả lại thuốc rườm rà nên bán thuốc thừa! Trong giai đoạn 2017 - 2019, lợi dụng chức vụ là trưởng các khoa của Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, Vi Du Lịch, Phan Văn Giỏi và Đinh Thị Thu Hồng đã cấu kết với điều dưỡng, nhân viên của các khoa thu gom thuốc điều trị thừa, hoặc thuốc bệnh nhân không uống, ra toa thừa thuốc nhưng không làm thủ tục trả lại cho bệnh viện, trái lại đã cùng nhau đem ra ngoài bán lấy tiền chia nhau. Đối với Phạm Thị Nhung và Phạm Thị Phương, là các điều dưỡng viên đã trực tiếp đưa thuốc ra ngoài bán, sau đó mang tiền bán thuốc được về chia cho những người cùng cấu kết với mình. Tổng số tiền gây thất thoát trong thời gian từ 2017 - 2019 là hơn 1,6 tỉ đồng. Tại tòa, tất cả đều thừa nhận hành vi phạm tội. Vi Du Lịch giải thích nguyên nhân gom thuốc bán trái phép là do thấy lương của cán bộ, nhân viên thấp, có những người chỉ có mức lương từ 2,8 - 3 triệu đồng/ tháng nên đồng ý cho những người trong khoa thu gom thuốc để bán, nhằm tăng thêm thu nhập. Trong khi đó, Đinh Thị Thu Hồng (nguyên Trưởng khoa Nữ, Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa) lại cho rằng, do quy trình, thủ tục trả lại thuốc thừa rất rườm rà, khó khăn và nhiều
thủ tục nên không thể trả lại thuốc cho bệnh viện mà đem ra ngoài bán. Đinh thị Thu Hồng đã bật khóc và nói: “Khi cho bệnh nhân tâm thần uống thuốc, nhiều bệnh nhân không chịu uống, chống đối chúng tôi, chửi đánh chúng tôi, nên mới thừa thuốc. Cáo trạng nói hành vi phạm tội làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh, thì không đúng. Bị cáo không mất đạo đức đến vậy. Thuốc chúng tôi bán không đến mức ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, mà nay kết luận ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, tôi cảm thấy đau lòng lắm”. Tòa đã tuyên phạt bị cáo Vi Du Lịch 15 tháng tù, Phan Văn Giỏi 6 tháng tù, Đinh Thị Thu Hồng 9 tháng tù, Phạm Thị Phương 4 tháng tù, Phạm Thị Nhung 4 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo Đối với 42 bác sĩ, điều dưỡng khác không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, 10 người bị kỷ luật cảnh cáo, 30 người bị kỷ luật khiến trách, 2 người còn lại chưa tiến hành kỷ luật do đang trong thời gian nuôi con nhỏ. Một số ý kiến tỏ ra thông cảm, cho rằng các bị cáo đáng thương hơn đáng trách.. Kết quả 5 người lĩnh án, 42 người bị kỷ luật. Các trưởng khoa đều dính,còn lãnh đạo bệnh viện không lẽ vô can sao không thấy nhắc. Do cuộc sống quá khó khăn quá mà không có cách nào kiếm thêm nên mới ra nông nỗi này. Lương của cán bộ công nhân viên có hai,ba triệu một tháng, lấy gì mà ăn, thua người lượm ve chai, thật quá tội nghiệp. Nhà nước phải xem lại lương lậu của nhân viên Y tế , Lương tháng 3 triệu chỉ có đủ Ăn tối thiểu để sống chứ khỏi Mặc và khỏi đi lại. Thử làm phép tính: 1,6 tỉ chia cho 24 tháng, chia cho 47 người thì mỗi người tăng thu hơn triệu 1 tháng = 1 bát phở 1 ngày. Quá khổ!
Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa
46
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
SAN HÀ (TỔNG HỢP)
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
47
CHUYỆN BÊN NHÀ
CHUYỆN “KHU PHỐ TÂY” TRƯỚC VÀ TRONG THỜI COVID ĐOÀN DỰ (ghi chép)
KHU PHỐ TÂY THỜI CHƯA CÓ DỊCH COVID Đêm tại “khu phố Tây” trước đây rất nhộn nhịp và lấp lánh đầy ánh đèn màu, dường như không ngơi nghỉ với nhiều điều tức cười, buồn vui lẫn lộn trong nhịp sống Sài Gòn. “Khu phố Tây” là cách gọi của dân Sài Gòn, bao gồm trong khoảng các phố Phạm Ngũ Lão, Bùi Viện, Đề Thám, Đỗ Quang Đẩu và lân cận, thuộc phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, Sài Gòn. Ở đây tập trung rất nhiều các khách sạn, nhà nghỉ, quán cà phê, cửa hàng ăn uống và các trung tâm lữ hành nội địa, các văn phòng dịch vụ du lịch..., tất cả đều nhắm mục đích phục vụ “thượng đế” là các khách du lịch thuộc dạng trung bình, không quá nhiều tiền, và dạng du lịch “bụi” mà mọi người thường gọi là “Tây ba lô”, vì họ ăn mặc đơn giản với chiếc áo thun, chiếc quần soọc rộng thùng thình, cũ mèm, dài gần tới đầu gối và đôi giày vải hay đôi dép xăngđan cũng cũ như vậy. Hành trang của họ chỉ có duy nhất một chiếc ba lô lúc nào cũng khoác trên vai hay đeo trên lưng, bởi vậy gọi họ là “Tây ba lô”cũng khá chính xác. Nhịp sống tại Khu phố Tây luôn luôn ồn ào, náo nhiệt. Sự ồn ào này diễn ra từ chập tối cỡ 18 – 19 giờ cho tới 2 – 3 giờ sáng. Bởi vì, khách du lịch ban ngày có thể đi chơi những điểm xa thành phố, chiều tối trở về thì khu vực này trở thành nơi nghỉ ngơi, thư giãn, nhâm nhi bên tách cà phê, một hai lon bia hoặc ăn uống các món ăn bính dân Việt Nam tất nhiên rất đỡ tốn kém mà được hòa mình trong cuộc sống bình dị một cách
48
Tây ba-lô ăn mặc giản dị
thoải mái. Riêng các “Tây ba lô” thí buổi tối thích đi lang thang, lại vẫn chiếc ba lô trên lưng hay khoác dưới nách dù ban ngày đã lang thang rồi, hoặc ngồi uống bia tán gẫu với mấy cô gái không biết làm nghề gì song lúc nào cũng thấy rảnh rang. Đặc biệt, họ không hút thuốc lá. Thanh niên “Tây” gần như rất ít người hút thuốc lá. Đêm ở phố Tây chẳng những rực rỡ ánh đèn mà còn đa dạng cả về văn hoá. Một quán cà phê trên phố Đề Thám, tuy có tên là quán cà phê nhưng cũng như nhiều quán xá và nhà hàng khác ở đây; nó “kiêm nhiệm” đủ thứ, vừa bán cà phê, bán bia, bán đồ nhậu lại vừa có thể là một quán bar, khách ngồi uống tại chỗ, vì quá nhỏ hẹp nên không có sàn nhảy. Những nhà hàng, quán bar lớn khác
nằm ở góc các ngã tư của hai con phố luôn gây ấn tượng và được ưa thích, bởi vì ngồi ở đấy người ta có tầm nhìn bao quát theo cả bốn phía. Đây là Bar Go-Go ở góc Bùi Viện – Đề Thám, khá nổi tiếng tại khu phố Tây. Kia là Bar Crazy Buffalo cũng nằm ở góc ngã tư Bùi Viện - Đề Thám, có bề ngoài ấn tượng và choáng ngợp nhất. Còn quán Bar Allez Boo thì nằm ở góc đường Phạm Ngũ Lão Đề Thám với mặt tiền trang trí bằng nhiều vật liệu tre, gỗ. Cũng có rất nhiều khách không chọn các nhà hàng, quán bar mà thích ngồi ở những quán vỉa hè rất bình dân, đông tấp nập trên vỉa hè hẹp, nhưng vui, mình hoà nhập vào cuộc sống nhộn nhịp của Sài Gòn là được rồi. Có khá nhiều cửa hàng bán đồ
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
49
CHUYỆN BÊN NHÀ
Phố Tây Bùi Viện thời còn nhộn nhịp
lưu niệm và tiệm bán tranh “sao chép”trên đường Bùi Viện và đường Đề Thám. Toàn là các họa sĩ giỏi, có tay nghề cao, họ ngồi suốt ngày vẽ lại giống y như thật những bức tranh cổ điển của các họa sĩ Tây phương lừng lẫy danh tiếng khi xưa như Van Gogh, Leonard de Vinci, Picasso, v.v... nhưng tiệm bán rất rẻ, cỡ vài ba trăm ngàn đồng VN một bức, khách du lịch kể cả Tây ba-lô thích mua để gửi về nước làm quà. Một văn phòng du lịch trên phố Phạm Ngũ Lão, dù đã muộn nhưng vẫn có khách tới đặt tour. Bên vỉa hè, một chàng Tây ngồi lướt net... Tất cả những thứ đó đều nói lên cảnh làm ăn và sự náo nhiệt của “Khu phố Tây” của Sài Gòn trước khi xảy ra nạn dịch Covid-19 kéo dài cho đến bây giờ. Chuyện Tây ba-lô mưu sinh khi hết tiền Ở khu phố Tây người ta cũng dễ gặp những chàng Tây ba-lô đi dạy tiếng Anh ở các trung tâm Anh ngữ. Rất hiếm trong số đó có người Anh hay Mỹ chính cống, và như dân phố Tây vẫn thường nói: “Chẳng hiểu học sinh sẽ nói giọng gì khi học những ông Tây nói toàn tiếng Anh tiếng Mỹ “bồi” như thế”. Andrey là
50
một cô gái người Thổ Nhĩ Kỳ. Cô nói: “Người yêu của tôi đang làm việc ở Việt Nam. Tôi sang đây với anh ấy và không thể không làm việc. Tôi xin đi dạy tiếng Anh cho trẻ em”. Andrey đã đi một số nước và theo cô nhận xét: “Người Việt Nam không có ác cảm với người nước ngoài, thậm chí họ còn thông cảm với chúng tôi. Họ có cái nhìn ưu ái đối với người châu Âu”. Cô kể tiếp: “Chúng tôi la cà ở các quán cà phê, nhưng có khi được mời đi dự khai trương một công ty nào đó cho việc khai trương thêm phần xôm tụ”. Trong một “đẳng cấp” thấp hơn, không ít các chàng Tây ba-lô da màu làm công nhân tại các công ty nước ngoài, lấy vợ Việt Nam, có con cái rồi ở lại đây luôn. Một chàng công nhân người châu Phi, anh ta đi chiếc xe gắn máy cà tàng, chở vợ con di dạo trên đường Bùi Viện. Anh ta nói: “Tôi thích cuộc sống tại Việt Nam”. Trong quán cà phê gần trụ sở một tờ báo thể thao, có khá nhiều cầu thủ nước ngoài chờ thử việc tại các câu lạc bộ. Phần lớn họ là người da mầu. Những cầu thủ này rất chăm chỉ học tiếng Việt, hạn chế bia rượu, nhất là tuyệt đối không biết đến thuốc lá. Nhưng dường như họ khá “sát gái”.
Điện thoại di động của họ reng reng hoài và sau khi trò chuyện thì có cô gái hay bà sồn sồn tới, họ dẫn nhau đi nhà nghỉ bù khú. Có thể làm ông chủ nhỏ Đôi khi, từ phố “Tây ba-lô”, người ta vươn lên thành ông chủ nhỏ. Alex là một người như vậy. Hàng ngày anh ta la cà trong các khu phố để tìm khách hàng và cho biết: “Tôi có một cửa hàng bán quần áo. Tôi thuê người trông coi, trả lương xứng đáng”. Một nhóm bạn của anh ta cũng đều là người châu Phi và đều là những tay buôn quần áo. Alex nhập quần áo đủ loại từ hàng mới may, hàng thùng, hàng nhái. Không hiểu từ đâu có được nguồn hàng với đủ màu sắc cũng như chủng loại. Một cô chủ tiệm quần áo ở gần sân bay Tân Sơn Nhất nói: “Chúng em thường lấy hàng của anh ấy. Nhãn mác đủ thứ, giá cả rất hợp lý”. Trước đây Alex đi xe máy, nay anh ta đã có xe hơi, nhân tiện thỉnh thoảng chở hàng. Các tệ nạn ở khu “phố Tây” Một vài tờ báo đã đưa tin và có cả hình ảnh về tệ nạn người nước ngoài hành nghề “mại dâm nam” ở khu phố Tây. Những người đàn ông da màu này thường kiếm khách hàng là các bà góa, những bà ăn chơi, những người đồng tính... Vào lúc nửa đêm, người ta thường thấy họ lên xe taxi do các bà này đến đón, hoặc được một “cô” thường là đồng tính đến chở trên những chiếc xe tay ga. Dân chúng sống gần các “khu phố Tây” rất than phiền về tệ nạn này. Cô Loan, một người ở khu trung tâm, nói: “Họ đi la cà, mời mọc những người đi tập thể dục trong công viên 23/9 (công viên chạy dài tư gần nhà thờ Huyện Sĩ, cặp theo đường Phạm Ngũ Lão, một bên là đường Lê Lai, cho tới bến xe buýt gần chợ Bến Thành). Nhiều người đàn bà hư hỏng đến tìm họ, thậm chí diễn ra trước mắt chúng tôi những cử chỉ rất lố bịch”. Anh Sơn, một chủ quán ăn, nói: “Họ
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
51
CHUYỆN BÊN NHÀ
tôi nữa”, chị Tâm Thu (25 tuổi, nhân viên văn phòng) tâm sự. Trước tình hình ế ẩm, vắng khách do dịch covid, nhiều nhà hàng, quán bar trên phố Tây Bùi Viện có chủ trương giúp đỡ du khách, thực khách phòng bệnh và các du khách cũng vui vẻ đón nhận. “Khi bước vào nhà hàng ở đây, chúng tôi được nhân viên hướng dẫn rửa tay, sát khuẩn và khuyến cáo mang khẩu trang y tế để phòng bệnh. Điều này làm cho chúng tôi cảm thấy an tâm hơn”, chị Madeleine (du khách Pháp) cho biết như thế.
thường kiếm khách là các phụ nữ nước ngoài đi du lịch một mình. Họ sà vào các bàn, rủ rê, mời mọc. Không được thì bỏ đi, chẳng hề tự ái. Những hôm không gặp được khách nước ngoài, họ tán tỉnh cả mấy bà người Việt Nam. Gặp những người đứng đắn, họ rất tức giận”. Anh Sơn kể tiếp: “Có cô gái sáng nào cũng đi tập thể dục sớm ở trong công viên. Nó bám sát rồi dúi vào tay cô ấy một mảnh giấy có ghi tên và số điện thoại của nó và nói lơ lớ tiếng Việt, dặn khi nào cần thì gọi nó, rẻ lắm, chỉ vài trăm ngàn Việt Nam thôi... Cô này xé ngay lập tức và từ đấy không dám ra công viên tập nữa”. Phố “Tây ba-lô” quả là bức tranh đa dạng. Những mảnh đời lầm lũi mưu sinh cũng có mà những kẻ lười nhác cũng không ít. Một người dân ở phường sở tại cho biết: “Bọn “tây đen” bất hảo hễ bị bắt là bị đưa ra cửa khẩu trục xuất. Nhưng chẳng bao lâu chúng lại trốn trở lại, trốn chui trốn nhủi trong khu phố Tây thành thử bắt chúng như bắt cóc bỏ dĩa”. Nói chung, cả khu phố Tây tức phường Phạm Ngũ Lão Sài Gòn chỉ rộng chừng nửa cây số vuông nhưng có ít nhất là hơn 2,500 khách du lịch đủ mọi quốc tịch (hay chẳng rõ quốc tịch nào cả vì họ trốn sang Việt Nam bằng đường tiểu ngạch qua Trung Quốc, Thái Lan và Campuchia),
52
Nay ế ẩm
trong đó kể cả các “Tây ba-lô”. Đúng là họ làm cho khu phố Tây có vẻ sầm uất thật nhưng những tệ hại do họ gây ra cũng không phải là ít. KHU PHỐ TÂY TRONG THỜI COVID HIỆN NAY Không còn không khí náo nhiệt, đông đúc như trước khi có dịch Covid. Từ khoảng tháng 3/2020 trở lại đây, phố Bùi Viện đang trong cảnh heo hút, vẳng vẻ đến lạ thường trong mùa dịch Covid-19. Theo chia sẻ của nhân viên các cửa hàng và các quán bar trên phố Bùi Viện, lượng du khách giảm khủng khiếp đến mức đáng sợ. “Trước đây, mỗi khi buồn tôi thường ra con phố này để tìm khung cảnh huyên náo, ồn ào của Sài Gòn. Thế nhưng, bây giờ ra đây, tôi còn thấy con phố Bùi Viện còn buồn hơn
ĐÊM DÀI HƠN,CON NGƯỜI SUY NGHĨ NHIỀU HƠN Đã 20 giờ mà con phố Bùi Viện vẫn không một tiếng nhạc, không một bóng đèn màu của các quán bar bật lên. Mặt đường chỉ toàn xe cộ qua lại, không khí càng thêm buồn trong những cơn mưa nho nhỏ bất chợt của Sài Gòn. Dịch Covid-19 tại Việt Nam đã khiến nhiều ngành kinh tế thiệt hại nặng nề. Tại TP Sài Gòn, không thể không kể tới những thiệt hại của các cơ sở kinh doanh tại phố đi bộ Bùi Viện khi các bar phải tạm ngừng hoạt động. Từ những quán bar, vũ trường, tiệm massage, các quán ăn uống lớn hay nhỏ, kể cả những quán vỉa hè, ai nấy đều lắc đầu khi được hỏi về tình hình kinh doanh trong thời dịch bệnh. Chị An Như, chủ một quán bar tại
Những chiếc bàn trống trơn, chờ đợi nhưng không có khách
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
53
CHUYỆN BÊN NHÀ
phố đi bộ Bùi Viện, buồn bã cho biết quán nơi chị làm việc từ thời điểm mở cửa đến nay chưa từng trải qua tình trạng khó khăn như vậy. “Tính sơ sơ vào năm 2019, quán của chúng tôi có tới hơn 30 nhân viên đủ các cấp. Dù là một quán bar không lớn lắm nằm trên một con phố không lấy gì làm rộng, nhưng chúng tôi đã tạo công ăn việc làm cho nhiều người từ trẻ tuổi cho đến những người đã có gia đình”, chị An Như nói. Chị buồn rầu tâm sự: “Tôi không biết nói thế nào khi có người hỏi về doanh thu của quán từ đầu năm tới nay. Đã có thời điểm doanh thu bằng số không, đó là điều hiển nhiên vì việc kinh doanh của chúng tôi phụ thuộc vào khách đến chơi, đa số là khách nước ngoài. Thời gian được lệnh tạm ngừng hoạt động, không có khách tất nhiên không có doanh thu. Cho đến khi các quán bar được mở trở lại, doanh thu rất ít, không đủ bù đắp các khoản chi cho nhân viên, thuế và tiền thuê mặt bằng. Hiện tại, chúng tôi lại mới được lệnh tạm đóng cửa, bài toán về lương bổng cho nhân viên và gia đình họ vô cùng khó khăn. Đâu phải cứ cho họ nghỉ việc là được , còn sự sống của họ và gia đình họ nữa chứ, mình không thể sống không có tỉnh cảm, không có lương tâm. Hơn nữa khi quan bar được phép hoạt động trở lại, nguồn nhân lực đâu để chúng tôi vận hành lại quán bar như lúc ban đầu? Ngoài doanh thu ra, nhân sự là bài toán rất khó, năm 2020 chúng tôi phải đối mặt với những khó khăn như vậy”, chị An Như bộc bạch. Còn bà Nguyễn Thị Kim Thanh (62 tuổi) là người sống tại đường Bùi Viện từ khi sinh ra đến nay, cho biết gia đình bà có 3 thế hệ sống trên mảnh đất này. Do dịch Covid -19, tiệm bánh mì của gia đình bà cũng như nhiều cơ sở khác, vắng khách phải giảm giờ phục vụ. “Ế lắm, khách Tây không có, khách
54
Vắng khách
ta thì cũng chẳng đến phố chơi, giờ Bùi Viện cũng như các con đường khác, xe máy chạy ngang qua suốt ngày nhưng có mấy ai dừng lại để mua. Bánh mì lâu lâu mới bán được một ổ. May là tôi đã lớn tuổi, mục đích chính không phải bán để kiếm sống và nhà của gia đình, không phải trả tiền mặt bằng nên cũng chịu được”. Mở cửa hàng nhỏ trên đường Bùi Viện, cũng như bà Thanh, bà Nguyễn Thị Huệ (57 tuổi) sống tại đây từ khi sinh ra, gia đình bà cũng ba đời đã sống tại khu vực này. Bà Huệ cho biết dù lớn tuổi nhưng bà vẫn rất thích không khí sôi động, ánh sáng lung linh mà bà đã quen từ bao nhiêu năm nay. “Nhiều người cao tuổi không chịu được tiếng nhạc sôi động nên cảm thấy ồn ào, có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe do khó ngủ. Nhưng tôi ngược lại, cũng 57 tuổi rồi nhưng tôi thích nghe tiếng nhạc phát ra từ quán bar bên cạnh quán chả giò, chim cút chiên bán suốt đêm của tôi ... cho đỡ buồn ngủ”. Thời gian sinh hoạt của bà Huệ khác biệt so với người khác. Bà thường thức suốt đêm để bán hàng, sau đó đi ngủ lúc 5 – 6 giờ sáng hôm sau, khi tiếng nhạc đã tắt hẳn. Lý do về sự đảo lộn này bà giải thích một cách đơn giản: “Tôi kiếm ăn nhờ các
Một cậu bé biểu diễn phun lửa nhưng chẳng có khách xem ngoài những nhân viên phục vụ quán tại phố. Em cho biết lúc trước, khách Tây thường vây quanh em để xem, chụp hình
quán bar trong phố Bùi Viện”. Bà Huệ ngậm ngùi: “Tôi sống ở khu này suốt bao nhiêu năm nay chưa bao giờ thấy tình trạng dịch bệnh kéo dài như vậy. Bây giờ bán hàng không có khách, tôi phải đảo ngược lại, ngủ ban đêm cứ thức chong chong, đêm như dài hơn khi thiếu tiếng nhạc. Đối với nhiều người, quán bar là nơi phức tạp nhưng đối với mẹ con tôi, đó là nơi nuôi sống chúng tôi, đời mẹ bán hàng kế cạnh quán bar, đời con làm làm bảo vệ cũng tại quán bar. Bây giờ covid, thấy mệt quá, chẳng biết lấy gì mà sống, chắc tôi ra chợ bán rau cỏ quá!”
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
ĐOÀN DỰ
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
55
THƯ CỦA TIẾN
Người & Sếu TƯỞNG NĂNG TIẾN
Phong sương mấy độ qua đường phố Hạt bụi nghiêng mình nhớ cố hương Sơn Nam Chú Horwitz à, có khi nào chú đi ngang cái hồ ở Central Park không vậy? - Hồ gì? - Cái vũng nước bự thiệt bự, coi giống như cái hồ nhỏ đó mà. Không biết mấy con vịt rồi tụi nó đi đâu há? - Vịt gì kìa? - Thì bầy vịt hay hay bơi lòng vòng trong đó chớ vịt gì? Mùa Xuân không nói làm chi chớ còn mùa Đông kẹt dữ à nha? Lạnh ngắt như vậy sống gì nổi? Rồi tụi nó bỏ đi đâu ta? - Mà cái gì bỏ đi đâu mới được chớ ? - Trời đất, mấy con vịt chớ cái
56
gì. Ý tui muốn nói là có thằng cha nào mang xe chở tụi nó đi chỗ khác không? Hay tụi nó bay ên về phía Nam vậy thôi? Ông Horwitz quay người lại nhìn tui chằm chằm. Chả nóng tính dễ sợ! - Ai mà biết. Làm sao tao biết được mấy cái chuyện mẹ rượt đó? Chắc tui đã nói cái gì đó mích lòng thằng chả. - Thì tui cũng hỏi chơi vậy thôi chớ có gì đâu mà chú nổi nóng… - Ai nổi nóng? Có ai nổi nóng hồi nào? Mẫu đối thoại (đại khái) như trên, tôi đọc trong cuốn The Catcher in the Rye của J.D. Salinger - cách đây đây đã mấy chục năm. Thuở ấy, tôi còn sống ở Đà Lạt. Nơi đây, cũng như nhiều thành phố khác ở Việt Nam, chim chóc không
có mấy. Trong suốt quãng đời thơ ấu, tôi chỉ thấy có vài loại chim quen thuộc: se sẻ, bồ câu, chàng làng, chào mào, én, quạ, và thấp thoáng (đâu đó) mới có đôi chim gi, chim cu hay chim sáo. Gà vịt thì thường chỉ xuất hiện ở trên… bàn, sau khi chúng đã trở thành thực phẩm. Thảng hoặc, mới thấy một hai đôi ngỗng hoặc dăm bẩy con ngan, cùng với vài loại gia cầm khác - nuôi quanh quẩn trong sân - nếu có dịp đi ra ngoại ô thành phố. Và những dịp đó không nhiều. Nói hơi quá ra một chút thì những năm tháng niên thiếu của tôi có phần hơi …héo úa! Đêm nào thành phố cũng giới nghiêm. Khuya nào tôi cũng nghe tiếng súng, đôi khi cùng với tiếng bom, từ những thôn ấp rất gần thành phố. Còn chuyện giật mìn, đắp mô những con đường dẫn ra ngoại ô hay liên tỉnh vẫn xẩy ra - như cơm bữa. Vì thế khi thời thơ ấu đã qua đi, khi hồ Xuân Hương và những đồi thông quanh Đà Lạt bắt đầu nhỏ lại, tôi thu hẹp những ngày vừa lớn của mình trong thư viện và những quán cà phê quen thuộc của thành phố: Tùng, Phi Nhạn, Kiwini… Và đó là lý do tại sao hình ảnh của loài di điểu - những con vịt hay con ngỗng tầm thường vẫn sống quanh quẩn trong một công viên (nào đó) ở New York, đã có cơ hội vượt hàng ngàn dặm đường dài mỗi năm, đến những chân trời xa xăm - đã để lại trong tôi một ấn tượng sâu xa. Hơn hai mươi năm sau, có hôm, tôi đọc được một đoạn văn khác nữa
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
về loài di điểu: “Ngỗng Gia Nã Đại sinh nở tại những đầm những hồ ven các đồng lúa bát ngát miền Alberta và Saskatchewan, mùa thu rủ nhau cả ngàn bay về miền nam trốn cái lạnh khắc nghiệt… Nhưng không quên gốc nguồn, xuân tới chúng lại tập hợp thành đàn và qui cố hương. Cái ấm áp của miền Nam không thể
cướp được luôn đàn ngỗng có tình. Điều kiện sinh sống chỉ cần bớt khắc nghiệt đôi chút là ngỗng lại bay về cố hương.” (Mai Kim Ngọc, “Câu Chuyện Bảo Tồn Văn Hóa,” Văn Học, tháng 10/97). Bây giờ thì tôi cũng đã xa Việt Nam không phải hàng ngàn mà là hàng vạn dặm. Nơi tôi tạm trú, khi
thời tiết bắt đầu trở lạnh, hàng ngày vẫn có cả ngàn con ngỗng xuôi Nam - làm vang vọng cả bầu trời mùa Đông xám đục, bằng những tiếng kêu buồn buồn thê thiết. Cũng qua bài báo thượng dẫn, nhà văn Mai Kim Ngọc còn đề cập đến một hiện tượng kỳ bí và ngoạn mục hơn nữa của thiên nhiên:
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
57
THƯ CỦA TIẾN “Đó là chuyện bướm, một loại bướm nổi danh, cũng của Gia Nã Đại. Tên bướm là Monarch Butterfly, tạm dịch là Vương Điệp. Mỗi mùa thu, bướm tụ họp hàng triệu con tại những nội cỏ miền Tây Gia Nã Đại, nhởn nhơ vài ngày với những bông hoa dại cuối mùa, rồi theo một hiệu lệnh bí mật chỉ loài bướm biết, chúng đồng loạt cất cánh suôi Nam. Mảnh dẻ thế mà chúng bay xấp xỉ ba ngàn cây số, dọc hết Hoa Kỳ, băng qua Trung Mỹ để xuống tận Nam Mỹ. Xuân tới, chúng lại tập họp cùng nhau bay trở lại Gia Nã Đại. Trên đường hồi hương, chúng dừng lại nhiều trạm, mỗi trạm khá lâu, đủ để cặp đôi và đẻ trứng. Đời bướm ngắn hạn, những con bướm khởi hành mùa thu năm trước từ Gia Nã Đại sẽ chết trên đường về, và không bao giờ được thấy lại cố hương. Nhưng từ mớ trứng đẻ tại những đồng cỏ dọc đường, hoặc dưới Mễ Tây Cơ hoặc tại Mỹ, những con sâu róm nở ra, tham ăn chóng lớn như tầm ăn rỗi. Trưởng thành chúng dệt kén chui vào để biến thành nhộng. Đủ ngày, nhộng thành bướm, cắn kén chui ra. Đàn bướm hậu sinh mới nở tại những vùng đất gọi là tạm dung, vừa kịp cứng cáp đã họp nhau lại để bay tiếp chuyến bay qui cố hương mà cha mẹ đã bỏ dở. Chúng bay về một gốc nguồn không phải sinh quán. Chúng bay về một nguyên quán chúng chưa từng thấy. Thường thường phải ba bốn thế hệ nối tiếp, bướm mới hoàn tất lộ trình hồi hương.” Theo tác giả, đó là “một vòng kín của sự sống. Vòng kín này bản chất liên tục, vô thủy vô chung.Đã lâu, tôi tình cờ đọc được một mẫu tin ngắn trên báo Nhân Dân - số ra ngày 3 tháng 10 năm 99, phát hành tại Hà Nội - như sau: “130 Chim Sếu Đầu Đỏ Về Khu Bảo Tồn Tràm Chim (Đồng Tháp). Năm nay, thời gian chim sếu về khu bảo tồn Tràm Chim cũng giống như năm trước, nhưng số lượng chim sếu đã giảm đi một nửa. Nguyên nhân sự giảm sút trên chưa được xác định. Được biết, năm 1998 vào thời cao điểm có tới 510 chim sếu đầu đỏ đã về Tràm Chim.” Cũng báo Nhân Dân, đúng mười ba tháng sau, số ra ngày 10 tháng 04 năm 2000, tiếp tục và thản nhiên loan tin: “Theo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim, đến đầu tháng 4 năm 2000, đã có khoảng 300 con sếu đầu đỏ về kiếm ăn…, so với năm 1999 giảm 100 con.” Sáu năm sau - theo VnExpress.net, đọc được vào ngày 5 tháng 8 năm 2006 - Ban Giám Đốc Vườn Quốc Gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Số lượng sếu về ở trong khu vực vườn năm nay chỉ khoảng 100 con, bằng 1/8 so với cách đây 10 năm… môi trường và hệ sinh thái ở các nơi này đang thay đổi với tốc độ nhanh là nguyên nhân chính là ảnh hưởng tới việc trở về của đàn sếu.”
58
Tháng rồi, báo Tuổi Trẻ (số phát hành ngày 22 tháng 22) ái ngại loan tin: “Năm 2020, lần đầu tiên Việt Nam không thấy sếu đầu đỏ bay về, trú lại tìm thức ăn. Giới khoa học quan sát và cho biết chỉ có 7 con bay qua khu vực Phú Mỹ (Kiên Giang) mà không hề đậu lại. Lý do là vì không còn chút đất lành nào cho đàn sếu trở về.” Tôi mường tượng đến hình ảnh của những cánh chim mong manh, lượn vòng ngập ngừng - đôi ba lần - trên một vùng đất hoang vu, rồi vỗ cánh… bay luôn mà không dưng (chợt) thấy não lòng. Chúng đã quyết định đi luôn, không trở lại nơi xưa chốn cũ nữa. Những thân sếu mỏng mảnh sẽ tiếp tục xoãi cánh đến tận nơi đâu, sẽ rã cánh ở phương trời nào vô định? Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng - và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao? Sự hiểu biết quá hạn chế của tôi về khoa sinh vật học, chỉ khiến cho những câu hỏi này làm dài thêm… những đêm khó ngủ. Là người tôi cũng chỉ là một sinh vật tầm thường, yếu đuối, nhỏ bé - như như con chim, con bướm. Có thể tôi cũng được thiên nhiên qui định làm tròn một cái vòng sống vĩ đại nào đó nhưng đã không chu toàn đuợc điều này. Kiếp sống của tôi, không may, nằm trong một cái mắt xích bị hở. Mùa Đông năm nay khí hậu ở California có vẻ bất thường, nhiều đêm (không dưng) trời trở gió. Hen suyễn khiến tôi thức giấc. Nằm thoi thóp thở ở một góc trời xa lạ, tôi bỗng nhớ đến những con sếu đỏ đầu đã thôi bay về Đồng Tháp mà chợt thấy xót xa cho kiếp sống lao đao của những sinh vật kém may mắn hơn mình. Tôi cũng đã quyết định không về và (may mắn) vẫn còn một nơi để ở. Những con sếu đầu đỏ ở quê hương tôi, tiếc thay, không có cái may mắn đó! 24/09/2009 - 05/01/2021 Tưởng Năng Tiến
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
59
TẠP GHI HUY PHƯƠNG
Tết Ta, Tết Tây HUY PHƯƠNG
N
ăm nào cứ vào cuối tháng 12, Việt Nam lại rộ lên tin tức bàn cãi có nên dẹp bỏ Tết Ta và chỉ dành lại Tết Tây thôi! Chúng ta gọi ngày lễ Tết này là Tết Ta cũng không sai vì người Việt cử hành ngày Tết này đã lâu đời, tuy nhiên ngày Tết này thường được thế giới gọi là Tết Tàu (Chinese New Year) hay là Tết Tuần Trăng (Lunar New Year.) Ngày Tết này còn được gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm lịch, Tết Cổ truyền. Theo văn hóa Đông Á, thuộc văn minh nông nghiệp lúa nước, do nhu cầu canh tác nông nghiệp đã “phân chia” thời gian trong một năm thành 24 tiết khí khác nhau (và ứng với mỗi tiết này có một thời khắc “giao thừa”) trong đó tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kỳ canh tác, gieo trồng, tức là Tiết Nguyên Đán. Sau này được biết gọi là Tết Nguyên Đán. Ý kiến nổi nhất là người ta muốn bỏ Tết Âm Lịch mà chỉ dùng Tết Dương Lịch mà thôi. Lý luận cho rằng hầu hết những nước thay đổi từ ăn Tết Ta (Âm lịch) sang ăn Tết Tây (Dương Lịch) đều rất phát triển mạnh về kinh tế, xã hội, và những bản sắc dân tộc của họ vẫn không hề thay đổi. Nhật Bản đã chuyển sang dùng Tết Dương lịch từ năm 1873. Singapore mặc dù có 76.2% người Tàu sinh sống theo phong tục Trung Quốc nhưng vẫn cử hành Tết Dương Lịch là chủ yếu. Châu Âu, châu Mỹ, châu Phi cũng đều đón Tết Dương Lịch. Ý kiến của GS Võ Tòng Xuân không yêu cầu phải bỏ hoàn toàn Tết Âm Lịch, mà chỉ “ăn” 3 ngày, như vậy sự thay đổi này chưa tích cực mà vẫn còn dằng dai. Hiện nay không chỉ người Việt ở hải ngoại tạm gọi là sung túc, mà người trong nước đang còn khó khăn vẫn dùng quá nhiều ngày lễ vào những ngày cuối năm. Từ Giáng Sinh trở đi, người ta đã trang hoàng nhà cửa, sắm sửa, tụ tập ăn uống, nhậu nhẹt tưng bừng. Lễ Giáng sinh thường kéo dài những ngày nghỉ đến Tết Dương lịch, một này lễ không thể bỏ qua, với party, ăn nhậu, cowdown. Sau Tết Dương Lịch hơn tháng đến Tết Ta, một ngày lễ mà mọi nhà, mọi người đều chờ đợi, tham gia trích cực, mua sắm, biếu xén, chơi hoa (đào, quất, hồng, mai…) ăn nhậu cờ bạc, đi chơi xa. Ngày xưa, ban AVT đã than: “Tết nhất làm chi, ai bày Tết nhất làm chi, may quần may áo, lo đi chạy tiền!” Nhà giàu ăn Tết theo nhà giàu, nhà nghèo cũng phải tính
60
toán vất vả để cho có được một cái Tết tươm tất, không trà rượu, đào quất, thì cũng có con gà, miếng thịt heo, nồi xôi và bộ quần áo mới cho con nhỏ. Chừng đó thôi, cũng không phải là chuyện dễ dàng. Dân lao động lề đường, không có tiền thưởng, không có đồng lương cố định, lấy đâu ra tiền “ăn” Tết, có khi phải vay mượn, tiêu pha để được cái “no ba ngày Tết,” cả năm đói nghèo, nhịn miếng ăn thì được, nhưng ba ngày Tết không có nhánh bông, nải chuối, miếng thịt sao đành! Đối với người Việt chúng ta, ai “chẳng giàu thì nghèo, ngày ba mươi tết thịt treo trong nhà.” Người Việt trong nước, từ khi mở cửa, có khấm khá lên chút đỉnh, thì muốn tỏ ra mình là người cấp tiến, rộng rãi, sang trọng, nhất là muốn “trả thù dĩ vãng.” Những ngày lễ của một thứ văn hóa xa lạ của các nước khác, du nhập rất dễ dàng vào Việt Nam, thậm chí còn tiêu xài, tổ chức rềnh rang hơn cả những nước có ngày lễ này như Hoa Kỳ qua nhiều thế kỷ. Tuổi trẻ Việt Nam tưng bừng với lễ hội Valentine, Halloween… và đã tiêu pha không ít về những dịp lễ này. Rồi Giáng Sinh đến, tiếp theo là Tết Dương Lịch, theo phong tục Âu Châu và nổ bùng trong ngày “Tết Ta.” Người Việt ta thường tiêu xài ba ngày Tết mà phải trả nợ một năm. Trong không khí tưng bừng nhộn nhịp của ba ngày Tết, không ai có thể ngồi yên, mà không bị lôi cuốn vào cơn lũ Tết, phải nói là chạy theo ngày Tết mới đúng. Ít người trong năm, dành dụm tiền để ”ăn” Tết,
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
61
TẠP GHI HUY PHƯƠNG
mà trông đợi vào “lương tháng 13,” “tiền thưởng Tết!” Không có thì vay mượn, hay cướp giật, trộm cắp để có tiền xài Tết. Bằng chứng là Công an Việt Nam đã đồng loạt ra quân mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm trong dịp Tết Nguyên đán Canh tý 2020. Theo quy luật hàng năm, vào dịp Tết Nguyên đán, hoạt động của các loại tội phạm sẽ gia tăng nên lực lượng công an Saigon đã mở đợt cao điếm tấn công trấn áp tội phạm từ nay đến hết ngày 14-2-2020. Người Việt Nam có cách nói là “Ăn Tết!” Có ăn thì có nhậu. Tệ trạng nay gây bao nhiêu cảnh thảm khốc trên đường phố vì tai nạn giao thông do rượu bia gây ra. Tin trong 3 ngày nghỉ Tết Dương lịch vừa qua, toàn quốc xảy ra 67 vụ tai nạn giao thông làm chết 40 người, 37 người bị thương. Mạng người sao quá rẻ. Nói là “ba ngày Tết” nhưng trong nước hiện nay, dù chỉ là Tây (Dương Lịch) ai cũng được nghỉ ba ngày (qua mặt Âu Mỹ!) Năm ngoái, cán bộ, công chức và dân lao động làm tại các cơ quan nhà nước được nghỉ Tết Nguyên đán liền 7 ngày, học sinh được nghỉ Tết Nguyên đán Canh Tý 2020 16 ngày, ...”Tháng Giêng là tháng ăn chơi” mà, nhưng nghỉ nhiều thì tệ nạn nhiều! Người Việt ở đâu cũng có phong tục nghìn đời là “Về quê ăn Tết!” Phi trường, nhà ga, bến xe nghẹt cứng người đi lại, chờ chực, vật vờ chờ một chuyến xe hay tàu về quê, với hành lý lích kích vì quà cáp biếu xén, qua những ngày sắm Tết tốn kém.
62
Người Việt Nam không ai còn lạ gì với thủ tục biếu xén (hay lo lót) trong xã hội Việt Nam, không thể quên hay thiếu sót trong ba ngày Tết. Đây là một dịp để nhân viên nhắc nhở thủ trưởng chớ quên mình và thủ trưởng cũng nhân dịp này, đánh giá lòng trung thành của thuộc hạ. Thủ trưởng lại còn phải lo biếu xén cấp trên nữa, nên phải thông cảm. Nếu so sánh nhịp sống của người Việt hải ngoại với đồng bào trong nước, thì người hải ngoại cũng có vui với những ngày lễ từ tháng 10 với Halloween với kẹo cho trick & treat, y phục hóa trang, đến Thanskgiving (chủ yếu là sum họp gia đình,) sau đó là New Year rồi đến Tết Âm Lịch. Tuy là ngày lễ lớn, nhưng vì sống ở xứ người, phải theo giờ giấc, công ăn việc làm mưu sinh, nên ngày mồng Một cũng như bao nhiêu ngày khác, nếu không rơi nhằm ngày Chủ Nhật hay Thứ Bảy, nên chỉ có chợ hoa, bánh mứt, Hội Chợ hay diễn hành Tết để bà con có nơi lui tới cho đỡ nhớ quê hương. Tình trạng “ăn Tết” từ bao năm nay đã diễn ra như vậy, liệu những lời đề nghị gộp hai Tết làm một (?) hay bỏ Tết Âm Lịch chỉ dùng Tết Dương Lịch như Nhật Bản, liệu có ai hưởng ứng? Khổ có rồi, bo bo nhai trẹo cả xương hàm, xếp hàng cả ngày mua được lạng thịt, bây giờ là lúc xả cảng! Nếu Việt Nam có những quy định và luật lệ được thi hành cứng rắn, khắt khe như việc dùng rượu bia, lái xe, hay ngày lễ lớn như New Year, chỉ có một ngày (trừ long weekend) thì đã không xẩy ra những tệ nạn như ở Việt Nam. Cũng không có thứ luật lệ nào, cấm đoán về phong tục, như cấm “ăn Tết” ta, thì rồi ra đâu cũng vào đấy, khi dân trí mình còn thấp, sống thiếu thực tế, chạy theo phong trào, chuộng bề ngoài. Để khỏi bị chê là không theo truyền thống dân tộc, chạy theo Tây phương, ý kiến “ba phải” của người viết bài
này, là cứ cho “ trăm hoa đua nở,” gọi là “phát huy dân tộc tính,” “ăn chơi tùy năng lực, lao động tùy ý thích,” con đường dẫn đến đâu là chuyện sống chết của chế độ. Chỉ mong nhà cầm quyền có những luật nghiêm ngặt về việc uống rượu, lái xe lâu nay làm tổn hại cho bao nhiêu mạng con người, và bớt lại những ngày nghỉ quá hào phóng, để tránh cảnh “nhàn cư vi bất thiện,” và dẹp được nạn tham nhũng, biếu xén đút lót thì thằng dân may ra mới ngẩng đầu lên nỗi! Trị dân từ gốc, không phải cứ gộp hai ngày Tết Ta, Tết Tây làm một, hay bỏ ăn Tết Ta thì mới theo kịp văn minh, tiến bộ, mới hết nghèo. Mà ông Giáo Sư Võ Tòng Xuân cũng đừng sợ dân mình “ăn” hai cái Tết vừa Ta, vừa Tây nên không giàu nỗi. Rõ ràng là người Việt không nghèo chút nào khi người ta có thể mua một cây Giáng Sinh 100 triệu đồng (gần 2,500 dollars,) hay chơi một chậu hoa mai Tết “khủng” giá 1,5 tỷ (60.000 dollars.) 1,000 dollars một cặp quýt lục bình. Năm 2018, công ty nhựa Hải Dương bỏ ra 120 triệu dollars để mua 45 xe hơi và xe máy để tặng Tết cho nhân viên!
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
HUY PHƯƠNG
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
63
NGƯỜI VIẾT RONG
NHỮNG NÀNG KIỀU TRÊN ĐẤT MỸ NGUYỄN THƠ SINH
Này con thuộc lấy nằm lòng, Vành ngoài bảy chữ, vành trong tám nghề. (Truyện Kiều – Nguyễn Du) Khi con người bước vào giai đoạn có “của ăn của để”, có tích lũy, hệ quả tất yếu thường xảy ra, những thói hư tật xấu, những ham muốn đu đeo… Theo cách nói của nhiều người: No ăn rửng mỡ. Thế là những dịch vụ bất công xảy ra. Người có tiền và kẻ nghèo khó ai cầm dao đằng cán, đằng lưỡi thông thường chúng ta đã có câu trả lời. Trong đó người nghèo thường nhận về biết bao thua thiệt. Nghèo, có thể nói gần như đó là mối họa đối với đa số. Mà cái nghèo đâu phải chỉ xảy ra tại một nơi nào đó trên hành tinh. Nó như không khí, xuất hiện khắp nơi. Gần như có thể tạm khẳng định nơi đâu có con người, nơi đó sẽ có những nghịch cảnh éo le, những câu chuyện đắng lòng, những hoàn cảnh cơ nhỡ... Nghèo người ta phải bán những thứ họ có thể để trám vào những thứ phải chi tiêu. Hẳn bạn đọc còn nhớ cụ Ngô Tất Tố với tiểu thuyết Tắt Đèn vang danh một thuở. Chị Dậu, một nhân vật để đời trong dòng chảy văn học tân kỳ của Việt Nam những năm cuối của thập niên1930 chúng ta không lạ. Nghèo, chị phải bán chó, bán con. Cuộc sống cơ hàn sao thảm thương khốn đốn đến thế không biết. Đó là một nhân cách đáng quý, đáng trân trọng. Chị Dậu bán chó, bán con chứ không bán rẻ chữ trinh tiết. Nhưng đâu phải ai cũng có thứ để bán. Nói khác đi, không còn đất để bán, không còn chó để bán, người ta nghĩ đến chuyện bán tất cả những
64
gì họ có, bất luận đó là thứ gì, thậm chí là thân xác. Đau lòng thay, câu nói “bán trôn nuôi miệng” nhiều thời đã trở thành vết nhơ trong lịch sử nhân loại. Có lẽ không hẳn ai cũng khổ đến nỗi bán đi thân phận, bán đi phẩm giá. Không loại trừ nhiều trường hợp nghĩ đến chuyện an nhàn, nằm mát ăn bát vàng, hoặc đơn giản hơn họ bị cám dỗ. Tiền kiếm dễ, an nhàn mát mẻ, son phấn lụa là, nhân phẩm dần dần trượt vào băng hoại. Hẳn bạn còn nhớ một Vũ Trọng Phụng với một Kỹ Nghệ Lấy Tây, một dẫn chứng hùng hồn, dù không ít những mối tình dị chủng (dân Ta lấy người Tây) đáng yêu vẫn có, song nhìn thoạt qua, bốn chữ Kỹ Nghệ Lấy Tây phần nào nói lên những góc khuất âm thầm kín kẽ bên trong, nghe cứ thấy lấn cấn thế nào ấy. (Thôi), cuộc sống nó vốn luôn thế. Không thể trách rẻo mỡ vì đàn mèo nhan nhản vây quanh. Phải có nhu
cầu mới có người đáp ứng. Thậm chí vu oan cho khách mại dâm có phải đã quá lời; bởi phải chăng một phần trách nhiệm đến từ những nàng Kiều. Dẫu không hẳn là chèo kéo, rủ rê, song khái niệm trăm người bán, vạn người mua; gẫm lại, trong bối cảnh làng chơi chuyện này giải thích không mấy khó khăn gì. Trong kỹ nghệ kinh doanh thân xác, hiển nhiên kẻ mãi dâm luôn có một phần trách nhiệm. Đến khổ. Hai chữ “mại” và “mãi” chỉ khác nhau bởi dấu nặng và dấu ngã. Thân phận con người nó luôn là thế. Có đáng buồn không, có xấu hổ không, có nặng nề oan nghiệt lắm không? Hay đấy chỉ là chuyện thế thái nhân tình, tứ khoái thông thường, kiểu người xưa thường nói trại đi cho nhẹ: Lẳng lơ thì cũng chẳng mòn. Chính chuyên cũng chẳng sơn son để thờ! Trên đất Mỹ, thương thay những nàng Kiều... Chỉ tại Las Vegas mới có những kẻ bán thịt tươi thôi ư?
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Hay tại những góc đường của khu phố xập xụi trên đất Mỹ, nơi ánh đèn đường mờ ảo nhập nhoạng, những căn phòng ngột ngạt hơi người của một motel xuống cấp… Thôi thì đủ cả, đĩ hạng sang, đĩ hạng hèn không thiếu. Riêng tại Nevada, đĩ có môn bài, rõ mồn một. Cuộc sống ơi, gẫm lại, phải chăng vì nghèo mà người ta lao vào con đường tăm tối thăm thẳm ấy? Hay còn vì những lẽ đời bể dâu, lẽo lự khác… Tiết trời trở lạnh. Covid-19 vẫn ngang tàng hống hách. Chúng dệnh dạng lởn vởn ngoài đường, coi mạng người rẻ như bèo. Thấy người lớn tuổi, người có bệnh, chúng hớn hở vui mừng như vớ được của rẻ. Rồi từ từ chúng tấn công những người khỏe mạnh khác. Của đáng tội, thực ra chẳng trách chúng được, vi-rút sinh ra là để phát tán lan tràn. Một số vô hại, một số do kiếp nạn “nợ hồng trần” nên phải rơi vào nghiệp chướng, trở thành kẻ ác. Ôi cái vòng nhân quả thật đáng sợ thay, nghiền ngẫm lại, bao giờ mới trả dứt món nợ tiền kiếp đây? Yahoo! Life đánh đi một bản tin (nguyên văn): Nevada’s legal brothels remain closed during pandemic, so this sex worker is suing: ‘Blatant discrimination’ hôm thứ sáu, mùng 4 tháng 12, lập tức thu hút sự chú ý nhiều độc giả. Có thiệt không đây, giữa lúc cả thế giới đang bấn lên vì phải đối phó với Tử thần Covid-19, bài báo này liên can gì đến những lo lắng dầu sôi lửa bỏng chung (?), có dính dáng gì đến Covid-19? Ah… Có chứ sao không. Đọc lại cái tên giùm coi, bộ không thấy chữ pandemic hay sao? Đi một ngày đàng, học một sàng khôn, đến Las Vegas hay Reno chơi mới biết ở đây mãi dâm hợp pháp. Tuy nhiên lệnh cấm được ban hành kể từ 17 tháng 03, dù những dịch vụ khác, cũng đụng chạm da thịt như ngành nails, tiệm tóc, tiệm tẩm quất mát-xa được cho phép mở cửa.
