Data Loading...
กิจกรรม 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว Flipbook PDF
กิจกรรม 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว
111 Views
46 Downloads
FLIP PDF 786.02KB
ใบความรู้เรื่อง ท้องฟ้า มุมทิศและมุมเงย - ท้องฟ้าจะมี “ลักษณะคล้ายทรงกลมครอบตัวผูส้ ังเกต” - เส้นขอบฟ้า “แนวเส้นที่บรรจบกันระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดินหรือ พื้นน้ำ” - จุดที่สูงที่สุดของท้องฟ้าเรียก “จุดเหนือศีรษะหรือจุดจอมฟ้า”
การใช้เข็มทิศ วางเข็มทิศบนพื้นราบหันไปทางวัตถุที่ต้องการ ศึกษา จากนั้นหมุนตลับจนหัวลูกศรทับบนตัวอักษร N ดังรูป
การกำหนดค่ามุมทิศ มุมทิศ คือ มุมในแนวราบที่วัดจากทิศเหนือไปตาม เส้นขอบฟ้า ทิศตะวันออก ทิศใต้ ทิศตะวันตก มีค่าตั้งแต่ 0360๐
การหาค่ามุมเงย มุมเงย คือ มุมในแนวดิ่ง ที่วัดจากเส้นขอบฟ้าไป จนถึงจุดเหนือศีรษะ มีค่าตั้งแต่ 0-90๐ ” วิธีประมาณค่ามุมเงยของดาวดวงหนึ่ง ทำได้โดย เหยียดแขนออกไปจนสุดแขน หลับตาข้างหนึ่ง ใช้ตาอีกข้าง เล็งไปที่ปลายมือ ใช้มือวัดมุมเงย โดยเริม่ จากเส้นขอบฟ้าขึ้น ต่อไปเรื่อยๆ จนถึงตำแหน่งดาวที่ต้องการทราบค่ามุมเงย
1 องศา
5 องศา
10 องศา
15 องศา
ใบความรู้เรื่องการใช้แผนที่ดาว แผนที่ดาวเป็นแผนที่ที่แสดงลักษณะตำแหน่งของดาวฤกษ์บนท้องฟ้า ซึ่งทำขึ้นเฉพาะถิ่น เพื่อให้สอกคล้อง กับละติจูดของผู้สังเกต แผนที่ดาวประกอบด้วย ซองสำหรับใส่แผ่นดาว และมีแผ่นดาว 1 แผ่น 2 ด้าน แต่ละด้านแทนท้องฟ้าทาง ซีกฟ้าเหนือและซีกฟ้าใต้ ซองใส่แผนที่ดาว 1. เส้นแสดงค่ามุมเงยเป็นเส้นขนานกับเส้นขอบฟ้าขึ้นไปจนถึงจุดเหนือศีรษะ มีค่าตั้งแต่ 0, 15, 30, 45, 60, 75 และ 90 องศา ตามลำดับ 2. เส้นแสดงค่ามุมทิศ เป็นเส้นในแนวตั้งที่ลากจุดเหนือศีรษะลงมายังเส้นขอบฟ้า บอกทิศ และค่ามุม ทิศต่างๆ เช่น ทิศเหนือ 90 องศา ทิศตะวันออก 90 องศา ทิศใต้ 180 องศา ทิศตะวันตก 270 องศา และ วนกฃัลมาทิศเหนือ 360 องศา 3. ตัวเลขบอกเวลาอยู่ขอบนอกของวงกลมของซองดาว ระบุเวลาตั้งแต่ 00.00-23.59 น.