Không phục, một nàng Kiều, cô Alice Little tỏ ra bực bội. Nghề của cô, nói toạc ra đâu phải ai cũng giống ai, dám xâm mình ra đường kiếm ăn trong kỹ nghệ này hẳn phải có môn bài mới đủ tư cách hợp pháp đem chuông đi đánh xứ người. Vả lại, thời buổi hiện đại, ăn cơm trước kẻng, nghề bán hoa đâu nhất thiết phải câu nệ giữa chuyện bán thân hay bán nghệ! Là người hành nghề có giấy phép, cô Alice Little hoạt động tại địa điểm Moonlite BunnyRanch, thuộc thành phố Mound House, Nevada. Sau khi lệnh đóng cửa ban ra nàng Kiều này bỗng bị đẩy vào cảnh khó khăn tài chánh. Là người được coi là có thu nhập thuộc dạng top-earning của giới legal sex worker tại Mỹ, cô đã đâm đơn kiện Thống đốc bang Steve Sisolak tại Tòa án Third Judicial District Court thuộc Hạt Lyon vi phạm nghiêm trọng quyền lao động của nghề được cho phép (ply their legal trade). Bỏ mẹ chưa, chuyện lớn đấy các ông, các bà ơi. Con kiến đòi kiện củ khoai. Trong đơn kiện, lý do chính được đưa ra (nguyên văn): [Sisolak has] without any rational basis, decided to single out brothels. Quá rõ ràng, lời tố cáo đanh thép, chén cơm của cô và nhiều chị em khác bị hất đổ. Họ cũng có bao tử, cũng cần ăn cơm,
sao tự nhiên lại cắt đứt con đường sống của họ? Vào ngày 19 tháng 11, Tòa nhận đơn tố tụng của nàng Kiều Alice Little đã yêu cầu văn phòng Tổng chưởng bang Nevada phải có phản hồi đối với nguyên cáo trong vòng 30 ngày. Tuyệt nhiên không chút úp mở, Alice Little tuyên bố rõ (nguyên văn): It would be understandable if the governor kept all close-contact businesses closed. But the fact that massage parlors, estheticians, salons, escort services and other non-essential businesses have been allowed to reopen lead me to believe that the governor ’s decision to keep brothels closed is just blatant discrimination against Nevada’s legal sex workers. I just can’t let the governor arbitrarily decimate the livelihoods of an entire class of hardworking women. That’s why I decided to take legal action. Rõ ràng ở đây, trong tư cách một người lao động tại kỹ nghệ tình dục (sex worker), cô có quyền lên tiếng khi nghề của cô bị chèn ép, đặc biệt khi những nghề va chạm thân xác khác được cho phép mở cửa. Theo cô Alice Little, đó là một hành vi đối xử phân biệt quá trắng trợn (blatant discrimination), hoàn toàn không hề có bất cứ thiện chí “thương hoa tiếc ngọc” nào.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
65
NGƯỜI VIẾT RONG Thêm nữa, trang bị với kiến thức hiểu chuyện, ý thức rõ muốn thắng thế phong trào đấu tranh nào cũng cần đến những tiếng nói chung, Alice Little vận động nhiều chị em khác cùng đấu tranh cho quyền lợi bản thân. Một chương trình ủy lạo GoFundMe đã được xúc tiến, tính đến thời điểm bài báo được tung ra, số tiền lạc quyên được đã lên đến 3.400 Mỹ kim. Lời trần tình của cô trong lời kêu gọi tại trang website của mình (nguyên văn) như sau: As many of you know, legal battles aren’t cheap. This lawsuit has been self-funded up to this point, and now I’m asking for your help to allow me to pursue this case all the way through to a successful victory. The brothel’s closure affects far more than just myself - it affects an entire network of working women and staff who are all suffering financially as a direct result of Governor Sisolak’s refusal to reopen these respected adult businesses - hence the need for legal action. Theo đó lệnh cấm của Thống đốc Sisolak ảnh hưởng đến những sinh hoạt của chị em rất nhiều. Nhưng vì chi phí tốn kém cho các thủ tục tố tụng buộc cô cần đến sự hỗ trợ tài chánh từ mọi phía để quá trình tranh đấu đạt được những kết quả thắng lợi mong đợi. Vào nghề được 5 năm, Alice Little cho Yahoo Life biết (nguyên văn): [it’s] absolutely insane and surreal and it’s the right thing to do and somebody had to do it. Rõ ràng hành động của Alice Little là hành động quả cảm của người
66
nhìn ra đại cuộc, biết nghĩ đến người khác trước. Tuy nhiên điều khiến Alice Little hậm hực nhất đó là nghề mãi dâm (brothel) nghèo, qui mô nhỏ nên không thể đóng góp nhiều cho các chiến dịch hô hào tranh cử của các chính khách, nghiễm nhiên bị làm khó. Alice Little không nghĩ Thống đốc Sisolak cố tình, nhưng rõ ràng ông chẳng có bất cứ lời nói nào động viên nào đối với một kỹ nghệ đang gặp nhiều khó khăn này (nguyên văn): First, the brothels are few and limited in number when compared to places like casinos, which are numerous, large and well-funded, and can make political contributions, so there’s fiscal motivation. The brothels don’t have any such funding... I imagine we simply weren’t very high on his priority list. I’d like to think he is not anti-brothel, but at the same time, I’ve never seen him speak a single word in support... He’s not even acknowledged that we are struggling right now. He very well could have negative feelings in regards to my industry. Một công nhân tình dục khác là Kiki Lover khẳng định rõ Thống đốc Sisolak đang cố ý thực hiện hành vi đối xử phân biệt với nghề “buôn hương bán phấn” này. Kiki Lover từng hoạt động tại doanh nghiệp mang tên Sagebrush Ranch. Theo lời chủ doanh nghiệp địa điểm hoạt động Sagebrush Ranch, tổng cộng trước sau 49 nhân viên làm việc tại các khâu khác nhau như bảo vệ, nhân viên đứng bếp, người pha rượu, nhân viên dọn phòng, ban quản lý; tất cả bọn họ đều là những sex workers! Theo lời một tú bà, Suzette Cole, người quản lý bốn cơ sở kinh doanh mãi dâm hợp pháp, trong đó có cơ sở Moonlite BunnyRanch nơi Alice Little từng làm việc cho biết: Tính đến thời điểm cuối tháng 10, hơn 500 sex workers đã mất việc. Một số phải hoạt động chui, vô tình trở thành “hành nghề bất hợp pháp”, rất nguy hiểm. Phát ngôn viên của Thống đốc Sisolak từ chối không đưa ra bất cứ nhận xét nào. Tuy nhiên tại phát biểu
hồi cuối tháng 10, Thống đốc Sisolak cho biết (nguyên văn): Certainly we’re going to have to look at getting kids back into schools before we look at getting folks back into brothels. We’ll be addressing it some time, certainly, but it’s not in the immediate future. Theo đó còn nhiều thứ quan trọng hơn Văn phòng Thống đốc phải thực hiện trước. Luật tiểu bang Nevada yêu cầu sex workers phải làm việc tại các địa điểm kinh doanh có môn bài (official brothels). Năm 2018, Nevada có khoảng 20 địa điểm như thế. Đồng thời các địa điểm này chỉ được phép kinh doanh tại các quận hạt với dân số không quá 700.000 người. Hiệp hội Nhà chứa bang Nevada (The Nevada Brothel Association) không đưa ra bất cứ nhận định nào, tuy nhiên tại Twitter, họ cho biết hoàn toàn vô lý khi đóng cửa các nhà chứa (no rational excuse)! Vâng. Trên đất Mỹ, va quật những cuộc mưu sinh gió tanh, mưa máu. Thân phận con người? Giá trị con người? Quyền làm việc. Quyền có thu nhập chính đáng? Có bẽ bàng lắm không? Có xót xa lắm hay không? Hay thôi, đó là chuyện đèn nhà ai nấy rạng, cơm nhà ai nấy ăn… … Chỉ biết đâu đó trên đất Mỹ, mùa Giáng Sinh năm 2020, những mái nhà, những bàn ăn, những khuôn mặt, những suy nghĩ trăn trở… Còn đó những cây thông, những quả châu, những hộp quà, những chiếc vớ treo trên vách, những đối xử phân biệt, những lý lẽ giằng co, ai đúng, ai sai… Phần bạn, bạn có nghĩ kỹ nghệ nhà chứa Nevada bị xử ép, hay nhìn kỹ hơn, liệu người ta cần đưa ra những chính sách hỗ trợ nào đó, hợp lý hơn, nhân bản hơn, an toàn hơn; thay vì lảng tránh, tảng lờ, cuối cùng là chìm xuồng… Vô tình đẩy nhiều chị em vào cảnh túng bấn, của Trời ban không đem ra bán được; thế mới có chuyện con giun xéo lắm cũng oằn, phải vậy không thưa quý vị?
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
NGUYỄN THƠ SINH
GÓC CỦA PHAN
Ai đánh cắp chữ tín của người Tàu PHAN
A
i đã xem qua pho truyện kiếm hiệp của Kim Dung thì ắt không quên chuyện những kiếm khách nhỏ máu ăn thề với một đồng đạo võ lâm. Họ thề rằng: Huynh đệ không đồng sanh nhưng đồng tử. Có lẽ vì kiếm khách trong tinh thần Kim Dung đều là những người coi cái chết nhẹ như lông hồng. Tình bạn Trung hoa trong lịch sử lâu đời của họ còn có chuyện Bá Nha-Tử Kỳ; người này chết thì người kia đập đàn vì thế gian không còn ai hiểu được tiếng đàn tri kỷ ấy nữa... Mới nhớ sơ sơ lại lòi ra ông thái tử Ðan của nước Yên; tình bạn vương giả thường đểu giả nhưng tình
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
67
GÓC CỦA PHAN
thái tử nước Yên đi vào sử sách với người bạn Kinh Kha. - Kiếm khách lừng danh kim cổ đã qua sông Dịch với ba trăm trinh nữ mặc áo trắng đưa tiễn người anh hùng đi thích khách Tần Thủy Hoàng. Dây dưa tới ông Tần bạo chúa này thì lại cộm lên lòng thủy chung của một bạo chúa mới đáng nói: Cái chết của Mạnh Khương đã để lại vết thương lòng không lành trong lòng bạo chúa đến hết đời. Ông xây cầu Mạnh Khương để tưởng nhớ nàng sau khi nàng tự vẫn, và chiếc cầu tình đó là nơi Tần Thủy Hoàng rất cô đơn trong những đêm trăng độc cô cầu bại... Tình bạn của người Trung hoa-bất luận là thật hay chỉ là hư cấu tiểu thuyết. Nhưng xét đến khía cạnh văn học phản ánh đời sống theo kiểu lý luận Mác-xít, thì người Trung hoa xưa có tôn vinh sự trung tín thì mới có tác phẩm lưu truyền tới hôm nay. Lui về cận đại, người Tàu nổi tiếng khắp thế giới về làm ăn, buôn bán, gọi chung là thương mại. Người Tàu giỏi thương mại đến nỗi trên thương trường có câu: Không bao giờ sang lại thương hiệu của người Tàu. Ðơn giản là người Tàu đã chịu sang tiệm thì phải hiểu là đó là đất chết; hoặc nghề đó đã hết thời. Ðừng dại dột đâm đầu vào khánh tận. Có thể nói người Tàu, văn hóa Tàu đặt nặng,
68
coi trọng chữ tín; đặt chữ tín lên hàng đầu trong giao dịch nên họ thành công về thương mại khắp nơi. Ðến những truyện, phim xã hội đen ở bến Thượng hải. Giới giang hồ chủ cả xòng bài, nhà hàng khách sạn, động mãi dâm, ổ hút thuốc phiện, cánh buôn lậu vũ khí... đến những người khuân vác ở bến tàu, dân đâm thuê chém mướn, người bán hàng rong ở bến Thượng Hải... đều coi trọng chữ tín như nhau. Chính chữ tín và lòng thủy chung trong văn hóa Tàu làm nên tên tuổi và sự thành công của họ trên trường quốc tế. Nhưng tinh hoa đó của người Tàu đã biến đi đâu, để hôm nay cả thế giới đều khinh sợ cụm từ: “Made In China”? Vì là nước láng giềng phương Bắc, lịch sử gần gũi với Việt Nam nên giới khoa bảng của Việt Nam xưa cũng rất sính văn hóa Trung hoa, ưa dùng điển tích Tàu để giáo hóa xã hội Việt của mình... Không nên nghi ngờ nền văn hóa trọng tín và thủy chung của Trung hoa xưa vì nếu thế có nghĩa là công nhận nhiều học giả, nhà tư tưởng của Việt Nam xưa sai bét khi coi trọng văn hóa Tàu. Khi dùng hai chữ “Trung hoa”, chúng ta không thấy xấu xa; “Trung hoa” khác xa với “Trung cộng”. Người ta nói đến nền văn minh phương Ðông với hai chữ “Trung hoa”, cái nôi văn
minh nhân loại đã phát minh ra hai thứ làm thay đổi thế giới là cái bánh xe hình tròn và thuốc pháo. Nhưng tới “Trung cộng” thì khác rồi! Sau cách mạng Tân Hợi 1911 thì hai từ này chưa có vì nhà cách mạng Tôn Dật Tiên của cuộc cách mạng tư sản ấy cũng đã từng thống nhất Trung Nguyên với quốc hiệu là Trung Hoa Dân Quốc. Mãi đến sau Thế chiến thứ II, Trung hoa bước vào nội chiến. Ðến khi Mao Trạch Ðông hất cẳng được Tưởng Giới Thạch bay qua Ðài Loan thì Trung hoa mới chính thức tham gia vào khối cộng sản quốc tế, nhưng với tên gọi vẫn dùng Trung hoa, là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, ngày Quốc khánh được chọn là 1 tháng 10 hằng năm cho đến hôm nay. Vậy từ Trung cộng không do chính Ðảng cộng sản Trung hoa đặt ra mà do “cộng sản” - hai từ bao hàm hết gian trá, giả dối, lường gạt, phi nhân tính, thiếu tự trọng... đã làm cho thế giới không còn coi trọng Trung hoa nữa. Thế nên họ mới gọi nước Trung hoa theo cộng sản với tên tắt là Trung cộng. Ðến đây chúng ta đã thấy sự thay đổi đến tận gốc rễ của nền văn minh phương Ðông, cái nôi văn hóa trọng tín, đề cao những giá trị nhân văn như lòng thủy chung, tính hiếu đạo... Những cuộc đấu tố trong cải cách ruộng đất thời Mao đã giết nhiều người - cũng không bằng giết chết luân thường đạo lý, văn hóa nhân bản của xã hội Trung hoa. Chính chủ nghĩa cộng sản đã giết-chết-hết người Trung hoa trọng tín, thủy chung, hiếu đạo... Cách mạng vô sản ở Trung hoa tàn bạo hơn Tần Thủy Hoàng ngàn lần vì Tần Vương chỉ thống nhất Trung hoa về một triều, lòng ông vẫn mong quốc thái dân an, thanh bình thịnh trị. Tần Thủy Hoàng có đốt sách nhưng là đốt đi những bất lợi theo tư tưởng của ông, không cho thế hệ sau học tập những gương trung nghĩa đã từng tạo ra binh biến suốt lịch sử Trung hoa thời trước ông. Tần Thủy Hoàng không tẩy não người
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
69
GÓC CỦA PHAN dân bằng độc chất cộng sản như Mao Trạch Ðông. Ông Tần xây cầu, lập miếu Mạnh Khương cho dân thờ cúng nghĩa là không vô thần. Ông Mao từ vô thần căn bản của chủ nghĩa cộng sản đã lưu manh hóa người dân Trung hoa bất chấp luân thường đạo lý, coi rẻ coi khinh tư cách, giá trị con người Trung hoa ngàn năm văn vật, đập đổ văn hóa Trung hoa tận gốc hơn Tần Thủy Hoàng gấp ngàn lần. Ðơn giản là ông Tần có học hơn ông Mao. Sử sách chứng minh là ông Tần có kiến thức thiên văn, địa lý, nhân văn cao hơn ông Mao trong khi ông cách ông Mao - tính thời gian ngược, còn hơn Công lịch. Như thế, qua trung bình 10 năm một thế hệ, từ 1 tháng 10 năm 1949 đến nay. Trung hoa đã có 6 thế hệ người Tàu bị tẩy não, dư sức mất toàn bộ người Tàu tín nghĩa xưa kia. Người Tàu bây giờ phải thêm chữ “cộng” để phân biệt với người Tàu xưa. Tàu cộng đỏ lòng sắt máu từ khi sinh ra thì lấy đâu nhân nghĩa để giữ chữ tín, để trọng nhân văn như tiền nhân của họ. Người Tàu uy tín trên thương trường, thủy chung trong tình bạn đã chết tự lâu rồi. Thế giới chỉ còn lại sự bất an vĩnh viễn với Tàu cộng mà thôi. Họ làm giả đủ thứ, tới cái bao cao su kế hoạch hóa gia đình cũng giả. Ðiều đó nói lên là chủ nghĩa cộng sản thực sự phi nhân tính. Nói thế cũng còn sang, phải nói là thú tính cũng không có vì thú vật đồng loại không đánh nhau. Cuộc chiến tranh sinh tồn chỉ diễn ra giữa bầy sư tử và bầy nai. Nhưng Liên xô-Trung cộng hục hặc biên giới quanh năm - từ thời còn cùng nhau thuộc phe cộng sản. Anh em gì với nhau mà Liên xô tràn xe tăng vô Tiệp Khắc, Ba Lan, - đàn áp đẫm máu... Môi hở răng lạnh gì mà Trung cộng đập Việt Nam như cái mền rách năm 1979; tình hữu nghị Việt-Miên cục... gì mà Việt Nam xâm lăng Capuchia... những bằng chứng rõ ràng có thể phủ nhận tinh thần quốc tế vô sản là không có thực. Thời Phạm Văn Ðồng của Việt
70
Nam thỏa hiệp với Trung cộng (còn văn bản dâng tế Hoàng Sa). Nghĩa là Tàu cộng chỉ giúp cộng sản bắc Việt có điều kiện, đểu giả phi nhân ở chỗ là Tàu cộng trùm lên đầu cộng sản bắc Việt cái nón cối - quốc tế vô sản. Cộng sản miền bắc xâm lăng miền nam, bất chấp hiệp định Genever để hoàn thành kế hoạch nhuộm đỏ thế giới của cộng sản quốc tế, mới là hoang tưởng. Tàu cộng có thương tình quốc tế cộng sản gì đâu với Việt Nam ở chiến trường tây-bắc 1979; môi hở răng lạnh gặp sứt môi răng sún cù cưa đến thời Nguyễn Văn Linh khác gì con chó phản chủ Tàu quay chạy theo Liên xô sau khi bị đánh tan tành. Nhưng cộng cản Việt Nam ngoài cái thấp cổ bé họng còn ngu nữa, làm chư hầu cũng không biết chọn chủ mà theo, theo Liên xô thời cách mạng Ðông Âu đã chín muồi, nổ ra, kéo luôn Liên xô xuống hố... con chó phản chạy về chủ cũ còn được tha vì đánh chó chạy đi ai đánh chó chạy lại; nhưng siêu chó Tàu cộng xực luôn con cái Nguyễn Văn Linh bằng một loạt văn bản - không ai biết! (Thực sự Nguyễn Văn Linh ba giò bốn cẳng chạy sang Bắc Kinh cầu cứu thiên triều sau khi Liên xô sụp đổ bằng bao nhiêu biển, đất biên giới, rừng đầu nguồn, bau-xít tây nguyên... không ai biết bao nhiêu là bao nhiêu, chỉ thấy Tàu cộng xâm thực Việt Nam có vẻ đúng hợp đồng cho tới hôm nay... và mai sau tiếp diễn). Các cuộc biểu tình chống Trung cộng đang diễn ra ở Việt Nam, dường như phía Trung cộng cũng hơi bất ngờ! Giới quan sát đặt ra câu hỏi có lý, kẻ cướp không tự tin như thế, Trung cộng xâm lấn Việt Nam nhiều năm nay theo kế hoạch biển rừng cụ thể như người đi “tiếp thu” tài sản đã sang nhượng. Sao lại có vụ biểu tình ngoài dự liệu... Chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa cộng sản đánh nhau làm chết bao triệu người trong hai cuộc Thế chiến. Lịch sử gọi là chiến tranh ý thức hệ. Nhưng tìm đâu ra hệ ý thức của chủ nghĩa cộng sản? Hệ gì? Chỉ thấy hệ
lụy của nó như phóng xạ nguyên tử, từ từ tàn phá từng đất nước, dân tộc nào đã theo nó; chỉ cần vài thế hệ thì hậu hoạn muôn năm... Chủ nghĩa cộng sản làm thay đổi văn minh nhân loại theo chiều hướng xấu đi. Thế giới không bao giờ hết nguy hiểm với hậu quả, hệ lụy từ chủ nghĩa cộng sản. Nước Nga đầu tàu cộng sản thì sao chứ? Một nước cộng sản treo cờ tự do, dân chủ được lãnh đạo bởi KGB. Cu ba, Bắc Hàn, Việt Nam thì hèn quá, không đáng nói tới. Trung cộng mới thật sự là hiểm họa toàn cầu với 1,3 tỷ Tàu cộng chứ không phải người Tàu của Trung hoa xưa nữa... Không phải không có người Tàu hiểu biết, Hiểu Ba. Nhưng chỉ là trang điểm cho một nước Tàu đã bán hết tổ tiên, văn minh, văn hóa Trung hoa cho cuồng vọng, lạc lối. Chẳng ai làm lãnh đạo mà đi biến đất nước mình thành xưởng sản xuất đồ rẻ tiền cho thế giới; biến chữ tín ngàn năm của dân tộc thành cụm từ thế giới rẻ khinh: made in china. Khốn nạn nhất là Việt Nam ngày càng lún sâu vào vòng cương tỏa của Tàu cộng - với một tập đoàn chỉ biết copy những gì tập đoàn lãnh đạo Bắc kinh đã làm, từ cải cách ruộng đất, đấu tố để giết người thì chưa thâm độc bằng giết truyền thống tôn sư trọng đạo, hiếu đạo trong nhân dân. Bắt chước tới mở cửa-tư bản hóa, kêu gọi đầu tư nước ngoài để hóa trị đất nước mình thành phóng xạ... nhưng cộng sản Việt Nam còn đi trước Tàu cộng một bước là không mất nước mà bán nước.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
PHAN
VIẾT TỪ DALLAS
Xu hướng kỹ thuật năm 2021 HUY LÂM
C
ó thể nói cho dù là một nhà tương lai học tài ba nhất c ũng không t h ể đ o á n trước được những gì xảy ra cho năm 2020. Trận đại dịch đã tàn phá thế giới ra sao thì hầu như mọi người cũng đã nhận thấy, và đồng thời qua ảnh hưởng của nó đã lái cuộc sống của chúng ta sang một hướng mớilà ngày càng lệ thuộc nhiều hơn vào kỹ thuật. Năm 2020 nay đã đi vào
quá khứ và năm 2021 vừa
bắt đầu. Trong khi mọi người vẫn còn đang tiếp tục sống trong một thế giới phải chống chọi với trận đại dịch từng ngày, thì các công ty kỹ thuật cũng đâu ngồi yên, họ cũng đang làm việc không ngừng để đem đến những kỹ thuật mới, tân tiến hơn, phù hợp hơn cho cuộc sống của chúng ta trong đời tư cũng như trong công việc, từ coi phim trực tuyến tại nhà với những cuốn phim mới ra lò cho tới những ống kính webcam tân tiến. Cuộc sống của mỗi chúng ta cũng đang tiến gần tới cái bình thường mới và ở đó ta thấy kỹ thuật hỗ trợ một cách tận tâm và đắc lực, từ những phương pháp làm việc mới đến chiếc mặt nạ loại kỹ thuật
cao. Trận đại dịch đã khiến cho hầu như mọi sinh hoạt trong cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào nhiều thứ, đặc biệt là trong lãnh vực kỹ thuật, mà chỉ một năm trước đó thôi đã không một ai có thể nghĩ tới. Các nhà kinh doanh và các công ty sản xuất nhận ra điều đó và đã không bỏ lỡ cơ hội, tận dụng mọi khả năng để mang tới cho người tiêu thụ những thứ cần thiết đó trong cuộc sống hiện tại, do vậy năm 2021 hứa hẹn sẽ mang đến những thiết bị và sản phẩm mới với nhiều cải thiện, phù hợp hơn cho hoàn cảnh mới. Một trong những sản phẩm mới là ống kính webcam tốt hơn cho các
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
71
VIẾT TỪ DALLAS
cuộc họp mặt trên màn ảnh video. Loại họp mặt kiểu mới này bùng phát trong năm 2020 và xu hướng này sẽ còn tiếp tục trong tương lai, và công ty Samsung đã thông báo cho biết chiếc điện thoại thông minh Galaxy mới, dự tính được tung ra thị trường khoảng đầu năm 2021, có trang bị ống kính mới sẽ cải thiện hình ảnh video được rõ và sắc nét hơn. Ống kính mới này cũng sẽ được trang bị cho các máy vi tính cá nhân và người tham dự các cuộc họp trên không gian ảo trong năm nay sẽ có cơ hội nhìn rõ mặt nhau hơn chứ không còn mờ mờ như trước nữa. Loại thiết bị khử trùng bằng tia cực tím (UV) dùng để tẩy trùng điện thoại và các thiết bị điện tử cũng đang chuẩn bị ra mắt. Thiết bị mới này gọn, nhẹ rất tiện để mang theo trong túi hoặc giữ trong xe phòng khi hữu sự. Một sản phẩm khác nữa có thể cũng cần phải mang theo khi rời nhà – đó là loại mặt nạ kỹ thuật cao, được trang bị với những tiện dụng như: kỹ thuật Bluetooth và ống nói microphone (hiệu Maskfone), máy lọc không khí có máy quạt (hiệu LG PuriCare), mặt nạ có đèn LED phát tia cực tím (hiệu UV Mask).Trong tương lai các công ty sản xuất còn tung ra thêm loại mặt nạ gắn cảm ứng thăm dò phẩm chất không khí hoặc dụng cụ hỗ trợ theo dõi tiếp xúc (contact-tracing).
72
Sắp tới đây trên thị trường sẽ có bày bán loại áo len giúp nhắc nhở người mặc giữ khoảng cách an toàn. Đây là loại áo được công ty SimpliSafe thiết kế có khả năng phát ra âm thanh báo động khi có ai đó tới gần người mặc trong khoảng cách 2 mét. SimpliSafe là công ty sản xuất máy móc giữ an ninh cho nhà ở và lúc đầu họ chỉ tính làm chơi cho vui nhưng không ngờ những chiếc áo len đầu tiên đã bán hết sạch ngay tức thì. Một trong những hiện tượng của năm 2020 chưa từng xảy ra trước đây là một số phim mới lần đầu tiên ra mắt khán giả ngay trong phòng khách ở nhà chứ không phải tại các rạp hát và xu hướng này sẽ còn tiếp tục trong năm mới. Năm vừa qua, do đại dịch hoành
hành, tất cả các rạp chiếu phim đã bi buộc đóng cửa trong một thời gian và nhiều hãng phim lớn như Universal Pictures, Disney và Warner đã phải ra mắt một số phim thuộc loại kinh phí cao của họ trên màn ảnh tivi qua trực tuyến. Netflix từ lâu đã thực hiện mô hình chiếu phim kiểu này, và nay Hollywood cũng đang chạy theo, nhưng do hoàn cảnh bắt buộc hơn là họ muốn thế. Hệ thống rạp AMC (lớn nhất nước Mỹ) cho biết số khán giả coi phim đã giảm 85% trong năm vừa qua và hệ thống rạp Regal Cinemas (lớn thứ nhì) thì quyết định đóng cửa tất cả các rạp của họ trên toàn quốc. Có lẽ xu hướng chiếu phim và coi phim mới ở nhà sẽ còn tiếp tục trong năm mới này do nhiều người còn lo ngại rủi ro cho sức khoẻ và có lẽ một phần vì thói quen mới đã bám rễ. Trong khi đó thì lãnh vực thương mại điện tử cũng phát triển mạnh và là một trong vài lãnh vực kinh doanh ít ỏi đã làm ăn phát đạt trong thời đại dịch. Chỉ trong ít tháng, để thích nghi với hoàn cảnh mới, tất cả mọi cửa hàng bán lẻ truyền thống đã buộc phải chuyển sang cách thức kinh doanh mới và mang tới cho người tiêu thụ một dịch vụ mới là từ nay người ta có thể mua sắm ngay tại nhà chứ không cần phải tới tiệm.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
73
VIẾT TỪ DALLAS
Trước đây trong ngành thương mại điện tử có thể nói công ty Amazon một mình một cõi trong lãnh vực này. Nhưng kể từ khi đại dịch xảy ra, hệ thống cửa hàng bán lẻ như Target nhận thấy số khách hàng đặt mua trên mạng rồi sau đó tới nhận hàng ngay bên ngoài cửa đã bùng phát mạnh, trong khi loại cửa hàng kiểu nhà kho như Costco cho biết khu vực thương mại điện tử của họ đã phát triển nhanh hơn bao giờ hết. Công ty Walmart đã tung ra chương trình thành viên giống như Prime của Amazon được gọi là Walmart+, và nhanh chóng bổ sung thêm vào đó nhiều dịch vụ mới để có thể theo kịp đối thủ. Hiện nay bất cứ ai mua hàng trên Walmart.com sẽ không phải trả lệ phí giao hàng, và nếu mua thực phẩm từ $35 trở lên cũng được miễn lệ phí giao hàng. Công ty Shopify, trước đây có dịch vụ hỗ trợ thanh toán hoá đơn cho nhiều ngành kinh doanh nhỏ, thì nay đã khuếch
trương mạng lưới gồm các trung tâm nhận đơn đặt hàng và chuyển hàng của họ để các cửa tiệm kinh doanh nhỏ có thể gửi hàng tới khách hàng nhanh và hiệu quả hơn mà không phải nhờ tới Amazon. Nay thì dịch vụ giao hàng nhanh và miễn phí chính là phương cách để thu hút khách hàng và các cửa tiệm bán lẻ truyền thống phải chấp nhận rằng số lượng khách hàng đến tiệm mua sắm sẽ không còn đông như trước khi có đại dịch nữa. Xu hướng mua sắm trong năm 2021 sẽ là mua sắm trên mạng, và nếu đây không phảilà cách mua sắm đỡ tốn kém nhất, thì ít ra nó cũng là cách mua sắm tiện lợi nhất: chỉ cần nhấp chuột vài cái là xong. Mấy năm gần đây chúng ta không chỉ nghe nói mà còn nhìn thấy tận mắt ngày càng có nhiều xe chạy điện trên đường. Tuy nhiên, số các kiểu xe chạy điện không nhiều, có thể đếm trên đầu ngón tay. Điều đó sẽ thay đổi trong năm
2021 này và được dự đoán với sự xuất hiện của khá nhiều kiểu và loại xe chạy điện mới. Mùa hè năm nay, công ty khởi nghiệp Rivian được dự đoán sẽ chuyển giao tới khách hàng hai kiểu xe mới thuộc thế hệ đầu tiên là chiếc pickup R1T và chiếc SUV R1S, với bình điện có thể chạy hơn 300 dặm và giá khởi đầu là vào khoảng $70,000. Điều đáng tiếc là cả hai kiểu xe này đã được bán hết. Kế đến là chiếc pickup GMCHummer EV sẽ được tung ra thị trường vào mùa thu do hãng General Motors chế tạo. Danh sách khách hàng đặt mua nay đã đầy cho phiên bản 1 này với giá thành là từ $112,595 trở lên; được biết loại xe này có thể chạy hơn 350 dặm trước khi cần sạc lại bình và có khả năng tăng tốc từ 0 tới 60 dặm một giờ chỉ mất 3 giây. Công ty Ford dự tính cũng sẽ tung ra loại xe lớn chạy điện của họ - đó là chiếc F-150 Electric, được
bắt đầu bán tại các đại lý vào giữa năm 2022. Trở lại thời gian trước đại dịch, công ty Ford đã cho quay lại một đoạn video cho thấy chiếc xe mẫu có khả năng kéo được hơn 1 triệu cân Anh sức nặng. Và trong khoảng thời gian cuối 2021 hoặc đầu 2022, rất có thể chiếc pickup Cybertruck của công ty Tesla cũng sẽ lăn bánh ra khỏi nhà máy. Đó là những loại xe lớn nhất sắp sửa xuất hiện trên thị trường, nhưng không hẳn chỉ có những công ty trên là đang tung ra những loại xe chạy điện mới. Trong năm vừa qua, những công ty như Toyota, Audi và Jaguar cũng đã thử nghiệm thị trường với một vài loại SUV chạy điện, và xu hướng này sẽ còn tiếp tục trong năm 2021. Theo dự đoán của AlixPartners, một công ty tư vấn toàn cầu, thị trường xe Mỹ trong năm 2021 sẽ có hơn một nửa số xe chạy điện là loạt SUV – tổng cộng 82 kiểu, trong khi đó loại xe hơi chạy điện thì có 66 kiểu. Xu hướng của thị trường luôn luôn đi theo thị hiếu của khách hàng, và thị hiếu hiện nay trong các sản phẩm kỹ thuật, hay cũng có thể gọi là xu hướng của năm 2021,là dựa trên tiêu chuẩn an toàn cho sức khoẻ và năng lượng sạch. HUY LÂM
74
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY
Phi cơ Indonesia chở 62 người rơi trên biển Giới chức Indonesia thông báo đã xác định được vị trí hai hộp đen trên chiếc Boeing 737-500 lao xuống biển ngoài khơi thủ đô Jakarta. Soerjanto Tjahjanto, người đứng đầu cơ quan phụ trách an toàn giao thông của Indonesia, nói trong cuộc họp báo ngày 10/1: “Chúng tôi đã xác định được vị trí của cả hai hộp đen. Các thợ lặn đang tìm kiếm và hy vọng sẽ sớm vớt được chúng”. Hai hộp đen trên chiếc máy bay Boeing 737-500 mang số hiệu SJ 182 của hãng hàng không Sriwijaya Air, được định vị khi hải quân Indonesia sử dụng các thiết bị thủy âm đặc biệt để dò tín hiệu ‘ping’ mà chúng phát ra. Hộp đen máy bay gặp nạn khi rơi xuống biển sẽ liên tục phát tín hiệu ‘ping’
để lực lượng tìm kiếm có thể nhanh chóng xác định vị trí của nó dưới đáy biển. Pin trong hộp đen có thể giúp tín hiệu ‘ping’ này phát liên tục trong nhiều ngày. Mỗi máy bay chở khách được trang bị hai hộp đen, một chiếc ghi lại dữ liệu về hành trình bay, chiếc còn lại ghi âm trong buồng lái. Việc tìm thấy hộp đen được kỳ vọng sẽ cung cấp thông tin quan trọng để các điều tra viên hiểu điều gì đã xảy ra trên chiếc máy bay gặp nạn. Chiếc Boeing 737-500 chở theo 50 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn, tất cả đều là công dân Indonesia, rơi xuống biển khoảng 4 phút sau khi rời phi trường SoekarnoHatta ở thủ đô Jakarta, Indonesia. Giới chức Indonesia gấp rút tổ chức
chiến dịch tìm kiếm cứu nạn từ chiều 9/1, nhưng không có hy vọng tìm thấy người sống sót. Indonesia điều nhiều ít nhất 10 chiến hạm cùng các xuồng cấp cứu và máy bay lùng sục vùng biển giữa hai đảo Laki và Lancang, ngoài khơi Jakarta, nơi có độ sâu khoảng 20 đến 23m. Đội cấp cứu phát giác nhiều mảnh vỡ máy bay cùng hành lý và những mảnh thi thể hành khách. Máy bay Boeing 737-
500 đang được các hãng hàng không loại bỏ dần để chuyển sang các mẫu tiết kiệm nhiên liệu hơn. Theo các giới chức, chiếc Boeing 737-500 gặp nạn đã 26 tuổi, nhưng vẫn trong tình trạng tốt. Sriwijaya Air là hãng hàng không giá rẻ được thành lập năm 2003 có trụ sở tại Jakarta, chủ yếu vận hành các chuyến bay nội địa và Đông Nam Á, sở hữu khoảng 19 máy bay Boeing.
FBI treo thưởng 50.000 đô tìm kẻ đặt bom ở Washington FBI công bố ảnh và treo thưởng 50.000 Mỹ kim tìm nghi phạm lợi dụng vụ bạo loạn tại nhà quốc hội Mỹ để đặt bom ống. Bức ảnh được văn phòng tại Washington của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) công bố vào tối 7/1 cho thấy nghi phạm là một nam giới đeo khẩu trang, mặc áo nỉ trùm mũ, đeo găng tay. Người này được cho là liên quan đến việc đặt hai quả bom ống tự chế bên ngoài trụ sở của Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa và Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ hôm 6/1.
Trụ sở của Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa và Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ nằm cách tòa nhà quốc hội Mỹ chỉ vài dãy nhà. FBI sẽ thưởng 50.000 Mỹ kim cho ai cung cấp thông tin dẫn tới việc xác định, bắt giữ và truy tố những người chịu trách nhiệm trong sự việc. Nghi phạm đã lợi dụng tình cảnh hỗn loạn do vụ bạo loạn tại nhà quốc hội Mỹ để thực hiện vụ đặt bom. Một nguồn tin hành pháp cho hay 2 quả bom này đều có thể phát nổ và gây “thiệt hại to lớn” cho an toàn của
người dân nếu được kích hoạt. Các nhân viên rà phá bom mìn sau đó đã dùng vòi rồng để tách rời các bộ phận trên quả bom trước khi vô hiệu hóa nó, vào đúng thời điểm đám đông ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào tòa nhà quốc hội. FBI cho hay họ cũng đang thu thập các manh mối và đoạn video ghi lại cảnh bạo loạn cũng như nhờ công chúng giúp xác định những cá nhân kích động bạo lực ở thủ đô Washington.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
75
THẾ GIỚI ĐÓ ĐÂY
Người đột nhập văn phòng chủ tịch hạ viện Mỹ khoe ‘chiến tích’
Richard Barnett đã đột nhập văn phòng của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tại Đồi Capitol, để lại lời lẽ khiếm nhã và khoe khoang về thành tích này. Barnett, 60 tuổi, có biệt danh là Bigo, từ thành phố Gravette, Arkansas, nằm trong nhóm người tràn vào Đồi Capitol hôm 6/1, khi quốc hội Mỹ đang tổ chức phiên họp để xác nhận kết quả bầu cử. Một trong những bức ảnh lan truyền rộng rãi nhất trên mạng xã hội cho thấy Barnett mặc quần jeans, áo sơmi, ngồi gác chân lên bàn trong văn phòng của Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi. Sau khi bị cảnh sát giải tán khỏi
76
tòa nhà cùng đám đông, Barnett tập trung bên ngoài Đồi Capitol và khoe khoang “chiến tích” của mình trước những kênh truyền thông đang đưa tin tại hiện trường. Gương mặt ông sưng lên do trúng hơi cay, chiếc áo sơ-mi mỏng phanh cúc trong gió rét để lộ phần ngực. Barnett nói với kênh 5News: “Tôi đã viết cho bà ta một mẩu giấy nhắn tục tĩu, vắt chân lên bàn”. Barnett còn khoe một chiếc phong bì của văn phòng bà Pelosi và tuyên bố đã để lại 25 xu vì “tôi không phải là một tên trộm”. Nhiều người biểu tình khác hí hửng với những vật dụng lấy cắp được từ Đồi Capitol. Một người cầm
tấm biển gỗ đặt ở lối vào văn phòng của Chủ tịch Hạ viện Mỹ, giơ cao nó như một chiếc cúp vô địch. Hàng trăm người trên bậc thềm reo hò: “Bà ta không phải Chủ tịch Hạ viện của chúng ta. Tống khứ bà ta!”. Tuy nhiên, Barnett khẳng định ông không làm gì sai và không có ý định xâm nhập tòa nhà quốc hội. Barnett nói: “Tôi leo lên các bậc thang để xem chuyện gì đang xảy ra. Khi tôi lên đến nơi, họ đã phá cửa và đang cố gắng vào trong. Tôi không làm gì cả. Tôi không phá cửa. Tôi đã bị đẩy vào trong. Tôi không định ở đó. Tôi đã đi vòng quanh tìm phòng vệ sinh”.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Elon Musk qua mặt Jeff Bezos trở thành người giàu nhất thế giới
Ông chủ hãng xe điện Tesla đã vượt qua CEO Amazon để trở thành người giàu nhất hành tinh với khối tài sản lên đến 188,5 tỉ Mỹ kim. Theo Bloomberg, trong phiên giao dịch 7/1, giá cổ phiếu Tesla tăng 4,8%, đẩy định giá công ty vượt mốc 730 tỉ Mỹ kim. Đà tăng mạnh mẽ của giá cổ phiếu Tesla đã giúp Elon Musk soán ngôi Jeff Bezos, trở thành người giàu nhất thế giới hiện nay. Tài sản ròng của vị tỉ phú gốc Nam Phi đã vượt 188,5 tỉ Mỹ kim vào lúc 10:15 sáng tại New York, nhiều hơn ông Jeff Bezos - người nắm giữ vị trí này từ tháng 10/2017 - 1,5 tỉ Mỹ kim. Ngoài điều hành Tesla, Musk còn là giám đốc điều hành của Space
Exploration Technologies Corp., SpaceX - công ty có nhiều triển vọng trong cuộc đua không gian tư nhân. Năm 2020 là một năm thắng lợi của Elon Musk. Trong năm qua, giá trị tài sản ròng của Musk tăng hơn 150 tỉ Mỹ kim, được đánh giá là lần tạo ra khối tài sản lớn như vậy nhanh nhất trong lịch sử. Cổ phiếu của Tesla tăng xấp xỉ 743% trong năm ngoái nhờ lợi nhuận ổn định và sự nhiệt tình từ Phố Wall cũng như các nhà đầu tư bán lẻ. Tỉ phú 49 tuổi hưởng lợi từ sự phát triển vượt bậc của Tesla bằng nhiều cách khác nhau. Ngoài 20% cổ phần đang nắm giữ, Musk còn sở hữu khoảng 42 tỉ Mỹ kim lợi nhuận từ các
quyền chọn mua cổ phiếu. Số cổ phiếu này đến từ hai khoản thưởng mà nhà tỉ phú nhận được vào các năm 2012 và 2018 sau khi giúp Tesla hoàn thành các cột mốc đáng ghi nhớ. Đây là khoản lương thưởng lớn nhất được trả cho một giám đốc điều hành từng được ghi nhận. Mặc dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Elon Musk cho biết ít quan tâm đến những giá trị vật chất và sở hữu rất ít tài sản ngoài cổ phần đang nắm giữ tại Tesla và SpaceX. Khi hay tin mình trở thành người giàu nhất thế giới, Elon Musk chỉ viết 6 chữ trên Twitter: “How strange. Well, back to work” (tạm dịch: “Thật lạ. Được rồi, trở lại làm việc thôi”. Trong một phỏng vấn
với Axel Springer vào tháng trước, Musk cho biết mục đích kiếm tiền của ông là để đẩy nhanh sự tiến hóa của nhân loại, bước sang nền văn minh du hành vũ trụ mới. Musk nói: “Tôi muốn đóng góp cho thành phố trên Hỏa tinh trong tương lai. Điều này đòi hỏi tiêu tốn rất nhiều tiền”. Năm 2020 cũng chứng kiến nhiều tỉ phú thế giới giàu lên nhanh chóng nhờ tận dụng lợi thế thị trường. Theo Forbes , nhóm 500 người giàu nhất thế giới đã kiếm thêm 1.800 tỉ Mỹ kim vào tổng tài sản của họ trong năm ngoái, tương đương mức tăng 31%. Trong đó, nhóm 25 người giàu nhất thế giới kiếm thêm ít nhất 50 tỉ Mỹ kim.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
77
TRONG LÀNG GIẢI TRÍ
John Cena nói về vai phản diện trong “Fast & Furious 9” Ngôi sao 43 tuổi tiết lộ nguồn cảm hứng để anh hoàn thành tốt vai diễn đối đầu với Dominic Toretto (Vin Diesel) trong phần tiếp theo của thương hiệu “Fast & Furious”. Như đã công bố, John Cena sắm vai phản diện Jakob Toretto trong “Fast & Furious 9”. Võ sĩ đô vật kiêm tài tử người Mỹ mới đây có những chia sẻ về nhân vật mới của thương hiệu hành động, tốc độ. Cena phát biểu trên Total Film: “Có câu “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”, nên dù tôi và anh em trong nhà đánh nhau đến mấy, mối liên kết giữa chúng tôi vẫn không đổi. Tôi có bốn anh em, và phải nói rằng tôi từng ẩu đả rất dữ dội với họ”. Cena cho rằng trải nghiệm thực tế với người nhà đã giúp anh có cảm hứng hoàn thành tốt vai diễn của mình trong “Fast & Furious 9”. Từ sự cố gắng của bản thân, John Cena hy vọng khán giả khi xem phim sẽ thấy ấn tượng với nhân vật Jakob Toretto. Justin Lin - đạo diễn phim - cho biết anh cũng nghĩ về chủ đề gia đình khi thực hiện phần 9 cho “Fast & Furious”: “Tôi biết rằng chủ đề gia đình đã quá quen thuộc với các khán giả của “ Fast & Furious” . Nhưng một ngày nọ, tôi nảy ra ý tưởng về câu chuyện giữa Dom và Jakob. Đó chính là lý do khiến tôi quay trở lại thương hiệu này”. “Fast & Furious 9” kể về cuộc đụng độ giữa Dom (Vin Diesel) và người em trai Jakob Toretto (John
78
Đô vật John Cena đóng vai phản diện trong Fast & Furious 9. Ảnh: Universal.
Cena). Nữ hacker Cipher (Charlize Theron) vẫn sống sót sau phần trước và là kẻ đứng sau giật dây Jakob. Do đại dịch Covid-19, “Fast & Furious 9” bị dời lịch chiếu từ tháng 5/2020 đến 26/5/2021. John Cena sinh năm 1977, là võ sĩ đô vật chuyên nghiệp, rapper, diễn viên và MC truyền hình người Mỹ. Anh từng nắm giữ kỷ lục 16 lần vô địch giải WWE. Ở lãnh vực nghệ thuật thứ bảy, tài tử để lại dấu ấn qua các phim The Marine, 12 Rounds, Blockers...
Năm 2018, Cena tham gia Bumblebee - phần ngoại truyện của loạt phim “ Transformers” . Thời gian tới, Cena còn góp mặt trong “The Suicide Squad” thuộc DCEU do James Gunn làm đạo diễn qua vai Peacemaker. Nhân vật sau đó sẽ có một mini-series riêng.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
79
TRONG LÀNG GIẢI TRÍ
“Nomadland” nhận giải phim hay nhất của Hội phê bình phim quốc gia Mỹ
“Nomadland” của đạo diễn Chloé Zhao cũng là một trong những tác phẩm được dự đoán góp mặt trong đường đua Oscar năm 2021. T h e o Va r i e t y, p h i m “Nomadland” của đạo diễn Chloé Zhao đã dẫn đầu giải thưởng của Hội phê bình phim quốc gia Mỹ (National Society Of Film Critics) năm nay. Phim giành được danh
80
hiệu cao nhất ở bốn hạng mục: Hình ảnh đẹp nhất, Quay phim xuất sắc nhất, trong khi Chloé Zhao được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất và ngôi sao Frances McDormand được trao giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Cuộc bỏ phiếu thường niên cho giải thưởng của Hiội phê bình phim quốc gia Mỹ lần thứ 55 diễn ra vào ngày 9/1. Kết quả được chia sẻ lên tài
khoản Twitter của ban tổ chức. Các cử tri trong hội đồng bình chọn đưa ra những chọn lựa đầu tiên, thứ hai và thứ ba của họ cho mỗi hạng mục. Người chiến thắng hạng mục là người nhận được nhiều điểm tích lũy nhất. Kịch bản “Nomadland” dựa trên cuốn sách ” Nomadland: Surviving America in the TwentyFirst Century” của tác giả Jessica Bruder. Trong phim, nữ diễn viên gạo cội Frances McDormand vào vai Fern, một phụ nữ 60 tuổi, lái xe tải trong chuyến hành trình xuyên miền Tây nước Mỹ sau khi thị trấn quê nhà của cô trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế. Bối cảnh ảm đạm bao trùm hành trình trải nghiệm cuộc sống của nữ du mục thời hiện đại để lại nhiều suy ngẫm cho khán giả. Tr ư ớ c đ ó , h ồ i 1 2 / 9 / 2 0 2 0 , “Nomadland” đã giành giải Sư tủ vàng cho hạng mục phim xuất sắc nhất tại Lễ hội phim Venice 2020. Chiến thắng này giúp Chloé Zhao trở thành nhà làm phim nữ hiếm hoi giành được giải thưởng cao nhất của lễ hội phim nổi tiếng kể từ khi Sofia Coppola chiến thắng với ”Somewhere” vào năm 2010. Chloé Zhao cũng là người phụ nữ da màu đầu tiên nâng cúp Sư tử vàng sau Mira Nair năm 2001. Đây được xem là sự thúc đẩy triển vọng cho khả năng cạnh tranh Oscar sắp tới của tác phẩm.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
81
MEDICARE - MEDICAID - EXTRA HELP Thompson Đại Nguyễn, EA
Part D). Qúy vị có 7 tháng để đăng ký Medicare: 3 tháng trước tháng sinh nhật 65 tuổi, tháng sinh nhật 65 tuổi, và 3 tháng sau tháng sinh nhật 65 tuổi của quý vị. Nếu sau thời gian đăng ký Medicare mà quý vị vẫn không đăng ký Medicare phần B và quý vị cũng không có bảo hiểm y tế nào khác để mua thuốc hay đi khám bác sĩ, thì quý vị có thể sẽ phải trả tiền phạt vì đăng ký trễ cho Medicare phần B và phần D. MEDICARE: Khi nghe tới “Medicare” hầu như ai cũng nghĩ tới chương trình bảo hiểm y tế dành cho những người tàn tật và cho người lớn tuổi, 65 tuổi trở lên. Medicare được chia ra làm 2 phần A (Part A) cho bệnh viện và phần B (Part B) cho bác sĩ. Medicare phần A sẽ miễn phí nếu như quý vị làm việc ít nhất 10 năm và đóng thuế đủ cho 40 quý (quarter). Nếu quý vị chưa đóng thuế đủ cho 40 quý nhưng chồng hoặc vợ của quý vị đã được phần A miễn phí vì đã đóng đủ 40 quý, thì quý vị cũng được hưởng theo phần A miễn phí. Cho năm 2021, quý vị phải trả tiền hàng tháng $148.50 cho Medicare phần B. Medicare chỉ trả 80% tiền bác sĩ và bệnh viện. Medicare không trả tiền cho răng hay mắt kính và Medicare cũng không trả tiền cho thuốc (phần D/
82
MEDICAID: Medicaid là chương trình trợ giúp bảo hiểm y tế dành cho người thu nhập thấp và có tài sản ít. Nếu đã có Medicare và được thêm phần Medicaid thì quý vị sẽ không còn phải đóng tiền phần B $148.50 hàng tháng nữa, cũng có thể sẽ không phải trả tiền bệnh viện và bác sĩ, và tiền mua thuốc cũng sẽ được trợ giúp mà giảm theo. Tùy theo thu nhập và tài sản của mỗi người mà Medicaid sẽ giúp quý vị ít hay nhiều. Có người Medicaid chỉ giúp trả $148.50 cho Medicare phần B nhưng lại không giúp trả tiền bác sĩ và bệnh viện. Cho những ai đã có Medicare, để được Medicaid thì thu nhập hàng tháng của 1 người phải ít hơn $1,084 và 2 vợ chồng phải ít hơn $1,457. Tài sản cho 1 người phải ít hơn $7,860 và cho 2 vợ chồng phải ít hơn $11,800. Ngôi nhà quý
vị ở và một chiếc xe sẽ không tính vào giá trị tài sản để xin Medicaid. Quý vị có thể xin Medicaid bất cứ thời gian nào cũng được và đừng quên mỗi năm phải đăng ký lại với Medicaid không cần biết thu nhập của quý vị có thay đổi hay không. EXTRA HELP: Extra Help (Giúp đỡ thêm) là chương trình của liên bang để giúp đỡ quý vị thêm trong phần tiền mua thuốc. Theo như thống kê thì chương trình Extra Help giúp đỡ mỗi người trung bình khoảng $5,000 cho mỗi năm. Có rất nhiều người phù hợp với chương trình Extra Help này nhưng lại không biết để đăng ký. Cho những ai đã có Medicare, để được Extra Help thì thu nhập hàng năm của 1 người phải ít hơn $19,140 và 2 vợ chồng phải ít hơn $25,860. Tài sản cho 1 người phải ít hơn $14,790 và cho 2 vợ chồng phải ít hơn $29,520. Ngôi nhà quý vị ở và một chiếc xe cũng sẽ không tính vào giá trị tài sản để xin Extra Help. Văn phòng Infinity Tax sẵn sàng giúp quý vị giải thích và đăng ký Medicaid, Extra Help, và Medicare Advantage. Nếu quý vị có câu hỏi về Medicare, Medicaid, Extra Help, hay Medicare Advantage xin liên lạc văn phòng để được giải thích tường tận.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
83
TRONG LÀNG GIẢI TRÍ
Vũ trụ Điện ảnh Marvel trở lại từ 15/1 với hai tập “WandaVision”
Mini-series xoay quanh cuộc sống lứa đôi của hai siêu anh hùng Scarlett Wi t c h - Vi s i o n s ẽ m ở màn Giai đoạn IV (Phase IV) của Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). L o ạ t p h i m “WandaVision” phát sóng trên Disney+ từ ngày 15/1 là phát súng đầu tiên của Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU) trên lĩnh vực truyền hình. Loạt phim mang xoay quanh cuộc sống hôn nhân của Wanda Maximoff (Elizabeth Olsen) và Vision (Paul Bettany). Tác phẩm được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn mới cho MCU khi vũ trụ siêu anh hùng phát triển song song
84
trên cả hai lĩnh vực điện ảnh và truyền hình. Disney thông báo họ sẽ đưa hai tập đầu của “WandaVision” lên sóng cùng lúc trên
Disney+ vào ngày 15/1. Sau đó, mini-series sẽ lên sóng định kỳ vào mỗi thứ sáu hàng tuần. Tập ba dự trù ra mắt vào 22/1. Không lâu trước đây, Disney+ công bố “WandaVision” kéo dài 9 tập. Theo đó, loạt phim dự trù kết thúc trong tháng 3. Sau khi “WandaVision” khép lại, mini-series tiếp theo của MCU lên sóng là “The Falcon and the Wi n t e r S o l d i e r ” . N ế u kế hoạch suôn sẻ, người hâm mộ vũ trụ điện ảnh siêu anh hùng của Marvel Studios sẽ được thưởng thức nội dung mới đến từ MCU liên tục và xuyên suốt năm 2021. Tr ê n m à n ả n h r ộ n g , “Black Widow” là tác phẩm đầu tiên thuộc Giai đoạn IV của MCU. Phim được đặt lịch ra mắt từ 7/5,
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
tức muộn hơn khoảng một năm so với dự trù ban đầu. Tác phẩm cũng chấm dứt khoảng thời gian gần hai năm vắng bóng của MCU trên màn ảnh rộng kể từ “Spider-Man: Far from Home” (2019). Ban đầu, series “The Falcon and the Winter Soldier” là tác phẩm dự trù sẽ mở đầu vũ trụ siêu anh hùng Marvel trên màn ảnh nhỏ từ tháng 10/2020. Tuy nhiên, kế hoạch bất thành do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Không chỉ mở đầu Giai đoạn IV của MCU, nội dung “WandaVision” được cho là sẽ kết nối trực tiếp tới các sự kiện trong hai phim điện ảnh đang được Marvel Studios thực thiện là “Doctor Strange and the Multiverse of Madness” và “Spider-Man 3”.
Lễ trao giải âm nhạc Grammy bị hoãn vì Covid Tạp chí Rolling Stone và Variety tuần qua đưa tin lễ trao giải âm nhạc uy tín nhất thế giới Grammy lần thứ 63 sẽ bị hoãn lại cho đến tháng 3 tới do số ca nhiễm virus corona đang tăng nhanh tại thành phố Los Angeles, Mỹ. Hai tạp chí trên dẫn các nguồn tin cho biết lễ trao giải Grammy 2021 sẽ không diễn ra vào ngày 31/1 như dự trù, và sẽ dời sang một ngày chưa xác định trong tháng 3. Trong khi đó, Viện hàn lâm Khoa học và nghệ thuật thu âm quốc gia Mỹ (Recording Academy), đơn vị tổ chức lễ trao giải Grammy, và đài CBS vẫn
chưa đưa ra bình luận gì về thông tin trên. Các nhà tổ chức lễ trao giải Grammy, vào cuối năm 2020, từng cho biết đang dự tính thay đổi cách tổ chức lễ khác với thường niên, không có khán giả cũng như thảm đỏ như truyền thống. Các nhà tổ chức cũng cho biết tính dời sân khấu biểu diễn sang các địa điểm ngoài trời
nhỏ hơn, thay vì tổ chức tại trung tâm Staples trong nhà ở Los Angeles. Các thành viên Viện hàn lâm Khoa học và nghệ thuật thu âm quốc gia đã hoàn tất việc bỏ phiếu để chọn ra những người chiến thắng giải Grammy trong ngày 4/1. Tại mùa giải năm nay, nữ ca sĩ Beyoncé là ứng cử viên
hàng đầu với tổng cộng 9 đề cử. Bên cạnh đó, các ca sĩ khác như Taylor Swift, Dua Lipa, Roddy Ricch, Jhené Aiko, Post Malone... cũng được đề cử. Trước đó, Viện hàn lâm Khoa học và nghệ thuật điện ảnh cũng đã quyết định dời lễ trao giải Oscar lần thứ 93 sang ngày 25/4/2021 để các rạp chiếu mở cửa lại vào mùa xuân, tạo điều kiện cho nhiều phim tranh giải hơn. Hiện nay Los Angeles đang chứng kiến số ca thiệt mạng và nhập viện vì Covid-19 tăng vọt trong bối cảnh Mỹ đang đẩy nhanh chương trình tiêm chủng trên toàn quốc.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
85
RỬA TAY ĐÚNG CÁCH PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 TẠI SAO RỬA TAY LẠI QUAN TRỌNG ĐẾN NHƯ VẬY?
R
Theo bác sĩ Bernie Trần Bích Châu (Toronto), Coronavirus không vào sâu trong da được, chỉ có ba chỗ nó vào thôi: mắt, mũi và miệng. Cho nên mọi người mới được khuyên là tránh đưa tay lên mặt. Nhưng với nhiều người điều này rất khó, nhất là những người đeo kiếng. Một nghiên cứu cho thấy người ta chạm tay vào mặt trung bình 23 lần một giờ.
ửa tay thường xuyên luôn được cho là giúp ngăn ngừa được nhiều bệnh truyền nhiễm.
Nếu giữ tay sạch, là ngăn ngừa cho bản thân và cũng không lây nhiễm cho người khác. Cho nên, rửa tay thường xuyên được cho là cách tốt nhất để ngăn ngừa bị lây nhiễm Coronavirus.
Ở thời dịch COVID-19 như hiện nay, sẽ không thừa nếu như cứ nhắc đi nhắc lại: thường xuyên rửa tay đúng cách là biện pháp quan trọng nhất và cũng dễ dàng thực hiện để giảm thiểu việc bị lây nhiễm
NHƯNG RỬA TAY THẾ NÀO MỚI ĐÚNG CÁCH? KHI RỬA TAY VỚI NƯỚC: Phải rửa tay với xà bông, nước ấm, ít
nhất 20 giây.
Đừng bỏ sót mu bàn tay, các ngón tay, kẽ
tay và dưới móng tay.
Tốt nhất là vào Youtube coi video hướng
dẫn cách rửa tay đúng của Tổ chức Y tế thế giới WHO: How to handwash? With soap and water (https://www.youtube.com/watch?v=3 PmVJQUCm4E)
Làm ướt tay và bơm 3-5ml dung dịch vào lòng bàn tay
Chà hai lòng bàn vào nhau
Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại
KHI RỬA TAY VỚI HAND SANITIZER: Dùng một ít chất khử trùng hand
sanitizer chà xát hai tay trong khoảng 20 giây, động tác tương tự như rửa bằng nước. Không rửa hoặc lau sạch chất khử trùng trước khi khô.
86
Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các kẽ ngón tay
Chà ngón tay cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại
Gieo nghiệp sát sinh quả báo sẽ nghèo hèn
Giết hại là một thói quen xấu có tính cách hại người, hại vật, làm cho nhân loại khổ đau, chúng sinh hoảng sợ, là nhân dẫn đến quả u mê, tối tăm, mù mịt. Ảnh minh họa
Theo tuệ giác của Thế Tôn, người tạo nghiệp giết hại nhiều, nhất là những người hành nghề săn bắn, đồ tể, hàng thịt thì không chỉ thiếu phước về sức khỏe và trường thọ mà còn chịu thêm quả báo nghèo hèn, khốn khổ. Quan sát cuộc sống của những thợ săn, đồ tể, hàng
thịt thì chúng ta sẽ thấy rất rõ những lời Phật đã dạy ở trên. Do tạo nghiệp sát nặng nề nên theo thời gian thì sự nghiệp của họ càng nhanh chóng tàn lụi, đau bệnh và tai nạn liên tục, gia đình đổ nát, nói chung là tán gia bại sản.. Một trong những nguyên tắc đạo đức căn bản của người Phật tử là không làm tổn hại, không
sát hại chúng sinh. Các đoàn sinh Gia đình Phật tử, khi mới vào chùa đã thuộc lòng câu “Em thương người và vật”. Chẳng những không giết hại, người Phật tử còn nuôi dưỡng tâm từ, luôn thực hành phóng sinh cứu vật. Nếu ai tạo nghiệp sát sinh hại vật nhiều thì chắc chắn chịu quả báo thân thể đau yếu, nhiều bệnh
tật, thọ mạng ngắn ngủi, người và vật đều xa lánh vì luôn tỏa ra sát khí nguy hiểm, lạnh lùng. Theo tuệ giác của Thế Tôn, người tạo nghiệp giết hại nhiều, nhất là những người hành nghề săn bắn, đồ tể, hàng thịt thì không chỉ thiếu phước về sức khỏe và trường thọ mà còn chịu thêm quả báo nghèo hèn, khốn khổ.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
87
“Một thời, Phật ở nước Xá-vệ, rừng Kỳ-đà, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: - Các Thầy có thấy người giết trâu do tạo nghiệp này mà sau được cỡi xe, ngựa, voi lớn chăng? Các Tỳ-kheo đáp: - Thưa không, Thế Tôn! Thế Tôn bảo: - Lành thay! Các Tỳ-kheo! Ta cũng chẳng thấy, chẳng nghe người mổ giết hại trâu, rồi lại được cỡi xe, ngựa, voi lớn. Sở dĩ như thế vì Ta cũng chẳng thấy người mổ trâu được cỡi xe, ngựa, voi lớn, trọn không có lý này. Thế nào, Tỳ-kheo! Các Thầy có thấy người giết dê, giết heo, người săn bắn nai, những người như thế tạo việc ác này rồi được có tài sản, sau được cỡi xe, ngựa, voi lớn chăng? Các Tỳ-kheo đáp: - Thưa không, Thế Tôn! Thế Tôn bảo: - Lành thay! Các Tỳ-kheo! Ta cũng chẳng thấy, chẳng nghe người giết dê, sát hại các sinh vật, rồi được cỡi xe, ngựa, voi lớn, trọn không có lý này. Tỳ-kheo các Thầy! Nếu thấy người giết trâu cỡi xe, ngựa, đây là phước đời trước chẳng phải phước đời này, đều là việc làm cũ của đời trước đưa đến. Các Thầy nếu thấy người giết dê được cỡi xe, ngựa, nên biết người này gieo trồng
88
phước cũ ở đời trước. Vì sao thế? Vì tâm sát chẳng trừ. Vì cớ sao? Nếu có người gần gũi người ác, ưa thích sát sanh, gieo trồng tội địa ngục thì nếu trở lại làm người, thọ mạng sẽ rất ngắn. Nếu lại có người ưa thích trộm cắp, gieo trồng tội địa ngục thì cũng như người mổ trâu kia, mua rẻ bán đắt, dối gạt người đời, chẳng theo Chánh pháp. Người giết trâu cũng lại như thế, do tâm sát nên gây tội lỗi này; chẳng được cỡi xe, ngựa, voi lớn. Thế nên các Tỳ-kheo nên khởi tâm từ đối với tất cả chúng sanh. Như thế, các Tỳ-kheo, nên học điều này. Bấy giờ các Tỳkheo nghe Phật dạy xong, hoan hỷ vâng làm." (Kinh Tăng nhất A-hàm, tập II, phẩm 36, Thính pháp, VNCPHVN ấn hành, 1998, tr.387).
Quan sát cuộc sống của những thợ săn, đồ tể, hàng thịt thì chúng ta sẽ thấy rất rõ những lời Phật đã dạy ở trên. Do tạo nghiệp sát nặng nề nên theo thời gian thì sự nghiệp của họ càng nhanh chóng tàn lụi, đau bệnh và tai nạn liên tục, gia đình đổ nát, nói chung là tán gia bại sản. Nhưng chưa hết, không ít người trước khi chết còn biểu hiện cận tử nghiệp nặng nề, giãy giụa, tru tréo, quằn quại, máu me đầm đìa, hồn xiêu phách lạc như những con vật mà họ đã giết hại trước đây. Trong pháp thoại này, có một điểm đáng chú ý là, ngoài những người nặng nghiệp giết hại rồi chịu nhân quả nhãn tiền, một vài người quả báo xảy đến hơi chậm, nên họ vẫn giàu sang. Chính mắt thường của phàm tình chúng ta không thấu đáo
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
điều này nên nghi ngờ về nhân quả. Họ vẫn làm ác đấy nhưng có hề hấn gì đâu! Thậm chí có người toan đổi nghề theo họ cho mau giàu. Thực chất thì những người ấy nhờ có phước cũ dư tàn lại nên tuy làm ác mà vẫn an ổn, sung túc. Đến khi phước cũ cạn hết, tội nghiệp mới trổ quả thì ngay lập tức đọa lạc. Nhân quả là một tiến trình rất phức tạp, có ba thời là hiện báo, sinh báo và hậu báo. Nên làm ác mà giàu sang, theo Thế Tôn thì “trọn không có lý này”. Người đệ tử Phật, tin sâu nhân quả, luôn nuôi dưỡng tâm từ, quyết không làm tổn hại chúng sinh để vun bồi công đức, tăng phước tăng thọ. QUẢNG TÁNH
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
89
VĂN HỌC NGHỆ THUẬT
Hồi ký của ông
Obama
là sách bán chạy nhất năm 2020 tại Mỹ
T
rong một năm Mỹ chịu ảnh hưởng bởi đại dịch và những xung đột chính trị, doanh số bán sách đã tăng vọt nhờ một số đầu sách. Sách phi hư cấu dành cho người lớn liên quan đến chính trị đã có một năm khởi sắc, đặc biệt là sách của vợ chồng ông Obama và những cuốn về ông Trump. “A Promised Land”, tập đầu tiên trong hồi ký của cựu Tổng thống Barack Obama, là sách được in nhiều nhất năm 2020, với gần 2,6 triệu bản được đưa tới các cửa hàng. Số liệu này được thống kê bởi NPD BookScan, đơn vị chuyên theo dõi lượng sách, doanh số bán sách uy tín trên thị trường xuất bản Mỹ. Trước đây, cuốn sách này đã từng bán được gần 890.000 bản chỉ trong ngày đầu tiên.
90
Dù quyển “A Promised Land” có lượng phát hành lớn, nó vẫn thấp hơn số bản của quyển “Becoming” - hồi ký của Michelle Obama được bán ra vào năm 2018. Trong năm 2020, cuốn sách của cựu đệ nhất phu nhân Mỹ vẫn lọt vào danh sách top 25 cuốn bán chạy nhất, với 596.000 bản. Ba cuốn sách nói về ông Donald Trump và nhiệm kỳ tổng thống của ông đều là những sách ăn khách, g ồ m : “ To o M u c h a n d N e v e r Enough” (đứng thứ tư trong danh sách bán chạy), “The Room Where It Happened” (đứng thứ 15), và “Rage” (đứng thứ 23 trong danh sách). Những cuốn sách về bình đẳng xã hội cũng lọt vào danh sách 25 cuốn bán chạy nhất tại Mỹ. Một số cuốn có doanh số bán tăng vọt sau
sự việc cảnh sát ở Minneapolis gây ra cái chết của George Floyd như: “Caste” của Isabel Wilkerson với hơn 542.579 bản, “White Fragility” của Robin AiAngelo với 866.709 bản, “How to Be an Antiracist” của Ibram X. Kendi với 697.249 bản. Tổng cộng, có 2,1 triệu bản của ba cuốn đã bán ra trong năm 2020. Một số cuốn sách cho trẻ em, sách hư cấu đạt doanh thu lớn trong năm qua như: “The Ballad of Songbirds and Snakes” (Suzanne Collins) với hơn 1,2 triệu bản; “The Deep End” (Jeff Kinney) với 920.709 bản; “The Boy, the Mole, the Fox and the Horse” (Charlie Mackesy) với 834.204 bản; “Where the Crawdads Sing” (Delia Owens) với hơn 1,1 triệu bản.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
91
VĂN HỌC NGHỆ THUẬT
Phiến đá dùng làm bục leo lên ngựa bất ngờ có giá 15.000 bảng
M
ột phiến đá được dùng để làm bục giúp leo lên lưng ngựa bất ngờ trở thành cổ vật quý hiếm, với trị giá 15.000 bảng Anh (tương đương 26.000 đô-la). Theo Daily Mail , khoảng 20 năm trước, một gia đình ở làng Whiteparish thuộc Wiltshire, Anh, đã đào được một phiến đá trong vườn phía sau nhà. Kể từ đó, người chủ đã sử dụng phiến đá như cái bục để giúp leo lên lưng ngựa, cho đến khi nhận thấy trên bề mặt phiến đá có khắc hai vòng nguyệt quế và những ký tự lạ. Một nhà khảo cổ xác định, phiến đá có niên đại vào thế kỷ thứ 2 sau Công nguyên, có thể có nguồn gốc từ Hy Lạp hoặc Trung Đông. Có
92
thể rằng phiến đá được một nhà quý tộc giàu có nào đó đưa đến Anh vào cuối thế kỷ 18 hoặc thế kỷ 19. Phiến đá cao 63,5cm hiện đang được bán đấu giá tại nhà đấu giá Woolley&Wallis ở Salisbury, Wiltshire. Một giả thuyết cho rằng, phiến đá đến từ một trang viên lịch sử như Cowesfield House, Broxmore House và Paulton’s Park. Theo đó, Cowesfield House và Broxmore House đều bị phá hủy vào năm 1949 sau khi được quân đội trưng dụng trong Thế chiến thứ hai; còn ngôi nhà ở Paulton’s Park bị phá hủy trong một trận hỏa hoạn vào năm 1963. Phiến đá có thể được tìm thấy trong đống đổ nát của một trong
các địa điểm trên, rồi được chuyển đến vị trí hiện tại. Người chủ sau khi dọn đến căn nhà gỗ ở làng Whiteparish đã dọn dẹp vườn tược và phát giác phiến đá phủ đầy bùn đất. Điều này lý giải vì sao họ không nhìn thấy các hoa văn trên bề mặt phiến đá. Theo thời gian, bụi bẩn bị trôi đi, để lộ hai vòng nguyệt quế và dòng chữ cổ. Khi nhìn thấy điểm lạ, người chủ đã nhờ cậy một nhà khảo cổ học địa phương kiểm tra phiến đá. Theo Clare Durham, phó giám đốc của Woolley & Wallis, người chủ bị bất ngờ khi biết phiến đá là cổ vật, có giá trị lên đến 15.000 bảng Anh.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
93
BẠN CÓ BIẾT
Biến thể của COVID-19 là một quả bom hẹn giờ PHAN HẠNH
Còn nhiều điều chúng ta chưa biết về biến thể COVID-19 mới — nhưng mọi thứ chúng ta biết cho đến nay đều cho thấy mối nguy hiểm rất lớn.
M
ột biến thể mới của siêu vi corona đang lan rộng trên toàn cầu. Nó được xác định lần đầu tiên ở Vương quốc Anh, nơi nó đang lan rộng nhanh chóng và đã được tìm thấy ở nhiều quốc gia khác. Siêu vi luôn đột biến, thường không có tác động, nhưng siêu vi này dường như dễ lây truyền hơn các biến thể khác - có nghĩa là nó lây lan dễ dàng hơn. Chỉ một ngày sau khi các quan chức thông báo trường hợp biến thể đầu tiên được tìm thấy ở một người đàn ông ở Colorado không có tiền sử du lịch, một trường hợp khác đã xảy ra ở California. Vẫn còn nhiều điều chưa biết, nhưng nhiều mối quan tâm đã tập trung vào việc liệu biến thể mới này có làm mất tác dụng của thuốc chủng ngừa hay gây ra bệnh nặng hơn hay
không - với một số mức độ thuyên giảm sau khi một nghiên cứu ban đầu chỉ ra rằng nó cũng không có tác dụng. Và trong khi chúng ta cần thêm dữ liệu để cảm thấy thực sự yên tâm, nhiều nhà khoa học tin rằng biến thể này sẽ không làm giảm nhiều hiệu quả của thuốc chủng ngừa, nếu có. Các giới chức y tế đã bắt đầu nhấn mạnh việc thiếu bằng chứng cho bệnh trầm trọng hơn. Tất cả đều tốt và không có lý do gì để báo động, phải không? Sai. Một biến thể dễ lây truyền hơn của COVID-19 là một thảm họa tiềm tàng trong và của chính nó. Nếu có bất cứ điều gì, với giai đoạn của đại dịch mà chúng ta đang ở, một biến thể dễ lây truyền hơn về mặt nào đó nguy hiểm hơn nhiều so với một biến thể nghiêm trọng hơn. Đó là bởi vì khả
Nhân viên y tế Mỹ thăm khám cho một bệnh nhân COVID-19 - Ảnh: The Atlantic
94
năng lây truyền cao hơn khiến chúng ta phải đối mặt với một loại siêu vi dễ lây lan hơn. Nó sẽ lây lan với tốc độ phát triển theo cấp số nhân, trong khi nguy cơ từ mức độ nghiêm trọng tăng lên sẽ tăng lên theo cách tuyến tính, chỉ ảnh hưởng đến những người bị nhiễm. Khả năng lây truyền gia tăng có thể tàn phá trong một thời gian ngắn — đặc biệt là khi đã có sự lây lan không kiểm soát được ở phần lớn Hoa Kỳ. Những tác động ngắn hạn của tất cả những điều này là rất quan trọng và đáng được chú ý, ngay cả khi chúng ta đang chờ đợi dữ liệu rõ ràng hơn. Trên thực tế, chúng ta nên hành động nhanh chóng, đặc biệt là khi chúng ta thiếu dữ liệu, và mối đe dọa tăng trưởng theo cấp số nhân thậm chí còn nhanh hơn cho thấy hành động cấp bách hơn. Nếu và khi có nhiều dữ liệu đáng tin cậy hơn, thì việc nới lỏng các hạn chế sẽ dễ dàng hơn. Để hiểu sự khác biệt giữa rủi ro theo cấp số nhân (exponential risk) và rủi ro tuyến tính (linear risk), hãy xem xét một ví dụ đưa ra bởi Adam Kucharski, một giáo sư tại Trường Vệ sinh & Y học Nhiệt đới London (London School of Hygiene & Tropical Medicine), người tập trung vào các phân tích toán học về các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm. Giáo sư Kucharski so sánh sự gia tăng 50% khả năng gây chết của virus với sự gia tăng 50% khả năng lây truyền
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
95
BẠN CÓ BIẾT của virus. Lấy tỷ lệ sinh sản của siêu vi khoảng 1,1 và nguy cơ tử vong do nhiễm trùng là 0,8 phần trăm và tưởng tượng 10.000 trường hợp nhiễm trùng đang hoạt động - một kịch bản hợp lý cho nhiều thành phố ở châu Âu, như ông Kucharski lưu ý. Khi mọi thứ tiếp tục, với những con số đó, dự đoán sẽ có 129 người chết trong một tháng. Nếu tỷ lệ tử vong tăng 50 phần trăm, điều đó sẽ dẫn đến 193 người chết. Ngược lại, sự gia tăng 50% khả năng lây truyền sẽ dẫn đến con số khổng lồ 978 ca tử vong chỉ trong một tháng - giả sử, trong cả hai tình huống, thời gian phát bệnh là sáu ngày. Sự gia tăng khả năng lây truyền có thể nhanh chóng mở rộng đường cơ sở: Mỗi người nhiễm mới có khả năng lây nhiễm cho nhiều người hơn. Mức độ nghiêm trọng tăng lên chỉ ảnh hưởng đến người bị nhiễm bệnh. Sự lây nhiễm đó chắc chắn là rất bi thảm và biến thể mới này không làm tăng mức độ nghiêm trọng hoặc khả năng gây chết người, rất may có nghĩa là biến thể không phải là mối đe dọa lớn hơn đối với cá nhân có thể bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, nó là một mối đe dọa lớn hơn đối với xã hội vì nó có thể làm thay đổi đáng kể số lượng người nhiễm bệnh. Nói một cách khác, một tỷ lệ nhỏ của một số rất lớn có thể dễ dàng lớn hơn rất nhiều so với tỷ lệ lớn của một số nhỏ. Tin tức này ban đầu bị bác bỏ vì siêu vi đột biến liên tục và đã có quá nhiều tiêu đề “siêu vi ninja đột biến” vô căn cứ trong năm nay. Chủ nghĩa báo động có tính chất kích động, phóng đại khiến việc phân biệt các mối đe dọa thực sự từ chủ nghĩa giật gân trở nên khó khăn hơn. Với thực tế đột biến liên tục, các biến thể bộ gen nên được coi là vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội. Ngay cả sự gia tăng tỷ lệ các trường hợp do một biến thể cụ thể cũng không phải là bằng chứng chắc chắn về lợi thế tiến hóa.
96
Tuy nhiên, khi dữ liệu về biến thể mới được đưa vào, có lý do cho mối quan tâm thực sự. Trevor Bedford, một nhà khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Fred Hutchinson và là thành viên hội đồng quản trị Dự án Theo dõi Covid cho tạp chí The Atlantic, chỉ ra rằng các ca lây nhiễm từ biến thể mới đang tăng rất nhanh trong dân số ở Vương quốc Anh. Ông Bedford cũng lưu ý rằng biến thể mới này dường như có tỷ lệ tấn công thứ cấp cao hơn — tức là số người sau đó bị nhiễm bởi một trường hợp đã biết — so với COVID-19 “thông thường”. Cuối cùng, biến thể mới dường như dẫn đến lượng virus cao hơn (mặc dù điều này khó chắc chắn hơn vì tải lượng siêu vi có thể bị ảnh hưởng bởi sự sai lệch và thời gian lấy mẫu). Như giáo sư Kucharski đã nói, tất cả những điều này không loại trừ những giải thích khác. Sự lan truyền gia tăng này có thể là do cơ hội hoặc do tác động khở đầu - nghĩa là một biến thể chỉ tình cờ đến được đâu đó trước các biến thể khác và sau đó gặp “may mắn”; nó còn sớm hơn là dễ lây lan. Nó có thể là do hành vi của mọi người thay đổi — mệt mỏi vì cách ly, ít đeo mặt nạ hơn — dẫn đến sự lây lan nhanh hơn. Tuy nhiên, với bằng chứng hiện tại, cùng với các chi tiết cụ thể của đột biến, ngày càng khó để giả định rằng những lời giải thích khác đó có nhiều khả năng hơn là đề
xuất đơn giản rằng đây thực sự là một biến thể dễ lây lan hơn. Vì vậy, sự lan truyền nhiều đến bao nhiêu nữa? Chúng ta vẫn chưa có thể hoàn toàn chắc chắn, nhưng các ước tính ban đầu từ dữ liệu cho thấy rằng biến thể này có thể lây truyền nhiều hơn khoảng 50 đến 70% so với COVID-19 thông thường. Để làm cho vấn đề trở nên khó khăn hơn, vẫn chưa chắc chắn chính xác lý do tại sao nó dễ lây lan hơn, mặc dù các lý thuyết hợp lý đã được thử nghiệm. Biến thể này, hiện được gọi là B.1.1.7 , có “một số lượng lớn các thay đổi di truyền bất thường, đặc biệt là trong protein đột biến,” đó là cách siêu vi xâm nhập vào tế bào của chúng ta. Biến thể mới có thể tốt hơn trong việc loại bỏ phản ứng miễn dịch và tái tạo của chúng ta, hoặc có thể liên kết tốt hơn với các vị trí trong cơ thể chúng ta, có lợi hơn để lây nhiễm cho người khác, nhưng tất cả chỉ là suy đoán vào lúc này. Sự không chắc chắn trong việc hiểu cơ chế chính xác của biến thể có nghĩa là chúng ta không biết liệu các công cụ hiện có của chúng ta — mặt nạ, điều chỉnh xa và khử trùng — có hiệu quả như chúng được so sánh với một kịch bản giống hệt với biến thể thông thường hay không. Nói rõ hơn: Biến thể vẫn là một siêu vi đường hô hấp, vì vậy các công cụ cơ bản sẽ không thay đổi và tất cả chúng sẽ tiếp
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
97
BẠN CÓ BIẾT tục hoạt động. Trên thực tế, chúng đã trở nên quan trọng hơn, nhưng chúng ta có thể cần phải nghiêm ngặt hơn - ít thời gian ở trong nhà hơn, khẩu trang tốt hơn, thông gió tốt hơn, khử trùng nhiều hơn các bề mặt tiếp xúc nhiều hơn - để có được thành quả tương tự cho nỗ lực bảo vệ của chúng ta. Nó có thể là một sự khác biệt nhỏ, hoặc không. Chúng ta sẽ không biết trong một thời gian nữa. Biến thể mới này đã có mặt ở Mỹ và Canada, như vậy liệu chúng ta có quá muộn? Không, nhưng chúng ta phải hành động ngay. Hoa Kỳ không có hệ thống giám sát bộ gene rộng rãi, hoặc thay đổi nhanh chóng với những gì họ giám sát, vì vậy theo một số cách, chúng ta đang bay mà không có bản đồ. Chúng ta có một số dấu hiệu cho thấy biến thể này - cho đến nay có lẽ tương đối còn hiếm ở Hoa Kỳ. Tất nhiên, điều này có thể thay đổi hết sức nhanh chóng, trước khi chúng ta có thể phát giác ra sự thay đổi đó, nhưng điều đó làm nổi bật tầm quan trọng của hành động sớm. Ngoài mối đe dọa về sự phát triển theo cấp số nhân, chúng ta phải nhớ rằng mầm bệnh này trải rộng khá nhiều - có nghĩa là một số người dường như gây ra nhiều bệnh nhiễm trùng, trong khi nhiều người hoàn toàn không truyền bệnh (mặc dù các tỷ lệ này cũng có thể thay đổi). Ban đầu, có rất nhiều điều bàn cãi về lý do tại sao một số thành phố ở Châu Âu bị ảnh hưởng nặng nề trong khi những thành phố khác được tha chỉ cho đến sau này, điều đó thường xảy ra - mặc dù có các chính sách tương tự. Câu trả lời có thể chỉ là một chút thiếu may mắn và một vài tuần chậm trễ: Đối với các quy trình theo cấp số nhân, những khác biệt nhỏ ban đầu có thể có nghĩa là những khác biệt lớn về lâu dài và chúng ta không bất lực. Chúng ta có thể và nên khai triển bất kỳ loại vũ khí nào chúng ta có trong kho vũ khí càng sớm càng
98
Khả năng virus corona đột biến dễ lây hơn là một tin tức xấu giữa đại dịch Ảnh: The Atlantic
tốt. Nếu các giới chức y tế công cộng có thể đẩy nhanh khả năng tìm ra biến thể mới của chúng thì họ phải làm ngay. Bedford nói: “Bạn có thể tưởng tượng các biện pháp can thiệp dựa trên trường hợp cụ thể nhắm vào các chuỗi truyền biến thể ban đầu. Tôi không nghĩ là chúng ta chế ngự được chúng ngay, nhưng chúng ta có thể trong một hoặc hai tuần nữa.” Một hoặc hai tuần có vẻ không nhiều, nhưng kết hợp với các biện pháp sức khỏe cộng đồng tích cực khác, chúng ta thực sự có thể tăng thêm vài tuần. Có lẽ tất cả những điều đó có thể trì hoãn sự ra đời rộng rãi của biến thể mới này cho đến Tháng Hai hoặc thậm chí là Tháng Ba. Thời điểm này tương tự như đợt tăng đột biến COVID-19 ban đầu của Mỹ và ngừng hoạt động vào Tháng Ba. Chúng ta cần nói lại một lần nữa về tầm quan trọng của việc làm phẳng đường cong. Chúng ta cần phải duy trì công suất bệnh viện một lần nữa, để tỷ lệ tử vong của chúng ta không tăng. Nhưng lần này, chúng ta có thể hy vọng nhiều hơn: Chúng ta cần phải làm phẳng đường cong vì việc trì hoãn các ca nhiễm trùng tiềm ẩn chỉ vài tuần hoặc một tháng có thể tạo ra sự khác biệt to lớn khi các loại thuốc chủng ngừa hiệu quả cao được tung ra.
Chúng ta đang chạy đua với thời gian, và virus dường như có khả năng chạy nước rút một cách đáng tiếc ngay khi chúng ta tiến gần đến vạch đích. Mặc dù việc khai triển thuốc chủng ngừa ban đầu còn chậm nhưng dự kiến sẽ tăng nhanh. Mỹ có thể có từ 50 đến 100 triệu người được tiêm chủng sớm nhất là vào Tháng Ba. Đó là một sự khác biệt rất lớn, một sự khác biệt có thể cứu sống nhiều người, đặc biệt là vì chúng ta có lẽ cũng có nhiều người có khả năng miễn dịch sau nhiễm ở một mức độ nào đó. Đây là cách suy nghĩ về nó: Những người được tiêm chủng ít có khả năng bị bệnh hơn rất nhiều ngay từ đầu. Một trăm triệu người được tiêm chủng sẽ có nghĩa là 100 triệu người có ít hơn (hoặc hầu như không có) nguy cơ mắc bất kỳ triệu chứng COVID-19 nào, đặc biệt là bệnh nặng. Đó là một lợi nhuận rất lớn. Nhưng đó không phải là tất cả. Thuốc chủng ngừa không chỉ mang lại lợi ích cho người được tiêm chủng mà còn có lợi cho tất cả những người khác. Ít người có triệu chứng bị bệnh do siêu vi truyền nhiễm có nghĩa là càng ít người bị bệnh lây nhiễm cho nhiều người hơn. Mọi dấu hiệu đưa ra đều cho thấy những người
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Hiểu Đúng Về
AI LÀ NGƯỜI CÓ NGUY CƠ NHIỄM BỆNH CAO NHẤT ?
COVID - 19
NGƯỜI CAO TUỔI, NGƯỜI MẮC CÁC BỆNH MÃN TÍNH như tiểu đường và bệnh tim, có nhiều nguy cơ biến chứng bệnh nặng hơn. Vì đây là một chủng virus mới nên chúng ta vẫn đang theo dõi xem virus này ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào. Chúng ta biết rằng người dân Ở BẤT KỲ ĐỘ TUỔI NÀO ĐỀU CÓ THỂ BỊ NHIỄM VIRUS, tuy nhiên cho đến nay mới chỉ có MỘT VÀI TRƯỜNG HỢP TRẺ EM BỊ NHIỄM VIRUS COVID-19 được báo cáo. Đây là một loại virus mới và chúng ta cần theo dõi xem virus này ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào. Virus có khả năng gây tử vong cao hơn trong một số trường hợp có bệnh kết hợp, cho đến nay chủ yếu ở những người cao tuổi đã có tiền sử bệnh khác.
COVID-19 là gì? là bệnh viêm đường hô hấp cấp gây ra bởi một chủng virut corona mới lây từ người sang người, được phát hiện lần đầu tại Vũ Hán ( Trung Quốc) vào tháng 12/2019. Virut gây ra Covid-19 được đặt tên là SARS-CoV-2
VIRUS CORONA sống được bao lâu ? Theo nhận định của Tổ chức Y tế Thế giới, người ta chưa biết rõ coronavirus chủng mới gây ra bệnh COVID-19 sống bao lâu trên các bề mặt, nhưng có vẻ siêu vi này hoạt động như các siêu vi corona khác. Các cuộc khảo sát nêu rằng siêu vi corona (kể cả thông tin sơ bộ về coronavirus chủng mới) có thể TỒN TẠI TRÊN CÁC BỀ MẶT KHOẢNG VÀI GIỜ HOẶC LÊN ĐẾN VÀI NGÀY. Việc này có thể biến đổi dưới các điều kiện khác nhau (ví dụ loại bề mặt, nhiệt độ hoặc độ ẩm của môi trường). CORONAVIRUS CÓ THỂ BỊ DIỆT BỞI CÁC CHẤT KHỬ TRÙNG ĐƠN GIẢN.
Tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm virus
H
iện tại chưa có vaccine chữa COVID-19. Tuy nhiên, nhiều triệu chứng có thể được nhân viên y tế điều trị và chăm sóc sớm để làm giảm mức độ nguy hiểm của bệnh. Một số thử nghiệm lâm sàng đang được thực hiện để đánh giá liệu pháp điều trị tiềm năng đối với COVID-19
LÀM THẾ NÀO ĐỂ LÀM CHẬM HOẶC NGĂN NGỪA SỰ LÂY LAN COVID-19? Cũng giống như các bệnh viêm đường hô hấp khác như bệnh cúm hoặc cảm lạnh thông thường, rất cần có các biện pháp y tế công cộng để làm chậm sự lây lan của virus. Các biện pháp y tế công cộng chính là các hành động phòng ngừa hàng ngày, gồm có:
COVID-19 LÂY NHIỄM NHƯ THẾ NÀO?
Giọt bắn khi người bệnh ho, hắc hơi
ĐIỀU TRỊ COVID-19 NHƯ THẾ NÀO?
Tiếp xúc với đồ vật nhiễm virus
Rửa tay với xà bông, nước ấm trong ít nhất 20 giây hay dùng nước sát khuẩn dành cho tay (hand sanitizer)
Giữ khoảng cách tiếp xúc 2 mét với người khác
Tránh chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng, đặc biệt là khi chưa rửa tay
Tránh tiếp xúc với người bệnh, thường xuyên vệ sinh các bề mặt và vật dụng hay chạm tay vào
Ở nhà, chỉ ra ngoài khi có việc thiết yếu
CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA
COVID-19
HO
SỐT
KHÓ THỞ
SỔ MŨI
ĐAU MỎI CƠ
ĐAU HỌNG
CÁC TRIỆU CHỨNG CÓ THỂ XUẤT HIỆN SAU 2 ĐẾN 14 NGÀY SAU KHI BỊ NHIỄM VIRUS, TRIỆU CHỨNG CÓ THỂ NẶNG GÂY SUY HÔ HẤP, VIÊM PHỔI VÀ NHIỀU CƠ QUAN KHÁC TRONG CƠ THỂ DẪN TỚI TỬ VONG.
Dùng khuỷu tay hoặc khăn giấy che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi. Vứt khăn giấy vào thùng rác ngay sau khi dùng
Theo canada.ca và unicef.org
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
99
BẠN CÓ BIẾT được tiêm chủng cũng sẽ lây truyền ít hơn - mức độ ít hơn vẫn đang được nghiên cứu, nhưng sự khác biệt có thể rất lớn. Thuốc chủng ngừa mRNA (cả hai đều đã được chấp thuận ở Hoa Kỳ) làm giảm khoảng 95% bệnh có triệu chứng. Chúng ta đã biết rằng những người không bao giờ phát triển bệnh có triệu chứng ít có nguy cơ lây truyền COVID-19 hơn rất nhiều. (Lưu ý sự khác biệt giữa những người thực sự không có triệu chứng và những người sắp bị bệnh— không có triệu chứng— nhưng có khả năng lây nhiễm cao.) Trong một nghiên cứu sơ bộ, thuốc chủng ngừa Moderna thậm chí còn ngăn ngừa được 2/3 trường hợp nhiễm trùng không có triệu chứng. Vì vậy, những người được tiêm chủng không chỉ nhiều mà ít có nguy cơ mắc bệnh hơn; họ dường như ít có khả năng bị nhiễm trùng hơn, thậm chí không có triệu chứng. Mặc dù chúng ta cần thêm dữ liệu để chắc chắn, nhưng tất cả những điều này cho thấy rằng những người được tiêm chủng cũng sẽ lây truyền ít hơn. Càng có ít người để truyền mầm bệnh một cách hiệu quả thì mầm bệnh đó càng khó lây lan. Bây giờ chúng ta đã có thuốc chủng ngừa hiệu quả, việc làm phẳng đường cong trong tương lai cũng có nghĩa là xóa sổ đường cong. Dylan Morris, một nghiên cứu sinh hậu tiến
sĩ tại trường Đại học Los Angeles California (UCLA), nghiên cứu sự lây truyền của siêu vi và sinh học định lượng của bệnh truyền nhiễm, và là đồng tác giả của một bài báo in trước nghiên cứu tác động của thời gian đối với các can thiệp không dùng thuốc - chẳng hạn như giảm khả năng di chuyển và tiếp xúc, đeo khẩu trang, cách xa và tránh các cuộc họp trong nhà - nói rằng “các trường hợp trì hoãn luôn có giá trị, nhưng ngay bây giờ nó đặc biệt có giá trị. Việc mua thêm thời gian, dù chỉ một chút, để tăng cường tiêm chủng có thể ngăn chặn rất nhiều tỷ lệ tử vong và bệnh tật.” Mọi ca tử vong do COVID-19 đều là bi kịch, nhưng với sự tồn tại của một số loại thuốc chủng ngừa hiệu quả, mọi ca tử vong giờ đây cũng có thể phòng ngừa được về mặt kỹ thuật. Morris cho biết, ngay cả khi không có thuốc chủng ngừa, việc tiêu diệt siêu vi thông qua ức chế tạm thời có thể có giá trị mặc dù siêu vi sẽ phát triển trở lại, chính vì những tác động theo cấp số nhân này. Tỷ lệ phần trăm tăng tương tự dẫn đến số lượng người bị nhiễm bệnh ít hơn nhiều khi số lượng cơ sở nhỏ hơn. Giảm mức lây nhiễm cơ bản xuống cũng cho phép thử nghiệm an toàn hơn. Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta thả lỏng một chút? Những hạn chế
nào hoạt động tốt nhất? Những cái nào bền vững nhất? Nếu các trường hợp đang tăng lên từ một số cơ bản rất lớn, điều đó có nghĩa là trạng thái của thế giới đang thay đổi rất nhanh, vì vậy những sai lầm nhỏ sẽ bị phóng đại. Morris nói: “Bạn không thể vượt qua phần dốc của một cấp số nhân.” Ông lưu ý rằng trong suốt trận đại dịch, chúng ta ca ngợi sự vắng mặt của những “viên đạn bạc” - những giải quyết cấp thời nhưng có hiệu quả ngay - trong khi nỗi đe dọa đang phóng đến chúng ta. Nhưng bây giờ chúng ta đang ở trong một tình huống khác: Chúng ta có một “viên đạn bạc” - thuốc chủng ngừa cũng như chúng ta có mối đe dọa mới này ném vào chúng ta. Cách chúng ta phản ứng trong vài tuần tới sẽ vô cùng quan trọng. Hãy tưởng tượng theo cách này: Có một cơn sóng thần đang hướng đến con đường của chúng ta, và chúng ta đang đưa mọi người lên một nơi cao cho an toàn. Mọi người mà chúng ta giúp di tản đều đến các nơi cao an toàn. Tốt hơn nữa, họ còn có thể giúp những người khác đến nơi an toàn (hiệu quả mong muốn theo cấp số nhân của thuốc chủng ngừa). Tuy nhiên, điều ngược lại cũng đúng: Tất cả những người chúng ta bỏ lại phía sau cũng kéo theo nhiều người hơn (tác dụng không mong muốn theo cấp số nhân của việc tăng khả năng lây truyền). Và toàn bộ quá trình rất nhạy cảm với thời điểm chúng ta bắt đầu; ban đầu dễ dàng hơn nhiều nhưng gần như không thể thực hiện được khi làn sóng ngày càng cao hơn và tiến gần hơn. Với biến thể này, ít nhất là ở Hoa Kỳ, có thể chúng ta đang ở đầu hoặc gần đầu. Tất cả điều này có nghĩa là tốc độ khai triển thuốc chủng ngừa có tầm quan trọng to lớn. Đã có những chỉ báo đáng lo ngại về việc khai triển chậm. Tiêm chủng cho một quần thể rộng rãi, không phải thuốc chủng
100 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
101
BẠN CÓ BIẾT
Khi các cytokine gửi báo động quá mức tới hệ miễn dịch, cơ thể sẽ tạo ra phản ứng không ngừng lại được
ngừa trong và ngoài bản thân họ, để cứu sống, và dịch bệnh được chiến đấu bằng sự tiếp vận và cơ sở hạ tầng. Chúng ta nên dồn từng chút năng lượng, kinh phí và không ngừng vào việc tiêm chủng cho càng nhiều người càng tốt. Trong khi đó, Hoa Kỳ được cho là có kế hoạch giữ lại một nửa số thuốc chủng ngừa mà họ có trong tủ đông như một hàng rào chống lại các vấn đề chuỗi cung ứng, và một số tiểu bang có thể bị chậm lại bởi các kế hoạch ưu tiên không được rõ ràng. Scott Gottlieb - cựu giám đốc Cơ quan Thực, Dược phẩm (FDA) và là thành viên hội đồng quản trị hiện tại của Pfizer - đã lập luận rằng Hoa Kỳ cũng nên tiến hành tiêm chủng cho càng nhiều người càng tốt ngay bây giờ và tin tưởng rằng chuỗi cung ứng sẽ ở đó để tăng cường. Ở một số tỉnh bang của Canada đã quyết định tiêm chủng ngay bây giờ càng nhiều càng tốt mà không cần dự trữ một nửa, và sẽ tiến hành tiêm thuốc chủng ngừa tăng cường với nguồn cung cấp trong tương lai. Các nhà nghiên cứu Canada ước tính rằng loại tiêm phòng này có thể giúp “ngăn chặn thêm từ 34 đến 42% các trường hợp nhiễm siêu vi corona có triệu chứng, so với chiến lược dự trữ
một nửa số lô hàng.” (Lưu ý rằng chiến lược này, khác với chiến lược mà Vương quốc Anh vừa công bố sẽ áp dụng trong việc ưu tiên liều đầu tiên, thậm chí không nhất thiết liên quan đến việc thay đổi rõ ràng các giao thức thời gian tiêm chủng để tối đa hóa việc tiêm chủng ngay bây giờ; nó chỉ có nghĩa là không cần chờ đợi để tiêm một mũi lên cánh tay khi thuốc chủng ngừa hiện có sẵn.) Đây là những cuộc đối thoại quan trọng cần có, nhưng với mối đe dọa do biến thể mới này gây ra, thậm chí chúng còn khẩn cấp hơn. Có thể - chỉ có thể thôi - biến thể này sẽ trở thành một báo động giả, gần như không được truyền đi như chúng ta lo sợ. Chúng ta sẽ sớm biết. Các biện pháp phòng ngừa của chúng ta vẫn sẽ là tích cực. Nhưng nếu nó thực sự dễ lây lan hơn nhiều, chúng ta có thể phải đối mặt với một thảm kịch thực sự: sự phát triển theo cấp số nhân với số lượng lớn bệnh tật và tử vong giống như thuốc chủng ngừa hiệu quả cao đang được sản xuất. Chúng ta đã có một năm để học hỏi và rút kinh nghiệm - về tầm quan trọng của hành động sớm, hành động dứt khoát ngay cả khi đối mặt với sự không chắc chắn, không nhầm lẫn giữa việc không có bằng chứng với
bằng chứng vắng mặt. Một năm để học không nhằm mục đích hoàn thiện về kiến thức mà là để có tác động tối đa ngay cả khi cân nhắc đánh đổi. Và quan trọng nhất, một năm để học cách không chờ đợi khi đối mặt với các mối đe dọa với các động lực theo cấp số nhân mà phải hành động sớm nhất và dứt khoát nhất có thể được để điều chỉnh và sửa chữa sau này. Morris nói: “Cấp số nhân tàn nhẫn đến mức không ai muốn nhìn thẳng vào mắt chúng. Điều này đúng, nhưng việc tránh nhìn thẳng vào vấn đề không tránh được hậu quả. Mỗi người chúng ta hiện đang trông cậy vào mọi người phục vụ công chúng — thị trưởng, thành viên hội đồng thành phố, quan chức y tế, y tá, cơ quan quản lý FDA, thành viên Quốc hội, nhà báo — lên tiếng ngay bây giờ và lớn tiếng. Chúng ta phải nhấn mạnh vào hành động nhanh chóng và tích cực, cùng với nhiều nguồn lực hơn, để thực hiện đúng điều này. Nó không muộn lắm. Nhiều mạng sống phụ thuộc vào những gì chúng ta làm tiếp theo. PHAN HẠNH
(Theo The Mutated Virus Is a Ticking Time Bomb của phó giáo sư Đại học Bắc Carolina Zeynep Tufekci đăng ngày 31 tháng 12 năm 2020 trên tạp chí trực tuyến The Atlantic)
Cách tốt nhất để bác sĩ điều trị bão cytokine là phát hiện ra chúng kịp thời ở giai đoạn đầu
102 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
103
GÓC ĐỜI SỐNG
Năm thói quen đơn giản giúp giảm mỡ bụng Mỡ bụng là một trong những nơi “cứng đầu” nhất trên cơ thể. Ngoài việc tập thể dục thường xuyên và có kế hoạch ăn uống phù hợp, nên tập một số thói quen để có thể giúp đánh bay mỡ bụng. 1. Bắt đầu ngày mới với một cốc nước Nước là một phần quan trọng trong hành trình giảm cân và có những lợi ích sức khỏe đáng ngạc nhiên khác. Bắt đầu ngày mới bằng cách uống một cốc nước, bạn đã bù nước cho cơ thể lượng nước bị mất trong khi ngủ và giúp tăng cường sự trao đổi chất của cơ thể. Điều này ngược lại cũng giúp thỏa mãn cơn đói và giúp giảm lượng calorie nạp vào cơ thể.
2. Tập thể dục tại nhà Trước khi vội vàng ăn sáng, hãy tập luyện ngắn tập trung vào phần cốt lõi của bạn. Nó không chỉ giúp săn chắc cơ mà còn đốt cháy chất béo tích trữ trong bụng. 3. Uống bổ sung probiotic Để giảm mỡ bụng, điều quan trọng là bạn phải có một đường ruột khỏe mạnh. Các nghiên cứu đã tuyên bố rằng một số chủng vi khuẩn thuộc họ Lactobacillus có thể giúp bạn giảm cân và giảm mỡ bụng. Do đó, bổ sung probiotic không chỉ giúp duy trì hệ tiêu hóa tốt mà còn giúp loại bỏ được lớp mỡ bụng cứng đầu đó. 4. Uống một tách trà xanh Nếu thực sự muốn đốt cháy
những chất béo bụng đó, thì thay vì uống cà phê hoặc thức uống khác, hãy chuyển sang uống trà xanh. Giàu catechins, trà xanh giúp loại bỏ các độc tố có hại ra khỏi cơ thể và cũng làm giảm lượng mỡ trong cơ thể. 5. Ăn sáng lành mạnh, không bỏ bữa Ăn một bữa sáng lành mạnh là chìa khóa để giảm cân. Đối với bữa sáng, hãy thử kết hợp các loại thực phẩm giàu chất xơ và protein, không chỉ giúp no lâu hơn mà còn cung cấp cho bạn năng lượng để tránh xa các thực phẩm giàu chất béo khác.
104 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Tại sao cần giặt quần áo mới mua trước khi mặc? Trang tin Yahoo! Life mới đây dẫn lời chuyên gia Nomi Dale Kleinman của Học viện Công nghệ thời trang (FIT, trụ sở tại New York, Mỹ) cho hay việc giặt quần áo mới mua trước khi sử dụng là cần thiết. “Các sản phẩm dệt may có thể chứa các hóa chất còn thừa từ quá trình sản xuất. Những sợi vải phải trải qua nhiều bước trước khi đến được với người tiêu dùng. Ngay cả các loại sợi tự nhiên cũng có thể đã tiếp xúc với nhiều chất gây kích ứng tiềm ẩn trước đó”, chuyên gia Kleinman giải thích. Cũng theo bà Kleinman, hầu hết mọi người sẽ ổn và không gặp tình trạng kích ứng khi sử dụng sản phẩm may mặc mới mà không cần giặt lần đầu. Tuy nhiên, những người có làn da nhạy cảm, đặc biệt là trẻ em, thì nên cực kỳ cẩn thận.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
105
GÓC ĐỜI SỐNG
Bị rụng tóc nên ăn những loại thực phẩm nào? Rụng tóc có thể là kết quả của di truyền, thay đổi nội tiết tố, điều kiện y tế hoặc một phần bình thường của lão hóa. Một chế độ ăn uống cân bằng với các chất dinh dưỡng phù hợp có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc, đặc biệt nếu đang bị rụng tóc do chế độ dinh dưỡng kém. Dưới đây là một số loại thực phẩm có thể giúp giảm rụng tóc. 1. Quả mọng họ berry Quả mọng rất giàu vitamin C, có đặc tính chống ô xy hóa mạnh. Chất chống ô xy hóa có thể giúp bảo vệ các nang tóc chống lại tổn
thương từ các phân tử có hại được gọi là các gốc tự do. Ngoài ra, cơ thể sử dụng vitamin C để sản xuất collagen, một loại protein giúp tóc chắc khỏe, ngăn ngừa tóc bị giòn và gãy. 2. Trứng Trứng là nguồn cung cấp protein và biotin tuyệt vời, hai chất dinh dưỡng có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc. Ăn đầy đủ protein rất quan trọng cho sự phát triển của tóc vì
các nang tóc được cấu tạo từ hầu hết là protein. Việc thiếu protein trong chế độ ăn đã được chứng minh là có thể dẫn đến rụng tóc. 3. Cá béo Các loại cá béo như cá hồi, cá trích và cá thu có các chất dinh dưỡng có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc. Chúng là nguồn a xít béo omega-3 tuyệt vời, có liên quan đến sự phát triển của tóc. Cá béo cũng là một nguồn cung
cấp protein, selen, vitamin D3 và vitamin B tuyệt vời - có thể giúp thúc đẩy mái tóc chắc khỏe. 4. Rau spinach Rau spinach chứa nhiều chất dinh dưỡng như folate, sắt và vitamin A và C, tất cả đều có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc. Vitamin A
giúp các tuyến da sản xuất bã nhờn. Chất nhờn này giúp dưỡng ẩm da đầu để giữ cho tóc khỏe mạnh. Rau spinach cũng là một nguồn cung cấp sắt thực vật tuyệt vời, cần thiết cho sự phát triển của tóc. 5. Bơ Bơ là một nguồn cung cấp vitamin E tuyệt vời, có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc. Vitamin E cũng bảo vệ các vùng da, như da đầu, khỏi bị tổn thương và stress do oxy hóa. 6. Khoai lang Khoai lang là một nguồn cung cấp beta-carotene tuyệt vời. Cơ thể chuyển đổi hợp chất này thành vitamin A, có liên quan đến sức khỏe tốt của tóc. Ngoài ra, vitamin A có thể đẩy nhanh tốc độ mọc tóc và khuyến khích tóc mọc dày hơn. 7. Các loại nut Các loại hạt chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin E, vitamin B, kẽm và các a xít béo thiết yếu, tất cả đều có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc và có liên quan đến nhiều lợi ích sức khỏe khác. Một số loại hạt cũng chứa omega-3, có liên quan đến sự phát triển của tóc.
106 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Ngủ trưa có cần thiết?
Ngủ trưa thường bị bỏ qua vì nhiều lý do, chẳng hạn như sự bận rộn trong công việc hoặc đơn giản là không thể chợp mắt được vào thời gian này trong ngày. Trên thực tế, giấc ngủ trưa là một hoạt động tốt cho sức khỏe, đồng thời giúp làm những việc còn lại trong ngày hiệu quả hơn. Theo trang The Guardian, ngủ trưa giúp cân bằng giữa hai nhánh của hệ thần kinh tự chủ là hệ thần kinh giao
cảm (hệ thần kinh hoạt động) và hệ thần kinh đối giao cảm (hệ thần kinh nghỉ ngơi, phục hồi), thúc đẩy quá trình nghỉ ngơi của cơ thể để tạo ra năng lượng cho những hoạt động diễn ra trong ngày. Giấc ngủ trưa có thể kéo dài đến 90 phút. Lúc này chúng ta sẽ trải qua các giai đoạn của chu kỳ giấc ngủ bao gồm: NREM 1 (trạng thái lơ lửng giữa thức và ngủ), NREM 2 (ngủ chập chờn), NREM 3-4 (ngủ có sóng não chậm ngủ sâu) và REM (trạng thái đang ngủ nhưng hoạt động não giống hệt như lúc thức), giúp cơ thể phục hồi năng lượng, đồng thời tăng khả năng tư duy. Bên cạnh đó, ngủ ngắn trong vòng 40 phút cũng được xem như giấc ngủ để phục hồi. Một nghiên cứu của Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy, ngủ ngắn 40 phút có khả năng cải thiện 100% sự tỉnh táo của các phi công
và phi hành gia. Đối với những người có công việc quá bận rộn, hoặc thời gian nghỉ trưa ngắn, chợp mắt khoảng 20 phút là một lựa chọn thích hợp. Dù khi đó cơ thể chỉ đang ở trong trạng thái “gần ngủ”, chúng ta vẫn có một khoảng thời gian để nghỉ ngơi và thực sự cải thiện tinh thần trước khi bắt đầu giờ làm việc buổi chiều. Khi ngủ trưa, chúng ta nên giữ tư thế ngồi thoải mái, thư giãn... Tránh trùm kín trong chăn khiến cơ thể đi vào trạng thái ngủ sâu hơn và tạo cảm giác mệt mỏi khi thức dậy. Đồng thời, đừng quá áp lực về việc không thể chợp mắt hay lo sợ ngủ quá giờ, hãy thả lỏng đầu óc và nghỉ ngơi. Nếu cần thiết, hãy đặt đồng hồ báo thức để tránh việc thức dậy trễ hơn dự định.