เส้นมุมเงย เส้นมุมทิศ ตัวเลขบอกเวลา
แผนที่ดาว 1. ตัวเลขบอกวันที่ และเดือน อยู่บริเวณขอบนอกของวงกลม 2. กลุ่มดาวอยู่ภายในวงกลม
กลุ่มดาว วันที่ และเดือน
วิธีใช้แผนที่ดาว 1. เมื่อต้องการสังเกตดาวทางซีกฟ้าเหนือ ให้นำแผ่นดาวด้านซีกฟ้าเหนือ ใส่ลงในซองสำหรับใส่แผ่น ดาวด้านทิศเหนือ หรือหากต้องการสังเกตดาวทางด้านซีกฟ้าใต้ให้นำแผ่นดาว ด้านซีกฟ้าใต้ใส่ลงในซองสำหรับ ใส่แผ่นดาวด้านทิศใต้ 2. หมุนวันที่และเดือนบนแผ่นดาว ให้ตรงกับเวลาที่เราจะสังเกตดาวบนซองดาว เช่น ต้องการดูดาว วันที่ 30 สิงหาคม เวลา 20.00 น. เราจะหมุนแผ่นดาววันที่ 30 สิงหาคม เวลา 20.00 น. เราจะสามารถสังเกต กลุ่มดาวบนท้องฟ้าได้ดังรูป
กิจกรรมที่ 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาวเป็นอย่างไร กิจกรรมนี้นักเรียนจะได้ฝึกการระบุตำแหน่งของกลุ่มดาวบนท้องฟ้า และใช้แผนที่ดาวในการ สังเกตปรากฏการณ์ขึ้นและตกของกลุ่มดาวหรือการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของกลุ่มดาวในแต่ละวัน และในรอบ ปี เพื่อชอธิบายวัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว เวลา 2 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ใช้แผนที่ดาวช่วยในการสังเกตปรากฏการณ์ขึ้น และตกของกลุ่มดาว 2. สังเกตและอธิบายวัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว วัสดุอุปกรณ์สำหรับทำกิจกรรม 1. แผนที่ดาว 5 ชุด 2. เข็มทิศ 1 อัน 3. นาฬิกา 1 เรือน 4. กระดาษแก้วสีแดง 1 แผ่น 5. ไฟฉายขนาดเล็ก 1 กระบอก 6. ยางรัดของ 1 วง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 - การสังเกต - การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - การหาความสัมพันธ์ระหว่าง • สเปซกับสเปซ • สเปซกับเวลา - การสื่อสาร - การลงความเห็นจากข้อมูล - การตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป สื่อการเรียนรู้และแหล่งเรียนรู้ 1. หนังสือเรียน ป.5 เล่ม 2 2. แบบบันทึกการเรียนรู้ http://ipst.me/9466 3. วีดีทัศน์ตัวอย่างการปฏิบัติการวิทยาศาสตร์สำหรับครู เรื่อง กลุ่มดาวมีปรากฏการณ์การขึ้น 4.ใบความรู้ท้องฟ้า มุมทิศและมุมเงย ใบความรู้การใช้แผนที่ดาวและตกเป็นอย่างไร ขั้นตอนการทำกิจกรรม 1.ร่วมกันอภิปรายว่า การระบุตำแหน่งของกลุ่มดาวบนท้องฟ้าทำได้อย่างไร 2.อ่านใบความรู้ ท้องฟ้า มุมทิศและมุมเงย และฝึกหาค่ามุมทิศโดยใช้เข็มทิศ ฝึกหาค่ามุมเงย โดยการประมาณด้วยมือ 3.สังเกตแผนที่ดาวและอภิปรายส้วนประกอบที่ค้นพบ และอ่านใบความรู้การใช้แผนที่ดาว สำหรับประเทศไทย 4.ฝึกการใช้แผนที่ดาว จนสามารถใช้แผนที่ดาวได้
แบบบันทึกกิจกรรมการเรียนรู้
คะแนน
ตัวชี้วัด เรื่องที่ 2 กลุ่มดาว ว 3.1 ป.5/2 กิจกรรมที่ 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว ชื่อ-สกุล............................................................................................................ชั้น...ป.5/.......เลขที่........... คำชี้แจง : ให้นักเรียนเติมคำตอบในช่องว่างให้ถูกต้องสมบูรณ์ 1. .................... มีลักษณะคล้ายทรงกลมครอบผู้สังเกต 2. ..................... เป็นเส้นในแนว.............เริ่มจากทิศเหนือไปยังทิศตะวันออก ทิศใต้ ทิศตะวันตกและวกกลับมาทิศ เหนืออีกครั้งมีค่าตั้งแต่ 0-360 องศา 3. ......................... เป็นเส้นในแนว...........เริ่มจากเส้นขอบฟ้าขึ้นไปจนถึงจุดเหนือศีรษะ มีค่าตั้งแต่ 0-90 องศา 4. ให้นักเรียนระบุค่ามุมเงยเมื่อวางมือทั้ง 3 รูปแบบต่อกันในแนวดิ่งจากเส้นขอบฟ้าจนถึงจุดที่ต้องการศึกษา
มุมเงยมีค่า.......................องศา 5. ให้นักเรียนระบุตำแหน่งของ ดาว ว่ามีค่ามุมทิศ มุมเงยเท่าใด และอยู่ในซีกฟ้าใด มุมทิศมีค่า.......................องศา มุมเงยมีคา่ .......................องศา อยู่ในทิศ.................................. อยู่ในซึกฟ้า.............................. 6. ให้นักเรียนใส่ตัวเลข 1-2 ระบุวิธีการใช้เข็มทิศ ..............จากนั้นหมุนตลับจนหัวลูกศรทับบนตัวอักษร N ..............วางเข็มทิศบนพื้นราบหันไปทางวัตถุที่ต้องการศึกษา 7. ให้นักเรียนเติมเครื่องหมาย / หน้าข้อความที่ถูกต้อง และเติมเครื่องหมาย X หน้าข้อความทีผ่ ิด
O วันที่และเดือนอยูต่ รงขอบนอกแผ่นดาว
O เส้นมุมทิศลากจากจุดเหนือศีรษะจนถึงเส้นขอบฟ้า
O ดาวที่มีความสว่างมากจะแสดงค่า -1 ในแผนที่ดาว O เส้นมุมเงยเป็นเส้นที่ลากขนานกับแนวเส้นขอบฟ้า O ในเวลากลางวันไม่สามารถสังเกตกลุ่มดาวบนแผนทีไ่ ด้ O บนแผนที่ดาวไม่มสี ัญลักษณ์ที่แสดงทางช้างเผือกและเนบิวลา 8. ให้นักเรียนใส่ตัวเลข 1-2 ระบุวิธีการใช้แผนที่ดาว ................ นำแผ่นดาวด้านซีกฟ้าเหนือ ใส่ลงในซองสำหรับใส่แผ่นดาวซีกฟ้าเหนือ ................ หมุนวันที่และเดือนในแผ่นดาวต้องการสังเกต ให้ตรงกับเวลาซองใส่แผ่นดาว
แผนผังมโนทัศน์สรุปความรู้ กิจกรรมที่ 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว ชื่อ-สกุล............................................................................................................ชั้น...ป.5/.......เลขที่........... วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว การระบุตำแหน่งกลุ่มดาว
แผนที่ดาว ประกอบด้วย ท้องฟ้ามีลักษณะ...........................................................................