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
107
GÓC ĐỜI SỐNG
Vì sao đột quỵ thường vào sáng sớm, mùa lạnh? Vì sao đột quỵ dễ tấn công vào sáng sớm, mùa lạnh? Theo Viện Tim mạch, mùa lạnh, huyết áp thường tăng cao hơn so với mùa hè khoảng 5mmHg. Thời tiết lạnh cũng làm tăng tiết các catecholamin trong máu, dẫn đến co mạch ngoại biên, làm tăng lượng máu trở về tim và tăng huyết áp. Sự duy trì liên tục mức tăng huyết áp này sẽ làm tăng 21% biến chứng tim mạch, đặc biệt là ở người sau 50 tuổi. Thêm vào đó, thói quen dậy đi vệ sinh lúc 3-5h sáng của người tuổi 50 cũng góp phần “tiếp tay” cho đột quỵ tấn công. Cơ thể khi bước ra khỏi chăn ấm dễ bị nhiễm lạnh. Sau vài phút đi vệ sinh, lại thêm một lần mất nhiệt nữa, cơ thể lạnh hơn khiến mạch co, huyết áp tăng, tạo cục máu đông, gây nên đột quỵ. Thời tiết lạnh thuộc nhóm “sát thương cao” làm tăng đột quỵ. Còn sáng sớm là thời điểm “cơ hội” cho cục máu đông hình thành. Trong khi đó, mạch máu não lão hóa tuổi 50 lại xơ vữa, dễ vỡ. Cả 3 yếu tố này hợp lại
cùng lúc, khiến đột quỵ “nguy cơ chồng nguy cơ”. Làm gì để tránh đột quỵ buổi sáng? Tránh dậy quá sớm vào sáng hôm sau: Ở tuổi 50, nhiều người mất ngủ hoặc có thói quen dậy sớm đi tập thể dục. Song lời khuyên là không nên ra khỏi nhà khi thời tiết còn quá lạnh. Chờ bên ngoài ấm lên, hửng nắng, hãy mặc thật ấm ra ngoài. Vận động nhẹ khi thức dậy: Ngủ dậy, cơ thể chuyển từ tĩnh sang động, nhịp sinh học và nồng độ các hormone thay
đổi khiến cho nhịp tim, huyết áp và trương lực động mạch vành đều tăng lên. Do đó, người 50 tuổi không nên ra khỏi chăn và xuống giường ngay mà cần nằm lại trên giường, dành 5-10 phút tập yoga, hít thở, vuốt mặt, bóp tay, xoa chân... để cơ thể dần thích nghi. Uống một ly nước ấm: Sau một đêm, cơ thể đã mất đi lượng nước tương đối lớn, máu trở nên keo đặc hơn, tim phải làm việc vất vả để bơm đẩy máu đi. Do đó, trước khi ngủ và sau khi tỉnh dậy, bạn nên uống một ly nước
108 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
ấm (300ml), vừa làm loãng máu, vừa làm nóng cơ thể. Điều chỉnh lối sống m ù a l ạ n h : Tr ờ i l ạ n h nguy cơ đột quỵ cao bất thường, do đó nên chủ động điều chỉnh lối sống phù hợp với thời tiết như ngủ sớm, ngủ ấm, tắm nơi kín gió, lắp đèn sưởi, bỏ rượu bia, bỏ thuốc lá, ăn bớt muối, chăm vận động… Thực đơn cũng nên ưu tiên món ấm nóng, thực phẩm tốt cho tim mạch như natto, gạo đỏ, trái cây, cải xanh, cà chua, mè, cá biển…
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
109
BẠN GÁI NHỎ TO
Bảo bọc con đến bao giờ?
HỎI: Em có cậu con trai duy nhất năm nay 26 tuổi, đang vừa học hậu đại học vừa đi làm bán thời gian để sống tự túc. Vợ chồng em thuộc thế hệ di tản tới Mỹ thế hệ thứ hai nên đã trải qua hơn 40 năm hội nhập vào Mỹ so với chỉ hơn mười năm lớn lên và trưởng thành ở Việt Nam. Em nói điều này để chị hiểu rằng chúng em không thuộc lớp người bảo thủ, theo xưa nhiều quá tới nỗi không biết dạy con ăn theo thuở, ở theo thời. Trái lại, cả hai vợ chồng em đều chủ trương hướng dẫn con tự lập ngay từ khi còn bé, không muốn bảo bọc cháu quá sợ sẽ tạo cho con tâm lý ỷ lại. Chúng em cũng tập cho con biết quan sát và có ý kiến riêng ngay khi cháu bắt đầu biết đặt câu hỏi. Nói tóm lại, chúng em bỏ nhiều thời giờ giúp con tự rèn luyện để lớn lên có cá tánh và bản lãnh tự bảo vệ mình khi không có cha mẹ bên cạnh. Trong cuộc sống gia đình em lúc đầu có bà nội, phải nói là em rất may mắn có mẹ chồng hiểu biết, thương yêu và hòa đồng với con cháu nên không khí trong nhà
110
rất dễ chịu, mọi người chấp nhận và tôn trọng nhau trong sự cư xử hàng ngày. Cảnh nhà như vậy nên con trai em được tự do hoặc bày tỏ, hoặc hành động theo ý riêng ngoại trừ khi nào cậu cần tham khảo thêm với cha mẹ. Em rất hài lòng và yên tâm là đã gần như hoàn tất bổn phận làm mẹ đối với con trai em, chỉ chờ đến khi nào cậu có cuộc sống đôi lứa và tất nhiên sẽ phải tách rời gia đình cha mẹ để lo cho tiểu gia đình của cậu thì vợ chồng em sẽ liệu cách giúp con bước đi cuối cùng này nữa là trọn vẹn. Thế nhưng, xong 4 năm đại học, con trai em đùng đùng dọn ra thuê apartment ở chung với 3 roomates của cậu. Em rất buồn, hỏi con: “Tại sao con phải làm vậy? Dọn ra, con vẫn ở cùng
thành phố, đâu có vì lý do gần hay xa trường và nơi làm việc? Nhà cha mẹ rộng rãi, tiện nghi, con có phòng riêng đi về thoải mái, mẹ nấu nướng cho ăn, lành mạnh, sạch sẽ, ngon miệng, để dành tiền mai mốt có đủ thì downpayment mua nhà rồi dọn ra lo tương lai, mẹ sẽ không phàn nàn gì hết!” Con em trả lời: “Mẹ ơi, con lớn quá rồi, không ở với cha mẹ được!” Em hỏi lại: “Quá lớn là bao lớn? Chưa có gia đình riêng thì con vẫn chưa lớn, vẫn là con của cha mẹ.” Cháu trả lời: “Thì con vẫn là con của cha mẹ nhưng con không ở trong nhà cha mẹ được. Bạn con không đứa nào ở như vậy hết mẹ à! Mẹ nói nữa con trốn luôn đó!” Chị cho em hỏi có phải con em chịu ảnh hưởng của bạn bè hơn là nghe lời cha mẹ không? Nếu
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
cho rằng ở với cha mẹ là phụ thuộc cha mẹ, vậy ở với bạn bè không phải là cũng phụ thuộc người khác sao? Em phải làm gì để con em biết suy nghĩ độc lập, đừng a dua, như em đã từng dốc hết tâm trí hướng dẫn cháu và tưởng là em đã thành công rồi? Tại sao các cô cậu thời nay làm như tự đặt ra luật lệ rồi rủ rê bạn bè làm theo? Các cô cậu có thật thấy chuyện này là hay, là đúng không, làm ơn cho biết hay và đúng ở chỗ nào để các cha mẹ như cô chú đây được thấy và thôi không quan tâm nữa? Xin chị giúp em đem vấn đề này ra bàn, để các bậc cha mẹ cùng lên tiếng cho em được học hỏi, em cám ơn chị rất nhiều. V.LAN
TRẢ LỜI: Xin phúc đáp như sau: 1.- Không phải câu hỏi nào cũng nhận được câu trả lời. Thường thì trong mỗi câu hỏi đều hàm chứa sẵn câu trả lời từ chính người hỏi, chỉ cần thời gian để câu trả lời được chấp nhận. 2.- Em dạy con suy nghĩ độc lập, sống không
ỷ lại. Giờ đây con em là mẫu mực mà em mong muốn nhưng em thì lại dùng dằng…không dứt được con ra? 3.- Đời người có ba lằn ranh rõ rệt: tuổi nhỏ sống với/sống cho cha mẹ; tuổi
trẻ sống với/sống cho bạn bè (có cả bạn đời;) tuổi già sống với/sống cho thân tâm. 4.- Em dạy con biết làm quyết định cho bản thân. Vậy, hãy tôn trọng quyết định của cháu, chớ hỏi
nhiều. 5.- Chị đồng ý là em đã thành công tốt đẹp trong việc nuôi dạy cháu trong 26 năm qua, có cá tính, có bản lãnh. Bây giờ là lúc để thấy cháu đi một mình tới thành công của cháu
em nhé! 6.- Em đã qua tuổi tri thiên mệnh, ắt hiểu rằng hay/dở, đúng/hay sai trên đời không hề là chân lý bất di dịch mà như nắng mưa, khi này khi khác. Bởi vậy, thích nghi là chính. Mong là đã giúp em giải tỏa phần nào mối bận tâm của em về con trai mình. Chúc em thân tâm an lạc và bằng lòng với những gì mình có. Cảm ơn em đã viết thư. BÙI BÍCH HÀ
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
111
KHOA HỌC & ĐỜI SỐNG
TÌM RA CHẤT LÀM TẾ BÀO UNG THƯ “CHẾT ĐÓI”
Khoa học tìm ra hợp chất mới có tiềm năng phát triển thành thuốc trị ung thư cho con người Ảnh: Reuters
Nhóm hợp tác nghiên cứu từ ba viện đại học uy tín trên thế giới đã tìm ra một hợp chất mới có khả năng tấn công vào các “nhà máy năng lượng” của tế bào ung thư và làm chúng “chết đói”. Theo báo ScienceDaily, nhóm nghiên cứu tại Viện sinh học lão hóa Max Planck (Đức), Học viện Karolinska và Đại học Gothenburg (Thụy Điển) cho biết hợp chất này có tiềm năng phát triển
112
thành thuốc trị ung thư trong tương lai cho con người. Mitochondria được ví như "nhà máy năng lượng" của tế bào, cung cấp năng lượng và vật chất thiết yếu cho chức năng bình thường của mô và các cơ quan. Trong một khoảng thời gian dài trước đây, người ta cho rằng sự phát triển của tế bào ung thư không liên quan đến mitochondria. Tuy nhiên những khám
phá gần đây cho thấy các tế bào gốc ung thư phụ thuộc rất nhiều vào quá trình trao đổi chất của mitochandria. Điều này giúp các nhà khoa học nghĩ đến một hướng điều trị ung thư mới, đồng thời cũng không kém phần thách thức. Mitochondria có vai trò rất quan trọng đối với chức năng tế bào, nhưng các thuốc dùng để tấn công vào nó thường rất độc hại, vì vậy phương
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
pháp trị ung thư bằng cách này là rất khó. Nhưng nhóm nghiên cứu đã tìm được cách vượt qua những trở ngại này. "Chúng tôi đã tạo ra một loại thuốc trị ung thư tiềm năng, nhắm mục tiêu vào chức năng của mitochondria mà không kèm theo tác dụng phụ nghiêm trọng hay gây hại cho tế bào khỏe mạnh", Nina Bonekamp, tác giả của nghiên cứu cho biết. Hợp chất nhóm nghiên cứu tìm ra có thể giảm mạnh khả năng sống của tế bào ung thư và sự phát triển của khối u trên loài chuột mà không gây ra tổn hại cho chúng. Các dữ liệu cho thấy chất này làm tế bào ung thư "chết đói" mà không kèm theo tác dụng phụ độc hại trong một khoảng thời gian nhất định. "Nó giúp mở ra một cánh cửa tiềm năng trong điều trị ung thư. Một ưu điểm khác chính là chúng ta biết được chính xác vị trí và hoạt động của nó, điều mà một vài loại thuốc khác không làm được", Nina Bonekamp nhận định.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
113
KHOA HỌC & ĐỜI SỐNG
Tàu siêu nhẹ chạy bằng khí đốt từ chất thải Các kỹ sư đang phát triển một loại tàu chạy bằng khí đốt chế tạo từ chất thải người, động vật và thực phẩm bỏ đi. Theo trang Daily Mail (Anh), đoàn tàu có tên gọi BioUltra là sản phẩm trí tuệ của một nhóm kỹ sư tại Công ty Ultra Light Rail Partners có trụ sở tại Worcester. Theo đó, đoàn tàu dài 20 mét có thể chở tới 120 hành khách với tốc độ tối đa 80,5km/h. Nhờ công nghệ biến khí biomethane thành điện để sạc pin và điều khiển động cơ, tàu BioUltra hứa hẹn có thể thay thế các loại tàu chạy bằng động cơ diesel gây ô nhiễm, ồn ào và kém hiệu quả. Sau khi đại dịch Covid-19 bùng phát, đoàn tàu mới cũng được trang bị thêm các tính năng sức khoẻ như chiếu sáng tia cực tím, bề mặt có thể diệt virus, tấm chắn nhựa và hệ thống thông gió hoạt động mạnh mẽ. Chính phủ Anh đã công bố kế hoạch loại bỏ dần các đoàn tàu chạy bằng động cơ diesel khỏi hệ thống đường sắt của nước này vào năm 2040. Họ đang dần chuyển từ động cơ diesel sang những nguồn nhiên liệu thay thế, như biogas, hydro và các đoàn tàu chạy bằng pin. Khác động cơ diesel, tàu chạy bằng khí biomethane sẽ không thải ra nitơ dioxide độc hại. Điều này sau đó sẽ dẫn đến việc loại bỏ phát thải CO2 vào khí quyển. Hơn nữa, dù lấy từ chất thải nhưng khí metan lại không có mùi. “Chắc chắn là biomethane có thể được chứng minh là nhiên liệu thân thiện với môi trường nhất. Tôi rất vui vì sau khi sản xuất tàu điện đầu tiên trên thế giới chạy bằng biomethane, nguồn nhiên liệu bền vững và được
114
Tàu chạy bằng khí đốt lấy từ chất thải người, động vật và thực phẩm bỏ đi, sắp hoạt động trên đường ray tại Anh. Ảnh: Ultra Light Rail Partners
sản xuất trong nước này sẽ tiếp tục được sử dụng cho những toa tàu mới này”, Giám đốc kỹ thuật của Ultra Light Rail Partners, ông Christopher Maltin, cho biết. Ông nói thêm rằng kết hợp sử dụng biomethane làm nhiên liệu và việc loại bỏ hoàn toàn các hạt vật chất được thải ra do sự xuống cấp của lốp xe hoặc mài mòn sẽ mang lại một loại hình giao thông công cộng sạch sẽ nhất, giúp cải thiện chất lượng không khí và góp phần ngăn chặn biến đổi khí hậu. BioUltra sẽ chạy trên đường ray khổ thông thường. Song, tàu chỉ nặng khoảng 20 tấn, chưa bằng một nửa tàu diesel thông thường, nên sẽ giúp hạn chế bào mòn đường ray, giúp giảm chi phí bảo trì mạng lưới đường sắt. BioUltra sẽ có khả năng di chuyển trong phạm vi tối đa khoảng 3200km giữa các trạm tiếp nhiên liệu. Nhóm nghiên cứu dự kiến những đoàn tàu
BioUltra sẽ cung cấp dịch vụ đưa đón “từ đầu đến cuối” trên các tuyến hiện có. Tàu hoả mini phiên bản thử nghiệm có chiều dài 10 mét và nặng khoảng 12 tấn đã được đưa vào thử nghiệm tại cơ sở thử nghiệm Long Marston của Motorail hồi tháng 7/2020. Ông Beverley Nielsen, người đứng đầu dự án BioUItra, hy vọng sẽ đưa BioUltra hoạt động ở các thị trấn lớn và các thành phố nhỏ trên khắp Vương quốc Anh, trong nỗ lựa loại bỏ các phương tiện gây ô nhiễm ra khỏi trung tâm thành phố và thị trấn, cải thiện chất lượng cuộc sống cho tất cả mọi người. Một ước tính gần đây của Tổ chức Bền vững West Midlands đã xác định rằng chỉ cần giảm 50% nồng độ của một chất ô nhiễm, như bụi mịn PM2.5, sẽ ngăn chặn 952 ca tử vong chỉ riêng ở West Midlands mỗi năm.♦
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
SỐNG KHOẺ
NOMOPHOBIA
HỘI CHỨNG LO SỢ KHI KHÔNG CÓ ĐIỆN THOẠI Giờ đây, đi đến đâu, bạn cũng có thể bắt gặp hình ảnh một hoặc một vài người vùi đầu vào chiếc điện thoại thông minh. Chính vì điều đó, một số căn bệnh thời công nghệ dần xuất hiện như “phubbing” – chỉ những người tập trung vào thế giới ảo mà phớt lờ mọi người xung quanh – hay “smombie” – được ghép từ “smartphone” và “zoombie”, ý chỉ “thây ma điện thoại”, những người chỉ mãi dán mắt vào điện
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
115
SỐNG KHOẺ
này. “Mỗi người đều có những lo lắng khác nhau. Một số người cảm thấy lo lắng khi bỏ lỡ điện thoại hay tin nhắn quan trọng, một số khác lại lo lắng bản thân không thể liên lạc với ai đó nếu như cần giúp đỡ trong trường hợp khẩn cấp” – Peszka giải thích.
thoại di động. Và giờ đây, có thêm một “căn bệnh” mới cần được quan tâm chính là “nomophobia”. Nomophobia Là Gì? Nomophobia được viết tắt từ “no mobiephone phobia”. Trong đó, “no mobiephone” có nghĩa là không có điện thoại di động, còn “phobia” chỉ nỗi ám ảnh, lo sợ của thuật ngữ tâm lý học. Có thể hiểu, nomophobia là hội chứng lo âu khi không có điện thoại bên cạnh. Theo một nghiên cứu vào năm 2019 của tạp chí Family Medicine and Primary Care, thuật ngữ này được đặt ra từ năm
116
2008 bởi Cục bưu điện Anh để xác định xem điện thoại di động có mang lại lo lắng cho con người hay không. Thời điểm đó, một nửa số người thực hiện nghiên cứu đều cảm thấy căng thẳng khi không sử dụng điện thoại và hơn 10 năm sau, vấn đề này càng trở nên tồi tệ hơn. Nomophobia ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn như thế nào? Một nghiên cứu của tạp chí Journal vào năm 2020 cho biết, có khoảng 90% trong số 327 sinh viên tham gia vào cuộc khảo sát mắc phải hội chứng lo sợ khi không có điện thoại. Đặc điểm để nhận
biết chính là giấc ngủ bị gián đoạn, buồn ngủ vào ban ngày và các thói quen sinh hoạt kém. Jennifer Peszka – đồng tác giả nghiên cứu và phó giáo sư tâm lý học tại Đại học Hendrix ở Conway – cho biết, những người tham gia nghiên cứu thừa nhận họ thường kiểm tra email, tin nhắn và phương tiện truyền thông dù đã tắt đèn và chuẩn bị đi ngủ. Hậu quả của hành động này kéo theo rất nhiều vấn đề như tiếp tục lướt mạng qua mất giờ ngủ, thức dậy kiểm tra điện thoại vào lúc nửa đêm hoặc luôn bật thông báo khi ngủ. Nomophobia dẫn đến lo lắng Đã bao giờ bạn cảm thấy lo lắng, bất an khi quên mất để điện thoại ở nơi nào không? Peszka chia sẻ: “Tôi nghĩ chúng ta có thể xem nomophobia như một loại lo lắng” và có rất nhiều lý do để người nào đó mắc phải hội chứng
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Những dấu hiệu mắc hội chứng lo âu khi không có điện thoại Nếu như có những hành động như lướt điện thoại trước khi ngủ, bật thông báo suốt đêm hoặc luôn giữ điện thoại trong tay, bạn có thể nghi ngờ mình đang mắc phải nomophobia. Ngoài ra, vẫn còn một số dấu hiệu khác: - Cảm thấy lo lắng khi điện thoại hết pin Bạn có thể cảm thấy nhịp tim tăng nhanh khi nhận được thông báo pin yếu. Sự lo lắng của bạn xuất phát từ việc lo sợ không được lướt các trang mạng xã hội, không kiểm tra được email hoặc không thể liên lạc với mọi người. - Không thể ra khỏi nhà nếu không mang theo điện thoại Bạn luôn mang theo chiếc điện thoại bên mình dù cho chỉ chạy đi mua chút đồ rồi sẽ quay lại ngay. Bởi vì bạn sẽ cảm thấy bất an nếu rời xa chúng. - Ảnh hưởng đến năng suất làm việc Dù trong giờ họp, rất có thể bạn không thể cưỡng
lại sức hút từ chiếc điện thoại và lén lút sử dụng chúng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự tập trung mà còn tốn không ít thời gian làm việc hay thậm chí là khiến bạn bị mất việc. - Ưu tiên điện thoại hơn là sự an toàn Bị cấm đó nhưng cũng có thể bắt gặp hình ảnh một ai đó chạy xe trên đường nhưng vẫn nói chuyện điện thoại hay trả lời tin nhắn. Nếu như cho rằng việc trả lời tin nhắn hay phản hồi một bài đăng trên mạng xã hội quan trọng hơn sự an toàn khi lái xe, bạn đã mắc phải hội chứng nomophobia.
Làm cách nào để “cai nghiện”? Nếu như đang tìm kiếm những phương pháp ngủ ngon, chắc hẳn một trong số điều cần làm chính là đặt điện thoại ra khỏi tầm tay. Thế nhưng, Peszka lại chia sẻ: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, những người mắc phải nomophobia chỉ cần bỏ điện thoại ra khỏi phòng ngủ cũng khiến họ lo lắng đến mức giấc ngủ bị gián đoạn”. Chính vì vậy, Peszka cho rằng, nếu bạn không thể để “vật bất ly thân” ra khỏi tầm mắt, hãy sử dụng một số ứng dụng kiểm soát hành vi của mình. Chẳng hạn như, cài đặt chức năng không làm phiền trong
khoảng thời gian mình ngủ. Khi đó, thông báo sẽ tự động tắt đi, không tin nhắn, cuộc gọi nào có thể làm phiền bạn. Đồng thời, có thể luyện tập với việc không có điện thoại bên cạnh. Ban đầu, có thể tạm biệt “người bạn” này trong vòng 30
phút. Khi bạn không còn cảm thấy khó chịu hay lo lắng nữa, bạn có thể tăng dần số lượng thời gian, từ đó quen dần với việc không có điện thoại trong tay. HỒNG TUYẾT (theo thehealthy)
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
117
VIẾT TỪ SÀI GÒN
Bánh đúc Bắc ở Saigon DUY THỨC
R
ải rác dọc các phố dọc hàng phố Thị Nghè, Bà Chiểu, quá nhiều người bán rong. Bọn giật dọc cũng rình khách qua đường. Ai đeo vàng, khoen tai, dây chuyền hay xách túi da có vẻ có tiền là chúng cướp, chúng cũng không từ giật vé số của ông già mù chống gậy đi bán bên lề hẻm.
Trong lúc mọi người ngồi quán bên đường vừa đọc báo vừa bàn chuyện tin tức, vừa nhìn trời đang chuyển động mùa giông bão, những câu chuyện từ báo chí luôn thu hút mọi người bình dân ngồi uống cà phê ở quán nước đối diện trường học. Quán cô Hoa phía trong bày tủ kính bán kính đeo mắt, bên ngoài đặt mấy cái bàn nhỏ, ghế nhỏ bán cà phê lúc nào cũng đông khách. Người đưa con đi học, rước con về cho đến cả khu phố từ ngoài đường đến trong hẻm đều thích uống cà phê thật ngon sạch mà rẻ tiền của cô. Hai chị em bán không hở tay, cho đến trưa khách bớt lúc đó mới rảnh, chúng tôi về nơi cư xá đang xây nhà cao tầng mới. Trước kia, tôi ra uống cà phê ở quán này lúc cô Hoa còn nhỏ, tôi tình cờ gặp người ta đang chở một chiếc hòm có phủ quốc kỳ về, đó là người lính ĐPQ tử trận, cha của cô Hoa. Ba mẹ con bán cà phê qua ngày từ ấy đến nay đã quá lâu mấy chục năm. Khi ra quán, khách đã thưa, tôi ngạc nhiên thấy gánh hàng rong của cô Quảng Ngãi lại na ra gần dưới gốc cây điệp, ngồi chùm nhum với hai
118
gánh hàng khác. Đó là một gánh bán sương sa hột lựu vẫn thấy hàng ngày và một gánh bánh đúc miền Bắc lạ lẫm mới thấy lần đầu. Tôi ngạc nhiên hỏi: - Sao bữa nay tụ ở đây đông vậy. Cô Quảng Ngãi quen thuộc nói: - Hôm nay chủ nhật, hàng trong hẻm bán ế quá nên ra ngoài này. Người đàn bà mập mạp vừa ghé lại ngồi xẹp xuống chiếc ghế cóc nói: - Chị cho tôi một chén. Nhìn thấy bánh đúc lại nhớ quê. Sinh sống trong này con cháu đùm đề. Chẳng biết khi nào về thăm quê, Người đàn bà vừa múc một tô nóng hổi vừa nói: - Giống như bún mọc, bún thang… Cho một chút mắm tôm mới đậm đà. Bà già mập miền Bắc ăn một cách ngon lành khiến ai nấy cũng phát thèm. Lâu rồi bà ở kỳ cựu trong xóm này có mấy người con sinh ra đẹp
như lai Tây, đều làm nghề cô giáo dạy trẻ hết. Cô Quảng Ngãi bỗng nói: - Bánh đúc kiểu này mới thấy lần đầu. Bà bán hàng như được gãi đúng chỗ ngứa nói: - Cô biết bánh đúc ngoài Bắc nhiều nơi phải lựa thứ gạo trễ, chứ gạo thường thì bánh dẻo không ngon. Cô gái Quảng Ngãi vừa cúi mặt đếm từng hột đậu phọng nấu cho vào bao nylon nhỏ, mỗi bịch bán một ngàn: - Gạo trễ là sao bà! - Là thứ gạo nấu cơm thì bời rời không ngon, cứ đến mùa lúa, người ta trồng lúa nước, lúa trên cạn, lúa trên gò, đến khi nước rút thì gặt. Còn một ít vũng nước chỗ trũng người ta tiếc nên bỏ mạ mặc tình cho lúa đó mọc lên, coi như lúa trễ, lúa bỏ vậy. Thế mà hạt gạo đó lại dẻo thơm. Dùng bột gạo đó nấu bánh đúc là
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
ngon nhất. Cô gái nói: - Miền Nam cũng có bánh đúc gân hai màu trắng và xanh lá dứa chen nhau làm bằng bột năng, bánh đúc mặn pha bột năng với bột gạo. Bà ta nói: - Bánh đúc nấu với nước vôi lóng, ngày xưa người ta còn pha thêm hàn the cho bánh được dòn nhưng bây giờ không ai dùng hàn the nữa vì bị cấm. Nước vôi làm bánh dẻo, dai là đủ rồi. Làm món bánh này mất công ở chỗ dùng đũa cả quấy đều mấy tiếng đồng hồ mỏi tay tới khi bột không dính đũa là được. Nguyên liệu làm bánh đúc chỉ đơn giản như vậy thôi nhưng người ta chế biến thành nhiều loại. Ở Saigon, đôi khi ngoài chợ có những hàng chuyên bán thực phẩm Bắc như trà, bột sắn, măng khô… mơ, hồng ngâm, vải thiều… hay bánh đúc, bánh cuốn
Thanh Trì, tương Bần… Ở đó thường chỉ bán bánh đúc lạc tức là trộn vào đó đậu phụng hay dừa bào mỏng xắt nhỏ bằng móng tay, người Nam quen loại đó vì dễ ăn và gọn gàng, không cần các thứ gia vị đi kèm. Còn món bánh đúc của bà hàng đặc sệt miền quê Bắc. Bột gạo không nhân sau khi quấy chín đổ ra sàng lót lá chuối để nguội, đông lại rồi mới cắt thành miếng Trên gánh hàng của bà có một nồi riêu cua. Thịt cua giã rồi lọc lấy nước. Chỉ thay vì bún thì bà hàng xắt sợi bánh đúc để vào tô cùng với rau ghém, chan nước. Miền Bắc còn nấu thêm dọc mùng tức bạc hà và quả tai chua. Nhưng vào Nam quả tai chua không có và để hợp khẩu vị người miền Nam thì nồi riêu cua chỉ có cua và cà chua nấu giống như nấu bún riêu vậy. - Nấu có lâu không bà, ừ bà cho con một chén ăn thử coi.
Bà bán bánh đúc vui vẻ kể chuyện quê: - Bánh và riêu quấy từ khuya vừa nóng thơm ngon đến sáng quẩy lên phố bán. Bây giờ đang mùa mưa nên có cua nấu riêu chứ sang mùa nắng cua đắt, tôi đổi món xào tôm thịt làm nhân rải lên mặt bánh hay chấm với tương Bắc, chấm mắm tôm… Nghe bà hàng kể chuyện bánh đúc với cua đồng lại ngửi mùi bánh nồng, riêu thơm lừng vị cua khiến ai nấy đều muốn ăn thử một tô. Cô Hoa chủ quán thường ngày mua một gói xôi khúc năm ngàn ăn no tới trưa. Thấy có món ăn lạ, cô cũng chạy lại, vén áo ngồi chồm hổm trước gánh quà: - Cho con một bát coi. À bà nấu bánh đúc bằng nồi gì? Bà hàng vừa xắt bánh thành sợi vừa trả lời: - Ngoài quê, tôi quấy bột trong cái nồi gang lớn, bếp lò kê bằng mấy
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
119
VIẾT TỪ SÀI GÒN cục gạch cũng được, có rơm rạ khô thì đốt, không thì dùng củi lửa. Còn ở đây tôi dùng than tổ ong đun âm ỉ chứ củi thì đắt lắm. Bánh đúc chỉ là món quà ăn chơi. Người ta ăn bún, cháo, bánh cuốn nhiều hơn. Bây giờ ngoài mấy lò bánh đúc mới, ít ai ở nhà quê làm bánh đúc. Em cô Hoa cũng chạy ra hỏi: - Ngon không chị. Cô Hoa trả lời: - Ăn thử thì biết. Bà già miền Bắc hơi gầy, da rám nắng, có vẻ vui vì thêm khách, Cô Hoa chợt hỏi: - Sao bà không bán ngoài đó khách quen thuộc hơn. Vào Nam dù sao món ăn cũng còn lạ với dân địa phương. Bà hàng tỏ vẻ buồn: - Tôi vào Nam cũng hơn một năm nay rồi. Mấy đứa con rủ nhau kéo vào đây hết. Đứa theo công trình làm thợ hồ, đứa làm công nhân khu công nghiệp. Chồng tôi mất từ lâu. Tôi chẳng có ruộng vườn trông nom gì đâu nên đi theo chúng nó. Tôi lớn tuổi rồi không làm công nhân được - Ở ngoài Bắc khó sống sao bác. Bà già mỉm cười: - Vào Sài Gòn đem theo nghề bán bánh đúc được bà con người Bắc nhớ quê thích lắm. Bánh đúc vào Nam thì bánh xèo ra Bắc. Kiếm được khá hơn nhưng tiền thuê nhà, chi tiêu lại cao. Chợt có chiếc xe ba bánh nhỏ của một anh chàng đội nón cối đẩy qua. Trên xe vang lên toàn những bản nhạc trước 75, nhạc hải ngoại. Anh ta cho xe đỗ lại nhìn bà già bán bánh đúc: - Bữa nay mẹ bán ở đây sao? - Đâu có, tao chỉ đậu đây một lúc nghỉ chân rồi gánh đi nơi khác hay vào hẻm kẻo lại bị đuổi Hai người quen nhau cùng quê cùng vào Nam. Có người thắc mắc: - Anh đi bán toàn đĩa lậu, đĩa nhạc
vàng sao lại đội nón cối. Anh bán nhạc cười hề hề: - Đĩa lậu toàn nhạc xưa, toàn nhạc sĩ và ca sĩ hải ngoại. Đội nón cối thì không bị xét hỏi đến! Đĩa hải ngoại được ưa chuộng, ai cũng thích nên bán rất chạy. Mấy chợ chồm hổm cũng bán đầy những đĩa này. Tôi thì chịu khó đẩy xe đi len lỏi các xóm. Cô Hoa hỏi: - Có phim mới không. Anh ta lắc đầu: - Bán hết rồi. Khi nào có đĩa mới tôi sẽ đem tới. Đang lúc mọi người chùm nhum dưới gốc cây điệp vàng gần quán Hồng Hoa, thì có chiếc xe cảnh sát chạy qua Họ nhanh nhẩu tản vào đầu hẻm gần đó. Bà bán bánh đúc vẫn ngồi lại vì có người đang ăn dang dở chưa xong. Cô Hoa nói: - Không sao đâu, bà nép vào lề một chút, thấy có người uống cà phê nên cảnh sát không đuổi đâu. Bà già than: - Có lần tôi bị lấy hết gióng gánh và cảnh cáo không cho bán hàng rong ở đường phố nữa, cụt cả vốn đấy. Cô bán hàng rong ở Quảng Ngãi chuyên bán món bánh tráng trộn với xoài sống học sinh thích lắm nói: - Nếu vậy họ muốn đuổi mình về
quê hết. Ở quê làm gì để sống. Đi bó chổi cả ngày chỉ có độ hai chục đồng làm sao nuôi con ăn học. Bà già nói: - Thôi thì ráng sống qua thời, biết đâu kinh tế lại thay đổi mình sẽ đỡ khổ hơn. Bây giờ càng xóa đói giảm nghèo càng mạt rệp. Chỉ có con ông cháu cha là có cả núi tiền để ăn chơi thôi. Bà già nói xong lấy chén bát úp lại vào thúng, rồi gióng gánh lên vai tiếp tục một ngày rong ruổi kiếm ăn trên hè phố. Bà đi rồi, hương vị của loại bánh phương xa như còn đọng lại trên cổ họng, chót lưỡi của mọi người. Cô Hoa nói: - Không biết loại bánh đúc với nước cua đồng và mắm tôm này có bán ở siêu thị không? Rồi có ai đó đọc lên mấy câu tục ngữ ca dao cũ: - Mấy đời bánh đúc có xương Mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng Bỗng dưng bà già bán bánh đúc xứ Bắc vào Nam gieo vào lòng người một thứ ưa muốn có dư vị thơm tho và nồng ấm lạ thường.
120 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
DUY THỨC
THẾ GIỚI QUANH TA
Cà phê đã làm thay đổi vĩnh viễn nước Anh ra sao
N
hững ai đi lướt qua ngoài phố có thể bỏ lỡ không nhìn thấy tấm bảng Pasqua Rosee, nằm trong một ngõ hẻm gần khu Cornhill lịch sử của quận City of London ở London. Nhưng nếu đi bộ qua những con đường lát sỏi của Chợ Leadenhall đến Cornhill và dạo bước vào con hẻm phía sau quán rượu The Crosse Keys, nơi vốn từng là ngân hàng, bạn sẽ nhận ngay ra một
Cà phê được cho là đã lan truyền từ Ethiopia, nơi nó giúp các tín đồ tôn giáo tỉnh táo cầu nguyện suốt đêm
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
121
THẾ GIỚI QUANH TA
tấm biển nhỏ đóng khung thông báo sự hiện diện của một loại thức uống đã làm thay đổi nước Anh mãi mãi. “Đây là nơi mở quán cà phê đầu tiên của London, mang biển hiệ u cái đầu của Pasqua Rosee, hồi năm 1652,” là nội dung được vinh dự ghi trên tấm biển. Tấm bảng gốm kỷ niệm nằm ngay bên ngoài các bức tường của Xưởng rượu Jamaica có từ thời Victoria nằm ngay trung tâm ngõ hẻm St Michael quanh co. Pasqua Rosee là người hầu gốc Armenia của thương gia người Anh Daniel Edwards, người làm việc cho Công ty Levant, công ty từng độc quyền thương mại giữa Anh với Đế chế Ottoman. Năm 1652, Rosee mở một quầy hàng cà phê ở sân nhà thờ St Michael để phục vụ những vị khách của Edwards. Rồi Edwards cảm thấy không thoải mái với cảnh tiếp đón khách khứa trong nhà mình, cho nên nhà kho của Rosee, nằm ở vị trí thuận tiện gần trung tâm thương mại Royal Exchange, đã trở thành tụ điểm nơi các thương gia của London gặp gỡ mỗi ngày. Chỉ trong vòng một đến hai năm, doanh thu từ việc bán thức uống
122
Nếu đi lướt qua ngoài phố, chúng ta dễ bỏ qua bảng hiệu nhỏ bé đánh dấu sự hiện hiện của loại thức uống đã làm thay đổi nước Anh mãi mãi
”Đây là nơi mở quán cà phê đầu tiên của London, mang bảng hiệu cái đầu của Pasqua Rosee, hồi năm 1652”
tăng cường hưng phấn này đủ để Rosee nâng cấp quầy hàng nhỏ thành một quán cà phê trong ngõ. Chuyến hành trình dài đến London của cà phê đã bắt đầu trước đó hàng trăm năm, từ những ngọn đồi ở đông bắc châu Phi. Theo cuốn sách của Jeanette M Fregulia, A Rich and Tantalizing
Brew: A History of How Coffee Connected the World (Thức uống tuyệt hảo và đầy hấp dẫn: Cà phê đã kết nối thế giới như thế nào), vào thế kỷ thứ 9, chàng chăn dê người Ethiopia tên là Kaldi nhận thấy bầy dê thường nô đùa đặc biệt vui vẻ sau khi chúng gặm một loại quả mọng của loài cây mọc thành bụi,
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
vì vậy chàng quyết định tự mình thử xem sao. Khi Kaldi nếm thử loại quả này, truyền thuyết kể rằng “chàng đã làm thơ văn và ca nhạc tuôn trào lai láng”. Theo Judith Hawley, giáo sư chuyên về văn học thế kỷ 18 từ trường Royal Holloway thuộ c Đại học London, lại có các dị bản của câu chuyện
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
123
THẾ GIỚI QUANH TA
Các quán cà phê là một mô hình chủ yếu ở Đế chế Ottoman, nơi chúng phát triển thành không gian cho cánh đàn ông gặp gỡ, chuyện trò và bàn chuyện làm ăn
kể rằng một vị thầy tế hay thầy tu gì đó tình cờ gặp Kaldi sau khi chàng ăn quả mọng này và nhận thấy tác dụng kích thích tinh thần của nó. Sau khi tự mình ăn thử, vị tu sĩ đó đã có thể thức trắng đêm để cầu nguyện. Chẳng bao lâu, cà phê bắt đầu trở thành một thức uống phổ biến giúp các tín đồ tôn giáo tỉnh táo và chăm lo việc thờ phượng suốt đêm cho đến tận đầu giờ sáng. “Điều này đặc biệt quan trọng đối với đạo Sufi (dòng Hồi giáo Mật tông, hay còn gọi là Hồi giáo huyền bí), cà phê là thứ giúp các vị tu sĩ thực hiện được những động tác xoay tròn đầy huyền bí,” Hawley giải thích. Đến thế kỷ 16, cà phê đã vươn tới Constantinople và trở thành một thứ thực phẩm thiết yếu trong văn hóa hiếu khách của Đế
chế Ottoman, nơi các quán cà phê đầu tiên ra đời như không gian để cánh đàn ông gặp gỡ và thư giãn vào các buổi chiều. Là một trong những thức uống không cồn trong các hoạt động giao tế xã hội đầu tiên ở Đế chế Ottoman, cà phê được phục vụ ở bất cứ nơi nào có đàn ông gặp gỡ thương thảo chuyệ n buôn bán, và tập quán thưởng thức cà phê này dần dần lan rộng tới phương Tây. Nhiều thập kỷ sau, khi cà phê lần đầu tiên xuất hiện tại Đông Âu, Ý và sau đó ở Anh, thức uống này còn được sử dụng như một loại thuốc cho hàng loạt bệnh tật, từ gút đến sỏi thận, theo Jonathan Morris, giáo sư lịch sử hiện đại tại Đại học Hertfordshire. Theo Morris, cà phê
ban đầu được uống ở Anh vào thế kỷ 17 có vẻ giống như cà phê Thổ Nhĩ Kỳ thời nay, dù cho họ phải dùng cà phê không còn được tươi mới do phải vận chuyến khá xa từ các trung tâm chế biến của nhà máy ở Mocha (Yemen ngày nay). Mặc dù có vị đắng, nhưng nó được hầu hết những người uống ở Anh thời kỳ đầu ca ngợi tác dụng làm tăng độ hưng phấn. Có một nhận xét, được ghi lại trong cuốn sách của Morris, Coffee: A Global History (‘Cà phê: Lịch sử Toàn cầu’), đã mô tả cà phê là “một loại đồ uống kiểu Thổ Nhĩ Kỳ… nóng và vị đắng khó uống nhưng tốt cho sức khỏe sau khi thưởng thức”. Quán cà phê của Rosee nhanh chóng phát đạt, một phần là do nó nằm ở trung tâm tài chính và
124 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
thương mại bắt đầu trên đà phát triển của thành phố. Cuốn sách của Morris ghi chép rằng những người chủ các quán rượu lân cận phàn nàn là Rosee đã cướp khách của họ, khi các thương gia đổ về tụ tập để nhâm nhi thức uống mang lại hưng phấn dưới mái hiên của quầy hàng nhỏ và sau đó là ngồi cả ngày bên trong cửa hàng ốp gỗ của Rosse. Văn hóa uống cà phê của London nhanh chóng lan rộng ra ngoài khu vực ngõ hẻm St Michael, khi các quán cà phê thay thế các quán rượu trở thành không gian cho các doanh nhân giao lưu. Đến năm 1663, chưa đầy một thập kỷ sau khi quầy hàng đầu tiên của Pasqua Rosee khai trương, đã có đến 83 quán cà phê ở London. Những quán này ban đầu này hầu như chỉ có khách hàng là nam giới. “Tôi nghĩ điều này xuất phát từ mong muốn của cánh đàn ông thích trò chuyện về kinh doanh cho dù họ làm việc trong lĩnh vực luật pháp hay buôn bán, hay trong mảng tân khoa học,” Hawley nói. “Các quán cà phê cung cấp một số thứ mà các quán rượu không có được.” Trong một không gian bình đẳng hòa đồng độc
đáo, cánh đàn ông tụ tập quanh chiếc bàn dài tại hầu hết các quán cà phê để bàn chuyện làm ăn, nhưng cũng để thảo luận về tin tức, chính trị và những ý tưởng. Sự bùng nổ của các quán cà phê trên khắp London diễn ra vào đúng thời kỳ đầu của phong trào Khai sáng, và các quán cà phê đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển đó. “Sự kết hợp giữa đọc tin tức báo chí, thảo luận và chia sẻ ý tưởng cực kỳ quan trọng đối với sự lan truyền mạnh mẽ của quán cà phê trong thời kỳ kiến thức gia tăng nhanh chóng,” H awl ey g i ải
thích. Đây cũng là nơi khai sinh ra các dòng văn học ở Anh, theo đó Hawley cho rằng “quán cà phê được đưa lên mặt báo” dưới dạng các bài tiểu luận. Các tạp chí định kỳ Tatler và The Spectator lần lượt được thành lập vào năm 1709 và 1711, thông qua việc thu thập các câu chuyện từ quán cà phê - càng khiến những địa điểm này trở thành nơi đầu tiên để tìm hiểu tin tức nóng hổi nhất. Tu y n h i ê n , m ộ t s ố người cho rằng sự chia sẻ cởi mở về tin tức và các ý tưởng chính trị là mối đe
Mô hình bán cà phê đầu tiên ở London là các quầy hàng di động, sau đó chuyển thành quán cà phê trong nhà
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
125
THẾ GIỚI QUANH TA
Ngày nay, có vẻ như mọi trung tâm thành phố ở Anh đều tràn ngập các cửa hàng thuộc những chuỗi thương hiệu cà phê quốc tế
dọa đối với vương quyền. Năm 1675, các quan cận thần của Vua Charles II đã tìm cách đàn áp, đóng cửa các quán cà phê với lý do những nơi này “gây tác động xấu và nguy hiểm”. Nhà vua lo sợ rằng cà phê có thể kích động nổi loạn hoặ c dùng bạo lực chống đối ngai vàng, cho nên đã ra lệnh “đóng cửa hoàn toàn các quán cà phê”, mặc dù sau đó nhà vua đã rút lại lệnh cấm hai ngày trước khi nó có hiệu lực, Brian Cowan viết trong cuốn sách The Social Life of Coffee: The Emergence of the British Coffeehouse (Đời sống xã hội của cà phê: Sự trỗi
dậ y của quán cà phê ở Anh). Bên ngoài London, các quán cà phê mọc lên khắp nơi ở các thành phố cảng như Bristol, York và Norwich, nơi phát triển mạnh mẽ văn hóa đọc, viết trong các quán cà phê. Theo Cowan, các quán cà phê đã trở thành một phần thiết yếu của sự hiểu biết toàn cảnh về “thời kỳ phục hưng đô thị” ở Anh vào lúc những tranh luận công khai đang ảnh hưởng theo hướng làm xoay trục sự phát triển của văn hóa dân chủ và sự văn minh. Những khách hàng quen của quán cà phê
luôn ý thức giữ gìn phong thái lịch sự, vì người ta tin rằng cách cư xử nhã nhặn tạo điều kiện cho khả năng lập luận khoa học. “Cuộc cách mạng tư sản” này, Cowan giải thích, trùng hợp với “cuộc cách mạng thương mại” và sự phát triển của buôn bán ở hải ngoại. Tuy nhiên, ngoài mối đe dọa đến chế độ chính trị, cà phê cũng được cho là gây ảnh hưởng xấu tới độ nam tính của đàn ông Anh. Một số người cho rằng quán cà phê khiến đàn ông trở nên yếu đuối hơn. “Đàn ông mà buôn chuyện như phụ nữ vậy, và sau đó, khi họ về
126 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
nhà… thì chẳng được tích sự gì... quán cà phê đã khiến cánh đàn ông trở thành đám vô dụng,” Hawley giải thích về nhận thức phổ biến vào thời điểm đó. Theo Cowan, một số người chỉ trích thậm chí còn cho rằng các quán cà phê khiến cho các ông hành xử như thể phụ nữ - một cách suy nghĩ còn tồn tại dai dẳng suốt tận nhiều thập niên sau đó. Khi cà phê tiếp tục lan tỏa khắp châu Âu vào thế kỷ 17, các nước thực dân đã thành lập đồn điền cà phê ở các nước thuộc địa để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng ở chính quốc. Theo Morris, Pháp trở
thành một trong những nhà sản xuất lớn nhất, trồng cà phê trên khắp vùng Saint-Domingue (Haiti ngày nay). Đến thời thập niên 1760, những người nô lệ ở Saint-Domingue sản xuất ra hơn một nửa sản lượng cà phê toàn cầu. Khi các ý tưởng Khai sáng lan truyền đến Saint-Domingue, những người nô lệ bắt đầu lên tiếng về quyền của họ, dẫn đến cuộc cách mạng Haiti và năm 1804 đã khai sinh nền độc lập của đất nước non trẻ mà người da đen chiếm đa số. Việc giải phóng những người từng là nô lệ ở Haiti là một bước ngoặt đối với cà phê trên toàn thế giới. Theo Morris, với 1.000 đồn điền bị phá hủy, ngành công nghiệp cà phê của Haiti sụp đổ. Việc uống cà phê sau đó đã giảm trông thấy ở Anh, đặc biệt là khi việc uống trà trở nên phổ biến hơn. Trong thời gian đầu thế kỷ 19, Anh mở rộng sản xuất cà phê ở Ceylon (Sri Lanka) và Ấn Độ, nhưng một đợt bùng phát dịch bệnh đốm lá do nấm Hemileia vastatrix đã phá hủy các đồn điền cà phê ở cả hai thuộc địa này trong suốt một thập niên. Do đó, các đồn điền chuyển sang trồng chè, củng cố vị thế của trà trong việ c trở thành thức uống được lựa chọn vững chắc ở Anh. Do sở thích về thức uống thay đổi
ở Anh trong nửa sau của thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, các quán cà phê cũng trở nên kén khách hơn. Một số nơi, chẳng hạn như những khu xung quanh St James ở London, các quán cà phê tiến hóa thành những địa điểm dành riêng cho giới tinh hoa, chỉ các hội viên tham gia cờ bạc mới được vào. “Mọi người phê phán rằng cà phê làm lãng phí thời gian vô bổ, khi người ta cứ ngồi nhâm nhi trong lúc lẽ ra phải làm việc. Mọi người cũng trách cứ rằng đó là thức uống xa xỉ quái đản, khiến cả nước phí phạm tiền bạc vào thứ sản phẩm không có tí giá trị dinh dưỡng gì. Việc liên hệ nỗi sợ hãi tâm sinh lý trước những tác động mà cà phê gây ra đối với mức độ nam tính của đàn ông Anh đã trở thành cái cớ cho sự thù địch đối với các quán cà phê,” Markman Ellis, giáo sư nghiên cứu về thế kỷ 18 tại Đại học Queen Mary ở London, cho biết. Sự sụt giảm ghê gớm trong lượng cà phê được tiêu thụ ở Anh vào thế kỷ 19 xảy ra cùng lúc với việc cà phê cất cánh ở Bắc Mỹ, với việc Brazil trở thành nhà sản xuất cà phê chủ chốt, dựa trên sức lao động của nô lệ người gốc Phi. Theo Hawley, ở Anh, “cà phê chưa bao giờ hồi phục hoàn toàn” để trở lại vị trí hàng đầu mà nó đã có được từ thuở ban đầu xuất hiện, khi nó lần đầu tiên được đưa tới ở Quần đảo Anh hồi thế kỷ 17. Cho đến thậ p niên 1820, trong khi Anh và cả các nước trong Vương quốc Anh phần lớn trở thành các nơi uống trà phổ biến thì sự tái xuất hiện của văn hóa cà phê và quán cà phê ở Anh lại là hiện tượng không thể phủ nhận trong những thập kỷ gần đây.
Ngày nay, có vẻ như mọi thị trấn của Anh đều có chuỗi thương hiệu cà phê quốc tế và các quán cà phê espresso phù hợp cho việ c chụp hình đăng lên Instagram mọc lên nhan nhản, và bạn có thể nói đây là “làn sóng cà phê thứ ba”. Sự phổ biến của các quán cà phê Anh theo phong cách Ý đã khiến các loại cà phê espresso, cappuccino và latte trở thành thức uống quen thuộc của Anh. Trong thập kỷ vừa qua, nhiều quán rượu thậm chí đã bắt đầu phục vụ cà phê vào ban ngày để cạnh tranh trong thị trường khá mới mẻ này. “Chúng ta có thể xác định thời điểm quán cà phê đương đại bùng nổ trở lại là vào giữa những năm 1990, đó là thời điểm mà nó thực sự phát triển,” Morris giải thích về sự tái sinh của văn hóa quán cà phê tại Vương quốc Anh, khi các chuỗi như Costa Coffee và Caffè Nero hình thành ở đây. “ “Các quán cà phê mở ra nhiều bao nhiêu thì quán rượu lại đóng cửa nhiều bấy nhiêu; số lượng quán rượu giảm dần theo năm tháng, trong khi số quán cà phê tăng lên. Trên thực tế, quán cà phê đã kế thừa không gian xã hội từ quán rượu truyền thống.” Hơn 350 năm sau khi Pasqua Rosee mở quầy hàng khiêm tốn ở London, có vẻ như các quán cà phê một lần nữa đang lấy lại vai trò ban đầu, là không gian để người Anh gặp gỡ giao lưu, truyền bá tin tức và chia sẻ những ý tưởng mới. Yasmin El-Beih/ BBC Travel
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
127
THẾ GIỚI ĐÀN ÔNG
ĐIỂM MẶT THỰC PHẨM GÂY HẠI “CHUYỆN ẤY”
Thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày là nguồn dinh dưỡng nuôi cơ thể và ảnh hưởng tới toàn bộ hoạt động của các cơ quan. Dưới đây là những thực phẩm có nguy cơ gây rối loạn cương dương hoặc giảm khả năng tình dục ở nam giới, được các bác sĩ khuyên nên ăn ở mức độ vừa phải hoặc hạn chế. Thức uống có cồn: khi phái mạnh sử dụng quá nhiều bia, rượu, cocktail sẽ tàn phá khả năng tình dục ghê gớm. Khiến khả năng “lâm trận” bị giảm, khó có thể duy trì sự cương cứng lâu và khó đạt được khoái cảm và gây xuất tinh sớm. Thức ăn nhanh: Các loại thức ăn nhanh như khoai tây chiên, hamburger, xúc xích, thịt hộp, mì tôm... không tốt cho sức khỏe tình dục. Khoai tây chiên chứa chất béo bão hòa, nó có thể ảnh hưởng tiêu
cực đến nồng độ và sự lưu thông của testosterone. Hầu hết thực phẩm đóng hộp chứa hàm lượng natri cao, làm cho người dùng dễ bị đầy hơi. Điều này làm cho cuộc yêu của bạn thêm khó chịu. Cà phê: Một tách cà phê vào buổi sáng giúp tâm trạng vui vẻ, tinh thần tỉnh táo, kích thích hưng phấn làm việc, nhưng nếu sử dụng quá nhiều, caffeine sẽ ảnh hưởng đến tuyến thượng thận, nơi sản sinh hormon sinh dục nam. Nếu tuyến thượng thận không sản xuất các hormon này đầy đủ, bạn sẽ giảm ham muốn và khả năng tình dục. Phô mai: có nguồn gốc từ sữa bò, trong đó chứa nhiều chất béo và protein, có thể gây ra rất nhiều tổn hại cho cơ thể. Việc sử dụng quá nhiều phô mai sẽ gây cản trở việc tạo ra các hormon kích thích tâm
trạng như estrogen, progesterone và testosterone, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tình dục. Thức uống có gas: Nước ngọt có gas chứa các hóa chất độc hại gây nhiều vấn đề sức khỏe lâu dài như béo phì, hen suyễn, đái tháo đường, bệnh tim mạch, sâu răng... Tất cả những vấn đề này đều ảnh hưởng xấu đến đời sống tình dục. Thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ: có chứa nhiều chất béo hydrogenate có thể làm giảm nồng độ testosterone trong cơ thể, làm tăng số lượng tinh trùng bất thường, có thể gây ra xuất tinh sớm cũng như giảm ham muốn tình dục.♦
128 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
129
THẾ GIỚI ĐÀN ÔNG
“Cậu nhỏ” cũng bị ung thư Khi “cậu nhỏ” của phái mạnh có những dấu hiệu bất thường như những tổn thương sùi hoặc loét, nhất là tại quy đầu hoặc bao quy đầu... là lúc cần nghĩ tới căn bệnh ung thư. Dương vật là một phần của cơ quan sinh dục nam, có hai chức năng chính: tiểu tiện và sinh dục. Nó bao gồm 3 phần hình trụ: hai vật hang giống như nòng súng có vai trò gây cương dương vật và vật xốp nằm chính giữa phía dưới hai vật hang, bọc quanh niệu đạo đến tận quy đầu. Quy đầu có bao quy đầu bao phủ. Ung thư dương vật thường là những tổn thương sùi hoặc loét tại dương vật, trong đó vị trí hay gặp nhất là tại quy đầu hoặc bao quy đầu. Ai dễ bị ung thư dương vật? Theo dịch tễ, bệnh lý này ít gặp ở các nước phương Tây (0,7 - 0,8%) trong khi đó lại hay gặp hay gặp đàn ông châu Á (17%). Ung thư dương vật gặp ở đàn ông 60 tuổi không có cắt bao quy đầu, thường ở dạng ung thư biểu bì trong khi đó dạng u hắc tố thường hiếm gặp. Nhiều trường hợp ung thư dương vật đến khám chuyên khoa chậm, dẫn tới chẩn đoán muộn thường do bệnh nhân bỏ qua hoặc chủ quan khi
xuất hiện những thương tổn đầu tiên mãi đến khi các triệu chứng trở nên rõ ràng hoặc nặng lên mới đi khám. Tiến triển của bệnh thường chậm, khu trú và theo vùng lan tới các hạch bẹn, tiểu khung. Những yếu tố nguy cơ và dấu hiệu ung thư dương vật Yếu tố nguy cơ hay gặp nhất, liên quan tới căn nguyên của ung thư dương vật bắt nguồn từ sự mất vệ sinh. Nguy cơ này sẽ sẽ tăng lên nếu có tình trạng hẹp không cho phép lộn bao quy đầu. Như thế, việc lộn bao quy đầu để vệ sinh thường xuyên đóng vai trò vô cùng quan trọng trong dự phòng ung thư dương vật. Ngoài ra còn có những yếu tố khác gây ung thư dương vật như: Bệnh da liễu của quy đầu hoặc bao quy đầu có thể ung thư hoá, đôi khi phối
hợp với virus gây u nhú (HPV). Chẩn đoán tổn thương tiền ung thư rất khó khăn, luôn phải hội chẩn với chuyên khoa da liễu, và điều quan trọng nhất là phải làm sinh thiết tế bào. Cần nhớ rằng, một vết màu đỏ xuất hiện tại quy đầu cho dù đã rửa cẩn thận mà không hết thì bắt buộc phải khám chuyên khoa da và tiết niệu để loại trừ ung thư dương vật. Ở giai đoạn ban đầu, tổn thương này không gây đau. Dấu hiệu lâm sàng xuất hiện trong quá trình phát triển của khối u là: ngứa, chảy máu do tiếp xúc và đặc biệt là thể tích quy đầu to lên, đôi khi triệu chứng này khó phát hiện do hẹp bao quy đầu. Rất hiếm khi có rối loạn tiểu tiện. Nếu như đột nhiên có biểu hiện không thể lộn
130 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
được bao quy đầu phải hết sức lưu ý và đi khám ngay chuyên khoa tiết niệu. Biến chứng của ung thư dương vật Với dương vật, phẫu thuật cắt bỏ gây tổn thương tâm lý trầm trọng. Các biện pháp đầu tư nhằm cải thiện dương vật về sau là cơ sở cho việc cải thiện những tổn thương tâm lý này cho người bệnh. Các biến chứng tiết niệu có thể gặp là hẹp niệu đạo. Các biến chứng về sinh dục do dương vật còn lại quá ngắn hoặc mất cảm giác dương vật do liệu pháp phóng xạ. Tại vùng bẹn cũng hay gặp biến chứng do giải phẫu đặc biệt của vùng này. TS. BS LÊ SĨ TRUNG/ SKĐS
Những góc khuất của nghề bếp trưởng
T
rở thành một bếp trưởng không dễ. Trái với những hình ảnh bạn từng thấy về những bếp trưởng trên truyền hình, trừ khi từng làm việc
trong nhà bếp, ngoài ra bạn không biết gì cả. Ngành công nghiệp nổi tiếng này có những khắc nghiệt riêng của nó. Đây là những câu chuyện hậu trường của một bếp
trưởng do tác giả R. Vega tường thuật. Những giờ phút điên rồ
Sau khi làm việc hơn mười năm
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
131
là những tai nạn đặc trưng của nhà bếp. Các thùng dầu nóng hoặc nước sôi liên tục được vận chuyển dọc theo các sàn nhà trơn trợt. Hầu hết các nhà bếp có những cầu thang chết người với thảm trải lỏng lẻo. Ngoài ra, công cụ làm việc chính của bạn là một con dao đầu bếp sắc bén dễ cắt vào da thịt như chơi. Chưa kể đến các công cụ bào cắt, cỗ máy xắt rau nhỏ rất dễ cắt bay toàn bộ các đầu ngón tay. Giờ cao điểm căng như dây đàn
trong chuỗi nhà hàng ở thành phố New York, tôi biết rằng đó là tiêu chuẩn làm việc mỗi ngày từ 12 đến 14 giờ, sáu đến bảy ngày một tuần. Trừ khi nó là một hoạt động tập thể của công ty, hầu hết các cơ sở kinh doanh nhỏ hơn cần được giám sát liên tục, từ khi thực phẩm được giao vào lúc bình minh cho đến giờ đóng cửa thực sự khi tắt đèn và khóa cửa. Đầu gối, bàn chân, giày và mùi hôi
Khi bạn là đầu bếp, bạn đi lại suốt ngày. Với những giờ phút bị thiếu ngủ, bề mặt sàn nhà ẩm ướt, đầy rác, cúi xuống liên tục và nhiều công việc nặng nhọc, bạn bị đau nhức. Giày dép loại không bị trượt là tất cả những gì cần có trong nhà bếp, và ở một số tiểu bang, nó được quy định bởi luật pháp. Nếu đôi giày công sở của bạn không thể giúp bạn vượt qua một tuần mà không bị phồng rộp, hãy chuyển sang sử dụng một nhãn hiệu khác. Và đừng quên mùi hôi. Tất cả dầu trong bầu không khí ngột ngạt của bữa tối vội vã đi vào các lỗ chân
132
lông của bạn. Mồ hôi thấm vào lớp trang phục đầu bếp của bạn (điều mà tôi luôn thấy khó chịu). Khi tất cả trộn lẫn với mùi hôi qua hơn 12 giờ trên đôi chân của bạn, người bạn sẽ có mùi giống như phòng thay đồ lên mùi ôi thiu. Những người chưa bao giờ trải nghiệm sẽ không thể cảm nhận được cái nóng thực sự này, trừ khi họ đã làm việc 10 giờ bên lò nướng trong nhà bếp với hệ thống thông gió không tốt trong mùa hè. Hãy nhìn vào nhiệt kế nướng thịt của bạn, và đừng ngạc nhiên nếu nó ở nhiệt độ 71 độ C (160 độ F). Những điều kiện làm việc nguy hiểm
Nhà bếp là một nơi nguy hiểm. Chỉ cần nhìn vào tay cầm của một vỉ nướng, áp chảo, hoặc vỉ nướng chả. Sau hơn sáu tháng làm việc, bạn sẽ trông giống như bà mẹ muốn giấu đi con dao khi bạn còn niên thiếu. Những vết sẹo dọc ngang trong lúc vội vàng và chạm dao vào da thịt bạn cho đến các vết phỏng do cạnh của chiếc vỉ nướng nóng bỏng, lò nướng hoặc chảo gây ra
Trong suốt cỗ máy là một nhà hàng, mọi bộ phận chuyển động đều cần phải hoạt động. Đa số các cơ sở ăn uống cao cấp ở các thành phố lớn của Hoa Kỳ đều có giờ cao điểm là các bữa tối sớm vào khoảng 6 giờ 30 chiều (tùy theo ngày) và sau đó đến giờ cao điểm say túy lúy đợt hai là 9 giờ tối. Điều đó có nghĩa là cả nhà hàng sẽ tăng năng suất lao động lên gấp hai lần trong hầu hết các đêm. Tất cả các đơn đặt hàng được thực hiện thông qua máy chủ và được đặt vào máy tính điểm dịch vụ. Sau đó, chúng trở thành những đơn đặt hàng trong nhà bếp mà đầu bếp phải đọc to lên cho mọi người cùng nghe hoặc tự tay xử trí. Có quá nhiều đơn hàng trong cùng một lúc sẽ gây ra tình trạng quá tải, và đó là lý do tại sao tốt nhất các thực khách nên đặt chỗ trước hoặc sau những giờ cao điểm này. Trong một số trường hợp, thực khách thậm chí có thể có được các món ăn chất lượng tốt hơn vì chuyện bếp núc cũng cần phải thư giãn. Nếu nhà bếp làm việc quá sức, ắt sẽ có chất lượng kém.
Những vị khách khó tính
Nếu bạn là người kén ăn, hãy
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
133
kiềm chế nó. Dường như rất nhiều người kén ăn thường nghĩ rằng thật lý tưởng để nổi cơn thịnh nộ tại một nhà hàng bít tết vì nơi đó không thể có nhiều lựa chọn đa dạng. Những thực khách hay ăn nói om sòm có xu hướng yêu sách nhiều hơn mọi người. Các đầu bếp thường rất buồn vì điều này. Có những vị khách muốn chính người phục vụ của họ đến tận nhà bếp để gọi món, điều này làm chậm lại toàn bộ nhà hàng. Đây là những biểu hiện công khai của sự bất ổn tinh thần. Đừng khó chịu đến mức bạn nghĩ rằng bạn làm ra thực đơn. Xin đừng làm như thế. Vì những người ở trong bếp đã đổ hết mồ hôi vì thực đơn của họ rồi. Các mối quan hệ, chuyện nghiện ngập và việc cân bằng giữa cuộc sống với công việc
Cách dễ nhất để tổng kết một lịch trình thưởng thức các món ngon trong một thành phố lớn? Từ trưa đến nửa đêm, sáu ngày một tuần. Và đó là “giờ vàng”. Khi bạn hành động trái ngược với nhịp điệu đó, nó sẽ có hậu quả. Những mối tình lãng mạn nhưng thiếu thực tế sẽ luôn bị căng thẳng bởi ngành công nghiệp nhà hàng, kể cả khi có hai đầu bếp đang túc trực. Các đầu bếp gần như không bao giờ có một ngày nghỉ. Một số đầu bếp vắng nhà suốt, họ trở thành “những bóng ma” đối với đám con cái của họ. Giữa những thời gian kéo dài và rối loạn về đêm trong đời sống xã hội của họ, việc lạm dụng ma túy đôi khi có thể xuất hiện. Vấn đề luôn luôn khó thích nghi ngay từ đầu. Nhưng nếu bạn không tìm thấy sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, ngành công nghiệp này sẽ
nghiền nát bạn thành bụi tro. Làm việc trong guồng máy đôi khi có thể cảm thấy như thể đang ở trong một giáo phái khổ tu. Bếp trưởng ăn gì?
Hầu hết các đầu bếp bị thiếu ngủ. Phải mất thời gian để bình tĩnh trở lại sau những hưng phấn và năng lượng ở nhà bếp. Ngay cả những đầu bếp đi thẳng về nhà cũng không thể đi ngủ ngay lập tức. Nếu bạn đủ may mắn để ra về vào lúc 11g30 tối, hãy đi thẳng về nhà, lên kế hoạch đặc biệt cho ca tiếp theo, và mở một lon bia hay uống trà, vẫn cần có thời gian (và melatonin) để làm chậm lại động cơ, đó là tâm trí của bạn. Do ngủ rất ít, hầu hết các đầu bếp đều không ăn bữa sáng đầy đủ, ít nhất là với những người tôi biết. Ở thành phố New York, đa số các đầu bếp thường uống những ly sinh tố đặc hoặc ăn các món BEC (gồm thịt xông khói, trứng và phô mai) kẹp trong chiếc bánh mì kaiser (đây là món ăn quen thuộc ở New York) trên một chuyến tàu điện ngầm bẩn thỉu. Với thời gian ngủ có thể là 4 – 5 giờ, họ không có đủ thời gian để ăn một bữa sáng cho đàng hoàng.
Họ cần có thời gian ở trong bếp. Rồi đến “bữa ăn gia đình”, tức là bữa ăn do toàn bộ nhân viên nhà hàng phụ trách. Đó là lúc mỗi người sẽ đứng trên đôi chân của mình trong hàng nhiều giờ liền, phải chuẩn bị sức lực trước khi các cánh cửa được mở ra. Nó có thể tuyệt vời hoặc tệ hại, còn tùy thuộc vào nhà hàng. Sau đó là ăn vặt giữa ca: làm thêm một ít khoai tây chiên hoặc chả giò phô mai đi quanh khắp nhà bếp, chôm một miếng thịt xông khói, hoặc một cuộn bánh mì trên bàn. Mỗi bữa ăn nhẹ được tính như nạp nhiên liệu. Đối với những đầu bếp vẫn ra ngoài sau ca làm việc và đi chơi với bạn bè, không gì có thể cạnh tranh với thức ăn nhanh béo ngậy vào lúc 1 giờ sáng, món hot dog ở cây xăng hoặc món pizza 1 đô. Hầu hết các đầu bếp và bếp trưởng đều ăn khủng khiếp trong suốt tuần làm việc, nếu không họ sẽ bị mất sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Cuộc sống sau khi trở thành bếp trưởng?
Để tồn tại trong ngành công nghiệp này, bạn phải mong muốn
134 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
trở thành một đầu bếp hơn bất cứ thứ gì khác trên đời. Thông thường người ta bị cuốn hút vào nó ở tuổi thiếu niên hoặc hai mươi. Sau đó, họ bắt đầu cảm thấy thấm mệt qua những năm tháng làm việc và muốn
thoát ra ngoài. Nhưng họ không thể làm được vì họ còn có con cái hoặc những chiếc còng tay bằng vàng. Nó cũng khó nằm trong hồ sơ xin việc khi bạn chỉ có bảy năm kinh nghiệm làm bếp mà chỉ muốn làm
công việc bán hàng. Đôi khi, ngành công nghiệp này có thể là một cái bẫy. Bạn chợt tỉnh ngộ sau 10 năm gắn bó với nghề và tự hỏi điều gì đã xảy ra với tuổi trẻ của bạn. Tốt nhất là đừng bao giờ ép buộc. Tôi biết một đầu bếp hai sao Michelin làm việc sáu ngày một tuần, mỗi ca từ 5 giờ sáng đến 11 giờ tối. Luôn luôn mỉm cười, không bao giờ suy sụp, luôn luôn tràn đầy năng lượng, đầu bếp đặc biệt này tiêu biểu cho mọi thứ mà một đầu bếp nên có. Anh ấy sẽ nấu nướng cho đến cuối đời. Đó là loại tinh thần bạn cần có để tồn tại trong ngành. Trả lương thấp và làm việc quá sức, bạn chỉ có thể kiên trì bằng cách thuần túy làm việc vì đam mê mà thôi. TRỊNH HOÀNG SƠN/DN PLUS
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
135
PHỤ NỮ
Bí quyết dưỡng da
TỪ CÁC CHUYÊN VIÊN VỀ DA
ELLE đã tổng hợp những bí quyết dưỡng da mới nhất và hữu hiệu của các chuyên gia về da dưới đây.
Giả thuyết “chu kỳ của da” được chứng minh
“Chu kỳ của da” nghe có vẻ khó hiểu nhưng thật ra chỉ là chu kỳ kinh nguyệt thôi. Khi bắt đầu vòng quay chu kỳ, cơ thể giảm đi lượng progesterone và estrogen làm da trở nên khó chiều. Những lúc này, có thể sử dụng mặt nạ đất sét làm sạch lỗ chân lông. Ngoài ra, gel làm dịu da cũng rất hiệu quả để cân bằng làn da.
Đánh bay khô ráp của làn da vào ban đêm
Thời điểm để da được chăm sóc và phục hồi là vào ban đêm, khi tất cả mọi cơ quan của bạn đều được nghỉ ngơi, thư giãn. Các chuyên viên cho rằng, nếu thức dậy với một làn da khô ráp, hãy bắt đầu thay đổi chu trình dưỡng da ban đêm.
Chú ý khi dùng khăn giấy tẩy trang
Khăn giấy tẩy trang quả là một sản phẩm tiện dụng và tiết kiệm. Tuy nhiên, sẽ sai lầm khi nghĩ rằng chúng có thể tẩy sạch bụi bẩn và bã nhờn cả ngày. Hãy làm sạch cẩn thận với dầu hoặc nước tẩy trang nếu muốn các bước
dưỡng da sau đó dược hấp thụ một cách tốt nhất.
Đắp nhiều loại mặt nạ cùng một lúc – multi-masking
Mũi thường có nhiều tuyến bã nhờn trong khi vùng má lại bị khô. Mỗi vùng da đều có những vấn đề riêng mà một loại mặt nạ không thể đáp ứng hết. Vì vậy, sử dụng loại mặt da chuyên biệt cho từng vấn đề ở vùng da khác nhau là bí quyết dưỡng da toàn diện và tiết kiệm thời gian cho phái đẹp.
Thời gian giữa các bước dưỡng da
Trong chu trình dưỡng da, thời gian tiêu chuẩn là khoảng 3 – 4 phút cho những sản phẩm nhẹ nhàng như toner, serum và khoảng 8 – 9 phút cho những sản phẩm đặc hơn như kem dưỡng ẩm, retinol thấm vào da.
Tầm quan trọng của kem chống nắng
Tất nhiên, kem chống nắng không giúp bạn thu nhỏ lỗ chân lông, làm sáng da, mờ thâm… nhưng chính kem chống sẽ loại trừ tia UV và ô nhiễm gây hại tới làn da. Các chuyên viên khuyên hãy sử dụng loại kem chống nắng có SPF 30 trở lên để da được bảo vệ tối ưu.
Cân nhắc đến peel da hóa học
Theo chu kỳ sinh học của con người, các tế bào da hư
136 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
137
PHỤ NỮ
tổn sẽ được thay thế sau 28 ngày. Peel da giúp đẩy nhanh quá trình thay da bằng cách sử dụng các chế phẩm hóa học có nguồn gốc tự nhiên kích thích tế bào cũ bong tróc và hình thành tế bào mới. Vì thế, peel da được xem là một bí quyết dưỡng da đặc trị có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây mụn và tái tạo tế bào da rất hiệu quả.
Hiệu quả từ glycolic acid
Axit glycolic thuộc nhóm AHA có nguồn gốc từ cây mía. Tương tự như Peel da hóa học, Glycolic Acid sẽ làm bong tróc da, loại bỏ lớp da chết thay vào đó là lớp da mới mịn màng và sáng hơn. Đây là một bí quyết dưỡng da mà bạn không thể bỏ qua.
Vitamin C luôn là “người bạn” tốt
Vitamin C luôn là bí quyết dưỡng da mang lại những lợi ích khác nhau. Từ che chắn bảo vệ da trước những tác động xấu đến từ môi trường ô nhiễm cho tới cải thiện đáng kể hydrat hóa và giữ cho làn da luôn trong trạng thái trẻ trung, tươi mới bất chấp thời gian.
Loại bỏ dầu thừa bằng sữa rửa mặt tạo bọt
Các nốt mụn ở đường chân tóc là dấu hiệu chưa làm sạch da cẩn thận. Một loại sửa rửa mặt tạo bọt sẽ giúp loại bỏ dầu thừa , hạn chế mụn viêm ở quanh đường chân tóc. Chăm sóc da với mặt nạ giấy Mặt nạ chỉ là bước bổ sung trong chu trình dưỡng da. Nhưng đừng vì thế mà xem thường tác dụng của chúng. Mặt nạ giấy đẩy các thành phần dưỡng ẩm vào da. Nếu có thời gian, đắp thêm một lớp mặt nạ giấy sau bước kem dưỡng ẩm trong 10 phút vào ban đêm. Ngày hôm sau, làn da sẽ thực sự tỏa sáng.
Dưỡng da với retinol
Retinol sẽ không có hiệu quả tức thì trên làn da. Chất này có đặc tính sản sinh Collagen, chống oxy hóa, ngăn ngừa nếp nhăn và trị mụn. Nếu thật sự nhẫn nại với chúng, bạn sẽ có một kết quả bất ngờ.
Tích hợp acid béo trong chu trình dưỡng da
Da sử dụng acid béo omega để sản xuất lipid (dầu dưỡng ẩm). Các nghiên cứu cho thấy bổ sung omega-3 làm cải thiện mức độ lipid và hydrat hóa của da.
Mọi bộ phận cơ thể đều cần chống nắng
Nhiều người hay quên thoa kem chống nắng trên tai, chân tóc, cổ, tay và ngực… Những vùng da này cũng mỏng manh giống mặt. Điều này thật không nên vì các bác sĩ chuyên về da có thể nhìn vào vùng cổ để đoán tuổi.
Thêm một chiếc gối nằm – xóa tan bọng mắt
Nếu đôi mắt hay bị sưng húp, hãy đặt thêm một chiếc gối dưới đầu khi ngủ. Trọng lực tác động giúp giảm bọng mắt vào ngày hôm sau.
Đừng quên miếng bông peeling
Bông tẩy tế bào chết (peeling pad) là một miếng bông có công dụng tẩy da chết. Tác dụng của miếng bông này là kết hợp được ưu điểm của cả 2 loại tẩy da chết vật lý và hóa học giúp việc tẩy tế bào chết hiệu quả hơn.
Sử dụng kem chống nắng thích hợp
Nên chú ý đến các chỉ số chống nắng phù hợp với môi trường sống. Khi thấy các dấu hiệu căng tức da, khô, đỏ, chính là lúc nên thay đổi kem chống nắng có chỉ số SPF cao hơn.
Làm mờ đốm đen mỗi ngày
Ban ngày, sử dụng thêm chất chống oxy hóa. Ban đêm, áp dụng retinol để tăng cường sự thay đổi sắc tố tế bào. Sử dụng đều đặn các chống oxy hóa giúp làn da tươi trẻ, khỏe mạnh.
Mụn đầu đen ghét salicylic acid
Salicylic acid hay còn được gọi là BHA, là một dạng acid gốc dầu. Chúng loại bỏ các bã dầu tắc nghẽn gây nên mụn đầu đen và mụn đầu trắng đồng thời kiểm soát dầu thừa giúp làn da sạch khoẻ.
138 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
(THEO ELLE)
Nhờ Euler mới có vaccine cho Covid-19
K
hông có nhà toán học Leonhard Euler (1707– 1783) thì đã không có vaccine cho Covid-19, mà nếu có thì cũng phải hàng mấy năm sau mới có được. Nhờ Euler giải một bài toán mà ngày nay mình gọi là “Eulerian path” và “Eulerian circuit” – tiếng Việt gọi là đường đi Euler và chu trình Euler – và qua đó mở ra cả một ngành Toán học mới, ngành graph theory – lý thuyết đồ thị – nên mới có được vaccine cho Covid-19. Để hiểu mối quan hệ cách xa
Nhà toán học Leonhard Euler
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
139
300 năm này, phải tìm hiểu từng bước một. Bước thứ nhất là tìm hiểu vaccine cho Covid-19, cụ thể là vaccine của Pfizer/BioNTech. Thông tin dưới đây tôi tổng hợp từ nhiều nguồn tìm được trong thư viện và qua thảo luận với TS Stacey Raimondi, giáo sư sinh vật đại học Elmhurst University. Bước thứ nhì giới thiệu công trình của Euler sáng lập ngành graph theory. Bước thứ ba giải thích graph theory thì liên quan gì tới vaccine. Bài này là bước thứ nhất. Bước thứ nhì và thứ ba sẽ nằm trong hai bài sau. Lý do con người miễn nhiễm với một con virus hoặc vi khuẩn nào đó thường là do đã bị bệnh, hệ miễn nhiễm tạo ra kháng thể, rồi sau này con virus có trở lại thì kháng thể đã có sẵn bèn đánh chết con virus. Vaccine truyền thống, theo kiểu của Edward Jenner thế kỷ 18 và Louis Pasteur sau đó, là dùng một dạng yếu (tiếng Anh là attenuated) của con ký sinh, kích thích cho hệ miễn nhiễm tạo kháng thể mà không phải bị bệnh. Jenner dùng dạng yếu của virus đậu mùa. Pasteur suy ra là nếu ngừa được đậu mùa là ngừa được các bệnh khác, và dùng dạng yếu của vi khuẩn chó dại, tìm ra thuốc chích ngừa. Sau này, người ta dùng thêm virus hoặc vi khuẩn chết, dùng cái vỏ của nó kích thích hệ miễn nhiễm tạo ra kháng thể. Vaccine SARS-Cov-2 (Covid-19 là tên bệnh; tên con virus là SARSCov-2) của Pfizer, do BioNTech ở Đức nghiên cứu, không dùng con virus mà dùng cơ thể bệnh nhân để tạo ra protein giả danh con virus, đánh lừa hệ miễn nhiễm tạo ra kháng thể. Vaccine của Moderna cũng dùng phương pháp tương tự. Hình ảnh con SARS-Cov-2 nhiều
người đã thấy rồi. Chung quanh nó có mấy cái như cây cọc lòi ra. Cây cọc này làm bằng chất protein, bám vào phân tử ACE-2 bên ngoài tế bào người và qua đường đó xâm nhập. Sáng kiến của TS Katalin Kariko và TS Ugur Sahin, người sáng lập BioNTech, là dùng chính tế bào người để chế tạo ra mấy cây cọc đó. Lúc tế bào chết đi, nhả những cây cọc này ra, hệ miễn nhiễm thấy hàng lạ bèn nhào vô đánh, từ đó cơ thể có kháng thể. Nếu chẳng may bị nhiễm virus thật, có sẵn kháng thể, chúng nhìn thấy mấy cây cọc chúng lại nhào vô đánh, thì tránh bệnh được ngay từ đầu. Quá trình thử trên người cho thấy người có chích vaccine đỡ nhiễm 95% so với người chích placebo (thuốc giả không có gì trong đó hết). Mấu chốt trong việc này, và cũng là mối liên quan tới Euler, là khả năng biết gien của con SARSCov-2. Cấu trúc của DNA vả RNA là một chuỗi nucleotide; của DNA là A, G, C, T, còn của RNA là A, G, C, U. Chuỗi này cố định cho từng loài. DNA của người, chẳng hạn, là một chuỗi A, G, C, T, nhất định theo thứ tự như thế như thế. Viết ra được chuỗi A, G, C, T theo đúng thứ tự như thế là một ngành sinh vật học gọi là gene sequencing. Chỉ mới cách đây vài mươi năm khi tôi còn học đại học, phải mất rất nhiều năm mới viết ra được sequence cho một loài. Khi thầy tôi, John Johnson và Michael Rossman, đại học Purdue University, viết ra đầy đủ gene sequence cho virus bệnh cảm, cả giới sinh vật học xôn xao. Họ đã mất cả chục năm để làm việc này. Nhưng ngày nay, với kỹ thuật tân tiến hơn – cộng với đóng góp toán học của Euler – làm gene
sequencing cho một con virus chỉ mất vài giờ. Bà đồng nghiệp dạy sinh vật, TS Raimondi, giải thích là lý do mình có vaccine nhanh là vì kỹ thuật gene sequencing làm được nhanh, chứ không phải có ai làm gấp, làm dối, đốt giai đoạn gì cả. “Ngày nay mình có thể làm gene sequencing một con virus trong 3 tiếng đồng hồ và đưa lên database trên mạng cho các nhà khoa học toàn thế giới biết nội trong vài phút.” Biết được gene của con SARSCov-2, các nhà khoa học tính ra gene của mRNA (messenger RNA hay RNA thông tin) tương xứng. mRNA giống như một người đốc công, mang chỉ thị của sếp tới cho tế bào biểu tế bào làm cái này cái này. Khi chích vào người, mRNA bảo tế bào người chế ra protein giống hệt như cây cọc của con SARS-Cov-2, rồi từ đó người ta có kháng thể chuyên dùng để tấn công các cây cọc. Nói tóm lại, nhờ có gene sequencing nhanh mới có vaccine cho Covid-19. Đóng góp của Euler là, nhờ có Euler mới có gene sequencing nhanh.
140 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Vũ Quí Hạo Nhiên/VOA
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
141
Tục lạ nước Đức
N
ước Đức vốn nổi tiếng với khá nhiều phong tục dí dỏm mà tạo nên một văn hóa riêng, đặc biệt so với nhiều nước châu Âu khác. Lối sống ở Đức nhiều khi còn trái ngược với phần lớn thế giới, hoặc là có một sự thể hiện rất táo bạo, mới lạ đến khó tin xen lẫn vui hài, hóm hỉnh. Khó có thể kể hết những tục lệ kỳ thú ở nước này, chỉ xin điểm qua một số điều lạ song dễ thương. Bóng đá là tôn giáo của Đức. Trái bóng tròn trên sân cỏ đối với thế giới là một môn thể thao sôi động, nhưng ở Đức, nó là một tôn giáo có hàng triệu người hâm mộ, đua chen, ngưỡng vọng. Ngoài xem ti vi, nhà nào cũng mua vé xem bóng đá trực tiếp. Chẳng hạn như đội Bayern Munich có một trận đấu quan trọng, thì cả thành phố từ trẻ thơ đến người già đều đổ ra đường mặc áo đỏ của đội này cổ động. Chủ nhật, ngày lễ cửa hàng đóng cửa. Trong khi nhiều nước Âu, Á tranh thủ thứ bảy, chủ nhật và ngày
lễ để đi mua sắm, chưng diện thì ở Đức, vào những ngày này đa số cửa hàng đều đóng cửa. Thực ra, họ chỉ mở cửa trong tuần cho đến thứ bảy, còn chủ nhật thôi phục vụ, vì người Đức xem chủ nhật là ngày của Chúa, của sự nghỉ ngơi – tĩnh dưỡng, nên mọi việc dù chỉ là tỉa cái cây cũng gác lại. Thành thử, muốn mua gì, làm chi, họ đều dồn vào thứ bảy, và
dành chủ nhật để nuối tiếc những gì đã quên mua sắm hôm qua. Chiều chủ nhật ngồi ăn bánh, uống trà. Cũng như người Anh, người Đức cũng có thú tiêu dao uống trà, song không phải ngày nào cũng uống hay giữa buổi trưa mà chỉ chọn thời điểm từ 2g đến 3g chiều chủ nhật để ngồi thưởng trà cho dù cả hôm ấy họ rảnh rỗi đi nữa.
142 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
“Cậu thế nào?” là câu hỏi thật lòng. Với đa số các nước, hỏi “Thế nào?”, “Có khỏe không?” chỉ là một câu nói xã giao, lời chào, và không cần thiết người nghe phải trả lời. Nhưng với người Đức, đó là một câu hỏi nghiêm túc, và được sử dụng khi người đối diện muốn biết thật sự về tình trạng sức khỏe, gia đình, tình yêu, nghề nghiệp, nhà cửa của bạn… Nên khi gặp ai dọc đường không muốn dừng lại tiếp chuyện, bạn chỉ cần nói Hallo (Chào) và tiếp tục bước tiếp. Nhìn thẳng chằm chằm. Người Đức rất hay nhìn thẳng hồi lâu vào nhau, thậm chí cả buổi, mà nếu không hiểu, du khách sẽ cho rằng mình bị để ý. Song thực ra, họ chỉ nhìn thôi, chứ không nhập tâm lắm vì đã có thói quen tiếp xúc bằng mắt từ nhỏ. Vô tư ở trần. Sự tự nhiên của người Đức còn thể hiện ở sự ở trần, và Đức là đất nước mà người dân lõa thể nhiều nhất so với Âu Mỹ. Khi ngủ, dĩ
nhiên họ có thể không mặc quần áo, song khi đi tắm, bơi lội, phơi nắng giữa đông người vẫn ở trần. Hay tiêu tiền mặt. Thay vì dùng thẻ, người Đức rất hay dùng tiền mặt, và có khá nhiều máy rút tiền tại các
hệ thống cửa hàng, siêu thị phục vụ việc này. Vì thế, ai cũng mang nhiều tiền trong túi, gồm tiền lẻ, tiền xu chi trả những thứ lặt vặt. Uống bia như nước. Do là xứ sở của bia nên người Đức uống bia như
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
143
nước, và kết hợp bia với nhiều đồ nước ngọt khác, ví dụ như bia đóng lon cùng coca-cola. Khi không uống bia, người ta sẽ dùng nước lọc, song phải là nước khoáng tự nhiên, chứ không phải đun sôi bình thường. Từ 16 tuổi, nam nữ Đức đã được phép uống bia rượu và sớm hơn các nước châu Âu 2 năm. Ăn thịt tươi với hành vào bữa sáng. Đức cũng có truyền thống ăn các món thịt tươi dạng nắm hay bánh hoặc que xiên với hành để lót dạ vào buổi sáng. Có vẻ chúng cung cấp không ít chất đạm và vitamin tốt cho cơ thể. Ăn các món xanh vào thứ năm trước Lễ Phục sinh. Có 2 ngày người Đức ăn nhiều rau xanh, nhất là cải là ngày Tết và thứ năm trước Lễ Phục sinh. Đặc biệt, vào ngày Grundonerstag, nhà nào cũng chỉ ăn rau, gồm canh, súp, rau xào. Đọc từ grun, bạn sẽ nghĩ nó là green- màu xanh, song thực tế là greinen – than khóc và để tưởng nhớ “Bữa tiệc cuối cùng” của Chúa Jesus. Vì là lễ Phục sinh, trong món súp cũng thường thấy các quả trứng luộc và có lẽ là nguồn chất đạm duy nhất trong ngày. Rước đèn lồng và ăn ngỗng quay trong ngày St. Martin. Thánh Martin là một vị giám mục đã sống tại Đức cách đây 1.623 đến 1.703 năm, và đã đi khắp nơi giúp đỡ người nghèo nên được tưởng niệm vào ngày 11 tháng 11 hàng năm. Vào ngày này, sau khi rước đủ loại đèn lồng và hát thánh ca, mọi người đều đổ về nhà ăn món ngỗng quay, tương truyền liên quan đến việc ngài trốn trong chuồng ngỗng để khỏi bị phong làm giám mục, nhưng bị các con ngỗng la ó, khiến người dân soi đèn lồng tìm thấy mình. Về sau, để trừng phạt tội lắm lời của con vật, món ngỗng quay đã ra đời trên bàn tiệc nhân lễ Thánh Martin. Cho trẻ kẹo khủng vào ngày tựu trường. Từ 200 năm trước, các trường học của Đức đã có tục cho
học sinh những phong kẹo to đùng hình con ốc vào ngày khai giảng để khuyến khích trẻ có sự tự tin. Những
ốc kẹo này, gọi là Schultuten, có màu sắc rất sặc sỡ, và là niềm ao ước của mọi trẻ em đến tuổi tới trường, cũng
144 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
145
như thiếu nhi nói chung từ lâu trước khi có những loại kẹo mút. Dọa trẻ bằng quỷ Krampus. Đối với trẻ ngỗ nghịch, người Đức lại có cách dạy dỗ bằng cách dọa chúng bằng hình tượng quỷ Krampus – Ông Ba Bị. Người ta tin rằng, vào ngày Thánh Nicolas, còn gọi Santa Claus, hay Ông già Noel, thánh sẽ đến từng nhà phát quà cho các bé ngoan, song trái lại quỷ Krampus cũng đến để bắt những bé hư. Qua đó, người lớn, nhất là các bậc phụ huynh thường mặc trang phục lông lá đội mặt nạ dê, bò xấu xí, chạy đuổi theo trẻ em trên phố, và em nào hư sẽ bắt luôn. Có mặt suốt 500 năm tại miền Nam nước Đức, có lẽ từ truyện cổ Grimm, nhân vật Krampus đến nay vẫn còn ý nghĩa dạy trẻ đi vào nề nếp. Không biết hiệu quả đến đâu, song trước sự xuất hiện ồ ạt và bất ngờ của Krampus, nhiều em nhỏ khóc thét. Dí dỏm tục lạ nước Đức -7Dí dỏm tục lạ nước Đức -8 Giáng sinh đến sớm nửa ngày. Thông thường, trẻ em trên thế giới sẽ mở quà do Ông già Noel trao tặng vào sáng ngày 25 tháng 12 sau một đêm ngủ ngon – đêm Giáng sinh. Nhưng tại Đức, vào ngày 24, các em nhỏ đã được mở quà ngay từ chiều sau một buổi dạo chơi hay tiệc tùng đầm ấm bên gia đình. Mọi đồ thất lạc được treo trên cây. Khi rơi vật gì dọc đường, ta rất ít khi gặp lại, song trên đường phố Đức, nó vẫn ở nguyên vị trí rơi, hoặc được nhặt lên và treo lên một cành cây, một biển báo gần đó cho gia chủ dễ tìm, nên dù có sau 30 phút hay 3 tuần, bạn quay lại chỗ ấy, đồ vật vẫn về với bạn. Đặt 6 thùng màu sắc khác nhau để đựng rác. Sự phân loại rác rất cần thiết, nhất là ở Đức. Tại đây, cùng một chỗ sẽ có nhiều thùng rác màu sắc khác biệt, kê liền kề nhằm đựng riêng từng thứ rác. Trong phòng khám, chào người đến lẫn người đi. Phòng chờ đợi
khám bệnh ở Đức cũng giống như bao phòng chờ khác, có sách báo, trò chơi giải trí,… song mỗi khi có ai mới vào, tất cả mọi người đều chào hỏi anh ta rất nồng nhiệt, và khi anh đi cũng bày tỏ họ rất lưu luyến, thương nhớ. Hỏi đâu trả lời đó. Không rườm rà, người Đức rất ưa sự chính xác, ngắn gọn. Nếu bạn hỏi một câu lựa chọn đúng hoặc sai, họ sẽ trả lời ngay. Song nếu bạn hỏi hôm nay trời nắng hay mưa, con đường kia chạy đến đâu nhỉ, họ sẽ không phản ứng vì chỉ xem đó là sự bâng quơ. Đêm Weiberfastnacht, nữ giới hôn ai tùy thích. Đã thành lệ vào thứ năm trước Rosenmontag trong lễ diễu hành của nữ, các cô gái có thể ôm hôn bất cứ ai họ muốn, thậm chí cắt cà vạt của người ấy làm kỷ niệm. Do vậy, họ luôn thủ sẵn những cái kéo và đi gần những chàng trai mình mến nhằm dễ “tấn công” họ, và có trường hợp một anh bị nhiều chị tấn công bất ngờ cùng lúc. Truyền thống này đã có từ năm 1824 khi phụ nữ nổi dậy, đánh vào tòa thị trấn Bonn-Beuel, và túm lấy một số cán sự cắt phăng cà vạt của họ, cho thấy nữ quyền đang lên. Đập bát vào ngày cưới. Với sự mãnh liệt và vui nhộn, ngay cả trong cưới, người Đức cũng làm những việc ấn tượng, chẳng hạn như trước đêm tân hôn Polterabend, gia đình dâu rể, bạn bè sẽ cùng đập tan những chồng bát đĩa, chai lọ trong nhà tân
lang tân nương, nhằm cầu chúc đôi bạn trẻ sẽ sống hạnh phúc, không ngại va chạm, xích mích. Giống như tiếng pháo, tiếng bát đĩa loảng xoảng cũng xua tan tà khí, vận rủi để khi thành thân hai người sẽ mãi mạnh khỏe, sung túc. Và tại một số vùng, cô dâu chú rể còn cùng nhau cưa một khúc gỗ để thể hiện sự thuận vợ thuận chồng, vượt qua vất vả. Bắn pháo nghênh hôn. Cho tới nay, tại nhiều làng quê Đức, vẫn có tục Hochzeitsschiessen – bắn pháo hay súng nước ở nhà gái đón nhà trai. Tiếng súng rất to, giòn giã nên từ xa đã nghe thấy, và lôi cuốn rất nhiều người tới xem. Bắt cóc cô dâu Brautstehlen. Vào đêm tân hôn, bạn bè chú rể sẽ bắt cóc cô dâu đưa tới một nơi chú rể ít ngờ tới, và anh sẽ phải tìm kiếm chị dựa theo hướng dẫn của họ, mà thông thường là mất hàng giờ đi qua từng quán rượu trong thành phố. Chặn cửa phòng cưới. Có lẽ là một phương pháp cổ xưa hay một trò vui nghịch ngợm để gán ghép hoặc cứu vớt các cuộc hôn nhân gượng gạo hay sắp đổ vỡ. Trong tục Haustur Zumauern, bạn bè sẽ chắn những đống rơm, thậm chí xây một bức tường dày trước cửa nhà, nhốt đôi uyên ương trong phòng cho đến sáng hôm sau.
146 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
CHU MẠNH CƯỜNG/ DN PLUS
Puszta
BƯỚC LÃNG DU
miền đồng quê yên ả ở Hungary Ra khỏi nước Áo, chúng tôi hơi ngạc nhiên khi thấy xe cứ băng băng đi vào địa phận Hungary mà chẳng gặp trạm gác hay gì đó chắn đường. Chỉ có cảnh vật là thay đổi hẳn. Những cánh đồng bằng phẳng ngút tầm mắt và những chiếc chong chóng khổng lồ dần được thay thế bằng đồi núi thảo nguyên toàn cỏ và cây bụi, đất đai cũng bớt dần vẻ màu mỡ. PHI NGỰA TRÊN THẢO NGUYÊN PUSZTA Gần đến thành phố Gyor, làng mạc êm ả bắt đầu xuất hiện xen giữa khu rừng cây bụi. Nếu không có khu lều trại lộn xộn của người digan thì bức tranh chiều mùa hè miền Trung Âu quả là đẹp hoàn hảo với những nếp nhà gỗ, ngói được chăm chút cẩn thận nằm giữa vườn cây trái và hoa nở tươi tắn. Xe dừng để mọi người ăn tối ở trung tâm Gyor. Đã hơn 7 giờ mà trời vẫn sáng, hoàng hôn tỏa ánh hồng rực bao trùm phố cổ trải dài trong thung lũng. Gyor lúc này thật rực rỡ nhờ những kiến trúc baroque lợp ngói đỏ cam. Thành phố tươi mát như công viên nhờ rất nhiều cây cổ thụ và có nhánh sông Danube nước xanh phẳng lặng bao bọc. Dạo một vòng quanh Gyor xong, xe đi gần hai giờ nữa thì đoàn được nghỉ đêm ở thủ đô Budapest. Buổi sáng hôm sau chúng tôi khởi hành sớm để đến với thảo nguyên Puszta, vùng đất có khí hậu thuộc hàng khắc nghiệt nhất Hungary nhưng lại có nền văn hóa lâu đời đặc sắc. Rời khỏi phố thị, xe bon bon theo quốc lộ chạy về phía nam. Trên đường đi hai bên toàn thấy thảo nguyên với cỏ và cây bụi, càng đi màu xanh càng ít dần, bụi cát nâu nâu vàng vàng dần nhiều hơn. Chẳng mấy chốc xe
Màn biểu diễn ấn tượng của một cizko
Trang trại trên thảo nguyên Puszta
Gyor, thành phố xinh đẹp nằm gần biên giới Áo – Hung
Những kiến trúc xinh đẹp kiểu Hungary
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
147
BƯỚC LÃNG DU
Trang phục hóa trang kiểu cổ truyền ở Puszta
Nhà ở nông thôn Hungary
đã đến một trang trại rộng rãi giữa đồng cỏ với những dãy nhà, hàng rào và cổng bằng gỗ chạm trổ rất đẹp. Ngay sau cánh cổng, chiếc bàn dài có bày một rổ lớn các loại bánh mì thủ công và rượu mơ để khách nếm thử. Đứng cạnh bàn có một cô gái rất xinh và một chàng trai cao lớn đều mặc đồ dân tộc truyền thống tươi cười chào đón. Các nam thanh niên ở đây mặc trang phục truyền thống màu xanh lam pha đen, trông khá giống người Mông Cổ. Họ cưỡi những con ngựa cao lớn vạm vỡ, tay họ cầm cây roi da dài quay vun vút trông rất oai vệ nhưng thật ra không bao giờ đánh ngựa. Người địa phương gọi họ là các cizko. Hướng dẫn viên cho biết người Puszta mang một phần dòng máu Mông Cổ vì khu vực này đã từng bị người Mông Cổ xâm lược nhiều lần thời kỳ từ thế kỷ thứ V đến thế kỷ XIII. Nhiều người Mông Cổ đã định cư lại đây, có lẽ vì thảo nguyên này rất giống quê hương họ. Họ cũng mang đến đây nghề chăn nuôi ngựa và nòi ngựa Mông Cổ nổi tiếng, thủy tổ của giống ngựa puszta đắt tiền ngày nay. Du khách được
ra sân đua ngựa rộng mênh mông, xem đàn tuấn mã tung vó lao nhanh vun vút, cát bay mù mịt. Hết đua ngựa thì cả đoàn lên những chiếc xe tứ mã để đi quanh làng. Khung cảnh đồng cỏ bao la, thi thoảng điểm xuyết một khu vườn mơ trông thật bình dị, khoáng đạt, trái ngược với vẻ lộng lẫy kiêu sa của Budapest. Sau màn xe ngựa, du khách được dẫn vào khu tham quan. Ở đó có một sân khấu tròn để đàn ngựa biểu diễn cùng các cizko. Theo hiệu lệnh của chủ, đàn ngựa sẽ nằm, ngồi, đi nhún nhảy, chủ của chúng thì múa roi rất điệu nghệ… Tiết mục ấn tượng nhất là khi một cizko đứng hai chân trên lưng hai con ngựa, cầm cương của cả năm con ngựa và phi như bay. Sau tiết mục ngựa là đến lừa và bò sừng dài biểu diễn. Sau buổi diễn, mọi người vào khu chuồng ngựa xem nhiều nòi ngựa quý và những chú ngựa con xinh xắn. Ở sân rộng cạnh chuồng ngựa có hai con ngựa ô vạm vỡ đứng chờ những du khách đủ can đảm leo lên cưỡi. Trong đoàn chỉ có ba người tham gia trò này, mà toàn phụ nữ. Nhờ vậy tôi cũng dám mạo hiểm một phen. Anh cizko hướng dẫn khách cách trèo lên lưng ngựa xong đứng sang một bên, hóa ra ngựa đã quen phục vụ du khách nên mọi chuyện đều rất dễ dàng dù đây là lần đầu tiên tôi cưỡi ngựa. Đúng là cảm giác cưỡi một chú ngựa thảo nguyên cao lớn và thông minh thật thích thú, hơn hẳn cảm giác lái một chiếc môtô đời mới. Chú ngựa thông minh thấy khách đã ngồi vững vàng trên lưng tay cầm dây cương thì bắt đầu thong thả đi dạo quanh khu trại. Đi xong một vòng chú lại về đúng chỗ cũ cho khách xuống, vẻ mặt chú vẫn bình thản như không! NHỮNG THỨ NGON VÀ ĐẸP TỪ ĐỒNG CỎ Đến giờ ăn, chúng tôi được thiết đãi một bữa đúng kiểu thảo nguyên. Nhà hàng lợp bằng thân cỏ tranh khô, cột bằng gỗ chạm trổ và không có tường nên rất thoáng mát. Bàn ghế gỗ chạm hình đầu ngựa, khăn bàn thêu rất đẹp, còn trên xà nhà treo lủng lẳng những túm bắp và ớt khô. Ớt khô ở đây nổi tiếng là có hàm lượng vitamin C cao đặc biệt, được xuất khẩu đi khắp nơi. Coi ớt là đặc sản, đương nhiên người Pustza ăn rất cay. Đồ ăn gồm có: khai vị xúp goulash truyền thống bằng thịt bò, khoai tây, cần tây và ớt paprika ăn với bánh mì; món chính là thịt gà và heo nướng ăn với khoai tây chiên và luộc; tráng miệng bánh bột bắp với mứt mơ. Đồ uống có rượu vang đỏ, vang trắng, rượu trái cây. Tất cả đều là nông sản mới thu hoạch trên thảo nguyên và nấu nướng theo lối truyền thống nên hương vị đậm đà khó quên. Đồ ăn được dọn trong những chiếc đĩa sứ hoa thủ công của Hungary rất đẹp và trang nhã. Riêng món chính đựng trong khay gỗ thông to như chiếc mâm chạm hình con cá có chia ngăn
148 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
trông rất ngộ. Vừa ăn du khách vừa được thưởng thức nhạc sống. Ban nhạc chơi cả nhạc cổ điển và nhạc dân tộc Hungary rất hay và vui. Ăn xong, du khách đổ ra ngắm những gian hàng bán đồ sứ nhiều màu, rượu, ớt khô, salami và xúc xích, những tấm ren thêu màu rực rỡ thường thấy đính trên váy áo truyền thống của phụ nữ Hungary, những cây roi da của các cizko… Đầu giờ chiều, xe đến thành phố Kecskemet, thủ phủ của Puszta. Được bao quanh bởi các trang trại trồng nho và cây ăn trái, Kecskemet mấy trăm năm nay đều thịnh vượng nhờ nghề làm rượu vang, rượu trái cây. Quảng trường chính, nơi có nhà hát thành phố và các nhà thờ vây quanh nhìn như một bộ sưu tập nghệ thuật kiến trúc Hungary đẹp đẽ. Ít ở đâu nhà thờ của các tôn giáo khác nhau lại đứng cạnh và tôn thêm vẻ trang nghiêm của nhau như ở đây. Nhà thờ Công giáo La Mã đồ sồ và lộng lẫy nhất, tường gạch đỏ, mái sứ màu với những bức tượng và dàn chuông đồng trên mặt tiền đối diện với nhà thờ Thanh giáo Parish. Bên cạnh là nhà thờ Baptism và nhà thờ Tin lành Luther. Xa hơn chút nữa là thánh đường Do Thái và nhà thờ Calvinism. Đi một vòng khu trung tâm, thấy thành phố này rợp bóng cây xanh, xinh xắn, cổ kính và thanh bình quá! Ba giờ chiều dàn chuông của nhà thờ ngân vang như bản nhạc. Bên vườn hoa thấy có tiếng nhạc rộn rã và mọi người đang khiêu vũ rất vui vẻ.
Trong vườn hoa thấy một loạt dãy lều trắng bán quần áo, có nhiều quần áo dân tộc khá đẹp, đồ gỗ gia dụng và mỹ nghệ, rồi hàng đồ trang sức, đồ chơi, đồ lưu niệm, hàng ăn uống, không khí vui như chợ phiên. Đi sâu vào các phố nhỏ Kecskemet, du khách sẽ được chiêm ngưỡng thêm nền mỹ thuật dân gian Hungary. Các nhóm dân tộc thiểu số trong vùng vốn nổi tiếng với nghề gốm sứ, nghề dệt và thêu tay. Chúng tôi say mê nhìn ngắm đồ gốm sặc sỡ, các bức thêu sắc sảo đầy sáng tạo. Hoa văn kiểu Puszta thật rực rỡ, sống động, y hệt như đời sống trên thảo nguyên. KIM THÁI/DN PLUS
Những món đồ gốm sặc sỡ luôn thu hút cái nhìn của du khách
TRONG LÀNG GIẢI TRÍ
Chia sẻ bất ngờ của Mr. Bean đời thực Trong một bài phỏng vấn với truyền thông Anh mới đây, nam tài tử Rowan Atkinson đã có những chia sẻ bất ngờ về vai diễn Mr Bean gắn liền với tên tuổi của mình. Trên Radio Times, Rowan Atkinson cho biết: “Thành công của Mr. Bean chưa bao giờ làm cho tôi ngạc nhiên. Bởi vì ai cũng sẽ buồn cười khi nhìn thấy một người lớn nhưng lại luôn cư xử theo cách của một đứa trẻ. Loạt phim đã thành công bởi các chi tiết hài hước qua hình thể chứ không phải vì lời hài hước”. Tuy có được danh tiếng từ loạt phim Mr Bean nhưng nam tài tử 66 tuổi cho biết ông không hề thích vai diễn này bởi nó luôn khiến ông căng thẳng và mệt mỏi. Khi được hỏi về các tập phim “Mr. Bean”, Rowan Atkinson tiết lộ sắp tới đây sẽ có thêm phiên bản phim hoạt hình điện ảnh. Tài tử cho biết: “Đối với tôi, việc thể hiện nhân vật bằng giọng nói, thông qua hình ảnh hoạt hình dễ dàng hơn là bằng hình thể thật của mình trên màn ảnh”. Rowan Atkinson sinh ngày 6/1/1955 là diễn viên, nhà biên kịch người Anh. Năm 1990, ông trở thành gương mặt được đông đảo khán giả trên khắp thế giới chú ý khi vào vai Mr. Bean. Thời điểm đó, các tập phim cùng tên cũng nhanh chóng trở thành hiện tượng toàn cầu. Phim điện ảnh về Mr Bean ra rạp năm 1997, 10 năm sau, 1 phim khác mang tên “Mr Bean”s Holiday” cũng được phát hành.