1)................................
เส้นขอบฟ้า...................................................................................
วิธีการใช้
จุดเหนือศีรษะ...............................................................................
1)..................................................................................
2)...................................
...................................................................................... 2).................................................................................. ..................................................................................... มุมทิศ..คือ...................................................................................... ...................................................................................................... มุมเงย..คือ..................................................................................... ...................................................................................................... การวัดมุมทิศ ...................................................................................................... ...................................................................................................... การวัดมุมเงย ...................................................................................................... ......................................................................................................
แบบทดสอบ
คะแนน ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/2
เรื่องที่ 2 กลุ่มดาว กิจกรรม 2.2 วัฏจักรการปรากฏของกลุ่มดาว ชื่อ-สกุล............................................................................................................ชั้น...ป.5/.......เลขที่........... คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. เราพบดาวดวงหนึ่ง บนท้องฟ้าทางทิศใต้ อยู่ที่มุมเงย 60 องศา จะใช้มือประมาณค่าดังรูปใดจึงจะถูกต้อง ค. ก. ข. ง. ง.
2. ถ้าคืนนี้มองเห็นกลุ่มดาวนายพรานบนท้องฟ้าที่มุมเงย 75 องศา มุมทิศ 45 องศา ถ้าต้องการออกไปสังเกต กลุ่มดาวนี้ในท้องฟ้าจริง จะหันหน้าไปทางทิศใด และวัดมุมเงยได้อย่างไรบ้าง ก. หันหน้าไปทางทิศตะวันออก จากนั้นกางนิ้วชี้และก้อยขึ้นไป 5 ครั้ง ข. หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จากนั้นกางนิ้วชี้และก้อยขึ้นไป 5 ครั้ง ค. หันหน้าไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จากนั้นกางนิ้วชี้และก้อยขึ้นไป 5 ครั้ง ง. หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ จากนั้นกางนิ้วชี้และก้อยขึ้นไป 5 ครั้ง 3. ถ้าสังเกตตำแหน่งของกลุ่มดาวในระยะเวลา 1 วัน ทุกๆ 1 ชั่วโมงกลุ่มดาวมีการเปลี่ยนตำแหน่งหรือไม่ ก. เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะโลกหมุนรอบตัวเองตลอดเวลา ข. เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะกลุ่มดาวมีการเคลื่อนที่ตลอดเวลา ค. ไม่เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะโลกหมุนรอบตัวเองตลอดเวลา ง. ไม่เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะกลุ่มดาวมีการเคลื่อนที่ตลอดเวลา 4. ถ้าคืนนี้สังเกตเห็นกลุ่มดาวหมีเล็กบนท้องฟ้าที่มุมเงย 60 องศา มุมทิศ 315 องศา เวลา 20.00 น. ในวันที่ 9 มีนาคม 2565 นักเรียนคิดว่า ในวันเดิมเวลาเดิม ของปี 2566 กลุ่มดาวจะอยู่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ อย่างไร ก. ตำแหน่งเดิม เพราะกลุ่มดาวมีวัฏจักรการขึ้น-ตกอย่างต่อเนื่องซ้ำเดิมทุกปี ข. ตำแหน่งเดิม เพราะกลุ่มดาวมีการโคจรรอบโลกอย่างต่อเนื่องซ้ำเดิมทุกปี ค. เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะกลุ่มดาวมีวัฏจักรการขึ้น-ตกอย่างต่อเนื่องซ้ำเดิมทุกปี ง. เปลี่ยนตำแหน่ง เพราะกลุ่มดาวมีการโคจรรอบโลกอย่างต่อเนื่อง และไม่ซ้ำเดิมทุกปี 5. อันดับความสว่างของดาวฤกษ์บนแผนที่ดาว จะถูกแทนค่าด้วยตัวเลข นักเรียนคิดว่าดาวฤกษ์ดวงใดมีอันดับ ความสว่างมากที่สุด ก. ดาว A = 2 ข. ดาว B = 0 ค. ดาว C = -1 ง. ดาว D = 1