Rowan Atkinson trong loạt phim đình đám "Mr.Bean"
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
149
C
THỰC PHẨM IN 3D VÀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
ác bữa ăn 3D trông có mùi và vị như thật đã có mặt sẽ giúp cho những người gặp khó khăn khi nhai hoặc nuốt thức ăn rắn. Bông cải xanh được in 3D thành những hình dạng khác thường để thu hút một đứa trẻ kén ăn. Thịt bò hầm được sản xuất theo cách tương tự để giúp những người lớn tuổi dễ nuốt. Thịt heo và khoai tây cũng được tạo ra bằng máy cho một bệnh nhân ung thư miệng không thể nhai. Tiến bộ trong in 3D có nghĩa là thực phẩm in ngày càng trở nên phổ biến. Thực phẩm được thay đổi cấu trúc và sửa đổi để có hàm lượng dinh dưỡng cũng như sự hấp dẫn về thị giác trước khi được tái tạo thành một bữa ăn. Người già và người kém sức khỏe sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc cách mạng thực phẩm này. Các chuyên viên cho rằng cần phải phân tích nhu cầu cấp thiết về thực phẩm và dinh dưỡng của người cao tuổi vì tỷ lệ dân số trên 65 tuổi của thế giới dự kiến sẽ tăng từ 25% lên 40% vào năm 2030. Berta Alvarez, giám đốc nghiên cứu và phát triển công ty Đức Biozoon, cho biết: “Khó nuốt và khó nhai cùng với chán ăn và thay đổi nhận thức về vị giác và khứu giác là những yếu tố quan trọng dẫn đến tỷ lệ suy dinh dưỡng ở người cao tuổi. Do đó, sự sản xuất các mặt hàng thực phẩm in 3D được đánh giá là cần thiết. Alvarez nghiên cứu việc tạo ra các loại thực phẩm sáng tạo với kết cấu thay đổi – thực
Một máy in thực phẩm 3D in bánh hạnh nhân mô hình lâu đài Neuschwanstein ở Đức
phẩm được thiết kế cho người già và những người có vấn đề về nhai và nuốt. Chứng khó nuốt
Dysphagia (chứng khó nuốt) ảnh hưởng đến hơn một phần ba số người già và làm suy giảm khả năng tiêu thụ thức ăn bình thường của họ. Người cao tuổi thường có vấn đề về răng miệng, từ chối bữa ăn, ăn khẩu phần rất nhỏ và thích thức ăn dễ tiêu hơn thức ăn có thể cung cấp tốt hơn các chất dinh dưỡng mà họ cần. Ngoài việc thực phẩm in 3D dễ nuốt hơn, lượng đường, muối và chất béo cũng có thể được kiểm soát. “Ý tưởng là các món ăn như thịt heo với khoai tây có thể được in trên quy mô lớn, trực tiếp trên đĩa bằng máy in 3D trong các viện dưỡng lão”, Alvarez nói. Trung tâm Tài nguyên và Đổi mới Thực phẩm
(Centre FIRC) của Singapore cung cấp cho các công ty thực phẩm chuyên môn kỹ thuật trong việc phát triển các sản phẩm và quy trình mới. Trung tâm được thành lập vào năm 2007 bởi Trường Bách khoa Singapore Polytechnic và Enterprise Singapore, một cơ quan chính phủ ủng hộ sự phát triển kinh doanh. Evelyn Ong, giám đốc dự án cấp cao Centre FIRC, cho biết việc cung cấp thực đơn phù hợp cho từng người gặp khó khăn trong việc ăn uống là điều không dễ dàng; đó là lý do tại sao nhóm của bà nghiên cứu những cách tổng quát hơn để giải quyết vấn đề. Ong nói: “In thực phẩm 3D là công nghệ chúng tôi đang nghiên cứu với mục đích giải quyết vấn đề tùy chỉnh dinh dưỡng theo nhu cầu cá nhân. Năm 2019, các phi hành gia Nga đã in 3D miếng bít tết trên Trạm
150 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
151
Vũ trụ Quốc tế (ISS). Aleph Farms, một công ty khởi nghiệp của Israel đã từng phát triển trồng phi lê thịt bò trong phòng thí nghiệm được một thời gian, là công ty thực phẩm đứng sau sự kiện này. Tế bào được thu hoạch từ một con bò và được nuôi trong một môi trường dinh dưỡng mô phỏng môi trường trong cơ thể động vật. Kết quả là một miếng thịt mỏng mô phỏng kết cấu và hương vị của thịt bò truyền thống. Các nhà khoa học đã đóng gói các tế bào và nước dùng vào các lọ nhỏ và đặt chúng vào một máy in từ tính do công ty Bioprinting Solutions của Nga sản xuất trên ISS, sẵn sàng để các phi hành gia in ra khi họ ở trong không gian. Anrich3D, một công ty khởi nghiệp ở Singapore, đang thực hiện một dự án có tính đến sở thích dinh dưỡng của từng cá nhân, và người dùng có thể nhập các yêu cầu và sở thích về thành phần cụ thể của họ thông qua một ứng dụng. Ý tưởng là cung cấp các bữa ăn cho những người cẩn thận về những món họ ăn, cũng như sản xuất thực phẩm khuyến khích trẻ em ăn uống lành mạnh. Anirudh Agarwal, người sáng lập Anrich3D, cho biết một số loại thực phẩm – chẳng hạn như rau lá, các loại ngũ cốc và trái cây – có thể không hấp dẫn đối với trẻ em. Tuy nhiên Agarwal tin rằng trẻ em có thể bị thuyết phục tiêu thụ những thực phẩm này nếu thức ăn có hình dạng của các nhân vật yêu thích của chúng hoặc được sử dụng như một phần của trò chơi. “Với đủ mọi hình dạng, chúng tôi có thể tạo ra một trò chơi cho phép trẻ em khám phá các hình dạng mới mong muốn hơn nếu chúng đạt đủ điểm bằng cách tiêu thụ thức ăn của chúng”, Agarwal cho biết và nói thêm rằng trẻ em cũng có thể được
152
yêu cầu xác định các thành phần và hàm lượng dinh dưỡng của những món chúng đang ăn. Các nhân vật, thành phần và độ phức tạp của trò chơi có thể được điều chỉnh với phản hồi hàng ngày từ đứa trẻ. Theo Agarwal, chế độ dinh dưỡng cá nhân hóa bằng cách sử dụng in 3D cũng có thể được điều chỉnh cho phù hợp với tiền sử bệnh tật và nhu cầu ăn kiêng của cá nhân. Vì thực phẩm in 3D bắt đầu ở dạng bột nhão, nhìn chung thức ăn thừa có thể được giảm bớt. Tuy nhiên, có những rủi ro trong việc sử dụng công nghệ 3D để chuẩn bị bữa ăn – theo nhận định từ Jose Encinas, nhà nông học nghiên cứu các cách thực vật có thể được trồng và sử dụng theo cách có lợi cho chúng ta. Encinas đã làm việc tại Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc trong 2 thập kỷ. Nếu người tiêu dùng không thể nhìn thấy những gì sử dụng trong thực phẩm chế biến sẵn, họ có thể không tin rằng những nguyên liệu tốt nhất đang được sử dụng. Encinas cho biết “trình bày là điều cơ bản” vì cách thức ăn trông
như thế nào cũng quan trọng như mùi vị của nó. Một điều quan trọng nữa là người tiêu dùng tiêu thụ “sản phẩm địa phương tươi, không có chất bảo quản hoặc chất phụ gia” – điều không thể làm được với thực phẩm in 3D. Jodi Koberinski, chuyên gia về hệ thống thực phẩm tại Non-GMO Toronto – một nhóm các tổ chức ở Canada làm việc để nâng cao nhận thức về GMO (sinh vật biến đổi gien) – nói rằng không cần chế biến thực phẩm một cách không cần thiết. Bà giải thích: “Nó cung cấp rất nhiều kiến thức mà chúng tôi không có và chứa đầy các vấn đề đạo đức. Chế độ ăn uống… không phải do con người tạo ra theo nghĩa của chủ nghĩa cá nhân siêu phàm và sự ngắt kết nối mà cách tiếp cận thực phẩm 3D thực hiện”. Một đầu bếp khách sạn 5 sao ở Bangkok (Thái Lan), người thích giấu tên, cho biết anh thấy rất ít sự khác biệt giữa việc sử dụng máy in 3D và “piping bag” (túi bắt kem), ngoài thực tế là một cái được điều khiển bởi máy tính và một cái do bàn tay con người. Anh bình luận:
Chứng khó nuốt ảnh hưởng đến hơn một phần ba số người già và làm suy giảm khả năng tiêu thụ thức ăn bình thường của họ
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
“Đối với tôi, đó chỉ là sử dụng một thuật ngữ hấp dẫn, lạ mắt để quảng bá một kỹ thuật không mới trong nấu ăn. Nó chỉ nghe hay hơn khi bạn in‘ 3D’ thay vì chỉ xếp lớp hoặc tạo món tương tự như patê”. Tuy nhiên, hiện tại, việc sản xuất thực phẩm 3D quy mô lớn bị hạn chế bởi nhiều yếu tố khác nhau. Ong cho biết có một giới hạn đối với phạm vi kết cấu thực phẩm có thể được ép đùn và có thể giữ hình dạng của chúng trong một khoảng thời gian. “Điều này có thể đặt ra những thách thức đối với nhà bếp,” Ong cho biết và nói thêm rằng các menu có thể cần được sửa đổi để tính đến công suất của máy in 3D. Điều này phụ thuộc vào độ phức tạp của mẫu thực phẩm và loại máy in. Hiện tại, chúng ta mất 15 phút để in 3D phần trên của cánh gà và khoảng 10 phút để in một bông hoa cải nhỏ. Công suất này có khả năng tăng tốc khi máy in 3D được nâng cao hơn nữa. Bất chấp những hạn chế hiện tại, Agarwal nói rằng ông nhìn thấy một thế giới nơi có “máy in thực phẩm 3D trong mọi quán cà phê, văn phòng, nhà hàng, khách sạn và các máy bán hàng tự động hoàn toàn ở khắp mọi nơi, để cho dù bạn ở đâu hay khi nào, bạn luôn có thể có được những thức ăn ngon nhất”. Những chiếc máy in 3D ngày nay không những có thể tạo ra các sản phẩm đẹp làm vừa mắt người tiêu dùng mà còn ngày càng được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực ẩm thực. Máy in thực phẩm 3D nhả ra vật chất ăn được dạng lỏng thông qua các vòi phun theo từng lớp dựa trên chương trình được lập trình sẵn trên máy tính. Truyền thông châu Âu hiện đang rất háo hức với những gì mà công nghệ in thực phẩm 3D có thể mang lại. Họ còn tổ chức các sự kiện ẩm thực trong
đó có các đầu bếp tên tuổi sử dụng máy in thực phẩm 3D để phục vụ thực khách tại các nhà hàng danh tiếng của châu Âu. Hiện nay, các nhà nghiên cứu đang có ý tưởng sử dụng côn trùng và thịt được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để làm các món ăn 3D, coi đó như là sự thay thế bền vững cho các nguồn protein truyền thống. Nhưng liệu người tiêu dùng có thực sự muốn thưởng thức những món ăn in 3D không? Một nhóm nghiên cứu của tờ The Conversation đã khảo sát 30 người dân Úc theo hình thức trực tuyến. Kết quả cho thấy có một số ý kiến thú vị về nhận thức của họ liên quan đến thực phẩm 3D và điều gì sẽ kích thích họ ăn thử. Đầu tiên, nhóm khảo sát thấy rằng cả 30 người đều chưa từng nghe về việc sử dụng công nghệ in 3D để tạo ra thực phẩm. Do công nghệ in 3D theo truyền thống chỉ gắn liền với các sản phẩm không ăn được làm từ các vật liệu như nhựa, vữa, thạch cao hoặc kim loại, do vậy rất khó để người tham gia khảo sát hiểu được cách thức tạo ra thực phẩm từ công nghệ in 3D. Họ cũng nghi ngờ về khả năng tạo ra thực
phẩm từ công nghệ này và cũng không thể tưởng tượng ra được công nghệ đó sẽ sản xuất được loại thực phẩm như thế nào. Quá trình tạo ra thực phẩm từ công nghệ 3D bị coi là trái với tự nhiên; có người còn tưởng rằng thực phẩm 3D được làm bằng nhựa và do đó không thể ăn được. Những người tham gia khảo sát còn háo hức tìm hiểu về cà rốt, mì ống, bánh pizza, chocolat và các món ăn 3D có thịt và rau (làm từ nguyên liệu thực phẩm “thật”) hơn là các loại bánh, kẹo, thịt và thực phẩm 3D được làm các nguồn thực phẩm thay thế khác như tảo và côn trùng. Niềm tin “truyền thống” của người tiêu dùng về loại nguyên liệu thơm, ngon và ăn được là vấn đề trọng tâm trong các ý kiến phản hồi của những người tham gia khảo sát. Mặc dù các nguyên liệu như côn trùng và tảo rất phù hợp với nhu cầu về các thành phần tự nhiên, nhưng phần lớn họ đều cảm thấy không thể tiếp cận các loại thực phẩm này. Họ thậm chí không dám tưởng tượng đến việc ăn hay mời người khác ăn các món đó. Các nguyên liệu này bị coi là không thể ăn được do tác động từ
Đùi gà in 3D. Hiện tại, mất hơn 15 phút để in 3D
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
153
các quan niệm truyền thống bất kể chúng được chuẩn bị hay chế biến ra sao. Do đó, vấn đề không nằm ở sản phẩm được in 3D mà nằm ở việc loại thực phẩm được in ra từ công nghệ 3D đã tác động đến thái độ của họ tới thực phẩm. Những người kiêng ăn các món thịt truyền thống rất thích ý tưởng về thịt 3D. Còn hầu hết đều coi thực phẩm 3D là “thực phẩm biến đổi gien”, đặc biệt là khi sử dụng loại thịt được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Những người chưa hiểu rõ về quy trình in 3D đều quan tâm đến độ an toàn khi sử dụng các nguyên liệu thực phẩm bỏ đi. Họ không biết các rủi ro về ô nhiễm và bảo quản sẽ được giải quyết như thế nào. Mặc dù vậy, hiện nay nhiều người vẫn còn tỏ ra quan ngại về tính an toàn của các thực phẩm 3D và coi đó là tiêu chí hàng đầu. Họ chỉ quan tâm đến việc các nguyên liệu để sản xuất ra thực phẩm này có an toàn hay không. Vì vậy, nếu công nghệ được phổ biến rộng rãi hơn thì sẽ có nhiều người quan tâm hơn. Và họ sẽ thử nếu được đảm bảo an tâm về tính an toàn. Trên cơ sở đó họ cũng sẽ hiểu hơn về cách thức chế biến và nguyên liệu được sử dụng. Tất nhiên, con đường thành công với thực phẩm 3D sẽ còn nhiều gian nan. Trước hết là phải có được niềm tin của công chúng về tính an toàn. Tiếp đến là phải cho họ thấy được thực phẩm 3D cũng rất thơm ngon cho dù trông có vẻ không được tự nhiên hoặc được làm từ các nguyên liệu bị coi là phi truyền thống. Chỉ như vậy thì thực phẩm 3D mới trở thành một phần hàng ngày trong đời sống. Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tạo ra một bữa ăn tươm tất?
Plant Jammer, một ứng dụng hứa
154
hẹn sẽ tạo ra một công thức dựa trên bất kỳ thực phẩm nào bạn có, sử dụng AI. Nó tìm kiếm 3 triệu công thức nấu ăn để tìm các món thường được ghép nối. Sau đó, AI tham khảo một thư viện các thành phần mà công ty đã thuê các đầu bếp chuyên nghiệp để lập nhóm theo hương vị – muối, vị umami, chua, dầu, giòn, mềm, ngọt, đắng, cay, tươi và thơm. Cuối cùng, nhu liệu học từ dữ liệu này nghĩ ra công thức nấu ăn mới. Michael Haase, người sáng lập Plant Jammer, cho biết bước cuối cùng này là điều khiến ứng dụng của anh trở nên độc đáo. Các ứng dụng công thức nấu ăn truyền thống được cung cấp bởi cơ sở dữ liệu – bạn liệt kê những gì bạn có trong tủ lạnh và ứng dụng gửi một công thức nấu ăn sẵn có trên web. Haase nói: “Đó là cách cũ. Chúng tôi thực sự xây dựng các công thức nấu ăn mới từ đầu với AI. Đây sẽ là tương lai”. Plant Jammer là một trong số ít các ứng dụng công thức làm món ăn. Nhà phân phối thực phẩm và thậm chí cả các công ty tổ chức sự kiện đang chuyển sang sử dụng AI để đạt được lợi thế trong ngành thực phẩm. Để tận dụng khoai lang, ứng
dụng công thức nấu ăn đề xuất một số món ăn bao gồm một món hầm và một món chiên lên. Bạn chọn chế biến chúng thành bánh mì kẹp thịt bằng rau. Bạn nói với ứng dụng rằng bạn không có giới hạn về chế độ ăn uống, sau đó đánh dấu vào thành phần của bạn. Cuối cùng, ứng dụng AI hỏi bạn muốn có gia vị gì. Dựa trên những gì bạn đã đánh dấu, miếng khoai lang của bạn cũng sẽ bao gồm măng tây, cà chua, đậu, nước chanh và quả walnut nghiền nát. Bạn thêm một số gia vị và yến mạch cán mỏng để kết dính chúng. Tất cả được cho vào lò nướng trong 15 phút. Kết quả là 4 đĩa được nấu quá chín và có mùi yến mạch mạnh. Haase thừa nhận rằng không phải công thức nấu ăn nào cũng thành công và cũng đồng ý rằng công thức có lẽ cần nhiều lựa chọn hơn để gắn các miếng chả lại với nhau. Một giờ sau, nền tảng đã thay đổi để điều chỉnh cho phản hồi của bạn. Nền tảng AI của Gastrograph có thể dự đoán hương vị, mùi thơm và kết cấu một loại đồ uống sẽ cần để phục vụ cho bất kỳ sở thích ăn uống nào của khu vực. Người sáng lập Jason Cohen, người đã dành 10 năm để thực hiện các thử nghiệm
Nell Mackenzie và Anne Mooney nấu ăn với công thức được tạo ra từ AI
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
hương vị trên khắp thế giới cho biết: “Chúng tôi đã làm điều này một cách khó khăn”. Mỗi ngày, nhóm 50 người nếm thử các sản phẩm thực phẩm đóng gói khác nhau 2 hoặc 3 lần một ngày. Trước đại dịch Covid-19, cũng có một nhóm du lịch đến thăm một quốc gia khác nhau mỗi tuần để kiểm tra sở thích của khu vực. Cohen, cũng là một cựu chuyên gia pha chế trà, cho biết: “Cảm nhận là một vấn đề. Ví dụ, nếu chúng ta thêm vani với giá trị khoảng một phần triệu vào sữa, bạn sẽ không thể thưởng thức được vị vani, nhưng bạn sẽ nói rằng sữa đặc hơn và chất lượng cao hơn. Phần mềm AI xử lý hàng trăm quyết định cho đến khi nó học được cách dự đoán hương vị của một sản phẩm – dựa trên hương vị và thị hiếu khu vực. Việc sử dụng AI để tìm ra sự kết hợp hương vị mới cho bánh
nướng nhỏ và cocktail đã đưa công ty truyền thông Tiny Giant có trụ sở tại Bristol (Anh) lên bản đồ. Hai nhà đồng sáng lập Richard Norton và Kerry Harrison sử dụng mô hình AI để giúp tạo các sự kiện tiếp thị, chiến dịch quảng cáo và thậm chí cả nhãn rượu gin. Với nhãn rượu Monker’s Garkel gin, các lập trình viên của Tiny Giant cung cấp cho máy tính hàng trăm tên khác nhau. Máy tính đã phân tích các mẫu để nó có thể tự phát minh ra. Loại máy học này được gọi là mạng neuron – khi một máy tính tạo ra một mạng lưới thần kinh, nó sẽ nhận ra một mẫu hình và sau đó đưa ra quyết định sáng tạo. Cocktail AI của Tiny Giant thu hút sự chú ý của các công ty lớn hơn, và nhận được rất nhiều yêu cầu từ các tập đoàn lớn để tổ chức các sự kiện với các loại cocktail và bánh nướng nhỏ do AI tạo ra.
Tác giả sách dạy nấu ăn và đầu bếp Meera Sodha đồng ý sự kết hợp giữa AI và thực phẩm có thể thúc đẩy nghiên cứu, sáng tạo và tính bền vững. Meera Sodha có cảm hứng học nấu ăn sau một chuyến đi đến khu phố Brick Lane ở khu phía Đông London (Anh) với những người bạn học đại học. Sodha nhớ lại: “Những người bạn thông minh của tôi đã hỏi tôi rằng họ nên gọi món gì từ nhà hàng cà ri Ấn Độ. Điều tôi thích khi nấu những công thức nấu ăn được thu thập từ mẹ, bà hoặc dì của tôi là tôi cảm thấy được kết nối với họ khi nấu món ăn đó trong nhà bếp của mình. Tôi cảm thấy như họ đang ở bên cạnh tôi”. Nhưng Sodha không muốn để ứng dụng cho cô biết cách nấu ăn – thay vào đó, sử dụng nó như một tấm bảng ghi ý tưởng. (THEO DNSG)
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
155
Những việc robot “thế chỗ” con người trong đại dịch
Đ
ại dịch Covid-19 khiến hàng triệu người thất nghiệp, đặc biệt phải kể đến nguồn nhân lực trong ngành khách sạn, vốn đã chứng kiến sự gia tăng áp dụng công nghệ mới. Trong khi đó, sử dụng robot và trí tuệ nhân tạo đang gia tăng. ROBOT THÂM NHẬP LĨNH VỰC KHÁCH SẠN Trong khi thị trường lao động chịu ảnh hưởng xấu từ Covid-19, tình hình kinh tế bấp bênh, robot đang trở thành mặt hàng được săn đón. Nhiều nhà sản xuất công nghệ cho biết lượng đơn đặt hàng robot tăng cao trong thời gian diễn ra đại dịch. Đó là các robot phục vụ, nhu liệu được hỗ trợ bởi AI hoặc tăng cường sử dụng tính năng tự phục vụ tại siêu thị. Trong khách sạn, robot có thể
Robot vận chuyển hàng hóa trong kho của Amazon
làm thủ tục check-in, phục vụ yêu cầu cơ bản của khách hàng như mang nước lên phòng, giải đáp thắc mắc của khách hàng hay nấu ăn. Quan trọng nhất, robot hoàn toàn miễn nhiễm với Covid-19. Vì vậy, trong khi nhiều người gặp khó khăn vì đại dịch, robot đang được trao cơ hội thay thế con người. Báo cáo gần đây của Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự đoán rằng năm 2025, làn sóng tự động hóa được thúc đẩy bởi đại dịch Covid-19 sẽ loại bỏ 85 triệu việc làm trên toàn cầu. Đi cùng với đó, những việc làm mới sẽ được tạo ra nhưng “doanh nghiệp, chính phủ và người lao động phải có kế hoạch khẩn trương để tiến hành một tầm nhìn mới cho lực lượng lao động toàn cầu”. Ngành khách sạn, vốn là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ đại dịch Covid-19,
đã chứng kiến sự gia tăng áp dụng công nghệ mới. Các khách sạn cho phép hành khách nhận phòng qua quầy tự động hoặc sử dụng robot phục vụ mỗi khi khách có nhu cầu. Ron Swidler, Giám đốc Thông tin tại Tập đoàn tư vấn thiết kế và phát triển khách sạn Gettys Group
156 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
157
cho biết: “Ngày càng nhiều khách sạn đang thử nghiệm công nghệ mới trong đại dịch. Chi phí tự động hóa đang giảm xuống, công nghệ cũng tiến bộ hơn. Chúng tôi nhận thấy sự đổi mới hoạt động hiệu quả ở nhiều nơi trên thế giới”. Swidler lấy ví dụ về khách sạn FlyZoo thuộc Tập đoàn Alibaba là hình mẫu về các khách sạn trong tương lai. Theo đó, khách sạn sử dụng robot phục vụ và hệ thống điều khiển trí tuệ nhân tạo thay thế cho nguồn lao động thông thường. Hành khách có thể tự động check-in trong vòng chưa đầy một phút, sử dụng nhu liệu nhận diện khuôn mặt để mở khóa phòng, điều khiển phòng bằng giọng nói. TỰ ĐỘNG HÓA LÊN NGÔI Không chỉ ngành khách sạn, tài liệu do Ngân hàng Dự trữ Liên bang Philadelphia công bố vào tháng 9 chỉ ra rằng, công việc trong các ngành nghề được tự động hóa có thể được thay thế bằng công nghệ tân tiến hoặc có sẵn. Trong khủng hoảng kinh tế do đại dịch Covid-19 gây ra, lễ tân khách sạn, tài xế đưa đón, nhân viên bán hàng ngành bán lẻ sẽ chịu nhiều
áp lực. Lei Ding, cố vấn kinh tế cấp cao của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Philadelphia cho biết: “Thời gian kiểm soát hoàn toàn Covid-19 càng lâu, khả năng công nghệ vĩnh viễn thay thế nguồn lao động càng lớn. Mất việc làm tạm thời sẽ trở thành mất việc làm vĩnh viễn”. Hiện tại, chưa ghi nhận trường hợp mất việc làm vĩnh viễn do đại dịch gây ra. Nhưng đã có những ví dụ về việc công nghệ “hẫng” việc làm từ tay người lao động. Vào tháng 6, 500 nhân viên tại các trạm thu phí trên tuyến cao tốc dài 580km tại bang Pennsylvania đã bị sa thải. Bang chuyển sang thu phí tự động bằng nhu liệu và thiết bị điện tử. Trong nhiều năm, chính quyền Pennsylvania đã thảo luận về việc thay thế nhân viên thu phí bằng các trạm thu phí tự động nhưng thời gian dự kiến vào tháng 1/2022. Covid-19 đã đẩy nhanh tiến trình này. Điều này phù hợp với nghiên cứu chỉ ra rằng tự động hóa không phát triển ổn định mà xảy ra theo từng đợt, thường dựa vào các cuộc suy thoái kinh tế. Sau khi trải qua
những cú sốc kinh tế, các doanh nghiệp phải gia tăng tự động hóa để tăng năng suất. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Rochester đã làm một nghiên cứu vào năm 2016 qua việc tìm hiểu 87 triệu bài đăng tìm việc làm trực tuyến từ trước và sau cuộc Đại suy thoái. Họ nhận thấy người sử dụng lao động ở các thành phố chịu ảnh hưởng nặng bởi Đại suy thoái có xu hướng thay thế công nhân ít kỹ năng bằng các công nhân lành nghề hơn hoặc tăng cường sử dụng tự động hóa để tăng năng suất. Trong khi tự động hóa có thể đem lại lợi ích cho nhóm nhân lực trình độ cao và giúp kích thích nền kinh tế, nó sẽ tác động mạnh đến những người lao động hưởng lương thấp. Họ không chỉ mất việc làm, bị giảm lương do tự động hóa mà còn do không thể đi làm. Trong khi đó, nguồn lao động có mức lương và trình độ học vấn cao có thể làm việc linh hoạt như làm việc từ xa, làm việc tại nhà, tỷ lệ bị sa thải cũng giảm xuống. Tuy nhiên, nhiều nhà robot học chỉ ra rằng, công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) chưa đủ thông minh để gây ra làn sóng sa thải hàng loạt. Công nghệ AI mới có thể tốn rất nhiều tiền bạc, thời gian và nguồn lực để thiết lập, điều mà nhiều doanh nghiệp thiếu hụt trong đại dịch. Daron Acemoglu, nhà kinh tế học tại Viện Công nghệ Massachusetts cho biết: “AI có thể thúc đẩy con người năng suất hơn nhưng không thể thay thế con người nếu xã hội lấy con người làm trung tâm trong những tiến bộ công nghệ. Nhưng nếu chính phủ không quan tâm đến những người bị mất việc làm bằng cách đào tạo họ công việc mới, tự động hóa có thể để lại tác động trầm trọng và lâu dài”. (Theo Khoa học TV)
Pepper, robot phục vụ đang trò chuyện với khách hàng
158
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
GIA CHÁNH
Trứng Foo Young Nguyên liệu: 50 gram hành lá 1 muỗng cà phê dầu hào 1 muỗng cà phê tương ớt 1 muỗng cà phê nước tương 1 muỗng cà phê đường 1 muỗng cà phê bột bắp 1 muỗng cà phê tiêu 6 quả trứng 50 gram cà rốt 50 gram hành tây 50 gram hẹ 50 gram bắp cải trắng 200 gram thịt heo xay
Trứng Foo Young là món ăn truyền thống của Trung Hoa. Ngoài trứng là nguyên liệu chính, món ăn này còn có các thành phần khác như thịt heo xay, tôm, các loại rau củ cắt sợi. Món trứng này thường được ăn với với cùng 1 loại nước sốt đặc biệt và có vị rất gần gũi với khẩu vị của người Việt Nam
100 gram tôm thẻ
Cách làm: Cắt sợi ngắn cà rốt, bắp cải trắng, hành tây. Cắt khúc ngắn hẹ. Tôm cắt hạt lựu. Cho 2 muỗng canh dầu ăn vào chảo, cho thịt heo xay vào xào chín, nêm ½ muỗng cà phê muối và ½ muỗng cà phê tiêu. Đánh tan 6 quả trứng gà, cho vào tô trộn hỗn hợp rau củ đã cắt, thịt heo và tôm, trộn đều hỗn hợp. Bắc chảo sâu lòng lên bếp, cho vào 2 muỗng canh dầu ăn. Múc 1 vá lớn hỗn hợp trứng cho vào chiên. Chiên lửa vừa cho đến khi trứng có màu nâu vàng đẹp mắt thì dùng vá lật mặt trứng lại, chiên thêm 1 phút nữa cho mặt còn lại chín. Làm sốt ăn kèm: Cho vào chảo 1 muỗng cà phê dầu hào, 1 muỗng cà phê tương ớt, 1 muỗng cà phê nước tương, 1 muỗng cà phê đường, 1 muỗng cà phê bột bắp, 1 muỗng cà phê tiêu, 100ml nước lọc. Khuấy đều cho tan. Sau đó cho chảo lên bếp, bật lửa nhỏ, khuấy đều tay đến khi sệt thì tắt bếp. Bày chả trứng Egg Foo Young ra dĩa, rưới nước sốt lên, rắc thêm chút hành lá xắt nhỏ cùng hạt mè đã rang lên mặt. Thưởng thức cùng cơm trắng khi còn nóng. | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
159
GIA CHÁNH
Trứng Hấp Tom-Yum Nguyên liệu: 3 quả trứng gà 50 gram tôm lột vỏ 50 gram Mực tươi 20 gram nấm trắng linh chi 30 gram cà rốt 50 gram sả 20 gram tỏi 3 lá chanh tươi
2 muỗng canh nước mắm 2 muỗng canh đường cát vàng 2 muỗng canh sa tế 2 muỗng canh nước cốt chanh 2 muỗng canh sữa đặc có đường 250 ml nước lọc 1 muỗng canh ớt
Cách làm: Cho 100ml nước lên chảo nóng cùng 2 muỗng canh đường nâu, 2 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh nước cốt chanh, 2 muỗng canh ớt sa tế, 2 muỗng canh sữa đặc, đun đến khi hỗn hợp sôi rồi cho 1 muỗng canh ớt vào khuấy đều. Cho 50 gram sả, 20 gram tỏi vào 150ml nước nấu sôi sau đó cho qua rây lọc lấy phần nước. Đập vào tô 3 quả trứng (chừa lại 1 lòng đỏ để riêng), nêm gia vị với 1 muỗng canh nước mắm và 1 muỗng canh đường, sau đó cho phần nước sả đã lọc vào trộn đều. Cho 30 gram cà rốt xắt hạt lựu cắt nhỏ vào trứng rồi đem hấp trong khoảng 10 phút. Mở nắp và quét một lớp long đỏ trứng gà cho bề mặt có được màu vàng, sau đó cho nấm, tôm và mực đã chần sơ qua nước sôi lên mặt trứng, hấp thêm 10 phút nữa là được. Rắc ít lá chanh xắt nhuyễn, hành tây cắt sợi lên mặt trứng và rưới sốt Tom-Yum lên trên cùng là có thể thưởng thức một món ăn rất hấp dẫn.
Trứng là một nguyên liệu rất quen thuộc trong mỗi gia đình, hãy thử vào bếp với món trứng hấp TomYum dễ làm nhưng lại vô cùng hấp dẫn. Nếu bạn là fan của các món ăn Thái thì không thể bỏ qua món ăn này. Trứng hấp thơm mịn hòa cùng sốt cay nồng sẽ là một món ăn tuyệt vời đáng để thử. 160 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
TRUYỆN DÀI
Quạ Đen
CÖÛU ÑAN
Tiếp theo kỳ trước
Trên màn hình xuất hiện một bài hát đối, bài hát có tên “Một đêm Bắc Kinh”. Giọng cô gái ngọt ngào: “Chẳng muốn hỏi anh, anh đang nơi nao, không muốn suy tư, anh còn trở lại…”. Lúc này, ông Liễu Ðạo đã thay vào tấm áo dài màu xám, tay phe phẩy lá quạt đỏ, từ một phía khác, chậm bước đi ra. Chờ cho cô gái hát xong một đoạn, ông hát tiếp. Ông hát không đủ âm vực, giọng hát sai lệch, lúc đông, lúc tây, lúc nam, lúc bắc. Nhưng nét mặt ông sáng láng, đôi mắt phượng hơi vếch lên thỉnh thoảng lại liếc nhìn tôi, tấm áo dài màu xám trên người và lá quạt đỏ trên tay ông, thoáng khiến tôi hồi hộp, tưởng đâu nhiều năm về trước ông ta đứng trước bức tường dày có những vệt xám, nét mặt cũng tươi cười như thế, nhìn tôi qua không gian đầy bụi bậm. Láng máng có tiếng vỗ tay, ông hát xong, khép lá quạt, ngồi xuống bên tôi, nói: - Lần đầu gặp em, em mặc tấm váy màu cà phê khiến tôi không thể
quên nổi. - Em muốn ông làm bạn với em không phải vì tấm váy ấy. - Tuổi như em thì không thể hiểu thế nào là hoài cổ, vừa rồi em bảo bao nhiêu tuổi nhỉ? - Hai mươi hai. Ông lén quan sát tôi khi tôi trả lời. Tôi cười, tỏ ra thẹn thùng, xấu hổ. Ánh mắt ông dịu dàng, chứa chan yêu thương. Ðiều này khiến tôi nghĩ đến cô gái Trung Quốc giết người, bất chợt giả tưởng: ông ta có thể quý tôi như quý cô gái kia, giúp tôi thực hiện mộng tưởng có được tấm thẻ cư trú không? Tôi chỉ cần tấm thẻ cư trú. Nhìn ông, tôi lại nhớ đến hôm ngẫu nhiên gặp ông ở lễ tang, lại nghe thấy tiếng quạ kêu ầm ĩ. - Vừa rồi em nói gì? - Em bảo hai mươi hai. - Em bảo thân nhân anh con trai kia đang tìm mọi cách trả thù à? - Vâng, anh ấy rất quý em trai mình. - Em quen anh ta không? - Bà Mạch đã có lần giới thiệu với em.
Ông ta không nói gì. Lại một người con gái hát “ánh đèn xanh chập chờn nơi đầu phố, một mình bên cửa sổ ngắm nhìn cảnh đêm, đèn lửa tưng bừng, riêng em rơi lệ, em rơi lệ nào ai hay. Ôi, tiếng ai hát, ai đang hát bài hát nhớ thương anh mà em vẫn hát… Cô gái hát xong, mọi người cùng vỗ tay, tôi cũng rất phục tiếng hát sâu nặng tình cảm của cô gái, đồng thời lo rằng liệu ông ta có xúc động bởi tiếng hát này mà thích cô ta không? Tôi nhìn ông, ông đứng dậy vừa nói không phải hát như thế, vừa ôm vai cô gái, ông hát:… anh rơi lệ, anh rơi lệ nào ai hay… Cô gái phá lên cười. Ông lại ngồi bên tôi, chờ cho có người hát, ông nói với tôi: - Tôi mời em ăn cơm. CHƯƠNG VIII 1. Cô có thấy cái váy của tôi không? Cái váy màu cà phê ấy? - Bà Mạch ngồi ở phòng khách hỏi tôi, vẻ ngơ ngác như người mất hồn. - Không ạ, váy của bà mới hay cũ? - Tôi nói, rồi ngồi lên sofa ngay bên bà. Nhưng đôi mắt già nua long lanh nhìn tôi, chừng như muốn phát hiện điều gì trên khuôn mặt tôi. Bà nói: - Cái váy cũ rồi. Tôi hỏi, hay là phơi ngoài kia. Bà cau mày, cụp mắt xuống. - Tối hôm qua đi ăn cơm, tôi định mặc cái váy ấy, lục tìm trong tủ chẳng thấy đâu. - Cái váy ấy có đắt tiền không, thưa bà? - Váy nào của tôi cũng đắt tiền, đều là hàng nổi tiếng của Paris hoặc Ý. Cái váy ấy là của một người bạn cho tôi, tôi đoán có thể cô Phấn lấy. - Sao kia? Phấn? - Nhà chỉ có cô ấy, còn cô thì mới đến, chỉ có cô Phấn mới biết tính tôi, trong tủ tôi có bao nhiêu áo quần,
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
161
TRUYỆN DÀI
thiếu một vài chiếc cũng không biết, nếu tối hôm qua tôi không nhớ đến… - Khó tin lắm, Phấn làm sao lại… - Tôi im lặng, đừng nói gì thì hơn. Rồi tôi hỏi - Phấn hôm nay sao không có nhà, bà biết nó đi đâu không? - Ai biết được. Từ tối hôm qua tôi đã không trông thấy cô ấy rồi. Bảo cô ấy đi ăn cơm thì nói không rỗi. Bề ngoài trông ra vẻ băng thanh ngọc khiết, từ nửa năm trước đây đến ở nhà tôi, tất cả đàn ông trong nhà tôi cô ấy đều thử, bắt đầu thế nào, kết thúc thế nào, tôi đều không biết, mà cũng đừng hòng nghe cô ấy nói gì. Mới hai hôm trước tôi gặp một bồ cùng học hát với tôi, bồ ta nói chuyện về cô Phấn. Hình như hai người yêu nhau nhưng làm sao biết được? Cô ấy chỉ biết hàng tháng trả đủ tiền nhà cho tôi. Ngày nào cũng về muộn, chẳng biết làm gì ở đâu. Nhưng nếu tôi biết cô ấy làm cái việc ấy ở khách sạn, tôi lập tức đuổi cổ khỏi nhà, để đừng dây bẩn vào nhà tôi, làm hại thanh danh tôi, còn phải dặn cô ấy không được nói với hai rằng quen biết tôi, tôi chẳng bao giờ có người khách thuê nhà như thế. - Phấn không đi khách sạn đâu, nó đi khiêu vũ, đi dạy khiêu vũ. - Khiêu vũ? Người Trung Quốc thật nhiều chuyện kỳ quái, chưa được huấn luyện bao giờ,
chẳng biết một chút gì gọi là cơ bản, thế mà cũng đi dạy người khác khiêu vũ. - Vâng, tôi thấy Phấn cũng chẳng đẹp lắm Nhân cơ hội tôi nịnh bà Mạch vài câu, đồng thời để bõ ghét nó - Nhưng mà, chắc chắn nó không đến khách sạn đâu. - Ôi, biết đâu đấy, cô ấy có thể đi nhảy sex chăng, nếu vậy sẽ có ngày Cục nhập cư tóm được. Nếu tóm được, lập tức bị tống về nước. Bà Mạch tỏ ra đắc ý lắm, tưởng chừng Phấn đã bị bắt. Tôi im lặng, theo cảm giác, vừa rồi bà ấy tuy nói Phấn, nhưng hình như cũng nói cả tôi nữa. - Tôi cũng mong cho hai cô có một tương lai tốt đẹp. Tôi ra sức giúp cô ta đồng thời cũng giúp cô, nhưng các cô phải coi tôi như người bạn, có chuyện gì cũng phải nói với tôi.
- Tất nhiên thế rồi - Tôi thành khẩn nhìn bà ta. - Cô có bằng lòng nói thật với tôi không? - Lẽ nào tôi nói dối bà? Chưa bao giờ tôi thấy cái váy màu cà phê của bà. Bà ta nhìn tôi thật nhanh, rồi nói: - Không nói chuyện cái váy nữa. Cô bảo với tôi, bố cô bao giờ về? Tôi giật mình, lập tức lòng run rẩy như ngọn lá trước gió. - Ông ấy… - Tôi nói, toàn thân nóng ran. Bà ngước nhìn chằm chằm vào tôi, nhưng vẻ mặt khá là dịu dàng. Tôi trấn tĩnh, chậm rãi và nhẹ nhàng nói: - Tôi vẫn chưa hiểu ý bà, thưa bà? Nhưng sao ạ, bà đang có chuyện gì không ổn? - Tôi chỉ muốn hỏi tên bố cô là gì thôi. Tư Viêm nói hình như tên là Cao
162 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Lâm thì phải? Làm ở Cục ngoại thương Bắc Kinh? Có đúng thế không? Tôi cúi đầu, nghĩ bụng không hiểu họ có chứng cứ gì để biết bố tôi không phải là Cao Lâm làm ở Sở ngoại thương Bắc Kinh, họ có gọi điện thoại để xác nhận không? Nếu họ có đủ bằng chứng thì tôi làm thế nào? - Thật ra tôi đã nghi ngờ cô rồi, ngay trên máy bay tôi cũng đã không yên tâm, cô hiểu không? Hôm ấy tôi bảo mắt cô không giống mọi người, vì trong ánh mắt như có sát khí. Cô cứ ngồi yên, tôi không làm gì hại cô đâu, mà cũng không đuổi cô đi đâu, chỉ muốn cô tin tôi, nói thật tình hình của cô cho tôi biết, tôi không làm gì cô đâu, hơn nữa cô vẫn trả tiền nhà cho tôi. Bà mỉm cười, nhưng có gì đó ánh lên trong con mắt bà ta, như con cá chép quẫy mình trên mặt nước rồi lại lặn sâu xuống, tôi biết đó là sự coi thường và khinh miệt. Tim tôi đau nhói, mặt lại đỏ lên, liền hỏi bà: - Thưa bà - Tôi nói phải chăng chỉ để một mình bà biết? - Ðược. - Bà đồng ý chứ? - Ðồng ý. Tôi không nhìn bà nữa mà nhìn ra ngoài cửa sổ, một cành lá khẽ chạm vào cửa kính, quạ cũng đang kêu. - Thật ra tôi cũng không muốn giấu giếm, mà muốn
nói rõ mọi việc với bà. Bà còn nhớ mảnh khăn lụa trên máy bay không nhỉ? - Nhớ chứ, cô bảo cô học một người Ả rập Xêut. - Tôi là người Mông Cổ phương bắc, họ Bate, bố tôi là bí thư tỉnh uỷ, ông nội tôi làm ở trung ương, làm việc trong Trung Nam Hải (khu làm việc của các vị lãnh đạo Ðảng và Nhà nước Trung Quốc). Tôi trốn sang đây, ở nhà không ai biết. - Tại sao cô phải làm thế? Ít nhất phải cho mẹ cô biết chứ? Tôi đang định trả lời thì nước mắt rơi xuống. Tôi bảo với bà, tôi có một người bạn trai, anh ta cũng là phóng viên như tôi. Bố tôi cực lực phản đối, mẹ còn đánh mắng, giận tôi không nên người, anh trai tôi bảo tôi ngu dốt. Gia đình không ai hiểu tôi, tôi còn nói gì với ai được nữa? Bà Mạch cúi đầu, ánh đèn làm mặt bà trắng ra, tôi không hiểu ra sao nữa. Bà lặng đi giây lát, rồi nói: - Vậy là cô lòi đuôi nói dối rồi, thật ra với cái vẻ căng thẳng của cô tôi cũng nhìn ra. Cô bảo bố cô tên là Cao Lâm, làm ở Sở ngoại thương Bắc Kinh, chúng tôi hỏi thăm, không hề có cái tên ấy, cho nên nói dối đừng bao giờ nói tên. Bây giờ cô có đủ dũng cảm để nói tên thật của bố cô không? Vẻ châm biếm lại hiện lên nét mặt bà ta. Tôi quyết tâm đấu cho bà thất
bại: - Tôi họ Bate, lãnh đạo ở tỉnh ấy cũng chỉ có một người họ Bate. Bà không nói gì. Lát sau tôi lau nước mắt, hỏi: - Bố tôi liệu có thể giúp được gì cho bà? - Lần này xem ra chẳng giúp được gì. Thôi, lần sau vậy, để xem vùng ấy có gì có thể làm ăn được không? Ánh mắt bà trở nên hiền từ. - Tối hôm qua ông Liễu Ðạo đối với cô thế nào? - Ở chỗ ấy đông người lắm. - Cô biết đấy, tôi mất rất nhiều công sức để giới thiệu cô với ông ta, không phải để cô làm bạn gái với ông ấy đâu, ông ấy lớn tuổi có thể làm bố cô được rồi đấy. Tôi nhìn bà, trong những nếp nhăn li ti như ẩn giấu vô số điều bí mật. - Có thể ông ấy giúp cô làm thẻ cư trú. Ở Singapore này ông ấy là người có tiền có thế, nếu ông ấy thấy cần giúp, là sẽ giúp, giúp được. Nhưng đừng để có chuyện nam nữ với ông ấy, cho dù ông ta độc thân. Nói xong, bà ngồi bất động nhìn tôi. Rồi bà đứng dậy đến bên tôi, đột ngột túm lấy tóc tôi. Tôi sợ hãi kêu lên, toàn thân run lẩy bẩy. Cùng lúc, tiếng bà như mưa rào thấm đẫm người tôi: - Cắt đi! Mái tóc rối bù này đã che đi cái quý giá nhất của người con gái, cái
chất hấp dẫn người khác ấy là sự thanh khiết. Cô phải làm quen với bạn trai bằng cái vẻ thanh khiết không quen thế sự. Cô hơi một chút là đỏ mặt chứng tỏ cô có tố chất đó. Với lại, cô đừng nên đánh phấn, đừng tô vẽ gì, để người ta biết cô thực sự không xấu. Tôi xem ra, cô với cô Phấn mỗi người một vẻ, cô không kém nhan sắc hơn cô Phấn, tuy bây giờ ngày nào tôi cũng phải son phấn, vì tôi già rồi, da dẻ không còn căng, bằng tuổi các cô, son tôi cũng không tô, chỉ tô lúc phải lên sân khấu biểu diễn. Cô biết không, quan trọng là phải tự tin, đừng có rầu rĩ như bà goá! Tất nhiên như thế con trai
cũng rất thích, nhưng họ chẳng tôn trọng cô đâu, có tôn trọng mới yêu sâu sắc được, như thế cô mới được bảo đảm, đồng thời mới có tiền. Cũng biết vì xuất thân của cô, không nhất định cô ham muốn điều gì đó. Nhưng với những người con trai có lòng dạ, nếu không có gì hấp dẫn, không dễ gì làm họ để ý, cô hiểu không? Thôi nhé, Bate Helen, cô vào đây, có ít áo quần không mặc tôi cho cô. Xem tiếp kỳ sau
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
163
164 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
165
TRUYỆN DÀI
Gác Hẹp Tiếp theo kỳ trước
- Cám ơn anh, và cũng xin lỗi anh nữa. Anh tốt với tôi quá... Hùng tò mò gạn hỏi: - Anh có việc gì lo buồn phải không? Minh lắc đầu: - Thế sao trông anh biến sắc, uể oải và kém vui hơn trước nhiều? Anh có bịnh gì không? - Tôi vẫn mạnh khỏe như trâu ấy chớ có đau ốm gì đâu. Hùng vỗ vai Minh, thân mật khuyên: - Tôi biết anh buồn vì bác mất. Nhưng thôi, anh ạ, con người ai cũng một lần... Anh buồn bao nhiêu cũng chẳng thay đổi được gì? Một chiếc xe hơi vừa ngừng trước cây xăng, Hùng bỏ Minh chạy ra làm bổn phận. Minh đứng tần ngần trông theo, mỉm cười: - Hắn nghĩ mình buồn vì ông già, chớ có biết đâu mình phải vất vả vì làm việc cả ngày lẫn đêm, lại còn phục vụ đàn bà, làm sao không thay đổi thần sắc cho được. Lại một chiếc xe vừa ngừng. Minh chạy vội lại:
Y Đạt Thôi Tiêu Nhiên (dịch)
- Dạ, đổ bao nhiêu ạ? Cửa xe bật mở, một người đàn bà bước ra, gật đầu chào Minh. Thì ra đây là người quản gia của bà Bội Lan. Minh nhìn kỹ lại chiếc xe: vẫn chiếc xe du lịch sang trọng và người tài xế ấy, nhưng ở băng sau, không có bóng dáng Bội Lan. - Chào cậu Minh, - bà quản gia nói, tôi tới không phải để đổ xăng, mà để trao cho cậu cái này... Bà móc ví ra trao cho Minh tấm thiếp mời: - Tối nay, xin mời cậu đến nhà chúng tôi dự tiệc. Xin cậu đừng từ chối, phụ lòng ông bà chủ tôi. Minh nhớ tới hai lần gặp gỡ trước với vợ chồng nhà phú thương từng thọ ơn cứu tử của chàng. Cả hai lần đó đều chẳng vui vẻ gì, nên chàng chán nản lắc đầu: - Cám ơn nhã ý của ông bà. Nhưng tiếc là tối nay tôi bận. Bà quản gia cố van nài: - Ông bà chủ tôi coi cậu là khách quý duy nhất của bữa tiệc. Nếu cậu không đi, chúng tôi buồn lắm. Xin cậu bớt chút thì giờ, ghé qua một lát rồi đi cũng được.
Minh nhìn xuống tấm thiếp mời. Thiếp in chữ vàng trên giấy ngà rất đẹp. Bà quản gia nói thêm vào: - Cậu thu xếp giùm tôi một chút, cậu Minh nhé. Tôi bận đi ngay, xin hẹn cậu tối nay, tại nhà. Chào cậu. - Không dám, chào bà. Minh nhìn theo đám bụi trắng bốc lên đằng sau chiếc xe, lòng ngao ngán. Những kẻ có tiền hành động khi thì trịnh trọng, cao sang, lúc lại khinh bạc chẳng ra gì. Chàng quyết định không nhận lời mời của vợ chồng Bội Lan, vì chàng không cảm thấy chút nào hứng thú trong việc hội ngộ lần nữa với họ. *** Minh tới nhà thì Lan Ðài đã sửa soạn xong xuôi, đang ngồi chờ chàng tới để đưa nàng đến sở làm. Chàng trao tấm biên nhận cho nàng và nói: - Xong sứ mạng! Ðây tấm biên nhận có gửi ba trăm ngàn. Lan Ðài cầm lấy đọc xong, tươi cười: - Anh ngay thẳng và tận tâm như vậy, tốt lắm. Nàng bỗng ngắm nghía Minh với vẻ sửng sốt: - Ủa, anh mua áo quần mới rồi đó hả? Ðâu nào, anh quay một vòng cho tôi ngắm kỹ lại coi. Minh đưa hai tay lên khỏi đầu, ngoan ngoãn xoay mình một vòng. Nàng gật gù, như một giám khảo chấm thi sắc đẹp: - Ðẹp trai ra phết chớ bộ! Chỉ vào tấm gương soi ở bàn phấn, nàng tiếp: - Anh thử ngắm anh ở đây coi. Diện đẹp vào, anh có thua gì vương tôn công tử!
166 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Minh nhìn vào gương, xúyt xoa: - Nghe cô khen, tôi cũng đâm ra mê tôi luôn! Thế này, còn ai nhận ra mình là công nhân trạm xăng nữa chớ! Lan Ðài sửa lại chiếc nơ cà vạt, giọng nói nửa đùa, nửa thật: - Anh cao ráo, đẹp trai, tuy không là con nhà giàu cũng có khối đứa nó mê! Minh xòe hai bàn tay chai đá ra: - Cám ơn cô quá khen. Nhưng nếu có ai ngửi thử bàn tay của... “công tử” thì sẽ thấy ngay là “công tử” hôi xăng nhớt lắm! Lan Ðài bỗng chồm lên bá lấy cổ Minh, hôn vào má chàng đánh chụt một tiếng: - Có như vậy mới thật quyến rũ chớ. Anh có biết gì về tâm lý đàn bà!
Minh nhìn vào gương, thấy rõ vết son bám trên má, vội dùng tay bôi đi và nói: - Thôi, mình đi. Tới giờ cô làm việc rồi... Lan Ðài cặp tay Minh, đứng trước gương ngắm nghía: - Thế này là đẹp đôi quá đi mất, phải không anh? Khó có thể có cặp nào đẹp đôi hơn? Minh cười mỉa: - Chưa chắc! - Sao vậy? Tôi không xứng với anh hay anh không xứng với tôi? - Trường hợp thứ hai đúng hơn. Tôi là người làm công của cô kia mà, làm sao có chuyện xứng đôi với chẳng xứng đôi? - Trường hợp thứ hai đúng hơn. Tôi là người làm công của cô kia mà, làm sao có chuyện xứng đôi với chẳng xứng đôi? Ngồi trên xe, Lan Ðài cứ nhìn
Minh mãi làm chàng phát ngượng. Sau cùng, nàng nói: - Nói thiệt với anh, tôi hằng ao ước có được một nhân tình như anh... Minh bĩu môi, chế giễu: - Một nhân tình công nhân trạm xăng? - Không, một gã đàn ông khỏe mạnh, đẹp trai càng tốt, ngay thật, hơi bướng một chút chẳng sao. Nhưng mãi tới giờ này tôi vẫn chưa toại nguyện. Trừ phi là với anh! Tự dưng, Minh nghe bực dọc: - Vì muốn có nhân tình như vậy, nên cô đã bỏ tiền ra để mua nhân tình? Và bây giờ cô đã toại nguyện? Lan Ðài nhìn Minh, trách móc: - Anh thì bao giờ cũng gay gắt, cũng tàn nhẫn. Từ quen biết anh tới giờ, tôi chưa một lần nghe anh nói được một câu dịu ngọt! Tại sao
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
167
TRUYỆN DÀI phải như vậy, anh Minh? Minh không trả lời, vì nhận xét của Lan Ðài quả có đúng phần lớn. - Anh không thích hoàn cảnh này phải không? Cả hoàn cảnh lẫn những người anh gặp trong hoàn cảnh đó? - Cũng có thể... - Thật ra, thái độ của anh không làm tôi ngạc nhiên lắm. Anh còn nhớ không, trong lần đầu gặp nhau, anh có nói anh không phải là một món hàng để trả giá, để mua bán. Nhưng bây giờ, cái mà anh phủ nhận đã thành sự thực: anh đã bị mua, mặc dầu anh không ưng bán. Có phải vì vậy mà anh bực tức không? Lan Ðài nói đúng, khiến Minh không cãi vào đâu được, đành lặng thinh nghe nàng “lên lớp” tiếp: - Theo tôi nghĩ, đáng lẽ anh phải bằng lòng với hoàn cảnh này mới phải. Ðưa đón một người con gái đã là một điều dễ chịu rồi, lại còn được nhiều tiền, anh còn muốn gì hơn chớ! Có khối kẻ quỳ dưới chân tôi để xin được ở vào địa vị của anh bây giờ, chưa chắc đã được nữa là... Câu nói của nàng làm Minh nóng mặt, chàng gắt to lên: - Cô nên dẹp cái lối lý luận khinh người của cô đi, tôi không muốn nghe nữa. Và chàng hằn học tiếp: - Nếu không kẹt món nợ của cô, tôi đã xin nghỉ việc rồi! Lan Ðài thản nhiên như không biết rằng Minh đang tức giận: - Nhưng tiếc là anh đã mượn lương trước rồi phải không? - Tôi sẽ làm đủ để trừ nợ. Sau đó, xin cám ơn cô! - Anh giận tôi thật rồi à? - Giận cô thì được gì? Có điều tôi nói trước để cô liệu thu xếp tìm
người khác thay vào chỗ của tôi. Tôi không thể làm lâu hơn thời gian đã được cô trả lương trước. Lan Ðài véo vào đùi Minh, khiến chàng nhảy chồm, làm xe đảo mạnh. - Trông anh lúc giận còn dễ yêu hơn! Vẻ mặt anh có nhiều thi vị lắm, anh có biết không? - Mùi vị dầu xăng thì có! - Tôi muốn anh dẹp tự ái, tiếp tục công việc lâu dài với tôi. Anh sẽ kiếm được nhiều tiền, và tôi cũng cần anh. Minh không đáp, cho xe vọt nhanh lên. - À, anh trả lời câu hỏi này của tôi một cách thành thật nhé... - Hỏi đi... - Anh trông tôi như thế nào? Có quyến rũ không? Câu hỏi của nàng gợi lên ở Minh nhiều hình ảnh: hình ảnh Lan Ðài ăn mặc hớ hênh lúc làm việc ở nhà hàng, và Lan Ðài trong lốt thần vệ nữ đang nằm dài trên giường ngủ, dang rộng hai cánh tay trần để đón chàng... Minh hít một hơi dài căng phồng ngực lên và không trả lời. - Sao? Anh nói đi. - Không có gì để nói. - Nghĩa là... - Có lúc quyến rũ, lúc không. Nhưng lúc không, thì đáng ghét lắm. Nàng cười, hỏi tiếp: - Anh thích tôi không? - Mười phần trăm có. Chín chục phần trăm không! Lan cười bật lên, suýt đập đầu vào kính chắn trước mặt khi Minh thắng gấp xe trước cửa nhà hàng. Trước khi rời khỏi xe nàng bảo Minh: - Bây giờ diện sang rồi, anh lấy xe tôi đi thì không có cô nào
dám nghĩ anh là tài xế nữa. Có chở cô nào lả lướt thì cũng nhớ về sớm rước tôi đấy, đừng có mê mẩn quên đầu quên đít thì không xong với tôi. Nàng cười giòn giã và mất hút đằng sau cánh cửa. Minh trở lại xe với nguyên vẹn mối bực tức lúc nảy trong lòng: - Con bé kênh kiệu quá lắm. Phải chi có kẻ cho nó một nhát dao vào mặt cho bỏ cái thói kiêu căng đó đi! Chàng vọt xe thật nhanh, như trốn chạy cái cảnh ăn chơi rậm rật trước mặt. *** Chiếc xe bị thắng gấp, chồm lên trước khi chịu dừng hẳn lại, làm Lan Ðài chúi nhủi tới, suýt đập mặt vào kiếng xe. Nàng bực mình, vừa bước ra khỏi xe, vừa nói giọng mai mỉa: - Anh bây giờ, đã có áo quần đẹp, lái xe hơi vun vút, ra cái điệu hào hoa phong nhã, có lắm gái nó mê như chết! Minh cau mày, bực mình vì cái giọng gay gắt của người nữ chiêu đãi. Nàng vẫn chưa chịu buông tha. - Bây giờ gặp lại anh, có ai còn nhìn ra anh chàng nghèo làm nghề bán xăng nữa! Bóng nàng khuất sau cánh cửa nhà hàng, nhưng chuỗi cười chế giễu nàng ném lại sau vẫn còn vang bên tai Minh. Chàng nhìn cánh cửa nhà hàng đóng kín, buột miệng: - Khốn nạn! Lắm chuyện như vậy, có bị để thẹo cũng không oan ức gì. Chàng nổ máy, phóng xe chạy thẳng. Xem tiếp kỳ sau
168 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
TRUYỆN DÀI Tiếp theo kỳ trước Trong cơn mơ màng phảng phất, Hoa Sầu Đông hình như hiểu được rằng, trên cây đó có gia đình bác Vạn ở gần nhà, gồm có bác Vạn, con trai của bác là anh Minh, con dâu của bác là chị Liên, ba thế hệ nhà bác Vạn đều ở chung với nhau, vì vậy rất đông người, bây giờ ngó bộ cũng ly tán hết rồi... Cô bé muốn trả lời tiếng kêu của bác Vạn, thế nhưng, cổ họng cô cứng ngắt, không phát ra được một thanh âm nào, sự kinh hoàng, đau khổ tuyệt vọng quá độ và sự sợ hãi vô bờ bến đang chụp lấy cô chặt cứng, không rời. Vả lại, cô bé cũng bắt đầu cảm thấy tứ chi của mình sưng vù lên vì ngâm nước quá lâu. Có người đưa tay ra kéo tấm ván gỗ, tấm ván gỗ rung lên từng chặp, Lỗ Sâm vội vàng nói: - Khỏi kéo làm gì! Tôi nắm chặt nhánh cây, giữ cứng tấm ván là được rồi! Trên cây cũng đông người quá, chắc không chịu nổi thêm người nữa đâu! Hư hư... hư hư! Thu Hồng và Ngọc Lan đều mất tiêu rồi! Hu hu hu... hu hu hu... Hắn lại bắt đầu khóc than ư ử. Tiếng than khóc đó của hắn lại khơi dậy tiếng khóc của chị Liên:
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
169
TRUYỆN DÀI - Hu hu hu... hu hu hu... Tiếng khóc, tiếng than vãn, tiếng nước chảy, tiếng gió thổi, tiếng mưa rơi, tiếng cành lá dao động... tất cả cùng họp lại, tạo nên một thứ âm thanh quái đản, kinh hoàng của một thứ địa ngục trần gian. Thần trí của Hoa Sầu Đông bắt đầu trở nên mơ hồ phảng phất. Trong cơn mê sảng đó, tiếng nói của bác Vạn cạnh nhà hình như vẫn vang vang bên tai cô bé: - Nhà mình không hề làm gì thất đức, Mã Tổ nương nương sẽ phò hộ cho chúng ta! Đúng vậy, mẹ Ngọc Lan không hề làm chuyện gì thất đức, Quang Tông. Quang Mỹ, Thu Hồng đều còn quá nhỏ, chúng nó đều rất tốt, rất dễ thương! Ở hiền thì gặp lành, nhất định là Mã Tổ nương nương sẽ phù hộ cho họ. Thế nhưng, Mã Tổ nương nương ơi! bà đang ở đâu? Tại sao gió vẫn không ngừng thổi. Mưa vẫn không ngừng rơi và dòng nước mênh mông vẫn không ngừng cuồn cuộn dâng lên, cuốn trôi phân tán mọi người thế này Mã Tổ nương ơi! Bà đang ở đâu? Bà có nghe tiếng kêu than của mọi người không? Phảng phất đâu đây hình như cô bé lại trở về mấy năm trước, mọi người đang làm lễ cúng vái trên núi, lễ bái những “người anh em tốt”, thế nhưng, ba lại đi theo những người “anh em tốt” đó luôn rồi... Nghĩ dến cha, trong đầu cô bé chỉ còn lại hình ảnh của cha. Hình như cô bé đang nằm mơ, trong giấc mơ của cô bé có hình ảnh gương mặt cha thật rõ nét. Dương Thăng đứng trước cổng vào mỏ than đá, đang nhìn cô bé mà cười, chiếc nón đội trên đầu bị lệch sang một bên, cô bé đưa tay vẫy, bắt cha cúi người xuống, cô tỉ mỉ đưa tay chỉnh cái nón lại cho ngay, kéo cái đèn trên nón lại cho đàng hoàng, và cả sợi dây điện trên nón thông xuống bình điện đang đeo ngang hông nữa... Ba của cô bé ôm chầm lấy cô, ôm cô thật chặt, thật chặt! Sau đó ba cô vừa cười vừa nói thì thầm vào tai cô bằng một giọng thân thiết, thương yêu vô bờ bến: - Hoa Sầu Đông! ba nói cho con nghe một bí mật nhé! Con là một cô bé xinh đẹp và dễ thương nhất cõi đời này! Ồ! Ba ơi! Trái tim cô bé đang kêu gào, ba đang ở đâu? Trên thiên đường chăng? Bên cạnh ba còn chỗ trống không? Ồ! ba ơi! Cứu con với, cứu con vào thiên đường với ba đi, ba ơi!... Và cô bé ngất đi... ***
- Hoa Sầu Đông! Hoa Sầu Đông! Có người đang đánh nhè nhẹ vào gò má cô bé, có người đang kêu gào vào tai cô bé, lại có người kê sát chai rượu vào môi cô bé, đổ cho cô một ngụm rượu, cô sực bừng tỉnh dậy... Mở mắt ra, bầu trời sáng rực, chói cả mắt, sao vậy? Trời đã sáng rồi à? Cô đảo mắt nhìn quanh, cảm thấy thân hình mình như thể vẫn còn đang bồng bềnh, trôi nổi, cô nhìn ra bốn bề, mới nhận ra mình đang nằm trong một con thuyền, trên thuyền đã có rất nhiều người, năm người của nhà họ Vạn, Lỗ Sâm, hai chị em họ Vương và còn thêm vài người lạ. Có hai chú lính đang ngồi ở hai đầu thuyền, tay không ngừng bơi chèo về phía trước, miệng không ngừng liên tục la lên: - Còn ở đâu có người không? Chúng tôi đến cứu mọi người đây. Hoa Sầu Đông ngước mắt lên nhìn, người đổ rượu và gọi cô bé dậy là thím Minh của nhà họ Vạn, cô bé nhìn thím Minh, ý thức đã trở về với cô. Cô đã được cứu rồi! Thì ra cả bọn đã được cứu rồi! Thế nhưng... thế nhưng... cô kéo lấy tay áo của thím Minh, giật giật, cuống quýt và khao khát cất tiếng hỏi: - Mẹ cháu đâu? Quang Tông, Quang Mỹ và bé Thu Hồng đâu? Bọn họ cũng đã được cứu rồi, có phải không? Họ cũng đã được mấy chú lính cứu rồi, phải không? Giọng của cô bé yếu đuối và khàn đục. Đôi mắt của thím Minh lấp lánh ánh lệ: - Có thể là như thế, cháu ạ! Mấy chú lính này nói là đã cứu được rất nhiều người, họ đều được đưa đến vùng đất cao ở phía bên kia núi hết rồi... Bây giờ, chúng ta đi tìm họ, nhà thím còn năm người vẫn chưa tìm được đây này! Có thể cũng đã được cứu sang bên đó rồi! - Ồ! Hoa Sầu Đông thở ra một hơi dài thậm thượt, tứ chi cô bé mệt mỏi, bải hoải, cô ngã nhào trở vào vòng tay của thím Minh. Đúng vậy, mẹ và các em của cô nhất định là đã được cứu rồi, nhất định là đã được cứu rồi... Đột nhiên, cô cảm thấy đôi mắt mình nặng chình chịch, chỉ muốn nhắm lại, ngủ vùi. Thím Minh lắc lắc cô bé: - Đừng nên ngủ, Hoa Sầu Đông! Tỉnh dậy đi cháu! Cả người ướt mèm như thế này, không ngủ được đâu, dễ bị trúng gió lắm dấy!
170 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Xem tiếp kỳ sau
CIA tuyển mộ điệp viên như thế nào?
N
gay từ những ngày đầu thành lập, CIA (Cục Tình báo trung ương Mỹ) và nhân viên của họ đã là đối tượng ưa thích của các tiểu thuyết gia cũng như những nhà sản xuất phim của Hollywood. Họ khắc họa hình ảnh những điệp viên CIA hào hoa, quyến rũ, và vô cùng nguy hiểm. Với những cá nhân đặc biệt như thế, chắc hẳn CIA đã và đang tốn rất nhiều công sức, tiền bạc để tìm kiếm và đào tạo họ trở thành một nhân viên theo đúng ý mình muốn? Và liệu có phải tất cả quá trình tuyển dụng cũng như đào tạo một nhân viên đều phải được diễn ra trong bí mật để bảo vệ CIA lẫn điệp viên của mình trong tương lai? “DOANH NGHIỆP” ĐẶC BIỆT Như mọi thứ trong xã hội, sự thật kém hấp dẫn hơn giả tưởng rất nhiều. Người Mỹ chỉ cần mở TV hay Youtube ra là đã có thể thấy quảng cáo CIA tuyển nhân viên. Họ đưa ra những yêu cầu rất bình thường: Tốt nghiệp đại học; không có tiền án tiền sự, biết ngoại ngữ; có kinh nghiệm công tác… Ngay cả tỷ lệ xin việc tại cơ quan này cũng không có gì là khó khăn cả: 1 chọi 17 người. Nhiều trường đại học danh tiếng còn có tỷ lệ chọi cao hơn. Trên nhiều mặt, CIA tuyển mộ nhân viên không khác gì các đơn vị tư nhân ngoài xã hội cả. Và như đa số doanh nghiệp tư nhân, việc tuyển chọn nhân viên CIA bắt đầu ngay từ khi người nhân viên tương lai còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Hầu hết những nhân viên của CIA đã từng thực tập tại cơ quan này trong khi đang theo đuổi tấm bằng cử nhân hay thạc sỹ. Quá trình thực tập của họ không có gì đặc biệt cả và được tổ chức vì mục đích
Trưởng bộ phận tuyển chọn nhân viên của CIA tại một buổi hội chợ việc làm
giúp những cá nhân này tìm hiểu về CIA để có thể đưa ra quyết định đúng đắn về sự nghiệp bản thân. Những người quyết định lựa chọn CIA sẽ tham gia một cuộc thi tuyển vừa nhằm chứng tỏ khả năng bản thân, vừa để tìm cho họ một vị trí phù hợp nhất.Tổ chức tiền thân của CIA, OSS (Cơ quan Tình báo chiến lược) được thành lập năm 1942 nhằm mục đích hỗ trợ Hội đồng Tham mưu trưởng quân đội Mỹ. Những thành viên chủ chốt của OAS tuy vậy đều là những người của phố Wall. Họ là chuyên gia marketing; phân tích thị trường; quan hệ công chúng,… Từ những con người này mà trong lòng OSS rồi sau đó là CIA hình thành nên một nền văn hoá doanh nghiệp. CIA được điều hành giống như một tập đoàn hơn là giống với cơ quan nhà nước. Mary (tên giả), một điệp viên CIA phụ trách khu vực Đông Nam Á, tiết lộ trên mặt báo với điều kiện được giữ bí mật tên họ mình, như sau: “Tôi được sinh ra tại một mảnh đất Đông Á. Vì lý do kinh tế mà gia đình tôi di cư đến Mỹ. Trước khi tốt nghiệp
đại học Yale, tôi thực tập một thời gian tại CIA, rồi sau đó trúng tuyển chương trình đào tạo điệp viên nằm vùng của cơ quan này. Từ đó đến nay tôi đã làm việc cho CIA được 20 năm!” Hiện Mary nắm giữ vai trò điều phối và phân tích thông tin gián điệp từ Đông Nam Á, một công việc vô cùng quan trọng trong nội bộ CIA. Vậy nhưng điều gì đã thúc đẩy một người phụ nữ như Mary đi vào cơ quan bí mật và nguy hiểm bậc nhất trong bộ máy chính quyền Mỹ? “Tôi xem rất nhiều phim về điệp viên khi còn nhỏ nên luôn muốn mình sau này trở thành một người như James Bond hay Jack Ryan…” - Mary thổ lộ - “Tất nhiên là cũng có những thời điểm tôi nản chí. Trong khoảng thời gian huấn luyện, nhiều đêm tôi mất ngủ vì suy nghĩ muốn từ bỏ. Nhưng rồi vụ khủng bố 11-9 xảy ra và khiến cho tất cả học viên cố gắng gấp đôi!”. Một quy luật không bao giờ sai là bất kỳ khi nào nước Mỹ chịu một cuộc tấn công khủng bố, số đơn xin việc gửi đến CIA đều tăng vọt. Nguyên giám đốc CIA Michael
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
171
Hayden trả lời phỏng vấn cho biết, vào năm cuối cùng ông tại vị, số đơn xin việc mà bộ phận nhân sự CIA nhận lên đến 160.000, phần nhiều trong số đó là những người trẻ tuổi mong muốn có một sự nghiệp cống hiến được cho tổ quốc. NHỮNG TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT Tất nhiên là có những vị trí tại CIA mà không phải ai cũng đảm nhận được. Trong những trường hợp này, cơ quan tình báo có những phương pháp khác để tìm được người phù hợp. Đơn cử như đơn vị đặc nhiệm trực thuộc SAC (Trung tâm Hoạt động đặc biệt) của CIA. Đây là tổ chức bán quân sự khét tiếng nhất tại Mỹ chuyên thực hiện những nhiệm vụ như ám sát, bắt cóc, và đảo chính. Chính phủ Mỹ không thừa nhận bất kỳ hành động nào của SAC vì theo luật pháp quốc tế, thành viên đơn vị đặc nhiệm hoàn toàn có thể bị coi là tội phạm chiến tranh. Trong vài trường hợp khác, một số cá nhân còn không biết mình được CIA tuyển chọn. Tại Iran đã có không dưới 30 nhà khoa học hàng đầu được CIA bí mật đưa sang Mỹ ngay trước mắt chính phủ nước này. Điệp viên CIA sẽ tìm cách tiếp cận những nhà khoa học này với lời hứa về tiền bạc, danh vọng, an toàn. Yêu cầu tuyển mộ nhân viên của SAC rất khắc nghiệt. SAC cần người không những có sức khoẻ lẫn kỹ năng, mà còn
172
sở hữu lòng trung thành với đất nước và cấp trên đến mức họ sẵn sàng bỏ mạng. Bất kỳ người nào muốn thi tuyển vào SAC trước hết phải từng là sĩ quan trong số các đơn vị lính đặc nhiệm tinh nhuệ nhất của quân đội Mỹ: Delta Force, Ranger, SEAL, lính Mũ nồi xanh,… Họ sẽ phải trải qua những bài kiểm tra thể chất và quan trọng hơn là tinh thần đến giới hạn. Từ lâu đã có tin đồn rằng, một trong những bài kiểm tra nguy hiểm nhất là… tra tấn thí sinh. Người thi tuyển sẽ phải vượt qua một loạt những hình thức tra tấn như đánh đập; cho sặc nước, bỏ đói,… mới được trúng tuyển. Và quan trọng nhất là sự tự do để họ có thể theo đuổi bất kỳ dự án nghiên cứu nào mình muốn. Các nhà khoa học khi đến Mỹ sẽ nhận được tất cả những điều này cùng với một điều kiện: làm việc cho CIA dưới tư cách một nhà phân tích hay cố vấn. Những nhà khoa học không có nhiều sự lựa chọn do họ đang ở tại một mảnh đất lạ lẫm với gia đình sau lưng. Ngược lại, nhờ phương pháp tuyển mộ này mà CIA đã nhận được vô số thông tin và phân tích quý giá về chương trình phát triển hạt nhân của Iran. THAY ĐỔI THEO THỜI GIAN Ngày nay CIA có rất nhiều cách khác nhau để tiếp cận giới trẻ. Ngoài việc quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, họ còn có quan hệ
chặt chẽ với các trường đại học. CIA thường xuyên đặt bàn tư vấn trong những buổi hội chợ việc làm được tổ chức bởi các trường Ivy League - Columbia, Cornell, Dartmouth, Harvard, Yale,… CIA cũng thường xuyên tham gia tài trợ các buổi hội thảo và dự án khoa học. Không những họ nhận được những kết quả nghiên cứu hữu ích, mà trong nhiều trường hợp còn tìm ra những cá nhân tiềm năng để tuyển mộ sau này. Một kênh tuyển mộ khác được CIA sử dụng là mạng xã hội. Từ lâu nay CIA đã sử dụng Facebook và Twitter vừa để thông tin, vừa nhằm gây sự chú ý trong giới trẻ. Nhưng họ gặt hái nhiều thành công nhất với Instagram nhờ vào một phương pháp đầy sáng tạo. Đó là, trên trang Instagram của CIA tràn ngập hình ảnh của những diễn viên, đạo diễn nổi tiếng. Các nhà làm phim Hollywood khi muốn làm phim về chủ đề điệp viên chỉ cần liên lạc trực tiếp với CIA để được sắp xếp
gặp gỡ, phỏng vấn những chuyên gia đầu ngành. Ngược lại, bao giờ trong những bộ phim họ làm cố vấn, CIA cũng được khắc họa một cách tốt đẹp nhất. Họ cũng sử dụng danh tiếng của các minh tinh màn bạc thu hút sự chú ý từ người hâm mộ, chủ yếu là thanh thiếu niên.Dưới thời của giám đốc Gina Haspel, CIA kể từ năm 2018 đến nay đã đẩy mạnh hoạt động tuyển mộ thông qua những kênh phi truyền thống. Mới chỉ cách đây hai tháng thôi, cơ quan này đã hợp tác với kênh truyền tải video trực tuyến Hulu để cho ra mắt một series phim tài liệu về nội bộ CIA. Mục tiêu chính của những nhà làm phim là khơi gợi trong lòng khán giả tinh thần yêu nước cùng với việc giới thiệu những đãi ngộ mà nhân viên CIA nhận được. Đối với các nhà tâm lý, việc CIA đa dạng hoá kênh tuyển mộ của mình quả thật là một động thái lạ lùng. Nhà báo Daniel Golden, tác giả của cuốn sách “Trường học của điệp viên: Cách mà CIA và FBI
Giám đốc CIA Gina Haspel đã và đang đẩy mạnh hoạt động tuyển mộ của cơ quan này
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Bộ phim truyền hình Homeland khắc họa hình ảnh điệp viên CIA như những anh hùng yêu nước
tuyển mộ sinh viên”, đã đưa ra nhận xét thế này: “Vào thời điểm chiến tranh Việt Nam lên đến cao trào, chỉ cần nghe tin lãnh đạo nhà trường có quan hệ với CIA là lập tức sinh viên sẽ tổ chức biểu tình phản đối. Các giáo sư và giới học thuật nói chung cũng cho rằng, CIA hoàn toàn
không được xen vào nội bộ những trường đại học vì mục đích tuyển mộ… Trong vòng 20 năm gần đây, hoạt động tìm kiếm nhân viên của CIA diễn ra công khai tại không chỉ các trường đại học mà còn trên cả các kênh thông tin đại chúng nữa. Không ai có thể ngờ rằng, họ lại trở nên
công khai chỉ sau khoảng thời gian ngắn như vậy!” Mặt khác, hoạt động của CIA vẫn tiếp tục mở rộng. Chiến trường của họ không còn giới hạn trong những sa mạc Trung Đông hay rừng rậm Nam Mỹ mà đã “bành trướng” ra trên cả mạng Internet. Hai nhiệm vụ chính của bộ phận tác chiến điện tử thuộc CIA hiện nay là phòng chống các cuộc tấn công mạng vào những cơ sở công quyền trọng yếu (nhà máy điện, nhà máy lọc nước,…) và dẹp trừ nạn tin giả. Phải là một cá nhân có rất nhiều kỹ năng cùng một lúc mới thực hiện được hai trách nhiệm nói trên, vậy nên CIA buộc phải mở rộng các kênh tìm kiếm của mình để làm đầy lực lượng của mình ngay trong thời
gian trước mắt cũng như tương lai.Daniel cũng chỉ ra lý do mấu chốt khiến CIA đẩy mạnh hoạt động tuyển mộ: Khu vực tư nhân! Những kỹ năng của một người điệp viên giỏi như giao tiếp và phân tích thông tin cũng có thể khiến họ gặt hái thành công tại nhiều công ty tư nhân. CIA không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc cạnh tranh với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ tại thung lũng Silicon. (Theo Khoa học TV)
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
173
“Thời đại mặt nạ” và phẫu thuật thẩm mỹ ‘TẬN DỤNG’ DỊCH COVID-19 Đại dịch COVID-19 đang đẩy nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ tại Đại Hàn lên cao. Nhiều người Hàn đang tận dụng việc phải đeo mặt nạ như “cơ hội vàng” để che giấu việc phẫu thuật của họ. Khi quyết định phẫu thuật chỉnh hình mũi hồi giữa tháng 12-2020, Ryu Han-na, một sinh viên 20 tuổi, có một lý do rất đơn giản: đây có thể là cơ hội cuối cùng để âm thầm làm việc này, trước khi tất cả mọi người không còn đeo mặt nạ trong năm nay vì vaccine được phổ biến. Ryu đã học trực tuyến suốt cả năm 2020. Cô cho biết ở nhà để phòng dịch và luôn đeo mặt nạ khi ra đường mà không gây chú ý là yếu tố quan trọng để cô quyết định phẫu thuật. “Tôi luôn muốn sửa mũi... Tôi nghĩ tốt nhất là làm điều đó bây giờ, trước khi mọi người bỏ mặt nạ vì vaccine sẽ được phổ biến trong năm 2021. Phẫu thuật sẽ để lại những vết bầm và sưng tấy, nhưng vì chúng ta đều đeo mặt nạ nên tôi cho rằng điều đó sẽ có ích”, Ryu đã chuẩn bị 4,4 triệu won (khoảng 4.000 USD) để phẫu thuật. Theo Hãng tin Reuters, đây là tâm lý chung dẫn đến như cầu phẫu thuật thẩm mỹ tăng cao tại Đại Hàn trong năm 2020. Từ lâu, quốc gia này đã trở thành trung tâm phẫu thuật thẩm mỹ của thế giới. Theo Gangnam Unni, nền tảng phẫu thuật thẩm mỹ trực tuyến lớn nhất Đại Hàn, ngành công nghiệp này ước tính đạt giá trị khoảng 10,7 tỉ USD trong năm 2020, tăng 9,2%
174
Ryu Han-na chuẩn bị vào phòng phẫu thuật chỉnh hình mũi - Ảnh: REUTERS
Giống nhu Ryu Han-na, nhiều người Hàn Quốc tận dụng việc đeo khẩu trang để che giấu việc phẫu thuật - Ảnh: REUTERS
so với năm trước đó. Năm 2021, Gangnam Unni cũng dự đoán ngành này sẽ thu về khoảng 11,8 tỉ USD. Trong khi đó, bác sĩ Shin Sang-ho
của Trung tâm Thẩm mỹ Krismas tại trung tâm quận Gangnam, Seoul, cho biết nhiều người đã sử dụng hỗ trợ khẩn cấp từ chính phủ tại
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
các phòng khám và bệnh viện, đẩy doanh thu tại đây lên gấp 3-4 lần trong năm 2020. “Tôi cảm giác đây giống như cách chi tiêu trả thù. Tôi cảm nhận rằng các khách hàng đang thể hiện cảm xúc dồn nén của họ (đối với COVID-19) bằng cách thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ”, ông Shin nói. Số liệu từ chính phủ Đại Hàn cho thấy 10,6% trong tổng cộng 14,2 triệu won (12,95 triệu USD) trợ cấp chính phủ được chi tại các bệnh viện và hiệu thuốc. Dù vậy, thống kê của chính phủ Hàn không đi vào chi tiết người dân đã trả cho các loại hình bệnh viện nào. Theo Gangnam Unni, người dùng của họ đã tăng 63% so với một năm trước đó, đạt 2,6 triệu người trong năm 2020. Những khách hàng này đã đặt 1 triệu buổi tư vấn, tăng gấp đôi so với năm 2019. Thế nhưng, nguy cơ đại dịch tiếp tục bùng phát vẫn là mối lo ngại lớn ở Đại Hàn, sau khi quốc gia này ghi nhận các ca nhiễm mới trong ngày tăng kỷ lục. “Các lịch hẹn tư vấn của chúng tôi gần đây bị hủy ngày một nhiều vì người dân đang tránh ra ngoài..., đa phần khách hàng ở vùng ngoại ô đã trì hoãn lịch phẫu thuật của họ sang năm 2021”, bác sĩ Park nói. BÁC SĨ NHẬT KÊU GỌI ‘KIỀM CHẾ ĐI’ Dịch COVID-19 khiến người Nhật phải làm việc tại nhà, và cũng có nhiều người xem đây là thời điểm tốt để phẫu thuật thẩm mỹ vì ai cũng đeo mặt nạ. Theo Kyodo News, suy nghĩ này khiến nhiều chuyên gia y tế lo lắng. Họ yêu cầu người dân nên kiềm chế đi phẫu thuật nếu không cần thiết để phòng ngừa COVID-19. Tuy nhiên, nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ không có dấu hiệu giảm bớt, phần lớn là do ai cũng đeo mặt nạ nên phẫu thuật xong đeo mặt nạ
sẽ ít ai nhận ra. “Có nhiều người muốn phẫu thuật nâng cơ mặt hoặc mắt”, một nữ y tá 23 tuổi cho biết. Nhiều phụ huynh còn dắt con tới để làm phẫu thuật mắt hai mí. Các phòng khám thường đắt khách từ cuối tháng 1, khi đó sinh viên đại học được nghỉ hai tháng cuối năm học. Nhưng năm nay khách hàng nhiều hơn bình thường. Các cơ sở y tế trên toàn quốc đang đối mặt với việc thiếu nguồn cung do đại dịch. Họ phải vật lộn để đảm bảo có đủ gạc tiệt trùng và thuốc sát khuẩn. Nữ y tá nói trên cho biết họ đã giảm số gạc sử dụng trong một ca phẫu thuật từ 10 xuống 5, đôi khi
còn cắt đôi miếng gạc để dùng được 2 lần. Một nữ y tá khác 29 tuổi đã nghỉ việc tại một phòng khám ở Tokyo vào cuối tháng 4, do lo lắng về khả năng lây nhiễm COVID-19 ở phòng khám. Mặc dù trang web của phòng khám nơi cô làm việc nói đảm bảo an toàn cho bệnh nhân bằng cách khử trùng phòng khám, nhưng nơi này thiếu chất khử trùng và cũng không khử trùng đúng cách. Hiệp hội Phẫu thuật thẩm mỹ Nhật Bản phải đăng thông tin trên trang web rằng phẫu thuật thẩm mỹ lúc này là không cần thiết. Họ kêu gọi người dân hạn chế phẫu thuật vào lúc này để các chuyên gia y tế tập trung ngăn chặn dịch COVID-19.
Bác sĩ Shin Sang-ho của Trung tâm Thẩm mỹ Krismas tại trung tâm quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc - Ảnh: REUTERS
Hiệp hội Phẫu thuật thẩm mỹ Nhật Bản kêu gọi người dân hạn chế phẫu thuật trong lúc này - Ảnh: Handout
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
175
RAO VẶT • CẦN NGƯỜI • CẦN THỢ • SANG TIỆM • BÁN XE • BÁN NHÀ • THUÊ/BÁN PHÒNG/NHÀ • CẦN NGƯỜI GIỮ TRẺ • NHẬN GIỮ TRẺ • v.v... *
Sửa hoặc thay đổi nội dung miễn phí
Hạn chót để sửa đổi nội dung trước 10 giờ sáng thứ Sáu hàng tuần
*
* Nếu ngưng đăng sớm, số tiền còn lại sẽ được sử dụng cho những lần đăng sau
176
CLASSIFIED ADS • GIÁ RẺ • HIỆU QUẢ • NHANH CHÓNG Rạng Đông News báo hằng tuần, ấn bản 5000 tờ mỗi tuần phục vụ rộng rãi tại GA và các vùng phụ cận
678-360-2840
[email protected]
www.RangDongAtlanta.com
RANG DONG NEWS 4643 Buford Hwy. Chamblee, GA 30341
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
CHO SHARE PHÒNG Dành cho độc thân, có bếp riêng, đầy đủ mọi thứ, có lối đi riêng,gần sát chợ HK Jimmy Carter 2 phút.
678-900-5077 (c) 770-310-8536 (c)
CHO SHARE PHÒNG Template: Có 2 phòng, mỗi phòng là 50 heading 19 m2, gần chợ, trường học tốt, khu body textcách size 12 vực Suwanee, downtown phone 16 Xin gọi: 25 phút. 678-200-3674
Template: heading 13 body text size 11 phone 13
Body text: chỉ dùng Times, arial hay UTM swiss
Body text: chỉ dùng Times, arial hay UTM swiss Còn chỗ trong thi thêm hình vo
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
177
178
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
CẦN SANG TIỆM NAIL
Vì lý do gia đình cần sang tiệm. Tiệm ở Augusta,GA. Tiệm mua được và mới remodel khoảng 2 năm. Muốn biết thêm chi tiết và thật lòng muốn mua xin gọi:
706-955-7396 (w) 334-648-5775 (c)
Template: heading 13 body text size 11 phone 13 Body text: chỉ dùng Times, arial hay UTM swiss
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
179
180 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
181
182 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
CẦN THỢ NAILS Tiệm ở Dublin,GA. Lương quanh năm từ $5K-$7K/tháng. Cần thợ có sức khỏe và kinh nghiệm làm CTN hoặc everything càng tốt. Có chỗ ở cho thợ ở xa. Vui lòng gọi:
478-353-1100 (w) 678-316-4516 (c) (Sau 8PM)
Template: CẦN THỢ NAILS heading 19 body text size 12 phone 16
CẦN THỢ TÓC GẤP Template: Cần thợ tóc có heading 19kinh nghiệm. vui lòng gọi:12 bodyXintext size phone 16 770-861-1692
Templa heading body te phone 1
Body text:
770-605-2295
Body text: chỉ dùng Times, arial hay Body UTMtext: swiss chỉ dùng Times, arial hay UTM s
Tiệm ở Conyers cần thợ FT/PT, CònClaystone,Nashville, chỗ trong thi thêm hình vo cách Jonesboro 30 phút, cách chợ Hk 35 phút. Xin liên lạc:
Còn chỗ trong thi thêm hình vo
678-212-0299 404-374-3746 No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
183
CẦN GẤP THỢ NAILS Cần thợ làm Bột, tay chân nước. thợ làm lông mi & biết đủ thứ càng tốt. Tiệm ở 285 East, South Dekab Mall. Khu Mỹ đen. Lương $4000/ tháng, tip cao. Chỗ làm thoải mái, thân thiện, chủ hiền và vui vẻ. Xin vui lòng gọi Ana:
404-754-0841 404-244-8121
184 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Template: heading tuy theo body text size 12 hoac 13 phone 16
Body text: chỉ dùng Times, arial hay UTM s
Còn chỗ thêm hình vô
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
185
186 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
187
TỬ VI TUẦN
Văn phòng tử vi Tuyết Lưu Theo lịch thư của Tống Thiều Quang và Bạch Hạc Minh trong tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý khởi đầu vào ngày mồng bốn hay ngày Giáp Tý (trùng với 16-01-21) thì các ngày âm lịch sau đây được kể là ngày tốt nên làm các việc quan trọng: 05 (Ất Sửu), 09 (ngày Kỷ Tỵ.) Còn các ngày âm lịch 10 (ngày Canh Ngọ là ngày tuế phá vì xung với năm Tý), và 11 (ngày Tân Mùi là ngày nguyệt phá vì xung với tháng Sửu) nên hành sự cẩn thận.
Tuổi Tý:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng tốt người tuổi Tý hy vọng việc làm có biến chuyển cải thiện ở mức tạm bình ổn nhưng còn hao thoát nên hạn chế đầu tư và mua sắm. Đối với nam giới: Có tin về nghề nghiệp cần chuẩn bị thích ứng vì có thay đổi có lợi cho tương lai. Hạn chế đầu tư các khoản bấp bênh, cũng cần chừng mực trong mua sắm, chi phí cho lễ tết và tránh đam mê vì nguồn tiền chính chỉ tạm ổn định. Gia đạo bình yên. Đề phòng một biến cố nhỏ xảy ra do bất cẩn khi lái xe hay lúc làm việc hoặc trong giao tế nhân sự. Đối với nữ giới: Không nên vay mượn hay bảo lãnh vay mượn trong tuần này. Tài chính chưa hanh thông, chi nhiều hơn thu nên khoan đầu tư các khoản quan trọng, cũng cần tiết kiệm dù nhu cầu chi cho lễ tết tăng cao. Tuy nhiên, nhìn chung tình trạng nhiều mặt đã dần dần khả quan vào cuối tháng. Đề phòng hỏa hoạn hay rủi ro về điện nước cho trẻ nhỏ trong nhà. Đối với giới cao niên: Sức khỏe cải thiện và có tin mừng một kết quả xét nghiệm. Được người quan tâm và giúp đỡ.
Tuổi Sửu:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng tốt người tuổi Sửu tuy chưa hanh thông về tài chính nhưng hy vọng hoàn thành nhiều hạng mục dự trù cho cuối năm. Đối với nam giới: Công việc tiến triển chưa khả quan như ý nhưng sau nỗ lực đã có ít nhiều thành tựu. Còn hao tài vì nhu cầu chi tiêu tăng, nên biết tiết kiệm chi tiêu cho giao tế, tết nhất và ngừng đúng lúc nếu tham dự đỏ đen hay chơi cổ phiếu. Có cơ hội hội ngộ giao lưu với bạn bè tạo dịp may mắn về tình cảm. Di chuyển và khi ra ngoài nên thận trọng và tự chế cảm xúc tránh mâu thuẫn và dịch bệnh. Đối với nữ giới: Tránh thị phi khẩu thiệt và mâu thuẫn trong giao tế. Chứng bệnh cũ không còn đe dọa nữa. Có tin buồn từ xa. Tuần này tài chính chưa vượng nhưng mức chi tiêu giảm, hy vọng có nguồn tài trợ nhưng vẫn cần quản lý thận trọng và tiết kiệm vì có hao thoát bất ngờ. Việc làm giậm chân tại chỗ, lao lực nhiều thành quả ít nhưng thử thách sẽ sớm kết thúc. Đối với giới cao niên: Có tài lộc bất ngờ như quà biếu hay phần thưởng hay được mời tiệc tùng, hội họp. Sức khỏe tăng tiến hơn tuần trước.
Tuổi Dần:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng xấu người tuổi Dần ở tình trạng nhiều áp lực so với tuần trước về tiền bạc, sự nghiệp. Tuần này nên hạn chế các chất kích thích vì có trạng thái mệt mỏi khó ngủ. Đối với nam giới: Nên thư giãn, sức khỏe là vàng, vội vàng gỡ rối chỉ thêm rối. Có tin mừng từ xa. Tiền bạc kém ổn định nên “tri túc” và “tiết kiệm.” Tình cảm đẹp vì có người quan tâm và săn sóc. Sự nghiệp có chút vướng mắc vì hoàn cảnh chung do dao động bên ngoài gây ra. Tiếp tục kiên nhẫn và cố gắng. Đối với nữ giới: Có thể gặp quý nhân giúp đỡ về một dự án hay đề nghị ý kiến xây dựng về lâu dài có thể chấp nhận. Có chút hiểu lầm cần giải tỏa để tạo không khí vui vẻ trong nhà ngoài sở nhất là trong dịp cuối năm. Sự nghiệp tuy kém bình thường nhưng thích ứng đã quen và cố gắng đã có kết quả bước đầu. Bớt hao hụt về tài chính vì giảm chi nhiều khoản dự liệu tuy chưa tăng nguồn thu. Đối với giới cao niên: Có cơ hội vui vẻ, tiệc tùng nhưng nên thận trọng trong giao tế tránh gây mâu thuẫn và nhiễm bệnh thời tiết. Được thân thích quan tâm.
Tuổi Mão:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng trung bình người tuổi Mão cảm nhận chưa hanh thông về tài chính và thân tâm còn chịu áp lực vì công việc bề bộn. Hy vọng có sự cảm thông từ thân thích. Đối với nam giới: Tài chính chi nhiều hơn thu và cần đề phòng nhu cầu chi tiêu tăng cho xã giao và tết nhất nhưng thành công trong một thương lượng có lợi về tiền bạc. Sự nghiệp có áp lực như thay đổi chỗ làm hay việc làm nên thân tâm chịu áp lực mới có thành quả tạm được. Cần phòng rủi ro khi di chuyển và dịch bệnh. Nhận sự thông cảm của thân thích. Đối với nữ giới: Được người khác phái quan tâm. Có món tiền do tài trợ, được trả nợ hoặc dưới dạng quà tặng… Cuối tuần hy vọng nhận nguồn vui, lên tinh thần, nhờ sự nghiệp tạm thời bình ổn dù phải thêm lao tâm, lao lực. Nên nhẫn nhịn bên trong và cải thiện giao tế bên ngoài. Phòng ho suyễn hay đau nhức. Đối với giới cao niên: Nên tiếp tục điều độ trong ẩm thực và sinh hoạt. Có tin vui trong gia đình hay về thân thích, nhà đất, thuế má… hoặc từ cộng đồng.
188 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
189
TỬ VI TUẦN
Văn phòng tử vi Tuyết Lưu Tuổi Thìn:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng trung bình người tuổi Thìn tuy chưa thành công trong việc làm nhưng tiền bạc ổn định dần dù khoản chi tiêu chưa giảm như ý. Một đề nghị cộng tác có lợi cho tương lai đang đợi chờ quyết định. Đối với nam giới: Nên hạn chế đam mê, thắt lưng buộc bụng để giảm áp lực tài chính. Chưa thể hoàn thành hết công việc cuối năm, nên chọn việc cần kết thúc hơn là tham công tiếc việc khiến thêm mệt mỏi. Tiền bạc tuy chưa ổn định nhưng có người trợ giúp hoặc một cộng tác giúp sinh lời. Di chuyển và tiếp xúc ngoại giới nên thận trọng. Đối với nữ giới: Có quý nhân hứa giúp đỡ, tạo phấn khởi từ một cộng tác trong tương lai gần. Chứng nhức mỏi và đau nhức gia tăng, cần sống cho thực thảnh thơi, thư giãn và nhẫn nhịn chờ thời hơn là nôn nóng gỡ rối, vì chỉ thêm gây áp lực cho mình. Được người quan tâm và khuyến khích và hy vọng nhận quà tặng hay sự tài trợ. Đối với giới cao niên: Có chút bổng lộc và tin vui về con cháu thành công. Đề phòng té ngã và chứng tiêu hóa rắc rối.
Tuổi Ngọ:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng trung bình người tuổi Ngọ tuy cảm nhận không mấy hanh thông vì tiền bạc không như ý nhưng việc làm tiến triển bình thường hơn, thành quả cũng khá hơn. Đối với nam giới: Sự nghiệp tiếp tục có áp lực nhưng thành quả khả quan hơn tuần trước. Cũng như tuần trước, tài chính có dấu hiệu hao thoát hoặc do chi tiêu nhiều cho tết nhất, hoặc cho bảo trì và sửa chữa. Nhưng một giao thiệp tài chính có kết quả mang lại tự tin. Hạn chế chất kích thích và nên hòa hợp với mọi người. Di chuyển và khi làm việc nên thận trọng, tránh rủi ro và tật bệnh. Đối với nữ giới: Có tin vui về người thân hay về một thương lượng sang nhượng hay vay mượn. Tình cảm bình thường, được người quan tâm nhưng cũng gây lo nghĩ và khó khăn quyết định. Cần quản trị tài chính chặt chẽ hơn, vì chi vẫn nhiều hơn thu và tránh rộng tay cho chi phí giao tế và tết nhất. Cần thư giãn và lạc quan dù bên ngoài còn áp lực nặng. Đối với giới cao niên: Cảm thấy chút cô đơn vì cuộc sống “bế môn tạ khách”, nên tìm sự thư giãn dưới mái ấm gia đình. Có dịp tiệc tùng, chung vui nhưng đừng quên giữ gìn sức khỏe.
Tuổi Tỵ:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng tốt người tuổi Tỵ cảm thấy vận trình chưa có tiến triển mới về công ăn việc làm nhưng thành quả tăng, hưng phấn và niềm tin cũng tăng hơn trước. Đề phòng sóng gió về tình cảm. Đối với nam giới: Tài chính ổn định dần, nên tiếp tục tiết kiệm và chi tiêu mực thước hơn dù nhu cầu lễ tết tăng cao. Tuần này còn hao tinh chiếu mệnh nên tránh đam mê đỏ đen, góp vốn chung vui… Nên nhân nhượng với người thân và cải thiện giao tế bên ngoài trong chừng mực để tránh lây nhiễm dịch bệnh. Đối với nữ giới: Sự nghiệp vất vả hơn nhưng thành quả cải thiện hơn. Có tin buồn từ xa. Năm cũ sắp kết thúc, tiền hao hụt chưa giảm nhưng có nguồn phù trợ. Coi chừng chứng mất ngủ vì ho hay cảm. Không nên mẫn cảm với người xung quanh và gây sức ép lên bản thân. Coi trọng sức khỏe vì tuần này có nhiều cơ hội thư giãn và chung vui. Đối với giới cao niên: Nên tìm nguồn vui trong gia đình và giải trí dưới mái ấm gia đình. Chứng bệnh cũ chỉ là hiện tượng bình thường của cao niên.
Tuổi Mùi:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng xấu người tuổi Mùi cảm thấy khó hanh thông về tiền bạc và sự nghiệp khó khả quan bằng tuần trước. Đối với nam giới: Sự nghiệp và tiền bạc có dấu hiệu bấp bênh khiến thân tâm vất vả, gây nhiều âu lo. Tình cảm kém êm đềm giao tế nhiều phiền phức. Cần bồi đắp thêm tinh thần gia đình và liên hệ xã hội để củng cố thân tâm, gây nguồn lạc quan trước thử thách mới. Tránh cuộc hội họp hay chung vui cuối tuần vì có dấu hiệu bất lợi hoặc cho giao tế hoặc cho sức khỏe. Đối với nữ giới: Tình cảm chưa êm thắm, cần chừng mực trong cảm xúc, đắn đo trong ngôn ngữ và quyết định để tránh rắc rối lâu dài. Sự nghiệp gây bận rộn và mệt nhọc. Tài chính kém tươi so với tuần trước vì khoản mong đợi chưa có mà khoản không mong thì phải chi gấp. Cần có kế hoạch tiết kiệm. Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Đối với giới cao niên: Một tuần bất lợi, nên thư giãn và nghỉ ngơi. Đề phòng trong mọi sinh hoạt hoăc lúc di chuyển. Được tin nhắn từ bạn cũ và nguồn vui đoàn tụ.
190 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
191
TỬ VI TUẦN
Văn phòng tử vi Tuyết Lưu Tuổi Thân:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng xấu người tuổi Thân cảm nhận kém hanh thông về mặt tài chính và công việc bề bộn tạo sự vất vả và ít nhiều bi quan. Coi chừng có mâu thuẫn hay bất hòa với người xung quanh. Đối với nam giới: Tiền bạc kém lạc quan kể cả hai nguồn chính và phụ trong khi “hao tinh” chiếu mệnh, tiền chi nhiều hơn thu vào. Tuy nhiên, trong tuần có một cuộc thương lượng có hy vọng trong tương lai, nên lạc quan và tiếp tục chờ đợi cơ hội vùng vẫy và an nhàn. Đừng quên việc giữ gìn an khang là trọng và “tại gia lạc đạo” là lối sống khôn ngoan. Đối với nữ giới: Tiền bạc chi nhiều nhưng thu ít nên khó sung túc và đề phòng hao thoát do yếu tố bất ngờ. Sự nghiệp phát triển theo hướng kém lạc quan nên “dĩ tĩnh chế động”, “lấy thủ làm công”. Tạm tin rằng “bôn ba chẳng qua thời vận” để hưởng nguồn vui “tề gia nội trợ.” Nên nhẫn nhịn trong cư xử không nên để sự hiểu lầm xảy ra. “Một câu nhịn là chín câu lành.” Đối với giới cao niên: Không nên quá bận tâm về tài chính và công việc ngoài tầm tay. Cần tri túc và thư giãn. Đề phòng rắc rối về tiêu hóa hoặc đau nhức.
Tuổi Tuất:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng tốt người tuổi Tuất cảm nhận tình trạng khả quan hơn về tiền bạc và sự nghiệp. Có đề nghị cộng tác nhưng chưa nên nhận. Đối với nam giới: Gia đạo đằm thắm và bè bạn vui vẻ nhưng phòng kẻ gièm pha hoặc hiểu lầm gây chút rắc rối cho một hợp tác đang tiến hành. Nguồn tài chính, chính và phụ đều không khả quan như ý nhưng đó là tình trạng chung vì nguồn thu nhập của bản thân vẫn vững. Sự nghiệp chuyển biến khó dự liệu nên thực hiện kế hoạch ngắn hơn là theo đuổi mục tiêu dài hạn bấp bênh. Đối với nữ giới: Có quý nhân hứa hẹn giúp đỡ cải thiện công việc và nhờ khả năng bén nhạy, tháo vát của bản thân nên sẽ vượt qua khó khăn do hoàn cảnh khách quan gây ra. Cuối tuần gia đình sum họp, nhưng có suy nghĩ về việc làm và tiền bạc với thân thích. Di chuyển hay lái xe cũng như khi tiếp xúc ngoại giới nên thận trọng. Trong một dự án cũ phòng những chuyện tranh cãi về việc thực hiện cũng như về vốn đầu tư. Đối với giới cao niên: Có cơ hội gia đình quây quần, tạo nguồn vui tinh thần. Nhưng nên phòng cảm cúm hay té ngã.
Tuổi Dậu:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng tốt người tuổi Dậu hy vọng vận trình hanh thông so với tuần trước về sức khỏe và việc làm. Thận trọng đề phòng các rủi ro ở nhà cũng như khi làm việc. Đối với nam giới: Sự nghiệp có biến chuyển có lợi, hy vọng chuẩn bị tốt cho kết thúc năm cũ. Nên nắm thời điểm thuận lợi thắt chặt liên hệ với thân thích và bạn bè nhưng vẫn cần chừng mực và thận trọng trong tiếp xúc. Tài chính tạm ổn định, chi thu hợp lý hơn và chuẩn bị đủ cho tết nhất. Di chuyển nên thận trọng và tự chế ngự về ngôn ngữ và cảm xúc tránh gây hiểu lầm và tranh cãi. Đối với nữ giới: Có tin vui từ xa, từ thân thích hay từ bè bạn hoặc người cộng tác. Phòng hao thoát đồ đạc hay máy móc. Sinh hoạt nên chừng mực, phòng bệnh hơn chữa bệnh. Tài chính ổn định dần nhưng vẫn cần tiết kiệm. Cuối tuần khó tránh một khoản chi cho thuốc men hoặc cho thân thích. Cẩn thận bếp lửa và khi sinh hoạt bên ngoài. Đối với giới cao niên: Giao tiếp nên thận trọng và nên đóng cửa “an cư” để hưởng lạc thú tại gia. Có tài lộc và tin mừng về thân nhân hoặc từ một việc làm trong dĩ vãng.
Tuổi Hợi:
Tuần đầu tháng 12 âm lịch năm Canh Tý gặp tháng xấu người tuổi Hợi ở tình trạng vận trình kém êm xuôi về các mặt sức khỏe và tiền bạc. Cần một quyết định về hợp tác
có lợi trong tương lai. Đối với nam giới: Di chuyển và trong giao tế bên ngoài nên thận trọng. Cũng cần đề phòng vì áp lực công việc và tài chính khiến mệt mỏi và xuống tinh thần. Hy vọng thử thách chỉ là tạm thời nên cần bền lòng thích nghi. Hơn nữa, cuối tuần lại có sự hỗ trợ và cảm thông của thân thích. Đối với nữ giới: Tài chính kém ổn, phải chi nhiều khoản cho giao tế và chuẩn bị tất niên. Việc làm có hướng mới tuy vất vả hơn. Tình bạn, tình thân êm đẹp, có sự động viên tinh thần và sáng kiến vượt khó. Cuối tuần sự nghiệp sẽ tạm khả quan. Cần chú ý gìn giữ sức khỏe và chấn tĩnh tinh thần để có quyết định hợp thời trước một đề nghị hợp tác có lợi. Phòng rủi ro trong nhà, ngoài ngõ. Đối với giới cao niên: Được nhiều người quan tâm, thăm hỏi, nên cần lạc quan và thư giãn. Kiện khang cần được cải thiện và bảo vệ hơn nữa.
192 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
Những “chuyện thật như bịa” của tình báo thế giới Trong phim, ảnh và sách báo, các điệp viên luôn xuất sắc và sành điệu, với những pha hành động gay cấn. Tuy nhiên, trong đời thực, gián điệp là một nghề không hề dễ dàng và đôi khi phải trả giá.
D
ưới đây là những “vụ” đáng kinh ngạc nhất trong lịch sử của các đặc vụ trong đời thực.
GIỚI CHỨC CIA HẸN ĂN TRƯA VỚI ĐIỆP VIÊN LIÊN XÔ James Jesus Angleton là một công chức tận tụy, và là một trong những chuyên gia phản gián được kính trọng nhất trong thế giới phương Tây, là người đứng đầu ngành Phản gián thuộc Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) trong 21 năm. Việc giữ được chiếc ghế đó sau một sự cố dưới đây minh chứng cho tài năng của ông này. Kim Philby là một ngôi sao sáng trong trong làng tình báo Anh, được gửi đến Washington vào năm 1949, để làm đầu mối liên lạc giữa CIA và MI6. Mỗi tuần, Angleton và Philby ăn trưa tại một nhà hàng Harvey ở Washington. Angleton đã bị ấn tượng bởi học vấn Cambridge của Philby, và vì cảm thấy tự hào rằng mình có thể uống rượu với điệp viên Anh, mỗi bữa trưa trở thành một cuộc thi uống rượu martini. Năm 1951, hai cộng sự của Philby đào tẩu sang Moscow, Angleton vẫn duy trì niềm tin vào sự vô tội hoàn toàn của Philby, tuy nhiên, vẫn ngấm ngầm hủy tất cả các bằng chứng liên quan đến bữa trưa dài dài của mình với bạn hữu đến
từ “Xứ sở sương mù”. Sau nhiều năm điều tra, MI6 cũng kết luận Philby vô tội. Sau đó, Philby đào thoát đến Moscow và thừa nhận đã được Liên Xô tuyển dụng khi còn ở Cambridge. Vụ việc đã khiến Angleton ngày càng hoang mang, ám ảnh và tin rằng CIA đã bị KGB phá hoại một cách có hệ thống, cho đến khi ông ta rời khỏi cơ quan này. ĐIỆP VIÊN ĐỨC QUỐC XÃ HOẠT ĐỘNG TẠI MỸ Trong Thế chiến II, Đức Quốc xã đã ít nhất ba lần phái gián điệp đến Mỹ. Năm 1942, điệp vụ mang mật danh Chiến dịch Pastorius đã phái hai toán với bốn điệp viên mỗi toán cùng quần áo dân sự, tiền, vũ khí và chất nổ đến Mỹ để phá hoại các cơ sở sản xuất và năng lượng của nước này, ném chất nổ vào các cửa hàng bách hóa của người Do Thái, đánh bom giao thông công cộng nhằm gieo rắc nỗi kinh hoàng... Nhóm đổ bộ ở Long Island ngay lập tức bị phát giác bởi lực lượng bảo vệ bờ biển. Một lính Mỹ phát giác ra nhóm người lạ đã nghi ngờ khi George John Dasch - toán trưởng - cố gắng mua chuộc anh ta, và một thành viên khác trong toán đến gặp hai người trong bọn và hỏi Dasch một câu hỏi bằng tiếng Đức. Một nhóm người Mỹ quay trở lại hiện trường bị bỏ hoang của cuộc đổ bộ, nhìn thấy một chiếc
Điệp viên huyền thoại hai mang Harold Adrian Russell “Kim” Philby trên tem bưu điện Liên Xô; Nguồn: wikipedia.org
tàu ngầm biến mất trong nước và tìm thấy những hộp đồ tiếp tế bị chôn vùi, bao gồm cả quân phục Đức. Toán điệp viên Đức đã rời khỏi đó, nhưng Dasch và một thành viên khác Ernest Peter Burger - quyết định không phá hoại và khủng bố, gọi cho FBI và tự ra đầu thú. Nhưng trước tiên, Dasch dành một ngày rưỡi để đánh bạc. Sau đó, đến Washington, Burger cùng các thành viên còn lại trú tại một khách sạn, chờ đợi; Dasch đến một văn phòng FBI, ném tất cả số tiền còn lại lên bàn
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
193
của một nhân viên FBI và yêu cầu được nói chuyện với Edgar Hoover (Giám đốc FBI - ND). Với toán kia, hai người đã bị bắt do thông tin của Dasch khai; một người trong nhóm là người Mỹ - về nhà với bố mẹ, và “nướng” rất nhiều tiền dành cho nhiệm vụ để mua một chiếc xe mới. Sau đó, y đến FBI, giải thích lý do tại sao không đăng ký quân dịch. Y bị nhân viên FBI theo dõi và bị bắt. Điệp viên thứ tư đi xem phim rất nhiều, về sau, thấy cô đơn nên đi gặp một số người bạn, giải thích rằng đến Mỹ trên một chiếc tàu ngầm Đức và đang thực hiện một nhiệm vụ phá hoại và bị tóm sống. Năm 1944, hai điệp viên Đức - một người là người Đức trung thành và người kia là người Mỹ - một kẻ cơ hội, đã nhảy dù xuống New York để thu thập thông tin tình báo. Trong một tháng, người Mỹ, William Colepaugh, đã chi 1.500 USD để uống rượu, đánh bạc và mua vui với gái. Ngay trước lễ Giáng sinh, Colepaugh đã mang theo tất cả số tiền của cả hai điệp viên là 40.000 USD ăn chơi, và sau lễ Giáng sinh, Colepaugh không một xu dính túi đã tự mình đến FBI và khai nơi điệp viên Gimpel đang trốn. Phần lớn các điệp viên Đức trong thời gian này đã bị đưa ra tòa án quân sự và bị xử tử; những người có thái độ hợp tác nhất đã nhận được bản án dài, được trao đổi tù nhân sau khi chiến tranh kết thúc. TÌNH BÁO MỸ TIN TƯỞNG MỘT ĐIỆP VIÊN ĐỨC QUỐC XÃ Bác sĩ Ignatz Griebl - một bác sĩ phẫu thuật được kính trọng, một trụ cột của cộng đồng, một thành viên của lực lượng dự bị quân đội, và là một kẻ phát xít hăng hái, từ Đức đến Mỹ vào năm 1925. Ông này đã dung dưỡng các kỹ sư và chuyên gia công nghệ, thuyết phục họ cung cấp công nghệ Mỹ cho Đức. Griebl tổ chức một mạng lưới gián điệp, kiếm được
cho mình một vài cô nhân tình (tiền tiêu xài từ chính phủ Đức) là thư ký hoặc tình nhân của các quan chức quân đội Mỹ và có được một danh sách những người Do Thái nổi tiếng ở Mỹ, khi Quốc xã thống trị nước Đức. Năm 1938, một trong những điệp viên của Griebl bị FBI bắt, và trong quá trình thẩm vấn, đã khai ra Griebl. Griebl đã thú nhận với FBI tất cả một cách dễ dàng và từ tốn, như thể anh ta đang chờ đợi một cơ hội để được ân xá. FBI tìm thấy một máy phát sóng của Đức Quốc xã và rất yên lòng thả anh ta cho đến khi anh ta cần phải có mặt để điều trần tại phiên của bồi thẩm đoàn. Nhân viên FBI tin chắc Griebl sẽ vui vẻ quay lại với họ để họ có thể xử anh ta vì tội gián điệp. Nhưng Griebl đã chuồn về Áo, nơi Griebl hành nghề y trong suốt quãng đời còn lại. VỤ DREYFUS ẢNH HƯỞNG KHÔNG CHỈ MỘT QUỐC GIA Năm 1894, khi Đức và Pháp không thân thiện với nhau, tình báo quân sự Pháp linh cảm có ai đó đang cung cấp thông tin cho người Đức. Cảnh sát nghi ngờ kẻ rò rỉ thông tin cơ mật là Alfred Dreyfus - một sĩ quan Pháp là người gốc Do Thái, không được ưa chuộng nhưng họ không có bằng chứng. Người ta đã làm giả mạo một vài tài liệu, và tổ chức một vài cuộc họp giả để thử và phát giác đúng, nên Dreyfus được đưa đến Đảo Devil’s, ngoài khơi Nam Mỹ. Vụ này được báo chí Pháp đưa tin nhiều và gây ra cuộc tranh luận gay gắt. J’accuse, tiêu đề của một bài báo lên án hành vi của “những người chống Dreyfusards” đã trở thành một cụm từ phổ biến, được sử dụng lại nhiều lần trong nhiều ngữ cảnh khác nhau. Bằng chứng đã bị làm giả, nhưng khi mọi người bắt đầu kiểm tra bằng chứng giả, các quan chức trả lời bằng nhiều bằng chứng giả hơn, được pha
Vụ Dreyfus ảnh hưởng đến quan hệ cấp quốc gia. Nguồn: gizmodo.com
chế trong bí mật và chuyển từ người này sang người khác trong các cuộc họp bí mật. Tất cả các bằng chứng, thật và giả, đã được băm nát, đào bới trên báo chí, cho đến khi vụ việc có thể được đưa ra theo bất kỳ quan điểm nào, tùy thuộc vào quan điểm mà người ta muốn đưa ra. Và do đó, một hoạt động phản gián đã trở thành một cuộc thử nghiệm, một cuộc chiến văn hóa. Những người phản đối vụ Dreyfus là những người theo chủ nghĩa truyền thống, tôn giáo, và có quan điểm rằng nếu quân đội đã thông qua phán quyết đối với Dreyfus, phán quyết của họ nên được tôn trọng, để bảo toàn danh dự của quốc gia. Nhà Dreyfusards là những người tiến bộ, chống lại phán quyết. Vụ này đã gây ra bạo loạn, tuần hành và thay đổi chính trị quốc tế - không chỉ giữa Pháp và Đức. Đã có những cuộc bạo động ở Italy liên quan đến vụ Dreyfus, và nó đã phá vỡ mối quan hệ giữa Pháp và Italy cho đến khi Dreyfus bị xét xử một lần nữa, và được miễn trừ mọi cáo buộc và trở lại chức vụ của mình trong quân đội. Ông này đã
194 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
phục vụ trong Thế chiến I. ANH CỬ MỘT ĐIỆP VIÊN ĐẾN DỰ ÁN MANHATTAN Tướng Leslie Groves là người Mỹ phụ trách “Dự án kỹ thuật Manhattan” vào năm 1942, làm việc với một số quan chức quân sự, chính trị gia và nhà khoa học nổi tiếng nhất thế giới, mà không làm bạn. Điều này không có vấn đề gì với Groves. Điều không ổn đối với ông là thực tế các đồng minh của Anh từ chối cho phép Mỹ kiểm tra kỹ lưỡng và gạch tên mọi nhà khoa học mà họ chọn cử đến. Người Anh phản đối. Cuối cùng, Mỹ đã lùi bước, và người Anh đã cử các nhà khoa học đáng kính của họ đến để nghiên cứu bom nguyên tử. Một trong những nhà khoa học mà họ cử đến là Klaus Fuchs - người trong sáu năm tiếp theo đã chuyển thông tin chi tiết về bom nguyên tử, và sau đó là bom khinh khí. Fuchs trở lại Anh vào năm 1949, bắt đầu công việc tại cơ sở Nghiên cứu Năng lượng Nguyên tử Harwell. Các sĩ quan tình báo phá được mật mã của Liên Xô và khám phá ra hành tung của ông. Ông phải ngồi tù mười năm, bị thu hồi quốc tịch Anh và đến Đông Đức. Ở các nước XHCN, Fuchs thậm chí còn có một sự nghiệp danh giá hơn các nước tư bản, thậm chí còn tư vấn với các nhà khoa học Trung Quốc về cách chế tạo bom nguyên tử. VENONA GIẢI MÃ NHỜ KHẢ NĂNG IN ẤN HẠN CHẾ Năm 1943, Gene Grabel, thuộc Signal Intelligence Service (một bộ phận được thành lập vào năm 1930 chịu trách nhiệm về mật mã, cơ yếu của Quân đội Mỹ trong suốt Thế chiến II, và tháng 9/1945, trở thành Cục An ninh Quân đội), bắt đầu một dự án mang mật danh Venona nhằm giải mã hệ thống mật mã cực kỳ khó của Liên Xô. Các thông điệp của Liên Xô được mã hóa thành số bằng cách sử dụng các cuốn sách được
trao cho người gửi và người nhận. Những cuốn sách này chỉ được sử dụng một lần, khiến mã không thể giải được, nhưng chúng đã gặp phải các vấn đề thực tế. Các con số trong sách phải ngẫu nhiên, và vì chiến tranh đang xảy ra, khối lượng tin nhắn được gửi đi đòi hỏi chính phủ phải in một lượng lớn sách. Các cuốn sách đã được tái bản, đôi khi được tái sử dụng bởi các nhà khai thác không hoặc không thể có được những quyển sách mới, và vào cuối chiến tranh, đã được tái sử dụng ngày càng nhiều. Thông điệp đến địa chỉ không dễ dàng và chậm, một số còn chưa được giải mã cho đến những năm 1950. Nhưng một khi một số thông điệp được giải mã, những thông điệp khác được giải mã dễ hơn và nhanh hơn. Dự án Venona cảnh báo các quan chức về sự hiện hữu của các điệp viên hai mang - mặc dù Kim Philby đã biết về dự án và được cập nhật thường xuyên về tiến độ của nó. Vì nguồn sách hạn chế, Venona đã lần ra mật mã, vạch rõ chân tướng Klaus Fuchs và Julius Rosenberg.
truy cập vào thông tin bảo mật cấp cao. Vụ việc của Karl không gặp rắc rối vì anh ta là một điệp viên hai mang với vỏ bọc được xây dựng cẩn thận. Các chương trình phát thanh kêu gọi lật đổ chế độ của anh ta đã được cơ quan tình báo Tiệp Khắc “bật đèn xanh”. Sự bất mãn của anh ta và lòng căm thù đối với đảng đã được duy trì trong nhiều năm. Bình phong dân sự của anh ta ở Mỹ đã được xây dựng tốt. Trên thực tế, nhiều lần trong suốt sự nghiệp của ông ta ở CIA, ngay cả KGB cũng không chắc Karl thực sự đang làm việc cho ai. Điều khiến nhà Koechers gây khó chịu cho cộng đồng tình báo là thực tế là họ thu được nhiều thông tin không phải do công việc của Karl, mà là tại các cuộc vui và tiệc hoán đổi vợ với các quan chức ở New York và Washington. Điều này không chỉ giúp họ có thêm thông tin mà còn khiến những người quen của họ do dự khi tiết lộ về họ, và CIA do dự không theo dõi, vì để lộ họ đồng nghĩa với việc phơi bày “văn hóa cơ
ĐIỆP VIÊN CỘNG SẢN TẬN DỤNG LỢI THẾ CỦA CIA Karl và Hana Koecher đã phải trải qua một thời kỳ khó khăn ở Tiệp Khắc, mặc dù cha mẹ của Hana là những người có địa vị khá cao trong đảng Cộng sản. Karl là một nhà viết hài kịch cho một đài phát thanh địa phương, và thường viết các bài châm biếm, chế giễu tình hình chính trị ở đất nước mình. Điều đó làm các quan chức địa phương không hài lòng, vì vậy Karl và Hana đã đến Mỹ. Karl là nghiên cứu sinh tiến sĩ triết học, nhưng kỹ năng của anh ta được sử dụng thực tế hơn là hài kịch hay triết học. Trình độ ngoại ngữ và lịch sử chống cộng, khiến anh ta trở thành điệp viên hoàn hảo cho CIA. Karl được chiêu mộ vào năm 1973 và gần như ngay lập tức được cấp quyền
Mật mã Liên Xô bị giải đơn giản vì không thể in ấn được nhiều sách theo yêu cầu Nguồn: gizmodo.com
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
195
quan” mà không ai muốn công khai. Cặp đôi này đã không bị bắt cho đến năm 1984, và cuối cùng, được trả về Tiệp Khắc dưới dạng trao đổi tù nhân. TRẬN TRÂN CHÂU CẢNG XẢY RA VÌ KHÔNG AI MUỐN CHIA SẺ Tháng 12/1941, một Tùy viên quân sự nhận được tin rằng người Hà Lan đã giải mã được thông tin ngoại giao của Nhật Bản - người Nhật đang lên kế hoạch tấn công Hawaii, Philippines và Thái Lan. Viên Tùy viên đã báo cáo cho cấp trên, nhưng thông tin đã bị bỏ lơ. Tại Washington, các nhà phân tích đã chặn được một thông điệp gửi đến đại sứ quán Nhật Bản - đốt các sách mật mã và phá hủy các máy mật mã. Trong khi đó, hạm đội Nhật Bản đang di chuyển về phía nam, hướng tới Philippines; không ai chú ý một vài con tàu đang tiến quá gần đến Hawaii. Các nhà phân tích khác cho rằng Mỹ đang nhận được rất nhiều thông điệp mâu thuẫn và rằng mọi người đã làm những gì tốt nhất có thể với các thông điệp đó. (Ví dụ, Mỹ đã được cảnh báo về một cuộc tấn công vào Trân Châu Cảng vào tháng 1/1941. Đây là một thông tin sai, vì không có cuộc tấn công nào được lên kế hoạch vào thời điểm đó). Một điều mà hầu hết mọi người đồng ý là, liệu đây có phải là một thất bại của tình báo, hay là thất bại của sự hiểu biết. Mỹ đã đánh giá thấp khả năng và động cơ của đối thủ, vì vậy đã tận hưởng cảm giác an toàn giả tạo. HEINRICH ALBERT LÀ ĐIỆP VIÊN TỆ NHẤT HAY XUẤT SẮC NHẤT THẾ GIỚI Có thể thấy rằng, sai lầm nhục nhã của một quốc gia luôn là thành công tuyệt vời về tình báo của quốc gia khác. Điều gì tồi tệ cho quốc gia này thì là điều tốt cho quốc gia kia. Gián điệp càng gần với trò chơi
có tổng bằng 0 càng tốt. Đó là điều khiến Heinrich Albert Nap - một nhà ngoại giao người Đức tại New York vào năm 1914, dưới trướng Đại sứ Johann von Bergstorff - trở nên khó hiểu khi làm một số điều mà người Mỹ có thể nghi ngờ. Một số người Mỹ ủng hộ lập trường của Đức trong Thế chiến I, và thậm chí muốn gia nhập quân đội Đức, nhưng hầu hết người Mỹ đều chống lại Đức, không quan tâm đến việc tham gia vào chiến tranh “nước ngoài”. Von Bergstorff đang cố gắng định hình dư luận bằng cách mua cổ phiếu trên các tờ báo đưa tin về mặt trận và đưa ra những câu chuyện có lợi cho lập trường Đức. Von Bergstorff cũng phụ trách việc tạo, mua hoặc đánh cắp hộ chiếu để các thủy thủ Đức có thể tự do ra vào Mỹ. Albert là người trả tiền, huy động tiền cho tất cả các hoạt động này và thanh toán. Các giới chức tình báo Mỹ nghi ngờ Albert có liên quan đến một điều gì đó mờ ám nên đã theo dõi các hoạt động của ông ta. Một trong những
hoạt động đó là chợp mắt trên một toa tàu điện ngầm ấm áp, giật mình tỉnh giấc và rời khỏi chiếc tàu mà không có chiếc cặp của mình. Nó được chứng minh là cái chợp mắt đắt đỏ. Các điệp viên Mỹ đã cho rò rỉ các giấy tờ trong chiếc cặp cho báo chí. Nhiều công dân là người Mỹ gốc Đức và cảm thấy thông cảm cho quê hương của họ, và thậm chí một số người không có quan hệ với Đức đã ủng hộ chính nghĩa của Đức. Mặc dù đây không phải là thời điểm xác định khiến Mỹ tham chiến, nhưng người dân Mỹ bắt đầu coi Đức là một quốc gia tích cực chống lại lợi ích của Mỹ. Vì vậy, Albert rõ ràng là một điệp viên có hạng, hoặc na ná như vậy. Sau chiến tranh, Albert thành lập một công ty luật đại diện cho lợi ích của Mỹ ở Đức - giống như trước chiến tranh, ông đã đại diện cho lợi ích của Đức ở Mỹ. Điều này khiến người ta đặt ra câu hỏi ông ta thực sự đã làm việc cho ai? (Theo DT)
Thất bại thảm hại của Mỹ tại Trân Châu Cảng là thất bại của công tác tình báo Nguồn: worldwar2facts.org
196 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
197
TRUYỆN NGẮN
Lẽ ra... mùa mận Nguyên Nhi
Một Dù nghịch với cô, má tôi vẫn gởi tôi qua nhà cô những ngày lễ hoặc cuối tuần. Mãi về sau, khi đã trưởng thành, tôi mới biết đó là những ngày nhà tôi thiếu gạo. Cô tôi thấp choắt, lanh lợi, có thể vừa nhai trầu bỏm bẻm vừa chửi bới tru tréo. Cô làm lụng quần quật như trâu để cho vay lấy lời cắt cổ. Cô chắt mót từng đồng cắc, thuộc loại người mà má tôi châm chọc là vắt chày ra nước. Làm mọi cho cô để đổi cơm, ăn ngủ tại chỗ, lớn lên chút nữa thì có vợ có chồng rồi đẻ đái luôn ở nhà cô, là mấy đứa cháu kêu cô bằng cô bằng dì. Họ từ ruộng hạn đồng khô ra tỉnh. Tôi thuộc một dạng khác. Tôi thường theo anh Chắt lủi sâu vào những đám lá tối trời, những nghĩa trang hoang quạnh lau sậy um tùm, lùng hái rau mơ về pha màu bánh lá. Bánh lá làm từ bột pha nước cốt rau mơ có màu lam buồn. Tôi biết xắt chuối cây trộn cám cho heo. Riêng chuyện xay bột tôi không thể dù có cố gắng ít nhiều: đầu tôi chỉ cao vừa chạm mặt cối đá. Còn
việc này, bây giờ nhắc lại tôi vẫn còn ghê ghê: gãi gầu và nhổ tóc ngứa cho cô. Cô có một số con nợ trong cư xá. Dượng làm chức quản cơ, lại có quyền giám sát Cư-Xá-Giađình-Cảnh-sát-Hương-thôn này. Tuy gọi là hương thôn nhưng nó lại nằm ngay trong phố, sát trường trung học nữ Mỹ Tho, gần sân vận động tỉnh. Cô dượng không có con chung. Tôi nghe nói mù mờ là mỗi người đều có con riêng ở xa. Tôi nghĩ dượng biết đọc, dù rằng tôi vẫn phải đọc tờ Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia cho ông nghe trong khi ông lơ mơ ngủ trưa. Năm đó tôi mới thi đậu lên trung học. Trong họ hàng nhà tôi, học đến đó được gọi là có chữ có nghĩa dữ dằn rồi. Thuộc bản cửu chương đã là thông thái, biết thêm chuyện thành tây có cảnh Bích Câu như tôi thì muôn phần quảng bác. Dượng khen chữ tôi đẹp. Có lần ông đọc để tôi viết thư lên ai đó kêu oan việc ông bị thả thư rơi tố cáo ăn hối lộ. Tôi nhớ ông dặn đi dặn lại bao lần, không được quên câu “Xin quan lớn mở
lượng hải hà, đèn trời soi xét, con xin hậu tạ.” Buổi tối, tinh anh phát tiết sớm của tôi được khai thác một cách nhẹ nhàng, lãng mạn hơn: tôi thường đọc thư tình cho chị Tầm dưới chái bếp, nơi chị ngủ, sát vách chuồng heo. Chị người ngoài họ, ở đợ trừ nợ cho má. Người yêu chị năm đó làm binh nhất gác cổng căn cứ không quân Biên Hòa. Thư anh viết về cho chị lúc nào cũng kết thúc bằng câu “Hun em một ngàn cái”. Lần nào tôi cũng mắc cỡ mà cố tình bỏ qua đoạn này. Nhưng mấy người trai gái yêu nhau hình như có thần giao cách cảm hay sao đó! Chị cứ nhéo đùi non tôi, kỳ kèo: “Ðó, chưa hết đâu, sao em đọc nhảy vậy! Chưa, chị biết em đọc còn thiếu mà! Thôi, ráng đọc cho đủ đi cưng, chị cho trái chuối cô Tư mới dú. Chỉ có mình chị biết chỗ giấu”. Nằm chung giường với chị, nghe cải lương từ chiếc radio Phillips sáu đèn trong phòng ngủ cô dượng là đã khoái, gặm thêm chuối muồi thì còn gì thích hơn! Tôi gồng mình, mím môi đọc câu
198 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
199
TRUYỆN NGẮN
đó cho chị. Lớn lên, dù có nhiều lần dại dột viết thư tình, tôi tự hào chưa bao giờ điên tới độ viết một câu u ám như vậy. Hai Ðến khi cô mua được mấy mẫu đất ở Trung Lương thì mọi chuyện có phần hơi khác. Ðất mới, trồng mận, ao đìa nhiều hơn liếp. Ngò tây mọc chen cỏ vòi voi và rau muống bò ngợp ao đìa. Buổi sáng dượng chở cô trên chiếc Vespa từ Mỹ Tho ra Trung Lương chăm vườn. Thời đó có được chiếc Vespa là đã hách xì xằng lắm. Tôi, ngày nghỉ học, sáng đi chiều về bằng xe lam. Tôi biết thêm tát mương bắt cá, nuôi cá tra bằng cám trộn mận rụng, làm cỏ vườn và đọc tạp chí Hương Quê học cách chiết cây, tháp cành. Mận Trung Lương nức tiếng hồng đào, đi khắp Sài Gòn và lục tỉnh. Tôi mê mùa mận chín. Dưới những tán mận trĩu trái, lũ ve ran tiếng ca hè. Mận có nhiều loại nhưng người Trung Lương chuyên trồng mận hồng đào và mận da người. Mận hồng đào trái tròn, đỏ rưng rưng. Mận da người thon thả, chín ưng ửng màu da con gái. Hồng đào ngọt lịm, da người ngọt thanh. Tôi cùng dượng và những người hái mận dần công lúi húi dưới những tán cây rậm lá. Thỉnh thoảng, từ cuối vườn, gió đưa tiếng cô đốc thúc, chửi bới, đay nghiến lũ cháu và giọng lầm rầm trả treo của bọn lái buôn trái cây. Căn nhà vườn của cô tôi dần dần thành hình. Ðó có thể nói là một trong những ngôi nhà bề thế nhất vùng: mái ngói, nền cao tới ngực, lót gạch bông, vách bổ kho. Khu vực thờ ông bà nội tôi chiếm một vị trí then chốt trong căn nhà mênh mông. Tất cả mọc lên từ những trái mận hồng đào. Dựa vào cái cơ ngơi phòng kho bề bộn giữa vườn mận
sum suê này, cô tôi củng cố thêm uy thế của mình trong họ tộc. Người bên nội tôi tấp nập về đây những ngày lễ giỗ. Riêng má tôi, chưa bao giờ tôi thấy bà lui tới Trung Lương. Nhịp cầu liên hệ dành cho tôi, vị sứ giả của hòa bình và hữu nghị. Nếu người vắt kiệt tài năng văn học của tôi là chị Tầm qua những lần viết thư tình giùm chị thì người khai mở lãnh vực hội họa cho tôi lại chính là cô tôi. Cô là người rộng rãi bỏ tiền ra mua cọ sơn để tôi thực hiện tác phẩm hội họa trên tôn đầu tiên của mình: chân dung con Noâ. Dường như tự bức chân dung con Nô với cái lưỡi đỏ chét lè dài lê thê, hai hàm răng trắng hếu chơm chởm chưa nói lên đủ điều cần nói, cô biểu tôi đề thêm vào đó cái tựa Coi Chừng Chó Dữ. Mặt con Nô sau vài hôm nắng gió thành bạc phếch, nứt nẻ, chảy dài giống mặt ngựa. Cũng không sao, đó cũng là một lời cảnh cáo tốt cho người ngoài: bên trong hàng rào, người giống cái, trừ cô ra, đều là “ngựa”! Cô kêu vậy! Nhân lúc bị cô mắng, dượng rỉ vào tai tôi: “Mày chỉ cần vẽ bả rồi treo ngoài rào là trộm đạo chạy tét!” Dĩ nhiên là tôi không mét lại cô. Tội
nghiệp, sự quật khởi của người đàn ông trong dượng chỉ có vậy! Những lúc rảnh tay, tôi và dượng lén chơi cờ tướng. Ông chơi cờ dở, lại hay hồi nước. Tôi thì hiếu thắng, thường nện ông thẳng tay. Ông cay cú, hay đòi chơi thêm để gỡ gạc, nhưng khi cô tôi đằng hắng từ xa thì ông biết thân, tiu nghỉu hẹn hôm khác. Có bữa ông dắt tôi vào buồng kín, nơi ông dấu bình rượu thuốc. Dượng cháu mỗi người hai ly trước khi ăn cơm. Tôi biết uống rượu từ đó. Tính cô nghiệt ngã nên chị Bo phục dịch cô nấu ăn khá. Chị là chị họ tôi, con cô Sáu. Thì cứ cho là ngon, đối với một đứa nhỏ thiếu ăn như tôi! Nhưng một hôm phát giác hai bàn tay, và cả hai cánh tay của chị Bo nữa, đầy ghẻ ngứa, tôi đâm kén ăn. Nhìn chị ngồi tênh hênh gọt khoai mỡ rồi đập nhừ, thỉnh thoảng ngưng dao, xuýt xoa, gãi gãi đến tưa máu mấy mụn sần trên mu bàn tay, tôi thề suốt đời sẽ không ăn canh khoai mỡ. Những người nuôi ong thường hay mang đồ lề đến vào đầu năm, khi vườn mận mới bắt đầu mùa hoa. Cô tôi có phần dễ dãi với thợ nuôi ong: ong giúp cho mận đậu
200| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
201
TRUYỆN NGẮN
thêm trái. Khi bầy ong tất tả đi đi về về đánh mật hoa, những người nuôi ong nấu nướng, ngồi uống trà khan dưới bóng râm. Họ ở lại năm ba ngày trong những lều vải. Cô tôi thường than vãn: “Mấy ông nuôi ong còn có mật, tui ngu mới làm chuyện nuôi ong tay áo. Nuôi một lũ cháu chẳng nhờ được đứa nào.” Ba Tôi ít gặp ba tôi, người em út của cô. Có thời ổng đi lính com măng đô, bị thương ở đèo An Khê. “May quá, nhờ vậy mà tao không bị trấn ra Ðiện Biên Phủ”, sau này ông hào hứng kể. Thời Ngô chí sĩ chấp chánh, ông làm hương quản gì đó, đâu ở miệt Vĩnh Kim, sau lại từ giã chính trường, chuyển sang quân đội, phục vụ trong Bảo An Ðoàn. Coi lại những tấm hình ông thời trai trẻ, khó nói là ông được trai. Nhưng ông lại có thói trăng hoa và được số đào hoa. Do vậy mà tôi có tới gần hai mươi anh em không rõ mày mặt. Ông cứ lãng bạt kỳ hồ, khi đi khi về. Sau mỗi bận ông về ít lâu, tôi lại có thêm một đứa em ruột. Và lại nghe phong phanh một dì hai nào đó, ở đâu đó, đang ở đẻ. Tôi thích sống xa ông vì ông cấm tiệt anh em tôi không được đọc tiểu thuyết. Ðối với ông thì cứ hễ sách là tiểu thuyết, chẳng được cái tích sự gì. Vậy mà có một hôm tôi bắt quả tang trong xắc ma ranh của ông quyển Hồn Bướm Mơ Tiên với lời tặng ở trang đầu: Gởi anh Út- Thương nhau mới tặng sách này- Ðể làm kỷ niệm những ngày xa nhau- Dù cho sách có nát nhàuCũng đừng thay dạ đổi lòng mới hay!!! Tôi thắp đèn dầu đọc đi đọc lại quyển sách trong tiếng ngoét ngoác à uôm của ếch nhái ễnh ương. Hồi đó thành phố còn hoang quẻ, hẻm sau xóm tôi còn con kinh đục ngàu hai bờ lúc nhúc nhà sàn,
trại mộc, trại hòm. Chỉ cần một trận mưa đêm, nước rác ngập lềnh con lộ đá. Tôi lén lút đọc sách là bởi ba tôi nghiêm cấm: thường thì tôi thích làm trái lời ông! Vậy nếu dạo ấy ông khuyên tôi đọc sách thì sau này ít ra tôi cũng là Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Tỉnh. Dĩ nhiên ông liệt vào ngoại lệ những quyển sách giáo khoa mà má tôi đã tảo tần hết sức để mua cho chúng tôi. Nếu có người nào trong anh em mà cô tôi có tỏ ra để tâm chăm sóc một chút, thì đó là ba tôi. Cũng dễ hiểu: tôi chưa hề thấy cô bước ra khỏi lãnh địa nhỏ bé của mình. Một tuần cô chỉ ra chợ vài bận, hỏi đon hỏi ren giá cả để coi chị Bo có gian lận tiền mua thức ăn mỗi ngày không. Ðối với cô, ba tôi là người lịch duyệt sông hồ. Lâu lâu tôi gặp người bác thứ năm từ khu kháng chiến nào đó dưới Cai Lậy lên thăm cô. Ông nhậu dữ! Bên họ nội tôi ai thịnh đạt đường phụ nữ thì suy kém mặt nhậu nhè. Và ngược lại. Bác Bảy tôi chết trẻ vì uống nhiều rượu. Bác Chín tôi chết chưa kịp già vì có nhiều vợ. Riêng Bác Năm tôi sung
cả đôi đường. Coi ra ông cũng là người có học: biết hò huê tình và biết hát Vân Tiên. Cô hỏi: “Mày cũng có ít vốn rồi, sao không bán ruộng ra thành tránh bom đạn, lại có dịp làm ăn lớn?” Ông tu cạn một ly xây chừng rượu đế, nuốt ực rồi trợn mắt: “Thôi đi chị ơi, gối rơm theo phận gối rơm, có đâu dưới thấp mà chồm lên cao!” Chắc ông nói mỉa! Tôi chưa thấy ai, ngoài ông, dám trợn mắt với cô tôi. Tôi không để ý chuyện ông theo Việt Cộng, vài bữa đi bứng đồn nhổ bót một đêm, như lời ông kể. Tôi khoái ông vì tính tình ruột để ngoài da, nhưng cũng bực ông bởi mỗi khi hỏi ông chuyện thời sự nhân tình, ông chỉ khoác tay: “Lo chi chuyện đó mà lo- Kiến trên miệng chậu có bò đi đâu...” Bốn Tôi lớn mau và rời gia đình sớm. Những ngày phép lính, về Mỹ tho, tôi không hề vào thăm cô. Một lần, má tôi nói cô nhắn. Sau khi đã cẩn thận thay bỏ quần áo trận, tôi đi xe lam vào gặp cô. Cô định tính chuyện tôi với con nhỏ nào đó bên
202 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com | 203
TRUYỆN NGẮN
kia rạch Ðạo Thạnh. Cô nói đã bàn chuyện đó với ba má nó. Nói thiệt, lần đó, tò mò, tôi có kêu đò qua con rạch lúc nhúc những bông lục bình để tự mình coi mắt con nhỏ. Dĩ nhiên nó không biết và không thèm để ý đến thằng con trai là tôi đang đi đi lại lại lớ xớ trên bờ đò. Con nhỏ đứng dưới gốc mận hồng đào. Nhụy hoa mận trắng li ti cứ theo gió bay, rơi đầy tóc nó. Tôi nhớ Thôi Hộ xưa cũng có một người thơ bên những áng hoa đào. Nhưng tôi không hứa hẹn gì với cô tôi hết: tôi cứ nhìn gương ba tôi mà phát lạnh! Tôi không muốn làm ai phải khổ. Nhiều lần, trong đời, tự thâm tâm, tôi rất kiêu hãnh về cá tính mình. Năm Mà thật, kiến trên miệng chậu có bò đi đâu. Không biết đối với những người khác thì biến cố ấy có ý nghĩa gì chứ riêng với tôi, và những nhân vật tôi nhắc đến ở trên, thì cuộc đổi đời đó thật là dễ sợ. Ba cha con, là ba tôi- anh tôi và tôi, người ngồi tù trên Bảy Núi, kẻ bị giam miền cao nguyên, đứa đi cải tạo miệt Ðồng Tháp. Nói nào ngay, năm đó ba tôi đã giải ngũ sớm. Nhưng ông có chịu ngồi yên đâu! Ông thống lĩnh một đội banh nữ ở một tỉnh biên giới, nghe nói thường xuyên đi đấu giao hữu khắp miền. Không biết đội banh nữ của ông có đạt được thành tích nào đáng kể không chứ với cương vị huấn luyện viên, ông đạt được một thành tích lớn: đá tung lưới một nữ cầu thủ trong đội, người mà sau này tôi có vài dịp gọi bằng dì hai. Bởi đội banh đó mà khi Việt Cộng thắng trận ông bị ghép vào thành phần Thiên Nga. Không kỳ cục chút nào hết! Ông không táng mạng là phước bảy đời! Ra tù, ba tôi lững thững vác bao
bị trở về Trung Lương, chia lại một nền nhà từ ngôi vườn cô tôi. Ông không có gì thay đổi, vẫn thỉnh thoảng nhắc tôi đừng đọc sách báo. “Tụi mày là con mà chẳng bao giờ giống tao. Suốt đời tao có đọc sách báo gì đâu mà sao vẫn sống thọ?” Năm đó ông chưa tới sáu mươi, ý chừng cho rằng trong chiến tranh mà sống sót tới tuổi đó là đã đủ mãn nguyện rồi. Tôi năm đó vừa ba mươi, muốn trả lời ông rằng tôi được tuổi này cũng là quá thọ. Lại e là hỗn, nên thôi! Căn nhà cô tôi ngày một hoang tàn. Nghe đâu dượng đau bệnh sao đó, bất trị. Một sớm cô phát giác dượng treo cổ lên xà nhà. Có tiếng đồn xa, xì xầm rằng cách đối xử của cô làm dượng uất. Ðó là lúc tôi đang nằm trong trại cải tạo. Con cháu cũng tản xa, chỉ còn chị Bo. Chị có chồng, xẻ thêm một miếng đất của cô, dựng nhà sát bên. Phần vườn còn lại cô bán lần, ba tôi nhờ dành dụm mua được một ít, còn thì vào tay người lạ. Căn nhà thì sống ngắc ngoải. Và do đó chết uất nghẹn hơn. Trước hết cô bán gạch nền, sau đó phần vách ván, cuối cùng là ngói. Thoạt tiên là ngăn nhà thờ ông tôi bốc hơi. Rồi đến ngăn nhà khách để cuối cùng thì cô còn lại cái chái bếp không rộng hơn cái chuồng heo, vách lá, mái che tôn vụn. Ngôi nhà bị lóc dần da, thịt, rồi xương. Như con trâu già bị thịt. Giậu đổ bìm leo, cô ăn ngủ không yên, lại thường đau bụng. Sau khi mổ hai lỗ thăm dò mà không tìm được nguyên nhân, người ta để mặc cô rền rỉ suốt ngày. Tưởng thế nào cô cũng tiêu đời, anh Bo xích lô, chồng chị Bo ghẻ ngứa, đem xe vô nhà thương lén chở cô về chờ mai táng. Vậy mà cô có chịu chết đâu! Cô lành vết mổ, nhì nhằng chì chiết, nguýt hái xỏ xiên má tôi một thời gian nữa rồi mới chịu từ
giã cõi đời. Tôi nhớ đó là một buổi sáng vườn nhà rụng đầy hoa mận trắng. Người em cô, ông bác Năm hay ngâm Lục Vân Tiên của tôi, đã chết mấy tháng trước. Con ông, anh Chắt, người tôi đã kể hay chở tôi đi hái rau mơ hồi nào, suốt ngày nhậu nhè, chửi đổng và nói chuyện đóng tàu vượt biên. Chắc là tàu giấy! Có bao giờ anh có được một khoanh vàng lận lưng? Chị Tầm thì cuộc đời coi vậy mà cũng không được bằng phẳng. Trong chiến tranh thì chị và anh binh nhất không quân đi đi lại lại, đến ngày hòa bình anh về thì chị đã gởi ngoại hai cháu. Phiền là sao lúc người ta thụt thò lén lút với nhau thì yên vui là vậy mà khi vai kề má dựa dài dài thì nảy sinh biến cố. Không biết vì lý do nào đó, anh bỏ một nghìn cái hôn chạy lấy người. Hồi ở trại mới về, tôi có qua Giồng Trôm Bến Tre quê chị để thăm. Lúc đó chị lại có chồng, nguyên trước kia là du kích xã, mới vừa bị điều động sang Kampuchia. Chị khóc tấm tức, “Ước chi còn như những ngày xưa, chị em mình nằm nói chuyện tào lao, dù cho ở góc chuồng heo nhà cô Tư cũng được.” Tôi cũng nghe nghèn nghẹn, không hiểu tại sao. Qua những năm lính năm tù, tôi tưởng mình đã trở thành thằng con trai chai đá. Sáu Mùa hè xưa, trong làn gió hâm hấp nóng, vườn mận bắt đầu ửng chín. Sau mỗi trận mưa đêm, sáng ra, dưới ánh nắng rưng rưng, vườn mận như đổi thịt thay da thấy rõ. Những chùm mận tháng tư chín đỏ mọng nước. Một mùi thơm thoang thoảng đâu đây. Bầy chim trao trảo kéo về nhảy nhót, kêu lảnh lót khắp vườn. Chúng đến để chia mận ngọt
204 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
205
TRUYỆN NGẮN
đầu mùa. Hết kỳ bãi trường, mùa mận lại qua đi, vườn mận thêm những cây già cỗi, không còn cho trái sai như mùa trước. Gần bên gốc những cây mận lão người ta đặt sẵn cây con. Ngày nào đó, khi gốc già bị loại bỏ, cây mận con sẽ bắt đầu cho trái chín. Tôi là một thứ cây con không chịu ăn rễ đất này. Tôi muốn trổ lá đâm cành ở một bầu trời khác. Trong tôi, những kỷ niệm vui buồn thuở nhỏ đã ít nhiều rơi rớt. Chùm hoa mận trắng đã mờ nhạt trong tâm hồn tôi bạc bẽo cùn mằn. Cây mận Trung Lương đã có lúc mang lại sự ấm no, sung túc cho người. Nó đã làm nên cơ ngơi cô tôi. Còn bây giờ, nó phơi trần sự nhỏ nhoi và bất lực trong việc tìm ra miếng cơm manh áo. Tôi giật mình khi nghe kể mang một tụng mận ra chợ, cả ngày cầy cục bán đổ bán tháo, bán hết, cũng chỉ đổi được một lon gạo. Không đủ nấu cháo một buổi! Vào mùa mận, nhìn mận rụng đầy gốc, tiếc nhưng chẳng làm được gì. Giá rẻ mạt mà không lái nào tới mua. Một số nhà vườn đã đốn gần hết mận. Số phận cây mận mong manh như cuộc sống của những người đang trông cậy nó. Cái đói xồng xộc đến thăm nhiều nhà. Người ta dửng dưng nhìn những gốc mận lão chết lần mà không màng trồng lại mận con. Ðó cũng là bi kịch của vú sữa Vĩnh Kim, ổi xá lị Mỹ Thuận, cam sành Cái Bè, những loại cây trái phù phiếm không vực nổi phận người. Cây trái nhiều loại khác thực tế và do đó kinh tế hơn. Khu vườn nhà tôi mỗi ngày một thưa thớt mận. Ba tôi còn giữ vài cây làm cảnh chứ trong làng ngoài xã mọi người đã lên liếp trồng khoai. Rồi cao lương. Rồi cảm khung chỉ. Rồi bạc hà để lấy tinh dầu. Nhiều năm liền lụt về Trung
Lương, Cai Lậy, Cái Bè, Mỹ Thuận. Không phải nước sông Tiền vượt bờ mà nước từ Ðồng Tháp tuôn ra. Ðó là thành quả của những kế hoạch đào kinh tưới kinh tiêu. Người ta bán cây mận làm củi. Ba tôi lại tiếp tục đốn. Tôi đòi ông giữ lại gốc mận hồng đào bên cầu ao. Cây mận như vị lão tướng cuối cùng còn sót lại của một binh đoàn đang ùn ùn rã ngũ. Cô đơn. Buồn bã. Nhiều khi ghé vào thăm má, trời lộng gió, ngồi dưới những bông hoa mận rụng trắng đầu, tôi thử ráng mường tượng lại bức tranh thời niên thiếu. Nền bức tranh loang lổ ấy là cái bệt màu xám xịt ghê khiếp: cái cảnh mấy đứa nhỏ làm mọi trừ nợ, kiếm cơm, suốt đời tính toán bằng năm ngón tay chai sạn. Bảy Sau nhiều năm tôi trở về thì cây mận lão cuối cùng đó cũng không còn nữa. Thời gian mà, tùng bách rồi cũng thành củi khô, biển còn hóa thành ruộng! Cái ao có bắt nhà cầu nuôi cá trê phi ngày nào đã được lấp bằng làm chuồng bò. Thằng em tôi ngày nào còn chạy lông nhông ngoài ngõ bây giờ đã là một trang hán tử chăn bò. “Thoạt đầu còn mương còn ao, còn thả cá,
chăn vịt. Sau này chuyển sang gà, heo. Rồi dê, bò. Mình phải nhanh nhạy với thị trường, nếu không muốn đói. Cái gì cũng có phong trào. Anh biết nếu bán bầy dê trễ mấy ngày thì xem như cụt vốn.” Những vườn mận Trung Lương từ năm não năm nao đã tụt hậu với phong trào, bất lực khi giải quyết vấn đề bao tử. Cái chết đáng đời, không có gì tức tưởi! Ở vườn sau, một vài cọc cà phê nấm ăn vàng lá, là những gì còn sót lại của một phong trào nữa vừa tàn lụi. Tôi nói thèm mận hồng đào, buổi trưa đứa em dâu mang về một rổ hồng đào Thái Lan. Chị Bo ghé qua thăm, hỏi chuyện nước ngoài. Trông chị như một bà lão hom hem, nếu tình cờ gặp giữa đường đố có nhận ra. Tóc chị bạc, hẳn nhiên. Ðầu chị hói, điều tôi ít thấy ở phụ nữ. Chuyện trò, thỉnh thoảng chị lại gãi gãi cánh tay và kẽ giữa những ngón tay. Lạ, tất cả mọi sự đều thay đổi, trừ chứng ghẻ ngứa của chị! Tôi bỏ ý định đòi má tôi buổi chiều nấu canh khoai mỡ nêm rắc ngò ôm ăn với cá lòng tong kho tiêu. Chị kể chuyện anh Chắt về sau lấy vợ quê nhưng khá giả. Nhân lúc đất hẹp người đông, anh bán hết mấy công mận cho người ta xây phố, rồi tiếp tục nhậu nhè
206 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
và chửi đổng cho tới lúc chết năm ngoái vì bệnh gan. Lẽ ra bây giờ là mùa mận! Nhà cửa san sát trong ngôi vườn cô tôi xưa, che khuất khu đất nghĩa trang gia đình, nơi hàng năm tôi sơn và tô chữ lại mộ chí ông tôi. Tôi biết cô nằm phía dưới chân ông, bên cạnh dượng: cô dượng đã chuẩn bị chỗ nghỉ ngơi từ hồi tôi còn con nít. Ba má tôi không ai nhắc tôi ra thăm mộ. Còn tôi, cứ lần lữa mãi cho tới ngày lên máy bay, đành hẹn lòng chuyến sau. Trong suốt những ngày về, tôi không hề muốn gặp lại những người quen cũ, những người một thời có dính líu tới cuộc đời tôi, hiện đang còn cắm rễ đâu đó trên vùng đất này. Tôi hiểu sự đổi thay không ngờ của mình. Tôi hiểu tôi là một thứ người phụ nghĩa bạc tình đáng ghét. Cũng có thể bởi tôi hình dung ra được sự đổi thay của người khác. Mỗi người tự nhích xa mình một chút, giữa chúng ta toác ra một khoảng cách mịt mù. Nhưng đó là người sống, đã đành, còn người chết? Tôi không biết ông tôi. Ông mất khi tôi chưa có mặt trên đời. Những người nằm xuống khác là những người tôi gặp mặt đôi lần, nhớ cũng được mà quên cũng xong. Còn cô và dượng? Không cần đứng trước mộ phần, nhiều đêm xứ xa tôi vẫn tưởng tượng ra được cái thân hình xương xẩu của dượng trong bộ đồ bà ba trắng thùng thình đang đong đưa dưới sợi dây thừng, và văng vẳng giữa khuya là tiếng chì chiết chửi rủa của cô.
cửa nhà lúc nhúc. Biết bao mùa mận đã qua chốn này. Lẽ ra bây giờ là mùa mận! Không chủ ý, tôi lơ ngơ băng qua bên kia con lộ bốn, rẽ xuống ngôi chợ nhỏ, trước kêu là chợ Bờ Ðò. Con rạch cũ, nơi lưu trú cấm cố của những đám lục bình, ngày nay không còn nữa. Chỗ này hồi trước là bến đò ngang, ngó nghiêng qua hàng cau già là căn nhà gạch có con nhỏ mà xưa cô tôi tính chuyện cho tôi. Phải nói chuyện với con nhỏ một đỗi tôi mới nhận ra nó. Tôi nhớ đúng ra năm nay tuổi nó chỉ vừa khoảng năm mươi. Nhưng sao dòm giống hệt như bà già bảy chục! Phần nó, tôi chắc chắn nó không thể nào nhận biết được tôi. Tôi chận con nhỏ ở chỗ hồi đó là chiếc quán cóc lụp xụp mé lộ đất, nơi nó tập bán buôn lụn vụn với người qua đò. Cũng hồi đó, quanh đây là những vườn mận Trung Lương nức tiếng. Tôi giả đò làm người ở xa, tới hỏi mua cây mận hồng đào con, rặc giống. Nó dòm tôi như đứa từ sao hỏa xuống. Tôi liếc thấy trên bàn thờ nhà nó dĩa trái cây; trong có mấy trái táo, chùm nho và mấy trái mận Thái Lan, thứ mận mà đứa em dâu tôi mua ở chợ hàng bông Mỹ Tho trưa qua. Tôi nhớ tới dấu răng nó để lại trên trái mận hồng
đào Trung Lương hơn ba mươi năm về trước. Tôi vốn người nhẹ dạ, xa quê thỉnh thoảng đọc được đôi bài viết về quê hương, về trái mận Trung Lương nức tiếng, tưởng vẫn còn đây những vườn mận gió tung hoa rợp trắng trời. Ngờ đâu chỉ đọc được những hồi ức mơ hồ cũ kỹ. Thứ hồi ức được cập nhật hóa bằng trí tưởng tượng nghèo nàn. Về đứng giữa trời Trung Lương mới biết đó chỉ là những nỗi niềm hoài cổ tội nghiệp. Vừa thôi! Lẽ ra bây giờ là mùa mận. Cho dù một góc vườn ai vần còn đôi tán mận để những đứa con nít rún lòi đen thủi- mũi dãi xanh lè che mát tuổi thơ, nhưng đã không còn rồi một Trung- Lươngmùa- mận! Khổ cho tôi, thật khổ thân tôi! Xưa Thôi Hộ trở về Ðào Hoa thôn, người xưa biền biệt phương nao, chỉ thoáng nhìn hoa thắm mà nhớ má ai hồng. Còn tôi, trở lại làng Trung Lương, vườn xưa cỏ cây còi cọc, chắc quý vị làm thơ tưởng tôi thấy má người mà nhớ ra được mùa hoa? Người thì sờ sờ ra đó, nhưng đôi má hom hem tái nhợt kia làm sao có thể làm cho một kẻ vốn vô tình, như tôi, liên tưởng lại nổi một trời hoa mận cũ? NGUYÊN NHI
Tám Buổi trưa nằm võng, nghe thằng em kể chuyện xóm chuyện làng, nghe bầy chuột chạy chíu chít trên ngọn dừa lão. Lẽ ra bây giờ là mùa mận! Cả ngôi vườn không còn gốc mận nào. Nhà vườn hàng xóm cũng vậy. Buổi chiều thả dọc con lộ 60, | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
207
208 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
209
210 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
211
212
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
213
214 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
215
216 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
217
HÃY VẬN ĐỘNG KHI Ở NHÀ TRONG MÙA DỊCH COVID-19 Thời Gian Vận Ðộng Trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi khoảng 60 phút mỗi ngày
Đối với người lớn khoảng 30 phút mỗi ngày
Một Số Vận Động Gợi Ý Khi ở nhà bạn có thể vận động cơ thể như là: leo cầu thang, tập các bài tập co duỗi tay chân, nhún nhảy theo nhạc, tìm và tập theo các bài tập có trên mạng, video. Cũng có thể tham gia các lớp học thể dục trực tuyến, nhảy dây, tập các bài luyện tập bắp thịt và thăng bằng.
Stay At Home
Bên cạnh tập luyện, nên giữ tinh thần tích cực khi vận động, để cơ thể thoải mái, thư giãn, không nên quá lo lắng. Điều này giúp bạn khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần. Các hoạt động thể chất còn giúp cải thiện giấc ngủ, sức khỏe tốt lên.
Cùng với đó, thời điểm dịch bệnh nhiều nơi cho nhân viên nghỉ, làm việc từ xa. Bạn cần thường xuyên chú ý kiểm tra tư thế khi ngồi làm việc. Không nên ngồi một chỗ quá lâu mà nên thay đổi tư thế, ngồi xuống, đứng lên, đi lại, trao đổi qua điện thoại hoặc xem tivi, nghe nhạc
218 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
219
220 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
221
222 | No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
| No 785 - Jan 15 2021 | RẠNG ĐÔNG NEWS | rangdongatlanta.com |
223